Ο διευθυντής του FBI Kash Patel παραδέχτηκε ότι η υπηρεσία αγοράζει δεδομένα γεωγραφικής θέσης από ιδιωτικούς data brokers, παρακάμπτοντας την υποχρέωση έκδοσης εντάλματος. Η πρακτική αυτή εγείρει σοβαρά ερωτήματα για τα συνταγματικά δικαιώματα των πολιτών και τα όρια της κρατικής παρακολούθησης.
Το FBI αγοράζει δεδομένα γεωγραφικής θέσης από ιδιωτικές εταιρείες — και το κάνει χωρίς ένταλμα. Αυτό παραδέχτηκε ο διευθυντής της υπηρεσίας Kash Patel σε ακρόαση ενώπιον της Επιτροπής Πληροφοριών της Γερουσίας, ανοίγοντας μια συζήτηση που αφορά άμεσα τα δικαιώματα εκατομμυρίων πολιτών.
«Αγοράζουμε εμπορικά διαθέσιμες πληροφορίες που είναι συμβατές με το Σύνταγμα και τους νόμους περί ηλεκτρονικής επικοινωνίας, και αυτό έχει αποδώσει πολύτιμες πληροφορίες», δήλωσε ο Patel. Αρνήθηκε, ωστόσο, να δεσμευτεί ότι η υπηρεσία θα σταματήσει αυτή την πρακτική, παρά τις πιέσεις γερουσιαστών.
Το νομικό πλαίσιο εδώ είναι κρίσιμο. Το 2018, το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ έκρινε ότι οι αρχές επιβολής του νόμου χρειάζονται ένταλμα για να αποκτήσουν δεδομένα θέσης από παρόχους κινητής τηλεφωνίας. Η λύση που βρήκε το FBI; Να αγοράζει τα ίδια δεδομένα από ιδιωτικούς data brokers — εταιρείες που συλλέγουν και μεταπωλούν πληροφορίες για τις κινήσεις των χρηστών, συνήθως μέσω εφαρμογών στα κινητά τους. Με αυτόν τον τρόπο, η απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου ουσιαστικά παρακάμπτεται.
«Αυτό είναι μια κατάφωρη παράκαμψη της Τέταρτης Τροπολογίας», δήλωσε ο γερουσιαστής Ron Wyden, επικαλούμενος το συνταγματικό άρθρο που προστατεύει τους πολίτες από αυθαίρετες έρευνες. «Είναι ιδιαίτερα επικίνδυνο δεδομένης της χρήσης τεχνητής νοημοσύνης για την επεξεργασία τεράστιων ποσοτήτων ιδιωτικών πληροφοριών». Ο Wyden πρότεινε ως λύση το διακομματικό νομοσχέδιο Government Surveillance Reform Act, το οποίο θα έθετε σαφή όρια στην κρατική παρακολούθηση.
Από την άλλη πλευρά, ο γερουσιαστής Tom Cotton, πρόεδρος της Επιτροπής Πληροφοριών, υπερασπίστηκε την πρακτική με ένα απλό επιχείρημα: τα δεδομένα είναι «εμπορικά διαθέσιμα», άρα η αγορά τους είναι νόμιμη. Αυτή η λογική, όμως, αγνοεί ένα θεμελιώδες ερώτημα: το γεγονός ότι κάτι είναι νόμιμα διαθέσιμο στην αγορά δεν σημαίνει αυτόματα ότι η κυβέρνηση μπορεί να το χρησιμοποιεί για να παρακολουθεί πολίτες χωρίς δικαστικό έλεγχο.
Η υπόθεση αναδεικνύει μια από τις μεγαλύτερες γκρίζες ζώνες της ψηφιακής εποχής: τα δεδομένα που παράγουμε καθημερινά — από τις εφαρμογές στα κινητά μας, τις αναζητήσεις μας, τις μετακινήσεις μας — δεν ανήκουν ουσιαστικά σε εμάς. Ανήκουν σε εταιρείες που τα πωλούν, και μέσω αυτών, ενδεχομένως, στο κράτος. Το ερώτημα που μένει ανοιχτό είναι αν η Γερουσία θα βρει τη βούληση να κλείσει αυτό το νομικό κενό — ή αν η παρακολούθηση χωρίς ένταλμα θα γίνει η νέα κανονικότητα.
