Η συνεχιζόμενη διακοπή στη Στενή του Ορμούζ έχει εκτοξεύσει τις τιμές της ενέργειας, όμως η Alice Klein πληρώνει μόλις A$25 (£13) τον μήνα για το ηλεκτρικό της ρεύμα, ακόμη και όταν φορτίζει το ηλεκτρικό της αυτοκίνητο ή λειτουργεί το κλιματιστικό.
Τα ηλιακά πάνελ προσφέρουν τη δυνατότητα για ένα σπίτι με εξαιρετικά χαμηλούς λογαριασμούς ενέργειας Mujie/Alamy
Τα ηλιακά πάνελ προσφέρουν τη δυνατότητα για ένα σπίτι με εξαιρετικά χαμηλούς λογαριασμούς ενέργειας
Η Αυστραλία βρίσκεται στη μέση ενός μπαράζ εγκαταστάσεων οικιακών μπαταριών, καθώς τα νοικοκυριά σπεύδουν να αξιοποιήσουν την επιδότηση που θέσπισε η ομοσπονδιακή κυβέρνηση. Το δικό μου νοικοκυριό είναι ένα από τα 300.000 που έχουν ήδη εγκαταστήσει μία από αυτές τις επιδοτούμενες μπαταρίες και, προς μεγάλη μου ικανοποίηση, πλέον καλύπτω σχεδόν δωρεάν το σπίτι μου και το ηλεκτρικό μου όχημα.
Ασχολούμαι με τις οικιακές μπαταρίες από τότε που έγραψα πρώτη φορά γι’ αυτές στο New Scientist το 2018. Αποθηκεύουν την ενέργεια που συλλέγεται από τα ηλιακά πάνελ στην οροφή σας, ώστε να μπορείτε να τη χρησιμοποιήσετε για να τροφοδοτήσετε το σπίτι σας και, αν έχετε, ένα ηλεκτρικό όχημα. Παράγοντας και αποθηκεύοντας όλη σας την ενέργεια στις εγκαταστάσεις σας, μπορείτε να μειώσετε το αποτύπωμα άνθρακα και να αποκοπείτε από τις διακυμάνσεις τιμών στην εξωτερική αγορά ενέργειας, όπως βιώνουμε αυτή την περίοδο εν μέσω της συνεχιζόμενης αντιπαράθεσης για τη Στενή του Ορμούζ.
Η οικιακή ηλιακή ενέργεια έρχεται – πόσο επικίνδυνη είναι και αξίζει;
Για πολύ καιρό, οι υψηλές τιμές των οικιακών μπαταριών τις καθιστούσαν άπιαστο όνειρο για μένα και για τους περισσότερους ανθρώπους. Τα τελευταία χρόνια, όμως, το κόστος τους έχει μειωθεί, ακόμη και χωρίς κρατικές επιδοτήσεις, και έτσι έχουν γίνει πιο προσιτές.
Στη δική μου περίπτωση, πρώτα χρειάστηκε να φύγω από το ακριβό Σίδνεϊ για να καλύψω την αρχική προϋπόθεση της κατοχής σπιτιού. Με τον σύζυγό μου, τα παιδιά μου κι εγώ μετακομίσαμε σε μια επαρχιακή πόλη περίπου 400 χιλιόμετρα βόρεια, όπου μπορούσαμε να αντέξουμε το στεγαστικό δάνειο για ένα απλό αλλά στιβαρό σπίτι από τούβλα της δεκαετίας του 1970. Εγκαταστήσαμε 13 ηλιακά πάνελ (συνολικής ισχύος 6,6 κιλοβάτ – το πιο συνηθισμένο μέγεθος στην Αυστραλία) στην οροφή μας, για να αξιοποιήσουμε την άφθονη ηλιοφάνεια, και αγοράσαμε ένα σχετικά φθηνό κινεζικό ηλεκτρικό αυτοκίνητο.
Τα ηλιακά πάνελ μάς επέτρεπαν να λειτουργούμε δωρεάν το πλυντήριο πιάτων, το πλυντήριο ρούχων, το ψυγείο, το ηλεκτρικό σύστημα ζεστού νερού, την επαγωγική κουζίνα και άλλες συσκευές τις ηλιόλουστες ημέρες. Όταν όμως έδυε ο ήλιος και τις συννεφιασμένες ή βροχερές μέρες, έπρεπε να επιστρέφουμε στο ρεύμα του δικτύου. Αν φορτίζαμε το αυτοκίνητο τη νύχτα ή χρησιμοποιούσαμε το κλιματιστικό τα αποπνικτικά καλοκαιρινά βράδια, πληρώναμε αντίστοιχα.
Εξετάσαμε το ενδεχόμενο να βάλουμε μια οικιακή μπαταρία μέσου μεγέθους 15 κιλοβατωρών για να αποθηκεύουμε την ενέργεια των ηλιακών πάνελ για χρήση τη νύχτα, αλλά το κόστος – A$20.000 (£10.000) – μάς απέτρεψε. Όταν η κυβέρνηση ανακοίνωσε το πρόγραμμα επιδότησης τον Ιούλιο του 2025, η τιμή έπεσε στις A$13.000 (£6.500). Αποφασίσαμε ότι ήταν εφικτό, ειδικά επειδή μπορούσαμε να το αποπληρώσουμε άτοκα σε πέντε χρόνια.
Οι τιμές ρεύματος σε αυτή την πολιτεία καταρρέουν καθώς πλησιάζει το 100% στις ανανεώσιμες πηγές
Το σύστημα μπαταρίας που εγκαταστήσαμε περιλαμβάνει τρεις συστοιχίες μπαταριών λιθίου-σιδήρου-φωσφορικού (LiFePO₄), τοποθετημένες μέσα σε ένα κομψό λευκό κουτί, στερεωμένο σε σκιερό τοίχο στο εξωτερικό του σπιτιού μας, ώστε να αποφευχθεί ο κίνδυνος υπερθέρμανσης.
Οι λογαριασμοί μας για την κατανάλωση ρεύματος έχουν από τότε πέσει περίπου στις A$25 (£13) τον μήνα, παρότι λειτουργούμε το κλιματιστικό όλη τη νύχτα. Αυτό είναι ένα μικρό κλάσμα από τα κατά μέσο όρο A$300 (£150) που πληρώναμε πριν αποκτήσουμε ηλιακά πάνελ και μπαταρία, αν και εξακολουθούμε να υποχρεούμαστε να πληρώνουμε μια μικρή σταθερή χρέωση παροχής στον προμηθευτή μας, η οποία καλύπτει πράγματα όπως η καταγραφή του μετρητή και η συντήρηση των στύλων και των καλωδίων του δικτύου.
Για να μειώσουμε ακόμη περισσότερο το κόστος, μόλις εγγραφήκαμε σε ένα εικονικό εργοστάσιο παραγωγής ενέργειας. Αυτό συνδέει χιλιάδες νοικοκυριά με οικιακές μπαταρίες, ώστε η πλεονάζουσα ενέργεια στις επιμέρους μπαταρίες να μπορεί να μοιράζεται. Θα πληρωνόμαστε έως και A$300 (£150) τον χρόνο για την κοινή χρήση της πλεονάζουσας ενέργειας της μπαταρίας μας, κάτι που θα μπορούσε να μηδενίσει πλήρως τις χρεώσεις μας για κατανάλωση ηλεκτρικού ρεύματος.
Ευτυχώς, η μπαταρία μάς προστάτευσε από την πρόσφατη εκτίναξη των τιμών των καυσίμων που σημειώθηκε μετά τον αποκλεισμό της Στενής του Ορμούζ. Οι τιμές της βενζίνης στην Αυστραλία αυξήθηκαν κατά 40% και του ντίζελ κατά 70%, όμως εμείς συνεχίσαμε να χρησιμοποιούμε το αυτοκίνητό μας σχεδόν δωρεάν. Μας κράτησε επίσης αναμμένα τα φώτα κατά τη διάρκεια μιας διακοπής ρεύματος διάρκειας μίας ώρας στη γειτονιά μας ένα βράδυ την περασμένη εβδομάδα.
Φυσικά, δεν έχουν όλοι τη δυνατότητα να αγοράσουν μια οικιακή μπαταρία ή, πράγματι, ένα σπίτι, όμως υπάρχουν τρόποι να γίνει αυτή η τεχνολογία πιο προσιτή. Για παράδειγμα, στην πολιτεία της Νότιας Αυστραλίας, οι κάτοικοι κοινωνικής κατοικίας που ανήκει στο κράτος μπορούν να υποβάλουν αίτηση ώστε να εγκατασταθούν δωρεάν ηλιακά πάνελ και μπαταρίες στις κατοικίες τους, για να μειώσουν τους λογαριασμούς ενέργειας.
Ορισμένοι ανησυχούν μήπως οι οικιακές μπαταρίες πιάσουν φωτιά, όμως ο κίνδυνος φαίνεται χαμηλός. Πρόσφατη μελέτη στη Γερμανία έδειξε ότι οι πυρκαγιές σε οικιακές μπαταρίες είναι 50 φορές λιγότερο πιθανές από τις γενικές πυρκαγιές σε σπίτια, τέσσερις φορές λιγότερο πιθανές από τις πυρκαγιές μπαταριών ηλεκτρικών οχημάτων και περίπου στο ίδιο επίπεδο με τις πυρκαγιές από στεγνωτήρια ρούχων. Ορισμένοι τύποι οικιακών μπαταριών, μεταξύ τους και οι μπαταρίες λιθίου-σιδήρου-φωσφορικού, θεωρούνται ασφαλέστεροι από άλλους.
Η ηλιακή ενέργεια θα τροφοδοτήσει τον κόσμο πολύ νωρίτερα απ’ όσο νομίζετε
Το πρόγραμμα της αυστραλιανής κυβέρνησης για τις οικιακές μπαταρίες είχε τόσο μεγάλη απήχηση, που μόλις χρειάστηκε να ενισχυθεί με επιπλέον A$5 δισ. (£2,65 δισ.), αν και τον επόμενο μήνα θα μειωθούν και οι ατομικές επιδοτήσεις, ώστε ο προϋπολογισμός να επαρκέσει για περισσότερα νοικοκυριά. Στόχος είναι να έχουν εγκατασταθεί 2 εκατομμύρια οικιακές μπαταρίες στην Αυστραλία έως το 2030.
Αλλού, η Καλιφόρνια έχει επίσης θεσπίσει κρατική επιδότηση για οικιακές μπαταρίες και μέχρι σήμερα έχουν εγκατασταθεί εκεί περισσότερες από 200.000.
Το Ηνωμένο Βασίλειο άργησε περισσότερο να υιοθετήσει την τεχνολογία, με περίπου 20.000 οικιακές μπαταρίες να εγκαθίστανται σήμερα κάθε χρόνο, όμως η βρετανική κυβέρνηση πρόσφατα ανακοίνωσε σχέδιο για τη θέσπιση επιδότησης με στόχο να ενθαρρυνθεί η ευρύτερη χρήση τους.
Ορισμένες από τις τεχνολογίες για τις οποίες έχω γράψει όλα αυτά τα χρόνια ήταν ομολογουμένως κάπως παράξενες, όπως ρομπότ που κάνουν μασάζ ή παίζουν γκολφ και μικρά αυτοκίνητα που μπορούν να οδηγήσουν αρουραίοι, όμως οι οικιακές μπαταρίες μοιάζουν να είναι η πραγματική λύση. Είναι ικανοποιητικό να τις βλέπει κανείς επιτέλους να κερδίζουν έδαφος και να μπορεί να επωφελείται και ο ίδιος. Με όλα τα χρήματα που εξοικονομούμε, ίσως να μπορέσουμε ακόμη και να αντέξουμε οικονομικά εκείνο το ρομπότ-μασέρ.
