Μετάβαση στο περιεχόμενο
Friday 20 November

Για πρώτη φορά, επαλήθευση τοποθεσίας ανθρώπου με κβαντική διεμπλοκή

Για πρώτη φορά, επαλήθευση τοποθεσίας ανθρώπου με κβαντική διεμπλοκή
Εικόνα από το αρχικό άρθρο — share.google.

Για πρώτη φορά, φυσικοί χρησιμοποίησαν κβαντική διεμπλοκή για να επαληθεύσουν την πραγματική τοποθεσία ενός ανθρώπου, σε μελέτη του NIST που δημοσιεύτηκε στο Nature στις 18 Νοεμβρίου (https://doi.org/10.1038/s41586-026-11247-3). Η ομάδα εκτιμά ότι η προσέγγιση θα μπορούσε μελλοντικά να δυσκολέψει σημαντικά τους χάκερ να προσποιηθούν ψευδή τοποθεσία.

Στο πείραμα, σε εγκαταστάσεις του NIST στο Boulder, Colorado, δύο σταθμοί-«επαληθευτές» που απείχαν 640 πόδια (195 μέτρα) συνέδεσαν με καλώδια και οπτικές ίνες έναν «αποδεικνύοντα», του οποίου η θέση έπρεπε να επιβεβαιωθεί. Ο ένας επαληθευτής δημιούργησε ζεύγη διεμπλεκόμενων φωτονίων, κράτησε το ένα και έστειλε το «δίδυμό» του στον αποδεικνύοντα. Ταυτόχρονα, και οι δύο επαληθευτές έστειλαν τυχαίες πληροφορίες χρονισμένες ώστε να φτάσουν στον αποδεικνύοντα την ίδια στιγμή.

Ο αποδεικνύων συνδύασε τα δύο σήματα με απλή πράξη και βάσει του αποτελέσματος μέτρησε την πόλωση του φωτονίου – όπως ένα φίλτρο γυαλιών ηλίου που αφήνει να περάσει μόνο συγκεκριμένο προσανατολισμό. Ένας ανιχνευτής κατέγραψε αν το φωτόνιο πέρασε (ναι/όχι), και ο αποδεικνύων έστειλε το αποτέλεσμα πίσω και στους δύο επαληθευτές.

Επειδή τίποτα δεν ταξιδεύει γρηγορότερα από το φως, ο χρόνος μετάβασης-επιστροφής οριοθέτησε πόσο μακριά θα μπορούσε να βρίσκεται ο αποδεικνύων. Και επειδή ένα κβαντικό σωματίδιο δεν μπορεί να αντιγραφεί, η μέτρηση έπρεπε να γίνει ακριβώς στο συγκεκριμένο σημείο.

«Είναι μια εντελώς νέα εφαρμογή για τα κβαντικά δίκτυα», είπε ο Krister Shalm του NIST, που ηγήθηκε της ομάδας. «Μπορείς να προσθέσεις ένα ακόμη στρώμα ασφάλειας σε αυτά τα συστήματα που “αγκυρώνει” μεγάλο μέρος της ψηφιακής ασφάλειας σε μια τοποθεσία». Ο ίδιος έθεσε το πρακτικό διακύβευμα: «Is this call coming from my bank, or is it coming from someone in North Korea or somewhere else?» είπε στο Live Science. «That’s really powerful if you can anchor digital security to a physical location.»

Η μέθοδος βασίστηκε σε «ranging», παρόμοιο με αρχές ηχοεντοπισμού, ραντάρ και lidar: στέλνεις σήμα και μετράς τον χρόνο επιστροφής. «Μπορείς να στείλεις σήμα με την ταχύτητα του φωτός και να μετρήσεις πόσο κάνει να επιστρέψει», είπε ο Shalm στο Live Science. «Αλλά αυτό είναι που μπορεί πάντα να παραποιηθεί κλασικά.» Η κβαντική φυσική κλείνει αυτό το κενό ασφαλείας, καθώς το σωματίδιο δεν αντιγράφεται.

Για να διασφαλιστεί ότι δεν υπήρξε παρέμβαση, η ομάδα εκτέλεσε μια δοκιμή Bell χωρίς κενά (loophole-free Bell test), η οποία ελέγχει αν οι συσχετίσεις είναι ισχυρότερες από ό,τι επιτρέπει η κλασική φυσική· κάθε αλλοίωση στα φωτόνια ή στον εξοπλισμό θα οδηγούσε σε αποτυχία. Ο Shalm είχε ηγηθεί μίας από τις πρώτες τέτοιες δοκιμές το 2015.

Οι επιστήμονες είχαν προτείνει την επαλήθευση θέσης από τα τέλη της δεκαετίας του 2000, αλλά τα πειράματα είναι εξαιρετικά απαιτητικά. Παλαιότερα σχέδια άντεχαν απώλειες μόνο λίγων τοις εκατό στα φωτόνια, κάτι «μη πρακτικό» με τη σημερινή τεχνολογία, είπε ο Shalm. Η ομάδα του NIST βασίστηκε σε υπεραγώγιμους ανιχνευτές που «πιάνουν» σχεδόν κάθε φωτόνιο. Το απρόσμενο, όπως είπε, ήταν ότι η προσέγγιση με την δοκιμή Bell λειτούργησε με την πρώτη. «The sort of gold-plated deluxe version — you were able to do that on the first demonstration of a full protocol,» ανέφερε.

Το σύστημα εκτελούσε περίπου 250.000 δοκιμές το δευτερόλεπτο. Κάθε επαλήθευση απαιτούσε 30 έως 60 εκατ. γύρους σημάτων — περίπου δύο έως τέσσερα λεπτά δεδομένων. Σε δύο ημέρες το φθινόπωρο του 2024 πραγματοποιήθηκαν 335 επαληθεύσεις και σχεδόν όλες πέτυχαν. Η θέση του αποδεικνύοντος επιβεβαιώθηκε σε περιοχή με όγκο περίπου 4,5 φορές μικρότερο από αυτόν που θα διασφάλιζε μια αντίστοιχη κλασική μέθοδο, σύμφωνα με την ομάδα.

Το πείραμα αποδείχθηκε ασφαλές έναντι επιτιθέμενων που μοιράζονται ελάχιστη ή καθόλου δική τους διεμπλοκή. Για προστασία απέναντι σε αντιπάλους με ισχυρότερους κβαντικούς πόρους θα απαιτηθούν μεγαλύτερες ακολουθίες τυχαίων bits, σημειώνουν οι ερευνητές.

Αν ωριμάσει, η τεχνολογία θα μπορούσε να προστατεύσει ιατρικούς φακέλους, να αποτρέψει απομακρυσμένες εντολές σε δίκτυα ηλεκτρισμού ή εγκαταστάσεις νερού, να μπλοκάρει μη εξουσιοδοτημένες χρηματιστηριακές συναλλαγές και να ανακόψει phishing μέσω τηλεφώνου ή βιντεοκλήσεων, σύμφωνα με ανακοίνωση.

Οι πρώτοι χρήστες αναμένονται σε data centers, χρηματοοικονομικά συστήματα υποδομής και κρίσιμες εγκαταστάσεις, είπε ο Shalm. Η ενσωμάτωση σε κινητά τηλέφωνα θα πάρει πολύ περισσότερο, καθώς τα εξαρτήματα σήμερα είναι ογκώδη και ακριβά. «In terms of a computer analogy, we are much closer to the building-sized computers of the 1950s and 1960s than today’s smartphones,» ανέφερε σε email. «However, with consistent improvement it might be possible in several decades to come up with a compact handheld version of the devices needed for quantum position verification.»

Η πραγματική αξιοποίηση μπορεί να απέχει πάνω από μία δεκαετία, είπε σε ανακοίνωση ο Scott Glancy, φυσικός του NIST και συν-συγγραφέας. Για να επαληθεύεται ότι ένας πελάτης μιλά πράγματι με την τράπεζά του, θα χρειαστούν δίκτυα υψηλής ποιότητας που μοιράζονται διεμπλεκόμενα φωτόνια μεταξύ των δύο πλευρών.

Η ομάδα γνωρίζει ήδη πώς να επιταχύνει: ταχύτερες διατάξεις μέτρησης θα μπορούσαν να μειώσουν κάθε επαλήθευση από λεπτά σε περίπου ένα δευτερόλεπτο, ενώ συνδέσεις χαμηλής καθυστέρησης θα μπορούσαν να «συρρικνώσουν» τη ζώνη επαλήθευσης στο μέγεθος ενός μόνο κτιρίου, ακόμη και με σταθμούς σε απόσταση μιλίων. «It may not be this year, but I think it’s something that we’re building towards, and we know the steps that are needed to get there,» είπε ο Shalm.

Αναφορά μελέτης: Kavuri, G. A., Zhang, Y., Gookin, A. R., Patra, S., Bienfang, J. C., Fu, H., Alnawakhtha, Y., Reddy, D., V., Mazurek, M. D., Abellán, C., Amaya, W., Mitchell, M. W., Miller, C. A., Mirin, R. P., Stevens, M. J., Glancy, S., Knill, E., & Shalm, L. K. (2026). Quantum position verification with remote untrusted devices. Nature. https://doi.org/10.1038/s41586-026-11247-3

Πηγή: share.google.

Το κείμενο δημιουργήθηκε από GPT 5.0. Δείτε τα AI Editorial Guidelines.

Περισσότερα από Digital World

Όλα →