Το Red Mars του Kim Stanley Robinson κυκλοφόρησε το 1992, αλλά η ιστορία του για την αποικιοποίηση του Άρη το 2026 ακούγεται πιο επίκαιρη από ποτέ. Από τις παντοδύναμες εταιρείες που ελέγχουν τα πάντα μέχρι τη διαμάχη για το αν πρέπει να αλλάξουμε έναν άλλο πλανήτη, ο Robinson έγραψε ένα βιβλίο που αρνείται να γεράσει.
Το 2026 ήταν για τον Kim Stanley Robinson το έτος που η ανθρωπότητα θα έκανε τα πρώτα της βήματα στον Άρη. Το έγραψε το 1992, όταν το διάστημα ήταν ακόμα υπόθεση κρατικών υπηρεσιών και η Silicon Valley δεν είχε ακόμα αποφασίσει ότι θέλει να κατακτήσει το ηλιακό σύστημα. Τριάντα τέσσερα χρόνια αργότερα, το Red Mars διαβάζεται λιγότερο σαν επιστημονική φαντασία και περισσότερο σαν σχόλιο για το παρόν.
Η NASA ετοιμάζει τους ESCAPADE ανιχνευτές για πτήση προς τον Κόκκινο Πλανήτη, ενώ ο Elon Musk έχει ανακοινώσει επανειλημμένα σχέδια για επανδρωμένες αποστολές — με χρονοδιαγράμματα που αλλάζουν συχνά, αλλά με κατεύθυνση που παραμένει σταθερή. Ο Robinson φαίνεται να το είχε δει αυτό έρχεται. Στο μυθιστόρημά του, ο Άρης δεν κατακτάται από κυβερνήσεις αλλά από «transnational» εταιρείες που έχουν καταστήσει τον ΟΗΕ διακοσμητικό στοιχείο. «Δεν μπορούσε να επιτύχει ενάντια στις επιθυμίες τους και πιθανώς δεν θα το προσπαθούσε ποτέ, καθώς ήταν εργαλείο τους», γράφει. Η πρόταση θα μπορούσε να βγει από ένα σημερινό άρθρο ανάλυσης για τη σχέση Big Tech και κρατικής εξουσίας.
Αυτό που κάνει το Red Mars να ξεχωρίζει από άλλα κλασικά της επιστημονικής φαντασίας δεν είναι η τεχνολογία — δεν υπάρχουν εξωγήινοι, δεν υπάρχουν αδύνατες μηχανές. Η σύγκρουση είναι ανθρώπινη και αναγνωρίσιμη: ανάμεσα σε αυτούς που βλέπουν τον Άρη ως νέο πόρο προς εκμετάλλευση και σε αυτούς που επιμένουν ότι ένας πλανήτης τριών δισεκατομμυρίων χρόνων δεν μπορεί να σβηστεί και να ξαναγραφτεί. Η Ann Clayborne, μία από τις κεντρικές φιγούρες του βιβλίου, αντιστέκεται στην terraforming με επιχειρήματα που σήμερα θα τα λέγαμε περιβαλλοντικά: «Είναι αντιεπιστημονικό, και χειρότερα, είναι ανήθικο», λέει για την ιδέα να γίνει η ατμόσφαιρα του Άρη αναπνεύσιμη, μήπως και υπάρχει κάποια μορφή ζωής που δεν έχουμε ακόμα ανακαλύψει.
Ο Robinson έγραψε το βιβλίο έχοντας στο μυαλό του και τη Γη που αφήνουμε πίσω. Η κλιματική αλλαγή εμφανίζεται ως ένας από τους λόγους που η ανθρωπότητα κοιτάζει αλλού — όχι από αισιοδοξία, αλλά από ανάγκη. Ο Frank Chalmers θυμάται τον θάνατο των κοραλλιογενών υφάλων και τις πανικόβλητες προσπάθειες να σωθεί η Ανταρκτική. Είναι σκηνές που διαβάζονται σαν ρεπορτάζ από το 2025, όχι σαν φαντασία του 1992.
Το βιβλίο κέρδισε Nebula και British Science Fiction Association Award, και έχει εμπνεύσει πολλές — ποτέ μη ολοκληρωμένες — τηλεοπτικές μεταφορές, μία από τις οποίες είχε αναλάβει ο James Cameron πριν στραφεί στο σύμπαν του Avatar. Ένα αντίγραφο του prequel νουβέλα Green Mars ταξίδεψε στον Άρη το 2006 πάνω στο Phoenix lander της NASA — κάτι που ο ίδιος ο Robinson περιέγραψε ως μία από τις πιο ευχάριστες στιγμές της καριέρας του.
Ο Robinson συνέχισε να γράφει για μέλλοντα που δεν θέλουμε να ζήσουμε. Στο 2312, που κυκλοφόρησε το 2012, φαντάστηκε μια Γη με καταστροφική άνοδο της στάθμης της θάλασσας και χαρακτήρισε τη σημερινή εποχή «the Dithering» — την εποχή της αναβλητικότητας. Στο ίδιο χρονικό διάστημα, μιλώντας σε συνέδριο για το μέλλον της τεχνολογίας, προειδοποίησε ότι η πρόοδος δεν έχει νόημα αν δεν είναι συμπεριληπτική: «Ίσως πρέπει να είναι All People Plus», είπε, υπονοώντας ότι η μεγαλύτερη πρόκληση δεν βρίσκεται 225 εκατομμύρια χιλιόμετρα μακριά, αλλά εδώ, ανάμεσά μας.
