Η πρώτη μεταμόσχευση ανθρώπινου νωτιαίου μυελού πραγματοποιήθηκε στη Ρωσία. Σύμφωνα με όσα αναφέρονται, οι γιατροί αφαίρεσαν ένα κατεστραμμένο τμήμα του νωτιαίου μυελού ενός ανθρώπου, τρία χρόνια μετά τον τραυματισμό του, και το αντικατέστησαν με τμήμα από δότη που ήταν εγκεφαλικά νεκρός.
Παρότι ο λήπτης φέρεται να είναι καλά, η επέμβαση έχει προκαλέσει ανησυχία σε ορισμένους ερευνητές, που αμφισβητούν αν θα λειτουργήσει και εκφράζουν φόβους ότι μπορεί ακόμη και να επιδεινώσει την κατάστασή του.
Η νευροχειρουργική «fusogenic» έφερε ξανά στο περπάτημα παραλυμένους χοίρους – είμαστε οι επόμενοι;
Ο Xiaoping Ren, από το Second Affiliated Hospital of Guangxi University of Chinese Medicine στην Κίνα, που ηγήθηκε της επέμβασης, είπε στο New Scientist ότι η χειρουργική πράξη έγινε την περασμένη εβδομάδα στο Sklifosovsky Institute for Emergency Medicine της Μόσχας.
Ο Ren αναφέρει ότι το χειρουργείο έγινε σε ενήλικο άτομο με πλήρη κάκωση του νωτιαίου μυελού από εξωτερικό τραύμα πριν από τρία χρόνια. Αυτό συνήθως προκαλεί παράλυση και απώλεια της σωματικής αίσθησης κάτω από το σημείο της βλάβης. Ωστόσο, δεν είναι γνωστό ποιο τμήμα του νωτιαίου μυελού είχε τραυματιστεί στο συγκεκριμένο άτομο.
Οι λεπτομέρειες παραμένουν περιορισμένες, αλλά ο Ren λέει ότι στην επέμβαση χρησιμοποιήθηκε πολυαιθυλενογλυκόλη (PEG) — ένα είδος βιολογικής κόλλας — μαζί με μικροχειρουργικές τεχνικές, ώστε να ενωθούν τα άκρα του μοσχεύματος με τον νωτιαίο μυελό του λήπτη.
«Έχουμε ενημερώσει τον ασθενή για κάθε πιθανό κίνδυνο και χειρουργικό αποτέλεσμα, και η τρέχουσα κατάστασή του είναι καλή», λέει ο Ren. «Η ρωσική ομάδα μας θα δημοσιεύσει αργότερα έγγραφο με την περιγραφή της επέμβασης».
«Αυτή είναι μια στιγμή Sputnik για τις κακώσεις του νωτιαίου μυελού», λέει ο Sergio Canavero από το Harbin Medical University στην επαρχία Heilongjiang της Κίνας, ο οποίος έχει δημοσιεύσει στο παρελθόν μαζί με τον Ren εργασίες για τη δυνατότητα μεταμόσχευσης νωτιαίου μυελού σε ανθρώπους.
Ωστόσο, ορισμένοι αμφιβάλλουν αν η επέμβαση θα βοηθήσει πραγματικά τον λήπτη. «Ανησυχώ για την ασφάλεια του ασθενούς, καθώς είναι πιθανό να βρεθεί σε πολύ χειρότερη κατάσταση μετά από αυτή τη διαδικασία, δεδομένης της ανάγκης να αναρρώσει από μια ιδιαίτερα μεγάλη επέμβαση, με πολύ μικρό όφελος», λέει η Melissa Andrews από το University of Southampton στη Βρετανία. Προειδοποιεί επίσης για υψηλό κίνδυνο λοίμωξης.
Το βασικό πρόβλημα στην αποκατάσταση των κακώσεων του νωτιαίου μυελού είναι η αποκατάσταση της επικοινωνίας ανάμεσα στον εγκέφαλο και τα νευρικά κυκλώματα κάτω από τη βλάβη. Τα κύτταρα του νωτιαίου μυελού δεν διαιρούνται και δεν αναγεννώνται, ενώ μετά τον τραυματισμό οι κατεστραμμένες περιοχές υποβαθμίζονται ακόμη περισσότερο.
Για πολλά χρόνια, ο Ren, ο Canavero και άλλοι αναπτύσσουν μια διαδικασία που περιλαμβάνει τη σύγκλιση φρεσκοκομμένων επιφανειών του νωτιαίου μυελού και την εφαρμογή PEG, σε μια προσπάθεια να συγχωνευθούν οι ίνες στο σημείο της ένωσης — σαν να τοποθετείς άκρη με άκρη σβώλους από ξερά μακαρόνια και να ελπίζεις ότι κάποιες ίνες θα συναντηθούν.
Η εφαρμογή ηλεκτρικής διέγερσης μέσω επιθεμάτων στο σημείο της κάκωσης του νωτιαίου μυελού προκάλεσε μόνιμες βελτιώσεις στην ικανότητα των ανθρώπων να χρησιμοποιούν τα χέρια τους.
Ο Michael Lebenstein-Gumovski, επίσης από το Sklifosovsky Institute for Emergency Medicine, έχει κάνει αντίστοιχη έρευνα σε χοίρους, αλλά δεν συμμετείχε στη μεταμόσχευση σε άνθρωπο. Είχε δηλώσει νωρίτερα στο New Scientist ότι αυτή η προτεινόμενη προσέγγιση «συγχώνευσης» βασίζεται στην ένωση νεύρων και όχι στη δημιουργία νέων νευρικών κυττάρων ή στην ενθάρρυνση των ινών να αναπτυχθούν μέσα από μια βλάβη. Θεωρητικά, αυτό ακολουθείται από «νευροπλαστική αναδιοργάνωση», κατά την οποία ο εγκέφαλος και ο νωτιαίος μυελός προσαρμόζονται στις νέες συνδέσεις, οι οποίες πριν δεν λειτουργούσαν μαζί.
Έχει υπάρξει κάποια αποκατάσταση της κίνησης σε ποντίκια και σκύλους, καθώς και σε χοίρους, με αυτή την τεχνική. Ορισμένα πρωτόκολλα περιλαμβάνουν φάρμακα για τη μείωση της φλεγμονής ή για τη στήριξη της υγείας των νεύρων, καθώς και ηλεκτρική διέγερση των νωτιαίων κυκλωμάτων.
Ωστόσο, η επανασύνδεση ενός νωτιαίου μυελού που έχει κοπεί πρόσφατα είναι κάτι διαφορετικό από την αποκατάσταση ενός τραυματισμού που συνέβη πριν από χρόνια ή από την ενσωμάτωση ενός δωρεμένου τμήματος νωτιαίου μυελού.
Η Andrews λέει ότι, για να ενσωματωθεί λειτουργικά ένα μόσχευμα, η επέμβαση θα έπρεπε να περιλαμβάνει μόρια που προάγουν την επούλωση των ιστών. Θα έπρεπε επίσης να υπάρχουν παράγοντες που εξουδετερώνουν μόρια γύρω από τον νωτιαίο μυελό τα οποία λειτουργούν ως φυσικό φρένο στην ανάπτυξη των νευρικών ινών, καθώς και άλλοι παράγοντες που θα προκαλούσαν ανάπτυξη ανάμεσα στον ιστό του δότη και τον νωτιαίο μυελό του λήπτη. «Ακόμη και τότε, η πιθανότητα αναγέννησης και λειτουργικής αποκατάστασης θα ήταν, κατά τη γνώμη μου, μηδενική», λέει η Andrews.
Άτομα με ατελείς κακώσεις του αυχενικού νωτιαίου μυελού εμφάνισαν βελτίωση στις κινήσεις χεριών και βραχιόνων μετά από στοχευμένη μορφή διέγερσης του πνευμονογαστρικού νεύρου.
Η Andrews εκφράζει επίσης αμφιβολίες για τα πειραματικά δεδομένα στα οποία στηρίζεται η επέμβαση. «Συνολικά, δεν πιστεύω ότι αυτές οι μελέτες έχουν γίνει με αρκετή αυστηρότητα και τα αποτελέσματα δεν συνδέονται με ό,τι είναι νευρολογικά δυνατό».
Ο Andrew Jackson από το Newcastle University στη Βρετανία λέει ότι υπάρχουν ορισμένα δεδομένα που δείχνουν πως η PEG μπορεί να βοηθήσει στην επανασύνδεση κομμένων νωτιαίων νεύρων και ότι μπορεί να φανταστεί μια κατάσταση όπου ένα μεταμοσχευμένο τμήμα ιστού του νωτιαίου μυελού θα μπορούσε να προσφέρει αυξητικούς παράγοντες για να στηρίξει την αναγέννηση των κομμένων νευρικών ινών. Προσθέτει όμως ότι οι ερευνητές χρησιμοποιούν παραδοσιακά βλαστοκύτταρα για να ενθαρρύνουν την ανάπτυξη νευρικών ινών, καθώς «είναι πολύ δύσκολο να ενωθούν λειτουργικά δύο ενήλικα τμήματα του νευρικού συστήματος».
Συμπληρώνει ότι ελπίζει πως τα υποστηρικτικά στοιχεία για την επέμβαση θα δοθούν το συντομότερο δυνατό για αξιολόγηση από ομότιμους. «Υπάρχουν πολλοί άνθρωποι που ζουν με κάκωση του νωτιαίου μυελού και αξίζουν σαφήνεια, διαφάνεια και ειλικρίνεια για τις προοπτικές και τα αποτελέσματα κάθε νέας θεραπείας που δοκιμάζεται».
Το παρόν κείμενο δημιουργήθηκε με τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης.
