Ήταν Φεβρουάριος του 2008 στη Βοστώνη, όταν ο Ρέι Κουρτσβάιλ, ο «γκουρού» της πληροφορικής που είχε συζητηθεί για τις τολμηρές του προβλέψεις, ανέβηκε στο βήμα του συνεδρίου της Αμερικανικής Ένωσης για την Προώθηση της Επιστήμης (AAAS). Τότε, οι αναφορές του σε μηχανές που θα αγγίξουν την ανθρώπινη νοημοσύνη και σε νανο-ρομπότ που θα περιηγούνται στο αίμα μας έμοιαζαν για πολλούς με επιστημονική φαντασία.
Σήμερα, ο Κουρτσβάιλ δεν είναι ένας συνταξιούχος οραματιστής. Παραμένει στην πρώτη γραμμή της ψηφιακής αλλαγής ως Διευθυντής Μηχανολογίας στη Google, δείχνοντας ότι δεν αρκέστηκε στις προβλέψεις, αλλά εργάζεται για να τις υλοποιήσει.
Το ορόσημο του 2029, που ο ίδιος είχε θέσει ως το έτος όπου η Τεχνητή Νοημοσύνη θα περάσει το Τεστ Τούρινγκ και θα εξισωθεί με την ανθρώπινη ευφυΐα, βρίσκεται πλέον πολύ κοντά. Με την πρόοδο της τελευταίας διετίας, η πρόβλεψη μοιάζει να επιβεβαιώνεται με μαθηματική ακρίβεια.
Η AI δεν περιορίζεται πια σε νίκες στο σκάκι. Συνθέτει λόγο, λύνει σύνθετα ιατρικά αινίγματα και αλληλεπιδρά με τον άνθρωπο με τρόπο σχεδόν φυσικό.
Ο «νόμος της επιταχυνόμενης απόδοσης», σύμφωνα με τον οποίο η τεχνολογική ισχύς διπλασιάζεται κάθε δύο δεκαετίες, αποδείχθηκε μάλλον συντηρητικός μπροστά στην εκρηκτική άνοδο της γεννητικής νοημοσύνης που βλέπουμε σήμερα.
Ήδη από το 2008, ο Κουρτσβάιλ μιλούσε για τη Σιγκαλάριτι — το σημείο όπου άνθρωπος και μηχανή θα γίνουν ένα. Περιέγραφε μια εποχή όπου η νανοτεχνολογία θα ενισχύει το ανοσοποιητικό μας σύστημα και η βιολογία θα επαναπρογραμματίζεται ώστε να σταματήσει τη γήρανση.
Αν και τότε οι συνάδελφοί του στην Εθνική Ακαδημία Μηχανολογίας των ΗΠΑ κρατούσαν αποστάσεις, σήμερα οι πρώτες διεπαφές εγκεφάλου-υπολογιστή είναι ήδη πραγματικότητα σε πειραματικό επίπεδο. Η σύνδεση της ανθρώπινης σκέψης με το ψηφιακό σύννεφο αποτελεί πλέον το μεγάλο στοίχημα των εργαστηρίων της Silicon Valley.
Η συζήτηση έχει μετατοπιστεί από το αν ο Κουρτσβάιλ είχε δίκιο, στο πώς θα διαχειριστούμε τη δύναμη που ο ίδιος προέβλεψε και συμβάλλει στην υλοποίησή της.
Το 2008 πολλοί τον κατηγορούσαν ότι υποτιμά υπαρξιακές απειλές όπως η κλιματική αλλαγή. Σήμερα, η AI επιστρατεύεται ως βασικό εργαλείο για την αντιμετώπισή τους. Η ιστορία της τεχνητής νοημοσύνης, που ξεκινά από τους αρχαίους μύθους του Ηφαίστου και περνά από το «τέρας» του Φρανκενστάιν, φαίνεται να φτάνει στην ωρίμανσή της.
Το 2026 μας βρίσκει σε μια στιγμή όπου ο ψηφιακός συνεργάτης έχει γίνει αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητας. Ο δρόμος που άνοιξε εκείνο το συνέδριο στη Βοστώνη πριν από δεκαοκτώ χρόνια έχει μετατραπεί στον κεντρικό άξονα προς το άγνωστο αλλά συναρπαστικό 2029.
