Η ζωντανή μουσική παραμένει δημοφιλής, αλλά πολλές συναυλίες σκοντάφτουν σε απούλητα εισιτήρια και ακυρώσεις. Ενώ οι σούπερ σταρ γεμίζουν στάδια, οι μικρότεροι χώροι και οι λιγότερο γνωστοί καλλιτέχνες αντιμετωπίζουν κρίση.
Ο όρος «blue dot fever» κυκλοφορεί στα ΜΜΕ εδώ και καιρό. Τα «μπλε dots» είναι τα διαθέσιμα καθίσματα στην αμερικανική πλατφόρμα πώλησης εισιτηρίων Ticketmaster. Πολλές κενές θέσεις λίγο πριν από μια συναυλία προμηνύουν προβλήματα για καλλιτέχνες και διοργανωτές — ακόμη και ακυρώσεις. Με ολοένα και περισσότερες συναυλίες να «νοσούν», είναι αβέβαιο το μέλλον της συναυλιακής σκηνής;
Η οικονομία των σούπερ σταρ
Για τα μεγάλα ονόματα η εικόνα είναι διαφορετική. Καλλιτέχνες όπως οι Beyonce, Oasis και Coldplay εξακολουθούν να γεμίζουν εύκολα τεράστια στάδια.
Σύμφωνα με τα επίσημα charts της Pollstar, η Beyonce είχε την πιο επιτυχημένη μουσική περιοδεία του 2025, με έσοδα άνω των 400 εκατ. δολαρίων (Є359 εκατ.). Η περιοδεία Oasis Live ’25 ήταν από τα μεγαλύτερα box office των τελευταίων ετών. Οι Coldplay παραμένουν επίσης ισχυρό «μαγνήτης» κοινού, με πολλές συναυλίες της τρέχουσας παγκόσμιας περιοδείας να γίνονται sold out αμέσως.
Κοινή πρόκληση για όλες τις μεγάλες συναυλίες είναι το αυξανόμενο κόστος, όπως επισημαίνει ο Johannes Everke από τη Γερμανική Ομοσπονδιακή Ένωση της Βιομηχανίας Συναυλιών και Εκδηλώσεων: «Λόγω της αύξησης του κόστους προσωπικού, των τεχνικών δαπανών, της ενέργειας και του πληθωρισμού, το κόστος παραγωγής έχει εκτοξευθεί σε σχέση με το 2019». Ως αποτέλεσμα, τα εισιτήρια ακριβαίνουν και λιγότεροι fans μπορούν να τα αντέξουν.
Η επίπτωση όμως δεν είναι ίδια για όλους. Ο Stephan Thanscheidt από τη FKP Scorpio, έναν από τους μεγαλύτερους διοργανωτές συναυλιών και φεστιβάλ στην Ευρώπη, το επιβεβαιώνει: «Παίζουν ρόλο πολλοί παράγοντες, όπως ότι κάποιοι μεγαστάρ έχουν τεράστιες λεγεώνες θαυμαστών που δεν θα τους έχαναν με τίποτα. Και αν πρέπει να προσέξουν τα έξοδά τους, πολλοί θα επιλέξουν ένα μεγάλο κονσέρτο, που εκλαμβάνεται ως μείζον γεγονός, αντί για αρκετά μικρότερα».
Ο εκλιπών Αμερικανός οικονομολόγος Alan B. Krueger το ονόμασε «economics of superstars»: λίγοι σούπερ σταρ παράγουν το μεγαλύτερο μέρος των εσόδων.
Οι αυριανοί σταρ
Ο Everke θεωρεί ότι η αγορά ζωντανής μουσικής βρίσκεται υπό σημαντική πίεση. Συνήθως, τα έσοδα από τις μεγάλες συναυλίες χρηματοδοτούν μικρότερες, λιγότερο γνωστές πράξεις. Αν όμως τα περιθώρια κέρδους συρρικνώνονται, το μοντέλο κινδυνεύει.
Ο ίδιος σημειώνει ότι οι μεγάλες πωλήσεις εισιτηρίων στα mega-events εξασφαλίζουν υψηλά έσοδα, χωρίς αυτό να σημαίνει απαραίτητα μεγάλα κέρδη για τους promoters, καθώς οι τιμές των εισιτηρίων αυξάνονται πιο αργά από το κόστος προώθησης.
«Ο κύκλος της ζωής σημαίνει ότι στηρίζεις μικρότερα συγκροτήματα ώσπου να γίνουν αρκετά μεγάλα για να αρχίσουν να βγάζουν χρήματα. Μετά χρησιμοποιείς αυτά τα κέρδη και τα επανεπενδύεις στη λεγόμενη ανάπτυξη προϊόντος, στηρίζοντας ξανά μικρότερα σχήματα», είπε στη DW.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ο Ed Sheeran, ο οποίος, όπως και άλλοι, υποστηρίχθηκε επί χρόνια από τη FKP Scorpio προτού γίνει top-selling σταρ. «Πολλές από τις σημερινές μας επιτυχίες ξεκίνησαν ως πρότζεκτ πάθους και δεν μπορούσαμε πάντα να ξέρουμε αν θα κατέληγαν οικονομικά επιτυχημένα», επιβεβαιώνει ο Stephan Thanscheidt. «Δεν θα ήταν δυνατό χωρίς διασταυρούμενη χρηματοδότηση νέων ιδεών ή καλλιτεχνών στους οποίους πιστεύουμε. Όταν πετυχαίνουμε σήμερα, κάνουμε πιο πιθανές τις επιτυχίες του αύριο».
Οι περιοδείες δεν είναι πια promo
Ένας ακόμη επιβαρυντικός παράγοντας είναι ότι άλλαξαν οι όροι της συναυλιακής οικονομίας.
Ο Everke εξηγεί ότι παλαιότερα οι περιοδείες προωθούσαν τα νέα άλμπουμ. «Έδινες συναυλίες και, ακόμη κι αν έχανες χρήματα, τα ρεφάριζες από τις πωλήσεις δίσκων. Έτσι, οι δισκογραφικές έδιναν μερικές φορές οικονομικές ενισχύσεις στις περιοδείες». Στην εποχή του streaming αυτό δεν ισχύει.
Σύμφωνα με τον Everke, περίπου το μισό του εισοδήματος των καλλιτεχνών προέρχεται πλέον από τις ζωντανές εμφανίσεις. Η πίεση για εμπορική επιτυχία μέσω touring είναι εξαιρετικά υψηλή.
Παράλληλα, πολλοί καταξιωμένοι μουσικοί έχουν πολύ μακρύτερες καριέρες. «Όλοι δίνουν μια ατελείωτη σειρά συναυλιών, γιατί οι πωλήσεις δίσκων από μόνες τους δεν επαρκούν πια για να ζήσουν», λέει ο Everke. Αυτό οδηγεί σε κορεσμό της αγοράς και εντονότερο ανταγωνισμό για την προσοχή του κοινού.
Στροφή στις residencies;
Ορισμένοι μεγαστάρ απομακρύνονται από τις περιοδείες και κλείνουν «residencies», δηλαδή σειρές εμφανίσεων στον ίδιο χώρο για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα η Shakira, που θα δώσει 12 συναυλίες στο δεύτερο μισό του 2026 στη Μαδρίτη. Η ζήτηση ήταν τόσο μεγάλη που ανακοινώθηκαν επιπλέον ημερομηνίες πάνω από μία φορά. Οι εμφανίσεις θα γίνουν στο «Estadio Shakira», ένα ειδικά κατασκευασμένο στάδιο.
Παρόμοια περίπτωση είναι ο Harry Styles: τον Ιούνιο έδωσε 12 συναυλίες στο Wembley του Λονδίνου.
Ο Johannes Everke δεν θεωρεί ότι αυτό μπορεί να αποτελέσει βιώσιμο μοντέλο για την αγορά στο μέλλον, καθώς ελάχιστοι καλλιτέχνες μπορούν να προσελκύσουν fans από όλη την Ευρώπη ή και από άλλες ηπείρους.
Γιατί χρειάζεται αλληλεγγύη — το βρετανικό παράδειγμα
Παρά τις δυσκολίες και τα προειδοποιητικά σημάδια, ο Everke παραμένει αισιόδοξος. Η ζωντανή μουσική έχει ζήτηση όπως ποτέ και η αγορά αναπτύσσεται.
Σύμφωνα με τον οργανισμό GEMA, περίπου 70 εκατομμύρια άνθρωποι παρακολούθησαν συναυλίες δημοφιλούς μουσικής (κυρίως ποπ και ροκ) στη Γερμανία το 2024 — περισσότερους από πριν την πανδημία COVID-19.
Ακόμη κι αν λίγοι σούπερ σταρ θα συνεχίσουν να συγκεντρώνουν το μεγαλύτερο μέρος των εσόδων στο άμεσο μέλλον, ο Everke πιστεύει ότι η αγορά θα απλωθεί σε ευρύτερο κοινό. Παραμένει βέβαιος πως «ο κόσμος θέλει πάντα να ακούει κάτι νέο και θα θέλει πάντα να ακούει νέα μουσική και νέες τάσεις».
Ο Everke τονίζει ότι είναι σημαντικό να συνεχίσει η στήριξη των μικρότερων διοργανώσεων. Αναφέρει ως θετικό παράδειγμα το βρετανικό μοντέλο LIVE Trust — σε πολλές μεγάλες συναυλίες, μία λίρα ανά εισιτήριο συνεισφέρεται εθελοντικά σε ταμείο που στηρίζει μικρούς χώρους και τη βάση της μουσικής σκηνής.
Ο Harry Styles υποστήριξε αυτή την προσπάθεια κατά τη residency του στο Λονδίνο, κάτι που ο Everke χαρακτηρίζει «φανταστικό δείγμα αλληλεγγύης μέσα στον κλάδο».
Ίσως τα πολλά «μπλε dots» να μην δείχνουν κάμψη του ενδιαφέροντος για τη ζωντανή μουσική, αλλά μια αγορά που βρίσκεται σε μετάβαση. Η πρόκληση είναι να διατηρηθούν και να ενισχυθούν οι μικρότεροι χώροι και οι καλλιτέχνες.
Το άρθρο γράφτηκε αρχικά στα γερμανικά.
