HELSINKI — Ένας απόρρητος δορυφόρος που εκτόξευσε η Κίνα τον Ιούνιο κινείται σε μια ασυνήθιστη τροχιά, η οποία του δίνει μοναδική οπτική πάνω από τη γεωστατική ζώνη.
Ο Shijian-31 εκτοξεύτηκε στις 16 Ιουνίου με πύραυλο Long March 3B από το διαστημοδρόμιο Xichang. Οι προειδοποιήσεις ναυσιπλοΐας και ο τύπος του φορέα έδειχναν τοποθέτηση σε γεωστατική μεταβατική τροχιά. Αργότερα, ο δορυφόρος εντοπίστηκε σε μια εξειδικευμένη τροχιά Molniya, μαζί με τους δύο κινεζικούς δορυφόρους Shiyan-10 και τους TJS-13 και TJS-21. Ωστόσο, σύμφωνα με εξωτερικές αναλύσεις, η Κίνα εφαρμόζει την έννοια της κλασικής τροχιάς Molniya με έναν τρόπο που δεν έχει ξαναφανεί.
Ανάλυση της Integrity ISR και πρόσφατη συνέχεια από την εταιρεία διαστημικής επιτήρησης ComSpOC δείχνουν ότι η τροχιά Molniya αξιοποιείται με τρόπο που μπορεί να προσφέρει μοναδική εικόνα των δραστηριοτήτων στη γεωστατική τροχιά (GEO).
Οι τροχιές Molniya χρησιμοποιούν κλίση 63,4 μοιρών, ώστε να αποφεύγεται η μετατόπιση του επιχειλίου του δορυφόρου, που προκαλείται από την ασύμμετρη κατανομή της μάζας της Γης. Παραδοσιακά, αυτή η έντονα ελλειπτική και κεκλιμένη τροχιά χρησιμοποιείται για να διατηρείται το απόγειο, δηλαδή το πιο μακρινό σημείο από τη Γη, πάνω από το βόρειο ημισφαίριο. Έτσι, ένας δορυφόρος μπορεί να παραμένει για μεγάλο διάστημα πάνω από μια περιοχή ενδιαφέροντος, χωρίς να χρειάζεται να καταναλώνει πολύ καύσιμο για διορθώσεις τροχιάς. Αυτό επιτρέπει σε ζεύγη ή περισσότερους δορυφόρους να παρέχουν συνεχή ορατότητα πάνω από το βόρειο ημισφαίριο, κάτι που καθιστά την τροχιά χρήσιμη για επικοινωνίες σε μεγάλα γεωγραφικά πλάτη και για έγκαιρη προειδοποίηση πυραύλων. Οι κινεζικοί δορυφόροι Shiyan και TJS, για παράδειγμα, θα μπορούσαν να εντοπίζουν χαρακτηριστικές θερμικές υπογραφές πάνω από την Αρκτική.
Ο Shijian-31, όμως, χρησιμοποιεί τροχιά τύπου Molniya για να φτάνει στο απόγειο πάνω από τον Ισημερινό, επιτρέποντάς του να «σαρώνει» τη GEO. Η Integrity ISR ανέδειξε πρώτη τον Shijian-31 σε τροχιά Molniya με ανάρτηση στις 26 Ιουνίου, χρησιμοποιώντας τροχιακά δεδομένα από το SpaceTrack. Η ISR εξήγησε ότι ο δορυφόρος βρίσκεται σε μοναδική τροχιά, η οποία του επιτρέπει να παραμένει πάνω από τον Ισημερινό και να παρακολουθεί δορυφόρους που κινούνται στη GEO, η οποία βρίσκεται περίπου 35.786 χιλιόμετρα πάνω από τον Ισημερινό.
Ενώ οι δορυφόροι σε τροχιές Molniya κάνουν συνήθως πλήρη περιφορά κάθε 12 ώρες, ο Shijian-31 χρειάζεται 12,5 ώρες, γεγονός που σημαίνει ότι δεν περνά από το ίδιο σημείο γεωγραφικού μήκους σε κάθε τροχιά. Αντίθετα, σε κάθε πέρασμα μετατοπίζεται περίπου 15,7 μοίρες σε μήκος. Αυτό σημαίνει ότι ο Shijian-31 μπορεί να σαρώνει ολόκληρη τη ζώνη GEO γύρω από τη Γη περίπου μία φορά κάθε 23 ημέρες, αν και το απόγειό του, περίπου στα 39.900 χιλιόμετρα, τον οδηγεί μερικές χιλιάδες χιλιόμετρα πέρα από τη ζώνη GEO.
Η ComSpOC σημείωσε επίσης τη δραστηριότητα του Shijian-31 σε ανάρτηση στις 21 Ιουλίου στο X, περιγράφοντάς τον ως «δορυφόρο με τροχιά που δεν έχουμε ξαναδεί». Η ανάρτηση περιλαμβάνει βίντεο που δείχνει την τροχιά του Shijian-31 και πώς αυτός σαρώνει τη GEO με την πάροδο του χρόνου, αποκτώντας μοναδική θέα προς ολόκληρη τη ζώνη.
Shijian-31: a satellite with an orbit we have never seen before China launched Shijian-31 on June 16 from Xichang, officially described as a “space environment detection” mission. The orbital elements suggest more going on. The inclination 63.46° sits at the value where perigee… pic.twitter.com/rxRPrkOEEm
Ο Shijian-31 ανήκει τυπικά σε μια ευρεία σειρά συχνά απόρρητων πειραματικών δορυφόρων. Η China Aerospace Science and Technology Corporation (CASC) δεν έδωσε εικόνες του δορυφόρου και τον περιέγραψε λιτά ως «κυρίως για εξερεύνηση του διαστημικού περιβάλλοντος», όπως συμβαίνει με πολλούς δορυφόρους της σειράς. Οι δορυφόροι Shijian έχουν επίσης χρησιμοποιηθεί για δοκιμές ανεφοδιασμού και για διαστημική επιτήρηση στη GEO.
Η Integrity ISR αναφέρει ότι μπορεί να είναι εξαιρετικά δύσκολο να αποκτηθεί καθαρή εικόνα του Shijian-31 και να διαπιστωθούν τα φορτία και οι δυνατότητές του. Το περιήλιό του, λίγο κάτω από τα 2.000 χιλιόμετρα, βρίσκεται πολύ πιο ψηλά από τους περισσότερους δορυφόρους τηλεπισκόπησης χαμηλής γήινης τροχιάς, ενώ περνά χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά από σκάφη όπως η αμερικανική σειρά GSSAP στη GEO. Την ίδια στιγμή, αν η Κίνα ήθελε να διασταυρώσει τη ζώνη GEO, αυτό θα μπορούσε να γίνει με σχετικά μικρό κόστος καυσίμου. Ένα σχετικά μικρό ανάδρομο κάψιμο στο περιήλιο, που θα έδινε μεταβολή ταχύτητας 50 μέτρων ανά δευτερόλεπτο, θα «κατέβαζε το απόγειο περίπου στα 36.671 χιλιόμετρα, με αποτέλεσμα ο SJ-31 να περνά απευθείας μέσα από τη γειτονιά της GEO καθώς ολοκληρώνει την τροχιά του».
«Με τον SJ-31, οι Κινέζοι διαχειριστές διαστημικών επιχειρήσεων έδειξαν κυριαρχία στη διαστημική μηχανική και αρκετή δημιουργικότητα», ανέφερε η Integrity ISR.
Η Victoria Samson της Secure World Foundation δήλωσε στο SpaceNews ότι η αποστολή είναι «αρκετά ασυνήθιστη» και δύσκολη να χαρακτηριστεί με περιορισμένες πληροφορίες. «Ο SJ-31 βρίσκεται σε τροχιά μόλις για περίπου έναν μήνα, οπότε ίσως όσο περνά ο καιρός να αποκαλυφθούν περισσότερες λεπτομέρειες μέσα από τη συμπεριφορά ή τις δραστηριότητές του», είπε η Samson.
Η αποστολή μπορεί να εντάσσεται σε μια «ευρύτερη τάση προς δορυφόρους επιθεώρησης και σε αυξημένο ενδιαφέρον για ισχυρή επίγνωση της κατάστασης σχετικά με τις δραστηριότητες και το υλικό στη GEO», πρόσθεσε η Samson.
Οι ΗΠΑ διαθέτουν τη σειρά δορυφόρων επιθεώρησης GSSAP, ενώ η Ρωσία έχει τον δορυφόρο Luch 2 που επιχειρεί στη GEO, μετά την απώλεια του αρχικού Luch (Olymp) τον Ιανουάριο. Η Κίνα έχει δορυφόρους Shijian που θεωρούνται σκάφη SSA στη GEO και έχει μελετήσει και στο παρελθόν ασυνήθιστες τροχιές για να ενισχύσει την επίγνωσή της στη GEO, όπως το να κάνει έναν δορυφόρο κύκλο γύρω από τη Σελήνη ώστε να μπορεί να τον τοποθετήσει σε ανάδρομη γεωσύγχρονη τροχιά.
