Ο Bill Ready, CEO του Pinterest, τάσσεται υπέρ της παγκόσμιας τάσης νομοθετικής απαγόρευσης των social media για ανηλίκους κάτω των 16 ετών. Σε άρθρο γνώμης στο TIME, συγκρίνει τις εταιρείες τεχνολογίας με τους καπνοβιομήχανους του περασμένου αιώνα και ζητά τέλος στην αυτορρύθμιση. Το Pinterest ήδη εφαρμόζει αυστηρούς περιορισμούς για χρήστες κάτω των 16, ενώ στηρίζει σχετική νομοθετική πρωτοβουλία στις ΗΠΑ.
Ο Bill Ready δεν είναι ο πρώτος CEO τεχνολογικής εταιρείας που μιλά για την ψυχική υγεία των παιδιών στα social media. Είναι όμως από τους λίγους που το κάνει ζητώντας ρητά νόμους με δόντια. «Τα social media όπως υπάρχουν σήμερα δεν είναι ασφαλή για παιδιά κάτω των 16», έγραψε σε άρθρο του στο TIME, προσθέτοντας ότι ο κλάδος «είχε χρόνια να αντιμετωπίσει αυτές τις βλάβες, αλλά απέτυχε επανειλημμένα». Η εποχή της αυτορρύθμισης, λέει, έχει περάσει.
Η σύγκριση που επιλέγει είναι αποκαλυπτική: οι εταιρείες social media μοιάζουν, κατά τον Ready, με τους καπνοβιομήχανους του 20ού αιώνα, που χρειάστηκε να «ντροπιαστούν και να μηνυθούν» για να αλλάξουν πορεία. Το μήνυμα προς τους νομοθέτες είναι σαφές: αν η βιομηχανία δεν αλλάξει μόνη της, η λύση είναι προφανής.
Το πλαίσιο δεν είναι τυχαίο. Η Αυστραλία έγινε η πρώτη χώρα που απαγόρευσε τα social media για κάτω των 16, με νόμο που τέθηκε σε ισχύ τον Δεκέμβριο του 2024. Από τότε, κυβερνήσεις σε όλη την Ευρώπη και αλλού εξετάζουν παρόμοια μέτρα. Η τάση ενισχύεται και από νέα επιστημονικά δεδομένα: η τελευταία έκθεση World Happiness Report του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης δείχνει ότι η εντατική χρήση διαδικτύου συνδέεται με χαμηλότερη ικανοποίηση από τη ζωή στους νέους, με τις κοπέλες να επηρεάζονται περισσότερο. Η ίδια έκθεση αναφέρει «συντριπτικά στοιχεία» για sextortion και cyberbullying, καθώς και «ισχυρές ενδείξεις» σύνδεσης των social media με κατάθλιψη και άγχος στους εφήβους.
Το Pinterest, από την πλευρά του, έχει ήδη κινηθεί: κάθε λογαριασμός χρήστη κάτω των 16 είναι πλέον εξ ολοκλήρου ιδιωτικός, χωρίς δυνατότητα αναζήτησης, μηνυμάτων, likes ή σχολίων από αγνώστους. Παρ’ όλα αυτά, η Generation Z αποτελεί πάνω από το 50% της βάσης χρηστών της πλατφόρμας — κάτι που δείχνει ότι η ασφάλεια και η δημοτικότητα δεν είναι αναγκαστικά αντίθετες έννοιες. «Η εμπειρία μας δείχνει ότι η προτεραιότητα στην ασφάλεια δεν απομακρύνει τους νέους χρήστες — χτίζει εμπιστοσύνη», γράφει ο Ready.
Η εταιρεία στηρίζει επίσης το App Store Accountability Act, νομοσχέδιο που πρόσφατα εγκρίθηκε από επιτροπή της Βουλής των Αντιπροσώπων και προβλέπει υποχρεωτική επαλήθευση ηλικίας στα app stores, με σύνδεση των συσκευών ανηλίκων σε γονείς ή κηδεμόνες. Παρόμοιες ρυθμίσεις προωθούνται και σε επίπεδο πολιτειών.
Οι επικριτές των απαγορεύσεων επισημαίνουν ότι τέτοια μέτρα είναι δύσκολο να εφαρμοστούν αποτελεσματικά, και ότι η υποχρεωτική επαλήθευση ηλικίας ενδέχεται να δημιουργήσει υποδομές μαζικής παρακολούθησης. Το ερώτημα παραμένει ανοιχτό: μπορεί το διαδίκτυο να γίνει ασφαλέστερο για τους εφήβους χωρίς να γίνει ταυτόχρονα πιο επιτηρούμενο για όλους;