Αυτός είναι ο μηχανισμός του εγκεφάλου που «σβήνει» τον φόβο

Οι μελέτες της σύγχρονης επιστήμης για τις λειτουργίες του εγκεφάλου εγείρουν όλο και περισσότερο το μαζικό ενδιαφέρον.

Το περιοδικό Science δημοσίευσε πρόσφατα, μια έρευνα του κέντρου Sainsbury Wellcome (SWC) στο London’s Global University, (UCL) αναφορικά με τους ακριβείς εγκεφαλικούς μηχανισμούς που επιτρέπουν στα ζώα να ξεπερνούν τους ενστικτώδεις φόβους. Η ανάλυση σε ποντίκια θα μπορούσε να έχει επιπτώσεις στην ανάπτυξη θεραπευτικών ουσιών για διαταραχές που σχετίζονται με τον φόβο, όπως οι φοβίες, το άγχος και η διαταραχή μετατραυματικού στρες (PTSD).

«Οι άνθρωποι γεννιούνται με ενστικτώδεις αντιδράσεις φόβου, όπως αντιδράσεις σε δυνατούς θορύβους ή αντικείμενα που πλησιάζουν γρήγορα», εξηγεί ο Δρ Mederos, ερευνητής στο εργαστήριο Hofer στο SWC και συνεχίζει: «Ωστόσο, μπορούμε να παρακάμψουμε αυτές τις ενστικτώδεις αντιδράσεις μέσω της εμπειρίας, όπως τα παιδιά που μαθαίνουν να απολαμβάνουν τα πυροτεχνήματα αντί να φοβούνται τους δυνατούς κρότους τους. Θέλαμε να κατανοήσουμε τους εγκεφαλικούς μηχανισμούς που διέπουν τέτοιες μορφές μάθησης».

Το πείραμα στα ποντίκια
Ακολουθώντας μια καινοτόμο πειραματική προσέγγιση, η ομάδα μελέτησε ποντίκια, στα οποία παρουσιάστηκε μια επεκτεινόμενη σκιά πάνω από το κεφάλι σαν έναν εναέριο θηρευτή που τα πλησιάζει. Στην αρχή, τα ποντίκια αναζήτησαν καταφύγιο.

Στην πορεία όμως, μετά την επαναλαμβανόμενη έκθεση στη σκιά, τα ποντίκια έμαθαν να παραμένουν ήρεμα αντί να επιχειρούν τη διαφυγή τους. Έτσι, παρείχαν στους ερευνητές, ένα «μοντέλο» για τη μελέτη της καταστολής των αντιδράσεων φόβου. Με βάση προηγούμενες μελέτες του Hofer, η ομάδα ήταν εξοικειωμένη με την περιοχή του εγκεφάλου που ονομάζεται ventrolateral geniculate nucleus (vLGN), η οποία μπορεί να καταστείλει τις αντιδράσεις φόβου όταν ήταν ενεργή και είναι σε θέση να παρακολουθεί τη γνώση της προηγούμενης εμπειρίας της απειλής. Λόγω του ότι η vLGN επηρεάζεται από οπτικές περιοχές στον εγκεφαλικό φλοιό, διερευνήθηκε, εάν αυτό το νευρικό μονοπάτι παίζει ρόλο στην εκμάθηση και την αποθήκευση αυτής της νέας συμπεριφοράς.

Τα αποτελέσματα της έρευνας έδειξαν:

  • πρώτον, ότι συγκεκριμένες περιοχές του οπτικού φλοιού διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στη διαδικασία εκμάθησης
  • και δεύτερον, ότι η vLGN ευθύνεται για την αποθήκευση των αναμνήσεων που σχηματίζονται κατά τη διάρκεια αυτής της εκμάθησης.

Η σύνδεση της περιοχής vLGN με τη μάθηση, τη μνήμη και την ευελιξία

«Διαπιστώσαμε ότι τα ζώα απέτυχαν να μάθουν να καταστέλλουν τις αντιδράσεις φόβου τους όταν απενεργοποιήθηκαν συγκεκριμένες οπτικές περιοχές του φλοιού. Ωστόσο, όταν τα ζώα είχαν ήδη μάθει να σταματούν να δραπετεύουν, η λειτουργία του εγκεφαλικού φλοιού δεν ήταν πλέον απαραίτητη. Τα ευρήματά μας αμφισβητούν τις παραδοσιακές αντιλήψεις για τη μάθηση και τη μνήμη. Ενώ ο εγκεφαλικός φλοιός θεωρείται εδώ και καιρό το πρωταρχικό κέντρο του εγκεφάλου για τη μάθηση, τη μνήμη και την ευελιξία συμπεριφοράς, βρήκαμε ότι η vLGN και όχι ο οπτικός φλοιός αποθηκεύει στην πραγματικότητα αυτές τις κρίσιμες γνώσεις», εξηγεί η ομάδα.

Από το πείραμα προέκυψε ακόμη, ότι η μάθηση επιτυγχάνεται μέσω της αύξησης της νευρωνικής δραστηριότητας στην vLGN, η οποία προκαλείται από την απελευθέρωση ενδοκανναβινοειδών (μορίων που ρυθμίζουν τη διάθεση και τη μνήμη). Αυτό μειώνει τη νευρωνική αναστολή και ενισχύει τη δραστηριότητα της vLGN όταν το οπτικό ερέθισμα επανεμφανίζεται, οδηγώντας σε καταστολή του φόβου.

Ανακαλύψεις όπως αυτή, θα μπορούσαν να βοηθήσουν σημαντικά στην κατανόηση διαταραχών όπως οι φοβίες, το άγχος και το μετατραυματικό στρες. «Αν και οι έμφυτες αντιδράσεις φόβου σε αρπακτικά δεν είναι πλέον τόσο κρίσιμες για τον άνθρωπο, ο εγκέφαλός μας διαθέτει το ίδιο νευρωνικό μονοπάτι», επισημαίνεται.

Η ερευνητική ομάδα σχεδιάζει μελλοντική συνεργασία με κλινικούς επιστήμονες, προκειμένου να μελετήσει αυτά τα κυκλώματα στους ανθρώπους, με στόχο την ανάπτυξη νέων θεραπειών για την απορρύθμιση του φόβου και τις αγχώδεις διαταραχές.

Oumi: Οι Έλληνες που θέλουν να φτιάξουν το αντίπαλο δέος της DeepSeek

Τρεις Έλληνες, ο Μάνος Κουκουμίδης, ο Κωνσταντίνος Αίσωπος και ο Παναγιώτης Αχλιώπτας, σε συνεργασία με την Γεωργία Γκιοξάρη, καθηγήτρια τεχνητής νοημοσύνης στο Caltech, βρίσκονται στην αιχμή του δόρατος μίας προσπάθειας να δημιουργηθεί ένα αντίπαλο δέος για την κινεζική DeepSeek και σε άλλες κορυφαίες AI εταιρείες της Silicon Valley, η οποία ακούει στο όνομα Oumi.

Έχοντας εργαστεί στο παρελθόν σε μεγάλες αμερικανικές εταιρείες όπως οι Google, Snap και Meta, έβαλαν ως στόχο τη δημιουργία ενός πραγματικά ανοιχτού μοντέλου τεχνητής νοημοσύνης. Οι τέσσερείς του, τους αποτελούν μέλος μιας ομάδας 32 ατόμων ερευνητών, μηχανικών και ακαδημαϊκών οι οποίοι θέλουν να φέρουν την επανάσταση στον τομέα της ΑΙ, με την πεποίθηση ότι το Open Source είναι το μέλλον της τεχνητής νοημοσύνης.

Μιλώντας στο Ot.gr, ο συνιδρυτής και CEO της Oumi, Μάνος Κουκουμίδης, ανέφερε πως  «ανησυχούσε όλο και περισσότερο για το status quo της τοποθέτησης της μεγαλύτερης εφεύρεσης της ανθρωπότητας – του ΑΙ – σε ένα μαύρο κουτί», αναφερόμενος στα μεγάλα μοντέλο κλειστού-τύπου όπως αυτά της OpenAI και της Google.

«Έτσι ξεκινήσαμε συζητήσεις και συνεργασίες με πολλούς γνωστούς ακαδημαϊκούς στην τεχνητή νοημοσύνη (από MIT, Princeton, Berkeley, Stanford, Caltech, και άλλα πανεπιστήμια) για τη δημιουργία αυτής της προσπάθειας», σημειώνει ο Μάνος Κουκουμίδης και συνεχίζει λέγοντας πως «είναι τολμηρό και δύσκολο εγχείρημα, αλλά κάποιος έπρεπε να το κάνει. Μόνοι μας ως εταιρεία 10-20 ατόμων είναι αδύνατο, αλλά με τη βοήθεια της κοινότητας νομίζω ότι θα τα καταφέρουμε. Πρέπει να τα καταφέρουμε. Το ΑΙ χρειάζεται όχι μόνο για την τεχνολογία αλλά και για την προώθηση των επιστημών. Δεν θέλω να φανταστώ ένα μέλλον όπου ένα τόσο μεγάλο τεχνολογικό επίτευγμα θα κλειδωθεί σε ένα μαύρο κουτί σε πλήρη αντιδιαστολή με το συμφέρον της ανθρωπότητας μόνο και μόνο για να μπορεί η ολιγοπώλια των τεχνολογικών κολοσσών να κερδοσκοπεί ασύστολα».

Oumi: Μια πλήρως ανοιχτή πλατφόρμα
Η Oumi συγκέντρωσε 10 εκατομμύρια σε seed funding, ενώ μέσα σε 24 ώρες από την ανακοίνωσή της έγινε το #1 repository ανοικτού κώδικα στο GitHub. Η Oumi ήδη υποστηρίζεται από 13 από τα μεγαλύτερα πανεπιστήμια του κόσμου, βρίσκεται και στη διαδικασία ένταξης και ελληνικών ιδρυμάτων (π.χ. Athena-RC) ώστε να ενισχύσει τη συνεργασία της με την Ελλάδα, ενώ η εταιρεία βρίσκεται και σε αναζήτηση ταλέντων από τη χώρα μας.

Η Oumi είναι η πρώτη άνευ όρων ανοικτή πλατφόρμα για έρευνα και ανάπτυξη σε θεμελιώδη μοντέλα, η οποία εστιάζει όχι μόνο σε ανοιχτά δεδομένα, ανοιχτό κώδικα και ανοιχτά μοντέλα, αλλά και στην ανοιχτή συνεργασία. Ο πειραματισμός και η συνεργασία είναι η πρώτη αρχή του Oumi, κάτι που για τον Μάνο Κουκουμίδη είναι απολύτως απαραίτητο για να ευδοκιμήσει η τεχνητή νοημοσύνη ανοιχτού κώδικα.

«Ξεκινήσαμε με 10 εκατομμύρια δολάρια. Με τη μεγάλη ανταπόκριση της κοινότητας απο τις 29 Ιανουαρίου, έχουν επικοινωνήσει μαζί μας όλοι οι γνωστοί επενδυτές στην Silicon Valley. Παρόλο που θα χρειαστούμε επιπλέον χρηματοδότηση στο μέλλον, η ελπίδα μας είναι ότι η πλατφόρμα μας σταδιακά θα εξελιχθεί από την ακαδημαϊκή κοινότητα και τους ερευνητές. Έτσι συνήθως συμβαίνει με τον ανοιχτό κώδικα, φτιάχνεται από όλους και είναι για όλους», σημειώνει.

Ο CEO της εταιρείας αναγνωρίζει πάντως πως το εγχείρημά τους έχει πολύ δρόμο μπροστά του ώστε να δημιουργηθούν καλύτερα ανοιχτά μοντέλα. «Θα πάρουμε σύντομα παραπάνω χρηματοδότηση και προσλαμβάνουμε ήδη ερευνητές και μηχανικούς τεχνητής νοημοσύνης και στην Αμερική και στην Ελλάδα», προσθέτει.

Το φαινόμενο DeepSeek

Αναφερόμενος στο φαινόμενο της DeepSeek, ο Μάνος Κουκουμίδης εκτιμά πως «η DeepSeek ξόδεψε πολύ περισσότερα από 5,6 εκατομμύρια για φτάσει στο σημείο να εκπαιδεύσει το τελικό μοντέλο της – όπως όλοι γνωρίζουμε όμως σε όλες τις επιστήμες πρέπει να κανείς δεκάδες ή εκατοντάδες αποτυχημένα πειράματα για να βρεις την σωστή συνταγή που θα πετύχει» και αναμένει ότι οι μεγάλες επενδύσεις θα συνεχιστούν. Ωστόσο, υπογραμμίζει πως όλο και περισσότεροι άνθρωποι συνειδητοποιούν ότι τα ανοιχτά μοντέλα είναι μια ανταγωνιστική εναλλακτική λύση στα αντίστοιχα κλειστά.

Εκτιμά ακόμη πως με οντότητες όπως η Meta και η DeepSeek που είναι πρόθυμες να παρέχουν ανταγωνιστικά ανοιχτά μοντέλα δωρεάν, οι πάροχοι κλειστών μοντέλων (όπως η OpenAI) αρχίζουν να φαίνονται όλο και περισσότερο σα μεγάλες φούσκες όσον αφορά την αποτίμηση τους.

«Αναμένω ότι οι πάροχοι κλειστών μοντέλων θα έχουν περισσότερες δυσκολίες στο μέλλον να δικαιολογήσουν τις αποτιμήσεις τους, να συγκεντρώσουν κεφάλαια και να εκπαιδεύσουν μοντέλα. Έρχεται μια στιγμή κρίσης για αυτούς. Περιμέναμε ότι αυτό θα συμβεί και γι’ αυτό πριν από ένα χρόνο ιδρύσαμε την Oumi για να κάνουμε την τεχνητή νοημοσύνη ανοικτή και προσβάσιμη σε όλους, ώστε όλοι μαζί ως κοινότητα να αναπτύξουμε (συνεργατικά) μοντέλα τελευταίας τεχνολογίας για το καλό της επιστήμης και της ανθρωπότητας», δήλωσε.

Το μέλλον της ΑΙ

Ερωτηθείς για το πώς βλέπει το μέλλον της ΑΙ, επισημαίνει πως ακόμα και σήμερα αδυνατούμε να φανταστούμε πλήρως τον μετασχηματιστικό αντίκτυπο που θα έχει σταδιακά η τεχνητή νοημοσύνη στην καθημερινότητά μας. «Σύντομα τα όρια του τι μπορείς να επιτύχεις με την τεχνητή νοημοσύνη θα προσδιορίζονται από την η φαντασία μας και τα νομοθετικά και ηθικά πλαίσια που υπάρχουν, όχι την τεχνολογία», υποστηρίζει.

«Η τεχνητή νοημοσύνη που χρησιμοποιείται ως ψηφιακός βοηθός σε καθημερινές εργασίες είναι ήδη εξαιρετικά ισχυρή σε πολλές περιπτώσεις. Για πλήρη αυτοματοποίηση, όπου το ΑΙ θα μπορεί να παίρνει αποφάσεις αυτόματα, χρειαζόμαστε ακόμη πρόοδο στην αξιοπιστία της τεχνητής νοημοσύνης. Για αυτό και η αξιοπιστία των μοντέλων αυτών είναι ένας τομέας τον οποίο ερευνούμε ενεργά», δηλώνει ακόμη ο CEO της Oumi.

Εκτιμά πως το AGI (artificial generative intelligence) είναι ίσως και αρκετά τρομακτικό για ένα μεγάλο κομμάτι της κοινωνίας, επειδή θα πρέπει να εμπιστευτούμε ότι η τεχνητή νοημοσύνη έχει ως πρωτεύον στόχο να μας βοηθήσει και όχι το αντίθετο. «Για αυτό και είναι εξαιρετικά σημαντικό ένα εργαλείο με τόσο μεγάλη δύναμη να είναι ανοιχτό, διαφανές, και ελέγξιμο, όχι κρυμμένο μέσα σε ένα κλειστό κουτί από εταιρίες που έχουν ως σκοπό το κέρδος», καταλήγει.

The Åre Murders: Η σουηδική αστυνομική σειρά του Netflix που καθηλώνει

Αυτή τη στιγμή υπάρχει μια λίγο περίεργη κατάσταση στη λίστα με τα 10 κορυφαία έργα του Netflix, όπου μια νέα σειρά έκανε πρεμιέρα στο Netflix και τα πήγε εξαιρετικά καλά, αλλά δεν έχει κριθεί καθόλου από κριτικούς.

Αυτή η σειρά είναι το The Åre Murders, ένα σουηδικό νουάρ μυστηρίου που μόλις έκανε πρεμιέρα. Βρίσκεται στο #2 στις ΗΠΑ πίσω μόνο από την επιστροφή του Sweet Magnolias, αλλά σε όλο τον κόσμο; Αυτή τη στιγμή είναι η κορυφαία σειρά στις περισσότερες χώρες σε όλες τις περιοχές του Netflix.

Περί τίνος πρόκειται στο The Åre Murders; Δηλαδή, ποιο είναι το πλαίσιο της δολοφονίας; Ακολουθεί η επίσημη περιγραφή της σειράς των πέντε επεισοδίων, όπου το «Åre» δεν είναι το «are» στα αγγλικά, αλλά το όνομα ενός χιονοδρομικού κέντρου στη Σουηδία: «Η εξαφάνιση ενός νεαρού κοριτσιού αποκαλύπτει τα σκοτεινά μυστικά μιας φαινομενικά γαλήνιας κοινότητας σε αυτή τη σουηδική αστυνομική σειρά που βασίζεται στα μυθιστορήματα της Viveca Sten».

Η σειρά δεν έχει καταχωρηθεί ως περιορισμένη σειρά, οπότε αν έχει καλές επιδόσεις, μπορεί να επιστρέψει για περισσότερες σεζόν. Έχει γράψει πολλά βιβλία, και ενώ η σειρά Sandhamn Murders είναι η μεγαλύτερη με οκτώ βιβλία, η σειρά The Åre Murders έχει δύο βιβλία, οπότε τουλάχιστον μια δεύτερη σεζόν θα μπορούσε να βασιστεί σε αυτό. Το The Sandhamn Murders μεταφέρθηκε ήδη σε σειρά που είχε 100 εκατομμύρια τηλεθεατές πριν από αρκετά χρόνια. Από ό,τι φαίνεται, οι Φόνοι του Åre μπορεί να είναι επίσης μεγάλη επιτυχία.

Η υπόλοιπη λίστα των ΗΠΑ έχει τη νέα σειρά απάτης των επιρροών Apple Cider Vinegar στο #3. Το The Night Agent έχει πέσει στο #4, αν και παραμένει στο #1 σε πολλές χώρες. Το The Recruit έχει πέσει στο #6, αφού δεν ξεπέρασε ποτέ το #3, και ανησυχώ για το μέλλον του.

Οκτώ ψυχιατρικές διαταραχές έχουν κοινή γενετική βάση, αποκαλύπτει μελέτη

Ερευνητές ανακάλυψαν πρόσφατα πως οκτώ διαφορετικές ψυχιατρικές διαταραχές μοιράζονται πολλούς υποκείμενους γενετικούς παράγοντες. Βασιζόμενοι σε προηγούμενες πρωτοποριακές μελέτες, οι ερευνητές εντόπισαν συγκεκριμένες γενετικές παραλλαγές που έχουν σημαντικές επιπτώσεις στην ανάπτυξη του εγκεφάλου και είναι κοινές σε οκτώ διαφορετικές ψυχιατρικές διαταραχές. Η στόχευση αυτών των παραλλαγών θα μπορούσε να ανοίξει το δρόμο για θεραπείες που αντιμετωπίζουν πολλαπλές παθήσεις ταυτόχρονα.

«Οι πρωτεΐνες που παράγονται από αυτά τα γονίδια συνδέονται επίσης σε μεγάλο βαθμό με άλλες πρωτεΐνες», εξηγεί η γενετίστρια Χάιετζονγκ Γουόν από το Πανεπιστήμιο της Βόρειας Καρολίνας. «Οι αλλαγές σε αυτές τις πρωτεΐνες ειδικότερα θα μπορούσαν να διαπεράσουν το δίκτυο, προκαλώντας ενδεχομένως εκτεταμένες επιπτώσεις στον εγκέφαλο» σημειώνει.

Το 2019 μια διεθνής ομάδα ερευνητών εντόπισε 109 γονίδια που συσχετίστηκαν σε διαφορετικούς συνδυασμούς με οκτώ διαφορετικές ψυχιατρικές διαταραχές, συμπεριλαμβανομένων του αυτισμού, της Διαταραχής Ελλειμματικής Προσοχής και Υπερκινητικότητας (ΔΕΠΥ), της σχιζοφρένειας, της διπολικής διαταραχής, της μείζονος καταθλιπτικής διαταραχής, του συνδρόμου Τουρέτ, της ιδεοψυχαναγκαστικής διαταραχής και της ανορεξίας. Το εύρημα της ομάδας θα μπορούσε να εξηγήσει γιατί τόσες πολλές από αυτές τις διαταραχές παρουσιάζουν παρόμοια συμπτώματα ή εμφανίζονται μαζί, όπως ο αυτισμός και η ΔΕΠΥ. Έως και το 70% των ατόμων που πάσχουν και από τις δυο διαταραχές, σύμφωνα με μελέτες.

Κάθε μία από αυτές τις οκτώ παθήσεις έχει επίσης γονιδιακές διαφορές που είναι μοναδικές για κάθε μία ξεχωριστά, οπότε η Γουόν και η ομάδα της συνέκριναν τα μοναδικά γονίδια με εκείνα που μοιράζονται οι διαταραχές αυτές. Μελέτησαν σχεδόν 18.000 παραλλαγές των κοινών και μοναδικών γονιδίων που εμπλέκονται και τις εισήγαγαν στα πρόδρομα κύτταρα τα οποία γίνονται νευρώνες, προκειμένου να δουν πώς θα επηρεάσουν τη γονιδιακή έκφραση σε αυτά τα κύτταρα κατά τη διάρκεια της ανθρώπινης ανάπτυξης. Αυτό επέτρεψε στους ερευνητές να εντοπίσουν 683 γενετικές παραλλαγές που επηρέαζαν τη γονιδιακή ρύθμιση και να τις διερευνήσουν περαιτέρω σε νευρώνες αναπτυσσόμενων ποντικιών.

Οι γενετικές παραλλαγές που βρίσκονται πίσω από πολλαπλά φαινομενικά άσχετα χαρακτηριστικά, ή στην προκειμένη περίπτωση παθήσεις, ονομάζονται πλειοτροπικές. Αυτές οι παραλλαγές εντοπίστηκαν σε πολύ περισσότερες αλληλεπιδράσεις μεταξύ πρωτεϊνών από ό,τι οι γονιδιακές παραλλαγές που ήταν μοναδικές σε συγκεκριμένες ψυχολογικές καταστάσεις και ήταν ενεργές σε περισσότερους τύπους εγκεφαλικών κυττάρων.

Οι πλειοτροπικές παραλλαγές εντοπίστηκαν επίσης σε ρυθμιστικούς μηχανισμούς που επηρεάζουν πολλαπλά στάδια της ανάπτυξης του εγκεφάλου. Η ικανότητα αυτών των γονιδίων να επηρεάζουν δίκτυα διεργασιών, όπως η γονιδιακή ρύθμιση, θα μπορούσε να εξηγήσει γιατί οι ίδιες παραλλαγές μπορούν να συμβάλλουν σε διαφορετικές παθήσεις.

«Η πλειοτροπία αποτελούσε πρόκληση επειδή περιπλέκει την ταξινόμηση των ψυχιατρικών διαταραχών. Ωστόσο, αν μπορέσουμε να κατανοήσουμε τη γενετική βάση της πλειοτροπίας, θα μπορούσαμε ενδεχομένως να αναπτύξουμε θεραπείες που στοχεύουν σε αυτούς τους κοινούς γενετικούς παράγοντες. Αυτό στη συνέχεια θα μπορούσε να οδηγήσει στην ανάπτυξη μιας θεραπείας για την αντιμετώπιση πολλαπλών ψυχιατρικών διαταραχών» καταλήγει η ερευνήτρια.

Αυτό θα ήταν μια πολύ χρήσιμη στρατηγική, δεδομένου ότι ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας εκτιμά ότι 1 στους 8 ανθρώπους (σχεδόν 1 δισεκατομμύριο συνολικά) ζουν με κάποια μορφή ψυχιατρικής διαταραχής.

Η μελέτη δημοσιεύθηκε στην επιστημονική επιθεώρηση Cell.

ΠΗΓΗ: Science Alert

Το Ερευνητικό Κέντρο Αθηνά παρουσιάζει το νέο Μεγάλο Γλωσσικό Μοντέλο Llama-Krikri 

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα της Ελληνικής Γλώσσας (9 Φεβρουαρίου), το Ινστιτούτο Επεξεργασίας του Λόγου (ΙΕΛ) του Ερευνητικού Κέντρου Αθηνά ανακοινώνει με υπερηφάνεια την κυκλοφορία του Llama-Krikri-8B, ενός νέου μεγάλου γλωσσικού μοντέλου που έχει σχεδιαστεί ειδικά για την ελληνική γλώσσα, βασισμένο στο Llama 3.1-8B της Meta. 

Το Llama-Krikri αποτελεί τη φυσική συνέχεια της προσπάθειας του ΙΕΛ να υποστηρίξει την ελληνική γλώσσα στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης, έπειτα από την επιτυχία του Meltemi, του πρώτου ανοιχτού μεγάλου γλωσσικού μοντέλου για την παραγωγή ελληνικών κειμένων. Με άδεια Llama 3.1 Community License Agreement, το Llama-Krikri ενδυναμώνει τόσο την ερευνητική κοινότητα όσο και τις επιχειρήσεις που επιθυμούν να αναπτύξουν τεχνολογίες αιχμής με επίκεντρο τη γλώσσα μας. 

Κύρια χαρακτηριστικά του Llama-Krikri: 

  • Βασίζεται στο γλωσσικό μοντέλο Llama 3.1-8B της Meta και έχει εκπαιδευτεί σε μεγάλου όγκου ποιοτικά γλωσσικά δεδομένα, για να προσαρμοστεί στις ιδιαιτερότητες της ελληνικής γλώσσας. 
  • Διαθέτει 8 δισεκατομμύρια παραμέτρους, επιτρέποντας προηγμένες γλωσσικές δυνατότητες χωρίς υψηλές υπολογιστικές απαιτήσεις. 
  • Υποστηρίζει τόσο τη σύγχρονη ελληνική όσο και την αγγλική γλώσσα, ενώ επιπλέον μπορεί να επεξεργάζεται πολυτονικό κείμενο και αρχαία ελληνικά. Μπορεί επίσης να επεξεργαστεί κείμενα σε επτά ακόμα γλώσσες τις οποίες υποστηρίζει το Llama-3.1. 
  • Προσφέρει μήκος συμφραζομένων (contextlength) 128k tokens, σε σύγκριση με τα 8k tokens του Μελτεμιού, επιτρέποντας μεγαλύτερο εύρος κατανόησης και απαντήσεων. 
  • Σε σχέση με το Meltemi, παρουσιάζει σημαντικές βελτιώσεις στην ακρίβεια όσον αφορά την παραγωγή φυσικής γλώσσας αλλά και κώδικα, προσφέροντας αναβαθμισμένες δυνατότητες στους χρήστες του. 

Το Llama-Krikri αποτελεί ένα σημαντικό βήμα προς την ενίσχυση της ελληνικής γλώσσας στον ψηφιακό κόσμο, συνδέοντας τη γλωσσική κληρονομιά με τις πιο σύγχρονες εξελίξεις της τεχνητής νοημοσύνης.

Μπορείτε να δοκιμάσετε το νέο μοντέλο στο https://chat.ilsp.gr ή να κατεβάστε από το Hugging Face (θεμελιώδες μοντέλο Llama-Krikri-8B-Base και διαλογικό μοντέλο Llama-Krikri-8B-Instruct).  

Θαλάσσια χελώνα 104 ετών από την Ελλάδα βρέθηκε στα ανοιχτά της Αλεξάνδρειας

A green sea turtle being treated for cold stunning is seen swimming in a tank at Loggerhead Marinelife Center in Juno Beach, Fla. on Wednesday, Jan. 29, 2025. (AP Photo/Cody Jackson)

Οι αιγυπτιακές αρχές βρήκαν μια μεγάλη υπό εξαφάνιση χελώνα στις παραλίες του Κυβερνείου Αλεξάνδρειας, που την συνόδευαν και πληροφορίες για την ηλικία της.

Οι αρχές του Κυβερνείου Αλεξάνδρειας ανακοίνωσαν τον εντοπισμό μιας θαλάσσιας χελώνας στην παραλία της 6ης Οκτωβρίου, μήκους ενός μέτρου και βάρους 40 κιλών. Τα μπροστινά πόδια της είχαν δύο σιδερένια σημάδια πάνω τους με τις πληροφορίες του θαλάσσιου πλάσματος.Unmute

Οι αρχές ανέφεραν ότι τα στοιχεία αποκάλυψαν ότι η χελώνα ανήκει στο κέντρο διάσωσης θαλάσσιων χελωνών Αρχέλων στην Ελλάδα, είναι 104 ετών και φέρει τον κωδικό 13159.

Ο Αντιστράτηγος Ahmed Khaled Hassan Saeed, Κυβερνήτης της Αλεξάνδρειας, ανέθεσε στην Κεντρική Διοίκηση Τουρισμού και Θερινών Θέρετρων να παραδώσει τη χελώνα στην Υπηρεσία Περιβαλλοντικών Υποθέσεων στην Αλεξάνδρεια, προκειμένου να λάβει όλα τα σχετικά μέτρα σύμφωνα με τις διατάξεις των διεθνών συμφωνιών.

Το κυβερνείο δήλωσε ότι η Υπηρεσία Περιβαλλοντικών Υποθέσεων στην Αλεξάνδρεια έστειλε τη χελώνα στο Κέντρο Προστασίας Χελώνας που συνδέεται με το Υπουργείο Περιβάλλοντος στο Πορτ Σάιντ για να την περιθάλψει και να τη σώσει πριν την απελευθερώσει και αρχίσει να επικοινωνεί με την Ελλάδα για να την παραδώσει.

Σε σχετικό πλαίσιο, το αιγυπτιακό Υπουργείο Περιβάλλοντος είπε ότι ομάδα του υπουργείου διαπίστωσε ότι η χελώνα ήταν καλά στην υγεία της, εξηγώντας ότι μεταφέρθηκε στο κέντρο διάσωσης χελωνών στο καταφύγιο Ashtoum El Gamil, για να την εξετάσει, να τη φροντίσει και να λάβει τα απαραίτητα μέτρα σύμφωνα με τις διεθνείς συμφωνίες για την προστασία αυτού του τύπου χελώνας που απειλείται.

Ερευνητές ανέπτυξαν ποικιλία ρυζιού που εκπέμπει λιγότερο μεθάνιο

Το ρύζι αποτελεί βασικό τρόφιμο για μεγάλο μέρος του παγκόσμιου πληθυσμού. Το πρόβλημα είναι ότι η καλλιέργεια του ρυζιού στη σημερινή της μορφή εκπέμπει μεγάλες ποσότητες μεθανίου, ένα επιβλαβές αέριο του θερμοκηπίου. Αυτό θα μπορούσε σύντομα να αλλάξει, χάρη σε μια νέα ποικιλία ρυζιού.

Το μεθάνιο είναι ένα επιβλαβές αέριο του θερμοκηπίου που επιδεινώνει την κλιματική αλλαγή περισσότερο από ό,τι το διοξείδιο του άνθρακα. Περίπου το 12% των παγκόσμιων εκπομπών μεθανίου μπορεί να αποδοθεί στην καλλιέργεια ρυζιού. Καθώς ο παγκόσμιος πληθυσμός αυξάνεται, οι εκπομπές μεθανίου από την καλλιέργεια ρυζιού είναι πιθανό να αυξηθούν σημαντικά, αφού το ρύζι αποτελεί σημαντικό βασικό τρόφιμο για την πλειονότητα του παγκόσμιου πληθυσμού.

Αυτός είναι αρκετός λόγος για τους επιστήμονες να ερευνήσουν εναλλακτικές λύσεις για την καλλιέργεια του ρυζιού που είναι φιλικότερες προς το κλίμα. Οι ερευνητές με επικεφαλής την Άννα Σνούρερ, καθηγήτρια Μικροβιοτεχνολογίας στο Σουηδικό Πανεπιστήμιο Γεωργικών Επιστημών, κατάφεραν τώρα να δημιουργήσουν μια ειδική ποικιλία ρυζιού. Υποστηρίζουν πως εκπέμπει έως και 70% λιγότερες εκπομπές μεθανίου σε σύγκριση με τις συμβατικές ποικιλίες ρυζιού, ενώ η απόδοσή του είναι πάνω από τον μέσο όρο των σημερινών ποικιλιών ρυζιού.

Γιατί η καλλιέργεια του ρυζιού εκπέμπει εκπομπές μεθανίου;
Το ρύζι δεν εκπέμπει μεθάνιο, σημειώνει η ερευνήτρια. Το επιβλαβές αέριο του θερμοκηπίου το παράγουν οι μικροοργανισμοί που ζουν στο έδαφος. Αυτοί οι μικροοργανισμοί αντλούν τροφή από τις οργανικές ενώσεις που παράγονται από τις ρίζες του φυτού του ρυζιού. Όσο περισσότερη τροφή λαμβάνουν οι μικροοργανισμοί από το φυτό του ρυζιού, τόσο περισσότερο μεθάνιο παράγουν. Ως εκ τούτου, στόχος της ομάδας της Σνούρερ ήταν να εξακριβώσει ποιες χημικές ενώσεις περιέχονται στις εκκρίσεις των ριζών του φυτού του ρυζιού και μέσω ποιών οι μικροοργανισμοί εκπέμπουν ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα μεθανίου.

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η οργανική ένωση που ονομάζεται φουμαρικό οξύ και βρίσκεται στις ρίζες των φυτών του ρυζιού, παίζει καθοριστικό ρόλο στις εκπομπές μεθανίου των μικροοργανισμών. Όσο περισσότερο φουμαρικό οξύ αποβάλλεται από τις ρίζες, τόσο υψηλότερες είναι οι εκπομπές μεθανίου που παράγουν οι μικροοργανισμοί, κατέληξαν.

Λιγότερο μεθάνιο από την καλλιέργεια ρυζιού: Τι πέτυχαν οι ερευνητές
Στην αναζήτησή τους για ένα φυτό ρυζιού που παράγει όσο το δυνατόν λιγότερες εκπομπές μεθανίου, οι ερευνητές βρήκαν αυτό που έψαχναν: μια παλιά ποικιλία. Το μόνο μειονέκτημα ήταν ότι δεν ήταν πολύ παραγωγική. Έτσι, οι ερευνητές έπρεπε να βρουν κάτι άλλο. “Πήραμε λοιπόν αυτή την παλιά ποικιλία και τη διασταυρώσαμε με μια σύγχρονη, πολύ αποδοτική ποικιλία ρυζιού”, εξηγεί η επιστήμονας. Το αποτέλεσμα ήταν μια ποικιλία ρυζιού που εκπέμπει περίπου 70% λιγότερες εκπομπές μεθανίου και της οποίας η απόδοση είναι “ακόμη υψηλότερη από τον μέσο όρο”, όπως επιβεβαιώνει η Σνούρερ στη συνέντευξη της στο BR.

Θα πρέπει να πειστούν και οι αγρότες
Το “νέο” ρύζι που εκτρέφεται από τους ερευνητές “δεν θα πρέπει να είναι πολύ ακριβότερο από οποιοδήποτε άλλο είδος ρυζιού”, τονίζει η επιστήμονας. Αλλά “πρέπει ακόμη να πείσουν τους αγρότες να στραφούν σε αυτό το ρύζι που εκπέμπει λιγότερο μεθάνιο”, προσθέτει. Στην πρόσφατα δημοσιευμένη μελέτη τους, οι ερευνητές γράφουν ότι τα ευρήματα προσφέρουν “μεγάλες ευκαιρίες” για τον “αποτελεσματικό μετριασμό” των παγκόσμιων κλιματικών επιπτώσεων της καλλιέργειας του ρυζιού.

Βίντεο: Μετεωρίτης «φώτισε» τον ουρανό της Κορινθίας

Ένα μετεωρίτης «έσκισε» τον ουρανό τα ξημερώματα της Δευτέρας στην Κορινθία, κάνοντας τη νύχτα ημέρα και προκαλώντας δέος.

Το φαινόμενο καταγράφηκε από κάμερες ασφαλείας ενώ έγινε ορατός και στον αττικό ουρανό και συγκεκριμένα απαθανατίστηκε και από  κάμερα στην Ηλιούπολη στην Αθήνα, όπως μετέδωσε το korinthostv.

Ερευνητές ανακάλυψαν νευρώνες στον εγκέφαλο που μας λένε πότε να σταματήσουμε να τρώμε

Επιστήμονες στις ΗΠΑ ανακάλυψαν εξειδικευμένους νευρώνες στον εγκέφαλο των ποντικιών που δίνουν εντολή στα ζώα να σταματήσουν να τρώνε. Συγκεκριμένα, οι ερευνητές ανακάλυψαν ότι οι νευρώνες της χολοκυστοκινίνης (CCK) – που βρίσκονται στο στέλεχος του εγκεφάλου- στο αρχαιότερο τμήμα του συγκεκριμένου οργάνου – ενσωματώνουν διάφορα σήματα τα οποία παράγονται όταν τρώμε, με αποτέλεσμα να αισθανόμαστε χορτάτοι. Η ανακάλυψή τους θα μπορούσε να οδηγήσει σε νέες θεραπείες για την παχυσαρκία.

Οι εν λόγω νευρώνες ανταποκρίνονται στα σήματα αυτά, μεταδίδοντας πληροφορίες σχετικά με τα επίπεδα τροφής που ανιχνεύονται από τους υποδοχείς στο στόμα, τη χωρητικότητα του στομάχου και τα επίπεδα των διαφορετικών ορμονών που σηματοδοτούν το αίσθημα πείνας στο αίμα. Αυτές οι ορμόνες αυξομειώνονται ως απόκριση στην κατανάλωση τροφής και στον μεταβολισμό.

Η νέα έρευνα βρίσκεται ακόμα στα αρχικά της στάδια, αφού μέχρι στιγμής έχει διεξαχθεί μόνο σε ποντίκια. Ωστόσο, το ανθρώπινο στέλεχος του εγκεφάλου είναι αρκετά παρόμοιο με αυτό των ποντικών, επομένως είναι πιθανό ότι ο ίδιος μηχανισμός ελέγχου να υπάρχει και στον εγκέφαλό μας, είπαν οι συγγραφείς της μελέτης.

Διαφορετικοί τύποι κυττάρων στον εγκέφαλο ρυθμίζουν διάφορες πτυχές της συμπεριφοράς σίτισης, όπως η πείνα και ο κορεσμός, δήλωσε στο Live Science ο επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης Σρικάντα Τσαουντούρι, συνεργάτης ερευνητής στο Πανεπιστήμιο Columbia Vagelos College of Physicians and Surgeons.

Ο κορεσμός αναφέρεται στο αίσθημα πληρότητας και ικανοποίησης που νιώθουμε μετά από ένα χορταστικό γεύμα. Για παράδειγμα, ορισμένοι νευρώνες σε ένα τμήμα του εγκεφάλου που ονομάζεται υποθάλαμος, ανιχνεύουν πότε τα επίπεδα μεταβολισμού είναι χαμηλά και διεγείρουν το αίσθημα πείνας για να προωθήσουν την πρόσληψη τροφής, ενώ άλλοι νευρώνες ρυθμίζουν τις κινήσεις των γνάθων καθώς μασάμε την τροφή. Ωστόσο, μέχρι τώρα, λίγα ήταν γνωστά για το πώς ο εγκέφαλος αντιλαμβάνεται την ποσότητα φαγητού που τρώμε σε πραγματικό χρόνο προκειμένου να ρυθμίσει πόσο περισσότερο πρέπει ακόμη να καταναλώσουμε.

Τι έδειξε η μελέτη

Η ομάδα εστίασε στο στέλεχος του εγκεφάλου των ποντικών και βασίστηκε σε μελέτη σε τρωκτικά που χρονολογούνται από τη δεκαετία του 1970, η οποία υποδήλωνε πως το στέλεχος του εγκεφάλου μπορεί να παίζει ρόλο στη ρύθμιση του συναισθήματος πληρότητας. Ωστόσο, ποια συγκεκριμένα κύτταρα εντός αυτής της περιοχής το έκαναν αυτό και πώς, ήταν ασαφές.

Για να δουν πώς οι νευρώνες CCK μπορούν να επηρεάσουν την συμπεριφορά σίτισης, οι επιστήμονες τροποποίησαν γενετικά ποντίκια έτσι ώστε οι νευρώνες CCK τους να ενεργοποιούνται και να απενεργοποιούνται με το φως. Διαπιστώθηκε πως όταν αυτοί οι νευρώνες ενεργοποιούνταν, τα ποντίκια κατανάλωναν μικρότερα γεύματα σε σύγκριση με τα ποντίκια ελέγχου και η έκταση της ενεργοποίησης καθόριζε πόσο γρήγορα σταματούσαν να τρώνε. Τα ευρήματα υποδεικνύουν ότι οι νευρώνες CCK ρυθμίζουν την ποσότητα που καταναλώνουν τα ποντίκια κατά τη διάρκεια ενός συγκεκριμένου γεύματος, κατέληξε η ομάδα.

Εάν βρεθούν παρόμοιοι νευρώνες στο ανθρώπινο στέλεχος του εγκεφάλου, τα ευρήματα θα μπορούσαν θεωρητικά να οδηγήσουν στην ανάπτυξη νέων θεραπειών για καταστάσεις όπως η παχυσαρκία.

Αυτή η ιδέα υποστηρίχθηκε από ξεχωριστά πειράματα που πραγματοποιήθηκαν στο πλαίσιο της ίδιας μελέτης. Συγκεκριμένα, η ομάδα ανακάλυψε ότι οι νευρώνες CCK ποντικιών ενεργοποιούνται με ένα φάρμακο που ονομάζεται εξενδίνη-4. Το εν λόγω φάρμακο ανήκει στην ίδια κατηγορία φαρμάκων με το Ozempic και το Wegovy, τα οποία γίνονται όλο και πιο δημοφιλή για τη θεραπεία του διαβήτη τύπου 2 και της παχυσαρκίας, αντίστοιχα.

Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Cell».

ΠΗΓΗ: Live Science

Ποια είναι τα 12 «ρολόγια της γήρανσης» που δείχνουν το προσδόκιμο επιβίωσης

Η γήρανση είναι η σταδιακή μείωση των λειτουργιών των ζωντανών οργανισμών, που με τον χρόνο οδηγεί στον θάνατο. Ορισμένοι επιστήμονες τη χαρακτηρίζουν ως νόσο. Υπάρχει κάποιο γονίδιο που ενοχοποιείται για τη γήρανση; Γιατί κάποιοι οργανισμοί δεν γερνούν με τον παραδοσιακό τρόπο και ζουν πάρα πολλά χρόνια; Μπορεί να αναστραφεί η βιολογική γήρανση; Και αν συμβεί αυτό, δεν θα είναι αναπόφευκτος ο θάνατος; Υπάρχουν βιολογικοί δείκτες (ωρολόγια της γήρανσης) που μπορούν να δείξουν το προσδόκιμο επιβίωσης;

Απαντήσεις στα ερωτήματα αυτά δίνει ο ομότιμος καθηγητής Βιοχημείας του Τμήματος Ιατρικής ΑΠΘ, Γεώργιος Κολιάκος, σε συνέντευξή του στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, με αφορμή διάλεξή του με θέμα «Τα ωρολόγια της γήρανσης», που θα δώσει στο πλαίσιο του 14ου Πανελλήνιου Συνεδρίου Νόσου Alzheimer και Συγγενών Διαταραχών & 6ου Μεσογειακού Συνεδρίου Νευροεκφυλιστικών Νοσημάτων, το οποίο θα διεξαχθεί στις 13-16 Φεβρουαρίου, στη Θεσσαλονίκη.

«Κατά τον υπάρχοντα ορισμό, η γήρανση είναι η σταδιακή μείωση των λειτουργιών των ζωντανών οργανισμών, που με τον χρόνο οδηγεί στον θάνατο. Για μια ομάδα επιστημόνων, όμως, τα τελευταία χρόνια η γήρανση θεωρείται μια ανίατη νόσος, η οποία αφορά όλους μας και είναι η κύρια αιτία θανάτου, αλλά και όλων των νόσων της τρίτης ηλικίας. Τη γήρανση τη βλέπουμε πλέον ως νόσο και όχι ως φυσιολογικό φαινόμενο» σημειώνει ο κ. Κολιάκος και απαντά σε μια σειρά από άλλες ερωτήσεις:

Ερ.: Υπάρχει κάποιο γονίδιο που ενοχοποιείται για το γήρας;

Απ.: «Υπάρχουν δύο νοσήματα, η προγηρία και το σύνδρομο Βέρνερ, που κάνουν τον άνθρωπο να ζει πολύ λιγότερα χρόνια. Εκεί γνωρίζουμε τα γονίδια. Αλλά αν μιλάμε για το κανονικό γήρας, δεν ξέρουμε αν υπάρχει κάποιο συγκεκριμένο γονίδιο. Υπάρχουν κάποιες οικογένειες γονιδίων που έχουν ενοχοποιηθεί και ερευνώνται από τους επιστήμονες».

Ερ.: Γιατί κάποιοι οργανισμοί δεν γερνούν με τον παραδοσιακό τρόπο και ζουν πάρα πολλά χρόνια;

Απ.: «Υπάρχουν οργανισμοί που δεν γερνούν με τον παραδοσιακό τρόπο και ζουν πάρα πολλά χρόνια. Για παράδειγμα, ένας καρχαρίας στη Νορβηγία ζει 500 χρόνια, η χελώνα ζει 200 χρόνια, ο άνθρωπος μπορεί να ζήσει μέχρι τα 120 χρόνια το μέγιστο, ενώ ο σκύλος ζει μέχρι τα 20 χρόνια. Άρα, εδώ πρέπει να υπάρχουν κάποιες γενετικές διαφορές που δεν γνωρίζουμε ακόμη».

Ερ.: Υπάρχει τρόπος να αναστραφεί η βιολογική γήρανση;

Απ.: «Ναι, υπάρχει. Ο βιολόγος καθηγητής του Τμήματος Γενετικής στο Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ, Ντέιβιντ Σινκλέρ, στο βιβλίο του Lifespan, περιγράφει πειράματα που έχει δημοσιεύσει στο επιστημονικό περιοδικό Nature, όπου χρησιμοποιεί τρεις από τους τέσσερις παράγοντες του Γιαμανάκα σε ζωντανά ποντίκια και αντιστρέφει την ηλικία τους. Οι παράγοντες του Γιαμανάκα (δηλαδή τα τέσσερα γονίδια Oct3/4, Sox2, Klf4, c-Myc) είναι αυτοί που χρησιμοποιούμε για να μετατρέψουμε ένα οποιοδήποτε κύτταρο σε βλαστικό κύτταρο. Φαίνεται ότι στο μέλλον θα μπορούμε να το κάνουμε αυτό και στον άνθρωπο. Προς το παρόν, γίνεται μόνο σε ποντίκια. Υπάρχει αισιοδοξία. Βέβαια, ο άνθρωπος δεν είναι ποντίκι, αλλά οι προοπτικές είναι πολλές. Μάλιστα, κάποιοι ισχυρίζονται ότι όποιος ζήσει μέχρι το 2045 θα μπορεί να διαλέξει πότε θέλει να πεθάνει. Υπάρχει μεγάλη κινητικότητα διεθνώς πάνω σε αυτό το θέμα, με κύριο στόχο να απαλλαγούμε από τα νοσήματα της τρίτης ηλικίας. Αν το σκεφτείτε, σχεδόν όλα τα νοσήματα που απασχολούν τα εθνικά συστήματα υγείας σχετίζονται με τη γήρανση. Αν καταφέρουμε να την αναστρέψουμε, τα νοσοκομεία θα αδειάσουν και θα έχουμε γερούς ανθρώπους μέχρι τα 100, ικανούς να εργάζονται και να προσφέρουν χωρίς να χρειάζονται περίθαλψη ή γηροκομεία».

Ερ.: Μπορεί να αποφευχθεί ο θάνατος;

Απ.: «Ο θάνατος είναι αναπόφευκτος. Έχω διαβάσει ένα άρθρο που λέει ότι ακόμη κι αν θεραπευτούν όλες οι ασθένειες και ζούμε υγιείς, ο θάνατος δεν θα καταργηθεί, διότι πάντα θα υπάρχουν δυστυχήματα. Οι συγγραφείς του άρθρου υπολόγισαν ότι ο χρόνος ημιζωής του πληθυσμού θα είναι γύρω στα 600-650 χρόνια».

Ερ.: Τι είναι τα «ωρολόγια» της γήρανσης και ποια είναι αυτά;

Απ.: «Τα “ωρολόγια” είναι βιολογικοί δείκτες που μας δείχνουν, αν ο οργανισμός έχει φτάσει στο τέλος του ή αν θα ζήσει πολύ καιρό ακόμη. Υπάρχουν δώδεκα διαφορετικά “βιολογικά ωρολόγια”, που μετρούν τη γήρανση στο σώμα μας, καλύπτοντας ενδοκρινικές αλλαγές, φθορά του ανοσοποιητικού συστήματος, οξειδωτικό στρες, εξωκυτταρική μήτρα, μιτοχονδριακή λειτουργία, μήκος τελομερών, γενετικούς και επιγενετικούς παράγοντες, μεταβολισμό ασβεστίου, αλλαγές στο κυκλοφορούν πλάσμα, σαρκοπενία και φθορά των βλαστικών κυττάρων. Όλα αυτά αλληλεπιδρούν.

Ένα από τα «ωρολόγια» είναι η σαρκοπενία, που έχει σχέση με τη μυϊκή μάζα. Υπάρχει μία κλινική δοκιμή του Χάρβαρντ, όπου σε βάζουν να ξαπλώσεις στο έδαφος και παρατηρούν πώς θα σηκωθείς. Αν σηκωθείς αμέσως, χωρίς να πιαστείς από πουθενά, θα ζήσεις πολλά χρόνια. Αν δεν μπορείς να σηκωθείς καθόλου και χρειάζεσαι βοήθεια, τότε έχεις περίπου έναν χρόνο προσδόκιμο επιβίωσης. Δηλαδή, το προσδόκιμο επιβίωσης μπορεί να μετρηθεί από το πόσο καλή είναι η μυϊκή σου μάζα. Επομένως, η μυϊκή μάζα μπορεί να θεωρηθεί ένα “ωρολόι” της γήρανσης».

1...484485486...1,705Page 485 of 1,705