Σχεδόν ένα εκατομμύριο πελάτες εκτεθειμένοι στην παραβίαση δεδομένων της Figure

Η fintech εταιρεία Figure, που βασίζεται σε blockchain τεχνολογία για δάνεια, επιβεβαίωσε παραβίαση των συστημάτων της που επηρέασε σχεδόν 967.000 πελάτες. Η ομάδα κυβερνοεγκληματιών ShinyHunters ανέλαβε την ευθύνη και δημοσίευσε 2,5 gigabytes κλεμμένων δεδομένων.

Όταν μια εταιρεία αναφέρει «περιορισμένο αριθμό αρχείων» που διέρρευσαν, συνήθως αξίζει να διαβάσει κανείς ανάμεσα στις γραμμές. Στην περίπτωση της Figure, μιας αμερικανικής εταιρείας που προσφέρει δάνεια μέσω blockchain τεχνολογίας, η αλήθεια αποδείχθηκε πολύ πιο ανησυχητική από την επίσημη ανακοίνωση.

Ο ερευνητής ασφαλείας Troy Hunt, γνωστός ως ο δημιουργός της πλατφόρμας Have I Been Pwned που ειδοποιεί χρήστες για διαρροές δεδομένων, ανέλυσε τα στοιχεία που δημοσιεύτηκαν από τους χάκερ. Το αποτέλεσμα: 967.200 μοναδικές διευθύνσεις email, συνοδευόμενες από ονόματα, ημερομηνίες γέννησης, φυσικές διευθύνσεις και τηλέφωνα πελατών. Η Figure δεν αμφισβήτησε δημόσια τα ευρήματά του.

Πίσω από την επίθεση βρίσκεται η ομάδα ShinyHunters, μια από τις πιο γνωστές ομάδες κυβερνοεγκληματιών των τελευταίων χρόνων. Η τακτική τους είναι τυπική για το είδος: κλέβουν δεδομένα, απαιτούν λύτρα, και αν η εταιρεία αρνηθεί να πληρώσει, δημοσιεύουν τα κλεμμένα αρχεία στον ιστότοπό τους. Στην περίπτωση της Figure, δημοσίευσαν 2,5 gigabytes δεδομένων — αρκετά για να επιβεβαιωθεί η έκταση της παραβίασης.

Το περιστατικό αναδεικνύει μια διαρκή αντίφαση στον κόσμο του fintech: εταιρείες που υπόσχονται σύγχρονες, ασφαλείς λύσεις στη χρηματοδότηση, αλλά αντιμετωπίζουν τις ίδιες παλιές αδυναμίες στην προστασία δεδομένων. Η χρήση blockchain για τη διαχείριση δανείων δεν σημαίνει αυτόματα ότι τα υπόλοιπα συστήματα της εταιρείας είναι εξίσου ανθεκτικά. Τα προσωπικά δεδομένα των πελατών αποθηκεύονται σε παραδοσιακές βάσεις δεδομένων, που παραμένουν ευάλωτες.

Για τους σχεδόν ένα εκατομμύριο πελάτες που επηρεάστηκαν, ο κίνδυνος δεν τελειώνει με τη διαρροή. Συνδυασμός ονόματος, ημερομηνίας γέννησης, διεύθυνσης και email αποτελεί ιδανικό υλικό για phishing επιθέσεις, κλοπή ταυτότητας ή στοχευμένες απάτες. Η Figure δεν έχει δώσει λεπτομέρειες για το πώς σκοπεύει να προστατεύσει τους πελάτες της ή αν τους έχει ειδοποιήσει άμεσα.

Το ερώτημα που μένει ανοιχτό είναι αν οι ρυθμιστικές αρχές θα απαιτήσουν μεγαλύτερη διαφάνεια. Στην Ευρώπη, ο GDPR υποχρεώνει τις εταιρείες να ειδοποιούν τις αρχές εντός 72 ωρών και τους χρήστες χωρίς αδικαιολόγητη καθυστέρηση. Στις ΗΠΑ, το τοπίο είναι πιο κατακερματισμένο — και συχνά αυτό το κενό το εκμεταλλεύονται τόσο οι εταιρείες όσο και οι επιτιθέμενοι.

Εαρινή ισημερία: όταν η Γη μοιράζει εξίσου φως και σκιά

Στις 20 Μαρτίου ο Ήλιος διασχίζει τον ουράνιο ισημερινό και η αστρονομική άνοιξη κάνει επίσημα την εμφάνισή της. Για λίγες ώρες, μέρα και νύχτα βρίσκονται σε σχεδόν τέλεια ισορροπία σε ολόκληρο τον πλανήτη. Από το Μεξικό μέχρι τη Μεσοποταμία, οι άνθρωποι γιορτάζουν αυτή τη στιγμή εδώ και χιλιάδες χρόνια.

Υπάρχουν δύο τρόποι να μετράς την άνοιξη. Ο μετεωρολογικός ξεκινά την 1η Μαρτίου, βασισμένος στις μέσες θερμοκρασίες και στην ανάγκη να χωράνε οι εποχές σε ολόκληρους μήνες. Ο αστρονομικός, όμως, έχει τη δική του ακρίβεια: η άνοιξη αρχίζει τη στιγμή που ο Ήλιος διασχίζει τον ουράνιο ισημερινό κινούμενος από νότο προς βορρά. Φέτος αυτό συμβαίνει στις 20 Μαρτίου, και η στιγμή αυτή έχει ένα όνομα που ακούγεται σχεδόν ποιητικό: εαρινή ισημερία.

Η λέξη “ισημερία” λέει ακριβώς αυτό που εννοεί. Κατά τη διάρκειά της, ο άξονας της Γης δεν γέρνει ούτε προς τον Ήλιο ούτε μακριά του — βρίσκεται σε ουδέτερη θέση. Το αποτέλεσμα είναι ότι το άμεσο ηλιακό φως πέφτει πάνω στον ισημερινό, και η διάρκεια της μέρας και της νύχτας γίνεται σχεδόν ίση και για τα δύο ημισφαίρια. Όχι απολύτως ίση — η ατμόσφαιρα λυγίζει ελαφρά το φως και η γεωμετρία δεν είναι ποτέ τέλεια — αλλά αρκετά κοντά ώστε να νιώθεις ότι ο κόσμος βρίσκεται, για λίγο, σε ισορροπία.

Αυτή η αίσθηση ισορροπίας δεν πέρασε απαρατήρητη από τους ανθρώπους που έχτισαν τους πρώτους πολιτισμούς. Στο Chichen Itza, στη Μεξικάνικη χερσόνησο Yucatan, η μαγεία της ισημερίας είναι κυριολεκτικά χτισμένη μέσα στην αρχιτεκτονική. Η πυραμίδα El Castillo — ναός του θεού Kukulcan, του Φτερωτού Φιδιού — σχεδιάστηκε με τέτοια ακρίβεια ώστε κάθε χρόνο γύρω από την ισημερία, ο απογευματινός Ήλιος δημιουργεί μια σειρά από τριγωνικές σκιές στα τοιχώματα της κεντρικής σκάλας. Καθώς οι σκιές ανεβαίνουν, σχηματίζεται το σώμα ενός φιδιού που φαίνεται να κατεβαίνει αργά από την κορυφή. Στη βάση της σκάλας, το γλυπτό κεφάλι του Φτερωτού Φιδιού περιμένει ήδη. Χιλιάδες επισκέπτες μαζεύονται κάθε χρόνο για να δουν αυτό το φαινόμενο, που δεν είναι τύχη αλλά αποτέλεσμα αιώνων παρατήρησης του ουρανού.

Λίγο πιο βόρεια, στο Teotihuacán, η ιστορία είναι εξίσου εντυπωσιακή. Η πόλη ήταν η μεγαλύτερη στο Μεξικό τον πρώτο αιώνα μ.Χ., χτισμένη από έναν πολιτισμό που αργότερα εγκατέλειψε τα πάντα και εξαφανίστηκε. Οι Αζτέκοι που ήρθαν μετά βρήκαν τρεις τεράστιες πυραμίδες και τους έδωσαν ονόματα: Πυραμίδα του Ήλιου, Πυραμίδα της Σελήνης, Πυραμίδα του Φτερωτού Φιδιού. Κάθε άνοιξη, χιλιάδες άνθρωποι ανεβαίνουν τα σκαλιά της Πυραμίδας του Ήλιου — της τρίτης μεγαλύτερης πυραμίδας στον κόσμο — και υψώνουν τα χέρια τους προς τον ουρανό, σε μια χειρονομία που διατηρείται αναλλοίωτη για αιώνες.

Η εαρινή ισημερία δεν είναι απλώς ένα αστρονομικό γεγονός που καταγράφεται σε ημερολόγια. Είναι μια από τις λίγες στιγμές του χρόνου που θυμίζουν πόσο βαθιά ο άνθρωπος έχει συνδέσει τη ζωή του με τους ρυθμούς του πλανήτη. Σε έναν κόσμο που ζει με τεχνητό φωτισμό και κλιματισμό, η ισημερία παραμένει μια σπάνια ευκαιρία να κοιτάξεις ψηλά και να θυμηθείς ότι η Γη ακόμα κινείται — και ότι αυτή η κίνηση έχει νόημα.

Η Tesla στρέφεται στην ενέργεια: διαπραγματεύσεις για ηλιακό εξοπλισμό 2,9 δισ. δολαρίων

Η Tesla φέρεται να βρίσκεται σε συνομιλίες για την αγορά κινεζικού ηλιακού εξοπλισμού αξίας 2,9 δισεκατομμυρίων δολαρίων, με στόχο την ανάπτυξη 100 gigawatt φωτοβολταϊκής ισχύος στις ΗΠΑ. Η κίνηση αυτή σηματοδοτεί μια σαφή στροφή της εταιρείας από τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα προς τον ευρύτερο τομέα της ενέργειας.

Η Tesla δεν είναι πλέον απλώς μια αυτοκινητοβιομηχανία. Αυτό το γνωρίζαμε εδώ και καιρό, αλλά οι τελευταίες πληροφορίες από τις ΗΠΑ δίνουν σάρκα και οστά σε αυτή την κατεύθυνση. Σύμφωνα με δημοσιεύματα, η εταιρεία του Έλον Μασκ βρίσκεται σε προχωρημένες συνομιλίες για την απόκτηση κινεζικού ηλιακού εξοπλισμού συνολικής αξίας 2,9 δισεκατομμυρίων δολαρίων, με σκοπό να αναπτύξει φωτοβολταϊκή ισχύ της τάξης των 100 gigawatt στην αμερικανική αγορά.

Για να γίνει κατανοητό το μέγεθος: 100 gigawatt είναι αρκετά για να τροφοδοτήσουν δεκάδες εκατομμύρια σπίτια. Πρόκειται για έναν αριθμό που ξεπερνά κατά πολύ τις τρέχουσες εγκατεστημένες ηλιακές δυνατότητες πολλών ευρωπαϊκών χωρών. Αν η συμφωνία προχωρήσει, η Tesla θα μετατραπεί σε έναν από τους μεγαλύτερους παίκτες στην αγορά ηλιακής ενέργειας παγκοσμίως, και όχι μόνο στον χώρο των ηλεκτρικών οχημάτων.

Το ενδιαφέρον της Tesla για την ενέργεια δεν είναι καινούριο. Η εταιρεία διαθέτει ήδη τα Powerwall και Megapack — συστήματα αποθήκευσης ενέργειας για σπίτια και επιχειρήσεις — καθώς και τον κλάδο Solar Roof, που εγκαθιστά ηλιακές κεραμίδες σε κατοικίες. Ωστόσο, μια κίνηση αυτής της κλίμακας θα ήταν κάτι εντελώς διαφορετικό: μια επιθετική είσοδος στην αγορά της ηλιακής παραγωγής σε βιομηχανική κλίμακα.

Το παράδοξο είναι ότι ο εξοπλισμός προέρχεται από την Κίνα — τη χώρα που κυριαρχεί στην παγκόσμια παραγωγή φωτοβολταϊκών πάνελ, αλλά βρίσκεται σε εμπορική ένταση με τις ΗΠΑ. Σε μια εποχή που η Ουάσινγκτον επιβάλλει δασμούς σε κινεζικά προϊόντα και μιλά για ενεργειακή αυτονομία, η Tesla φαίνεται να επιλέγει την πρακτικότητα έναντι της γεωπολιτικής. Η κινεζική ηλιακή βιομηχανία παράγει φθηνότερα και σε μεγαλύτερες ποσότητες από οποιονδήποτε άλλον στον κόσμο — και αυτό, προς το παρόν, φαίνεται να υπερισχύει κάθε άλλης εκτίμησης.

Αν η συμφωνία επιβεβαιωθεί, θα είναι ένα ισχυρό σήμα για την κατεύθυνση που παίρνει η Tesla τα επόμενα χρόνια. Η εταιρεία αντιμετωπίζει αυξανόμενο ανταγωνισμό στα ηλεκτρικά αυτοκίνητα — κυρίως από κινεζικές μάρκες όπως η BYD — και η διαφοροποίηση προς την ενέργεια μπορεί να αποδειχθεί η πιο έξυπνη κίνηση που έχει κάνει εδώ και χρόνια. Το ερώτημα που μένει ανοιχτό είναι αν η Tesla μπορεί να εκτελέσει αυτή την αλλαγή κλίμακας χωρίς να χάσει την εστίασή της — κάτι που δεν είναι δεδομένο για μια εταιρεία που ταυτόχρονα φτιάχνει αυτοκίνητα, ρομπότ και διαστημόπλοια.

Tesla διαπραγματεύεται αγορά κινεζικού εξοπλισμού 2,9 δισ. για 100 GW ηλιακής ενέργειας στις ΗΠΑ

Η Tesla βρίσκεται σε συνομιλίες για την απόκτηση κινεζικού ηλιακού εξοπλισμού αξίας 2,9 δισεκατομμυρίων δολαρίων, με στόχο την ανάπτυξη 100 gigawatt ηλιακής ισχύος στις Ηνωμένες Πολιτείες. Η κίνηση αυτή έρχεται σε μια περίοδο έντονης γεωπολιτικής έντασης μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας, και θέτει ερωτήματα για τις προτεραιότητες της εταιρείας στον τομέα της καθαρής ενέργειας.

Η Tesla, η εταιρεία που έχει κάνει το ηλεκτρικό αυτοκίνητο mainstream, φαίνεται να στρέφει τώρα το βλέμμα της στον ήλιο — και μάλιστα με έναν τρόπο που προκαλεί εντύπωση. Σύμφωνα με πληροφορίες, η εταιρεία του Έλον Μασκ βρίσκεται σε προχωρημένες συνομιλίες για την αγορά κινεζικού ηλιακού εξοπλισμού συνολικής αξίας 2,9 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Ο στόχος: η εγκατάσταση 100 gigawatt ηλιακής ισχύος στο αμερικανικό έδαφος.

Για να γίνει κατανοητό το μέγεθος αυτής της φιλοδοξίας, αρκεί να αναφερθεί ότι 100 GW αντιστοιχούν περίπου στο σύνολο της εγκατεστημένης ηλιακής ισχύος που διαθέτουν σήμερα οι ΗΠΑ. Με άλλα λόγια, η Tesla δεν μιλά για μια σταδιακή επέκταση — μιλά για ένα άλμα που θα αναδιαμόρφωνε ολόκληρο τον κλάδο.

Το παράδοξο είναι ότι αυτή η κίνηση έρχεται σε μια στιγμή που οι σχέσεις ΗΠΑ-Κίνας βρίσκονται σε ένα από τα πιο τεταμένα σημεία τους εδώ και χρόνια. Οι δασμοί σε κινεζικά προϊόντα έχουν αυξηθεί δραματικά, και η αμερικανική κυβέρνηση πιέζει για αποεξάρτηση από κινεζικές αλυσίδες εφοδιασμού σε κρίσιμους τομείς — συμπεριλαμβανομένης της ενέργειας. Η Tesla, ωστόσο, φαίνεται να υπολογίζει ότι η κλίμακα και το κόστος του κινεζικού εξοπλισμού δεν έχουν αντίστοιχο στη δυτική αγορά.

Η Κίνα κυριαρχεί παγκοσμίως στην παραγωγή ηλιακών πάνελ, ελέγχοντας πάνω από το 80% της παγκόσμιας παραγωγής. Αυτή η κυριαρχία δεν είναι τυχαία — είναι αποτέλεσμα δεκαετιών επενδύσεων, κλιμάκωσης και κρατικής στήριξης που έχουν φέρει το κόστος παραγωγής σε επίπεδα που δυτικές εταιρείες δυσκολεύονται να ανταγωνιστούν. Για μια εταιρεία που θέλει να κινηθεί γρήγορα και σε μεγάλη κλίμακα, η στροφή προς κινεζικούς προμηθευτές έχει μια ψυχρή επιχειρηματική λογική.

Αν η συμφωνία προχωρήσει, θα σηματοδοτήσει μια σημαντική επέκταση της Tesla πέρα από τα ηλεκτρικά οχήματα και τις μπαταρίες αποθήκευσης. Η εταιρεία έχει ήδη το Powerwall και το Megapack στο χαρτοφυλάκιό της, αλλά ένα project 100 GW θα την τοποθετούσε σε εντελώς διαφορετική κατηγορία — ουσιαστικά ως έναν από τους μεγαλύτερους παρόχους ηλιακής ενέργειας στον κόσμο. Το ερώτημα που μένει ανοιχτό είναι αν η αμερικανική πολιτική πραγματικότητα θα αφήσει τη συμφωνία να ολοκληρωθεί — ή αν οι γεωπολιτικές πιέσεις θα αποδειχθούν ισχυρότερες από την επιχειρηματική λογική.

Psyche: Ο μεταλλικός κόσμος που μπορεί να ξεκλειδώσει τα μυστικά της δημιουργίας πλανητών

Στη ζώνη των αστεροειδών ανάμεσα στον Άρη και τον Δία βρίσκεται ένας κόσμος σε τίποτα δεν μοιάζει με τους άλλους: ο Psyche, μια τεράστια μεταλλική μάζα που ίσως είναι ο εκτεθειμένος πυρήνας ενός πλανήτη που δεν πρόλαβε ποτέ να ολοκληρωθεί. Νέες προσομοιώσεις από το Πανεπιστήμιο της Αριζόνα ρίχνουν φως στη γεωλογία του, ενώ η αποστολή της NASA που θα φτάσει εκεί το 2029 υπόσχεται να αλλάξει όσα ξέρουμε για τη γέννηση των πλανητών.

Υπάρχουν αντικείμενα στο Ηλιακό Σύστημα που δεν είναι απλώς ενδιαφέροντα — είναι ανεξήγητα. Ο Psyche ανήκει σε αυτή την κατηγορία. Με διάμετρο περίπου 220 χιλιομέτρων, αυτός ο αστεροειδής στη ζώνη μεταξύ Άρη και Δία δεν μοιάζει με τίποτα άλλο που έχουμε μελετήσει από κοντά. Ενώ οι περισσότεροι αστεροειδείς είναι βράχος και σκόνη, ο Psyche είναι κατά κύριο λόγο μέταλλο — σίδηρος και νικέλιο, τα ίδια υλικά που βρίσκονται στον πυρήνα της Γης, αλλά εδώ εκτεθειμένα στο διάστημα.

Το ερώτημα που βασανίζει τους επιστήμονες εδώ και δεκαετίες είναι απλό στη διατύπωση αλλά δύσκολο στην απάντηση: τι ακριβώς είναι αυτό το πράγμα; Η επικρατέστερη υπόθεση είναι ότι ο Psyche είναι ό,τι απέμεινε από έναν πρωτοπλανήτη που καταστράφηκε σε βίαιες συγκρούσεις πριν από 4,5 δισεκατομμύρια χρόνια, στα χαοτικά πρώτα χρόνια του Ηλιακού Συστήματος. Αν αυτό ισχύει, τότε κοιτάμε κυριολεκτικά τα σπλάχνα ενός νεκρού κόσμου — τον πυρήνα που κανονικά θα ήταν θαμμένος κάτω από χιλιάδες χιλιόμετρα βράχου, όπως ο πυρήνας της Γης είναι θαμμένος κάτω από τα πόδια μας. Υπάρχει όμως και μια εναλλακτική: ο Psyche να σχηματίστηκε εξαρχής έτσι, ένα αρχέγονο σώμα πλούσιο σε μέταλλα που δεν πέρασε ποτέ από τη φάση του «κανονικού» πλανήτη.

Για να πλησιάσουν την απάντηση, ερευνητές από το Πανεπιστήμιο της Αριζόνα κατάφεραν πρόσφατα να προσομοιώσουν με ακρίβεια τη δημιουργία ενός μεγάλου κρατήρα κοντά στον βόρειο πόλο του αστεροειδή. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, ένα σώμα διαμέτρου περίπου 5 χιλιομέτρων που έπεσε με ταχύτητα 5 χιλιομέτρων το δευτερόλεπτο θα μπορούσε να εξηγήσει τον κρατήρα των 48 χιλιομέτρων που παρατηρούμε σήμερα. Εξίσου σημαντικό εύρημα: η πορώδης εσωτερική δομή του αστεροειδή παίζει καθοριστικό ρόλο στο πώς απορροφάται η ενέργεια μιας σύγκρουσης. Τα κενά στο εσωτερικό δεν είναι απλώς γεωλογική λεπτομέρεια — αλλάζουν ριζικά το αποτέλεσμα της κρούσης και τη μορφή που παίρνει ο κρατήρας.

Η πραγματική εξερεύνηση ξεκινά το 2029, όταν η διαστημοσυσκευή της NASA που φέρει το ίδιο όνομα θα μπει σε τροχιά γύρω από τον Psyche. Θα μετρήσει το μαγνητικό του πεδίο, θα χαρτογραφήσει την επιφάνειά του και θα αναλύσει τη σύνθεσή του με λεπτομέρεια που δεν έχουμε ξαναδεί για αντικείμενο αυτής της κατηγορίας. Αν επιβεβαιωθεί ότι πρόκειται για εκτεθειμένο πυρήνα, θα είναι η πρώτη φορά στην ιστορία που μελετάμε άμεσα το είδος της ύλης που βρίσκεται στο κέντρο των βραχωδών πλανητών — ύλη που στη Γη είναι απρόσιτη, θαμμένη σε βάθος που κανένα τρυπάνι δεν μπορεί να φτάσει.

Η οικονομική αξία του Psyche — κάποιοι αναλυτές μιλούν για πάνω από δέκα τρισεκατομμύρια δολάρια σε μεταλλικούς πόρους — κάνει πάντα εντύπωση σε τίτλους. Αλλά αυτό που πραγματικά διακυβεύεται είναι κάτι πολύ πιο θεμελιώδες: η κατανόηση του πώς φτιάχνονται οι πλανήτες, και κατ’ επέκταση πώς φτιάχτηκε ο δικός μας. Ο Psyche δεν είναι θησαυρός που περιμένει να εξορυχθεί — είναι ένα αρχείο από την αρχή του Ηλιακού Συστήματος που περιμένει να διαβαστεί.

Το DeepMind θέλει να μετρήσει επιτέλους την πρόοδο προς την AGI

Ερευνητές της Google DeepMind πρότειναν ένα νέο πλαίσιο αξιολόγησης που αποσυνθέτει τη γενική νοημοσύνη σε δέκα βασικές ικανότητες. Στόχος είναι να υπάρξει επιτέλους ένας αντικειμενικός τρόπος να μετράμε πόσο κοντά βρίσκονται τα AI συστήματα στη λεγόμενη τεχνητή γενική νοημοσύνη — και να σταματήσει η αοριστολογία που κυριαρχεί στη συζήτηση.

Η τεχνητή γενική νοημοσύνη — AGI στη βιομηχανική ορολογία — είναι ίσως η πιο φορτισμένη έννοια στον χώρο της τεχνολογίας. Αναφέρεται σε ένα υποθετικό AI σύστημα που θα μπορεί να αντιμετωπίζει οποιοδήποτε νοητικό έργο με την ευελιξία και την προσαρμοστικότητα που έχει ένας άνθρωπος. Τα τελευταία χρόνια, καθώς τα μεγάλα γλωσσικά μοντέλα αποδεικνύουν ολοένα και περισσότερες ικανότητες, η συζήτηση για το αν πλησιάζουμε σε αυτό το κατώφλι έχει ενταθεί. Το πρόβλημα: κανείς δεν είχε ορίσει με σαφήνεια τι ακριβώς μετράμε.

Η Google DeepMind επιχειρεί να αλλάξει αυτό. Σε νέα εργασία, ερευνητές της εταιρείας παρουσιάζουν ένα πλαίσιο εμπνευσμένο από την γνωστική επιστήμη, που αναλύει τη γενική νοημοσύνη σε οκτώ βασικές γνωστικές ικανότητες: αντίληψη αισθητηριακών ερεθισμάτων, παραγωγή εξόδων όπως κείμενο ή ομιλία, μάθηση, μνήμη, συλλογισμός, εστίαση προσοχής, μεταγνώση — δηλαδή η ικανότητα να σκέφτεσαι τον τρόπο που σκέφτεσαι — και εκτελεστικές λειτουργίες όπως ο σχεδιασμός και ο έλεγχος παρορμήσεων. Σε αυτές προστίθενται δύο σύνθετες ικανότητες που απαιτούν συνδυασμό των παραπάνω: η επίλυση προβλημάτων και η κοινωνική νόηση, δηλαδή η κατανόηση και η κατάλληλη αντίδραση στο κοινωνικό πλαίσιο.

Αυτό που κάνει το πλαίσιο πρακτικά χρήσιμο είναι ότι δεν μένει στη θεωρία. Οι ερευνητές προτείνουν να υποβάλλονται τα AI συστήματα σε μια σειρά γνωστικών αξιολογήσεων για κάθε μία από αυτές τις ικανότητες, και παράλληλα να συλλέγονται αντίστοιχα δεδομένα από ανθρώπους — ένα αντιπροσωπευτικό δείγμα ενηλίκων με τουλάχιστον απολυτήριο λυκείου, κάτω από ίδιες συνθήκες. Τα αποτελέσματα θα συνθέτουν ένα “γνωστικό προφίλ” για κάθε μοντέλο, αναδεικνύοντας τα δυνατά και αδύνατα σημεία του. Και συγκρίνοντας αυτό το προφίλ με τον ανθρώπινο μέσο όρο, θα είναι δυνατό να εκτιμηθεί πότε ένα σύστημα φτάνει ή ξεπερνά το επίπεδο της ανθρώπινης γενικής νοημοσύνης.

Σημαντική λεπτομέρεια: το πλαίσιο αξιολογεί τι μπορεί να κάνει ένα σύστημα, όχι πώς το κάνει. Αυτό σημαίνει ότι είναι αγνωστικιστικό ως προς την υποκείμενη τεχνολογία — μπορεί να εφαρμοστεί σε οποιοδήποτε μοντέλο, ανεξάρτητα από την αρχιτεκτονική του. Οι ερευνητές παραδέχονται, ωστόσο, ότι για αρκετές από τις ικανότητες που εντόπισαν — όπως η μεταγνώση, η προσοχή και η κοινωνική νόηση — δεν υπάρχουν ακόμα αξιόπιστα εργαλεία μέτρησης. Επιπλέον, πολλά από τα υπάρχοντα benchmarks είναι δημόσια, άρα ενδέχεται να έχουν ήδη συμπεριληφθεί στα δεδομένα εκπαίδευσης των μοντέλων — κάτι που αλλοιώνει τα αποτελέσματα. Για αυτό, η ομάδα συνεργάζεται με ακαδημαϊκούς για την ανάπτυξη νέων, μη δημόσιων αξιολογήσεων.

Το ερώτημα που παραμένει ανοιχτό είναι αν τα δέκα αυτά κριτήρια αποτυπώνουν πραγματικά την ουσία της ανθρώπινης νοημοσύνης — και αν ένα σύστημα που τα «περνάει» όλα θα αποδεικνύεται πράγματι πιο ικανό στον πραγματικό κόσμο από εξειδικευμένα μοντέλα. Αλλά σε μια συζήτηση που μέχρι τώρα κυριαρχούνταν από αοριστολογία και υπερβολές, ένα πλαίσιο βασισμένο σε δεκαετίες γνωστικής έρευνας και με συγκεκριμένη μεθοδολογία αξιολόγησης είναι ήδη σημαντική πρόοδος.

Το metaverse του Zuckerberg δεν πέθανε — απλώς σταμάτησε να υπάρχει

Η Meta αποσύρει τη VR εκδοχή του Horizon Worlds, το πιο εμβληματικό προϊόν του metaverse οράματος που ο Mark Zuckerberg είχε παρουσιάσει το 2021. Δεν είναι επίσημη κηδεία, αλλά είναι κάτι που της μοιάζει πολύ: μια αργή, αμήχανη παραδοχή ότι το μέλλον που υποσχέθηκε δεν ήρθε ποτέ.

Η Meta δεν ανακοίνωσε επίσημα το τέλος του metaverse. Ο τρόπος όμως με τον οποίο αποσύρει πλέον το Horizon Worlds μιλά από μόνος του. Από τις 31 Μαρτίου, το app φεύγει από το Quest Store. Βασικοί VR χώροι όπως το Horizon Central και το Events Arena παύουν να είναι διαθέσιμοι σε virtual reality. Μετά τις 15 Ιουνίου, το Horizon Worlds όπως το γνωρίζαμε — ως immersive κοινωνική πλατφόρμα για headset — παύει ουσιαστικά να λειτουργεί. Η εταιρεία διευκρίνισε ότι θα συνεχίσει να υποστηρίζει κάποιες υπάρχουσες VR εμπειρίες, αλλά δεν θα προσθέτει νέες. Με απλά λόγια: το προϊόν δεν σκοτώνεται επίσημα, απλώς αφήνεται να σβήσει.

Αυτό έχει βάρος, γιατί το Horizon Worlds δεν ήταν ένα δευτερεύον πείραμα. Ήταν το πιο αναγνωρίσιμο πρόσωπο του οράματος που ο Zuckerberg παρουσίασε το 2021, όταν μετονόμασε το Facebook σε Meta και ανακοίνωσε ότι το μέλλον της ανθρώπινης κοινωνικότητας θα χτιζόταν μέσα σε έναν ενιαίο ψηφιακό κόσμο — εργασία, διασκέδαση, φιλίες, όλα μέσα από avatars και headsets. Σήμερα, αυτό που μένει όρθιο από εκείνη την υπόσχεση είναι κάτι πολύ μικρότερο, πολύ πιο αδύναμο και πολύ λιγότερο κεντρικό για την ταυτότητα της εταιρείας.

Το πρόβλημα δεν ήταν μόνο ότι το Horizon Worlds έγινε εύκολος στόχος χλευασμού — τα αδέξια avatars χωρίς πόδια έγιναν meme πριν καλά-καλά κυκλοφορήσει το προϊόν. Η βαθύτερη αποτυχία ήταν ότι δεν βρήκε ποτέ πραγματικό κοινό. Η Meta επένδυσε δισεκατομμύρια, έστησε events, έκλεισε συνεργασίες και προσπάθησε να επιβάλει το Horizon Worlds ως το επόμενο στάδιο της ψηφιακής ζωής. Το κοινό δεν μετακόμισε ποτέ εκεί. Δεν μπορείς να χτίσεις μαζική κοινωνική πλατφόρμα πάνω σε hardware που ο περισσότερος κόσμος ούτε έχει ούτε θέλει να φορά για πολλή ώρα — και αυτό αποδείχτηκε πολύ πιο δύσκολο να αλλάξει από όσο φαινόταν στα business plans του 2021.

Η υποχώρηση αυτή δεν έρχεται ξαφνικά. Στις αρχές του 2026 υπήρξαν αναφορές για περικοπές περίπου 10% στη Reality Labs, τη μονάδα που είχε σηκώσει το βάρος ολόκληρης της metaverse φαντασίωσης. Παράλληλα, η Meta έχει στρέψει τους πόρους και την αφήγησή της αλλού: τεράστιες επενδύσεις σε data centers, επιθετική ανάπτυξη AI εργαλείων, και ο ίδιος ο Zuckerberg να μιλά πλέον για “superintelligence” αντί για virtual offices. Τα smart glasses της εταιρείας — ελαφριά, φορετά, χωρίς την απομόνωση του headset — φαίνεται να είναι η νέα στοιχηματισμένη κατεύθυνση για το hardware.

Από μια άποψη, το metaverse του Zuckerberg ήταν η πιο ακριβή προσπάθεια να επιβληθεί ένα μέλλον πριν υπάρξει πραγματική κοινωνική ζήτηση γι’ αυτό. Το Horizon Worlds δεν πλησίασε ποτέ την πολιτισμική βαρύτητα πλατφορμών όπως το Roblox ή το Fortnite — κόσμων που επίσης προσφέρουν ψηφιακή κοινωνικότητα, αλλά χωρίς να απαιτούν από τον χρήστη να αγοράσει ακριβό εξοπλισμό και να κλειστεί σε μια μάσκα. Αυτό που βλέπουμε τώρα δεν είναι θεαματική κατάρρευση. Είναι κάτι πιο ήσυχο και ίσως πιο αποκαλυπτικό: μια εταιρεία που αφήνει σιωπηλά πίσω της ένα όραμα που κόστισε δισεκατομμύρια, χωρίς να το παραδεχτεί ποτέ ανοιχτά.

Χωρίς καύσιμο δεν πετάς: Πώς το κλείσιμο του Ορμούζ απειλεί τις αερομεταφορές

Το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ από το Ιράν έχει θέσει σε συναγερμό τις αεροπορικές εταιρείες παγκοσμίως. Οι επικεφαλής μεγάλων αερομεταφορέων παραδέχονται ότι δεν έχουν εγγυήσεις για διαθεσιμότητα καυσίμων πέρα από τις επόμενες εβδομάδες, ενώ οι τιμές του jet fuel έχουν ήδη σπάσει κάθε ιστορικό ρεκόρ.

Υπάρχει μια φράση που συνοψίζει την κρίση με χειρουργική ακρίβεια. «Αν δεν υπάρχει καύσιμο, δεν μπορείς να πετάξεις», είπε ο Μπεν Σμιθ, διευθύνων σύμβουλος της Air France-KLM, στους Financial Times. Δεν είναι ρητορικό σχήμα — είναι η περιγραφή ενός σεναρίου που οι αεροπορικές εταιρείες αντιμετωπίζουν πλέον ως πραγματικό ενδεχόμενο.

Από τότε που το Ιράν έκλεισε τα Στενά του Ορμούζ, η ροή πετρελαίου από τον Περσικό Κόλπο έχει διαταραχθεί σοβαρά. Το αποτέλεσμα δεν είναι μόνο η εκτόξευση των τιμών — είναι κάτι βαθύτερο και πιο ανησυχητικό: η αβεβαιότητα για το αν θα υπάρχει καύσιμο καθόλου σε ορισμένα αεροδρόμια του κόσμου. Ο Κέντον Τζάρβις, επικεφαλής της EasyJet, το είπε ανοιχτά: οι προμηθευτές αρνούνται να δώσουν εγγυήσεις για διαθεσιμότητα πέρα από τον επόμενο μήνα. Η εταιρεία έχει ασφαλές απόθεμα για περίπου τρεις εβδομάδες. Μετά από αυτό, το τοπίο είναι θολό.

Το πρόβλημα δεν είναι ομοιόμορφο. Η Ευρώπη έχει τα δικά της αποθέματα και διυλιστήρια, οπότε ο άμεσος κίνδυνος είναι διαχειρίσιμος — προς το παρόν. Η Νοτιοανατολική Ασία είναι πολύ πιο εκτεθειμένη, καθώς εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από καύσιμα που διέρχονται μέσω του Κόλπου. Αυτό δημιουργεί ένα παράδοξο πρόβλημα για τις ευρωπαϊκές αεροπορικές: μπορούν να απογειωθούν από το Παρίσι ή το Άμστερνταμ με αρκετό καύσιμο, αλλά αν στη Μπανγκόκ ή τη Σιγκαπούρη δεν υπάρχει ανεφοδιασμός για την επιστροφή, το αεροπλάνο μένει εκεί. Ο Σμιθ ήδη εξετάζει περικοπές δρομολογίων σε ασιατικές πόλεις για αυτόν ακριβώς τον λόγο.

Στο μεταξύ, οι τιμές έχουν ήδη γράψει ιστορία. Το jet fuel στη βορειοδυτική Ευρώπη έφτασε τα 1.730 δολάρια ανά τόνο — νούμερο που δεν έχει ξαναφανεί. Για αεροπορικές εταιρείες όπως η United, η Delta και η American Airlines, που δεν έχουν μακροχρόνια αντιστάθμιση κινδύνου στις τιμές καυσίμων, αυτό μεταφράζεται σε άμεση αιμορραγία στα λειτουργικά κόστη. Η σκανδιναβική SAS ήδη ακύρωσε περίπου χίλιες πτήσεις. Το Βιετνάμ έχει προειδοποιήσει για παρόμοιες περικοπές. Ο Γουίλι Ουόλς, επικεφαλής της IATA, μίλησε για «πρόβλημα προμήθειας μεγαλύτερο από ό,τι έχουμε δει στο παρελθόν».

Η κατάσταση επιδεινώνεται και από γεωπολιτικές κινήσεις εκτός Μέσης Ανατολής. Η Κίνα ανέστειλε τις εξαγωγές διυλισμένων καυσίμων και η Νότια Κορέα επέβαλε ανώτατο όριο στις δικές της. Το Κουβέιτ, δεύτερος μεγαλύτερος εξαγωγέας jet fuel παγκοσμίως, έχει ουσιαστικά αποκοπεί από τις αγορές λόγω της διακοπής στα Στενά. Η Ευρώπη και η Αυστραλία αναμένεται να πληγούν περισσότερο, καθώς εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από εισαγωγές και έχουν περιορισμένη εγχώρια διυλιστική ικανότητα.

Υπάρχουν και φωνές που κρατούν ψυχραιμία. Ο Μάικλ Ο’Λίρι της Ryanair, που πετά αποκλειστικά στην Ευρώπη, δήλωσε ότι δεν βλέπει πρόβλημα διαθεσιμότητας για τους επόμενους δύο μήνες. Και ο επικεφαλής του αεροδρομίου Μπανγκαλόρ επισήμανε ότι τα αποθέματά του φτάνουν για 25 ημέρες — αρκετός χρόνος αν η κρίση επιλυθεί γρήγορα. Το ερώτημα είναι αν θα επιλυθεί.

Αυτό που αποκαλύπτει η κρίση δεν είναι μόνο η ευθραυστότητα της εφοδιαστικής αλυσίδας των αερομεταφορών. Είναι και κάτι ευρύτερο: ότι ο κόσμος έχει χτίσει ένα παγκόσμιο σύστημα μεταφορών πάνω σε μια υποδομή που περνά, κυριολεκτικά, από ένα στενό πέρασμα. Και όταν αυτό το πέρασμα κλείνει, ακόμα και για λίγες εβδομάδες, οι επιπτώσεις φτάνουν παντού.

Η Ελλάδα κυριαρχεί στη μεσογειακή κρουαζιέρα — και οι αριθμοί το αποδεικνύουν

Το 2025 τα ελληνικά λιμάνια υποδέχτηκαν πάνω από 6.100 κρουαζιερόπλοια και 8,4 εκατομμύρια επιβάτες, σημειώνοντας αύξηση σχεδόν 12% σε σχέση με πέρυσι. Η τάση επιβεβαιώνει ότι η Ελλάδα παραμένει από τους πιο ελκυστικούς προορισμούς κρουαζιέρας στη Μεσόγειο — αν και η επόμενη σεζόν φέρνει νέα δεδομένα.

Έξι χιλιάδες εκατόν είκοσι εννέα αφίξεις κρουαζιερόπλοιων. Οκτώ εκατομμύρια τετρακόσιες χιλιάδες περίπου επιβάτες. Αυτοί είναι οι αριθμοί που κατέγραψε η Ένωση Λιμένων Ελλάδος για το 2025 — και είναι αριθμοί που μιλούν από μόνοι τους. Σε σχέση με το 2024, οι αφίξεις πλοίων αυξήθηκαν κατά 11,7% και η επιβατική κίνηση κατά 6,2%. Δεν πρόκειται για τυχαία διακύμανση, αλλά για συνέχεια μιας σταθερής ανοδικής πορείας που επαναλαμβάνεται χρόνο με χρόνο.

Τα λιμάνια που συγκεντρώνουν το μεγαλύτερο μέρος αυτής της κίνησης είναι γνωστά: Πειραιάς, Σαντορίνη, Μύκονος, Κέρκυρα, Ηράκλειο, Ρόδος. Πρόκειται για προορισμούς που έχουν χτίσει διεθνή φήμη και αποτελούν σταθερές επιλογές για τις μεγάλες εταιρείες κρουαζιέρας. Αυτό που ξεχωρίζει φέτος, ωστόσο, είναι ότι η αύξηση δεν περιορίστηκε στους γνωστούς κόμβους — η κίνηση ανέβηκε και στους υπόλοιπους ελληνικούς λιμένες, γεγονός που σημαίνει ότι τα οφέλη διαχέονται σε περισσότερες τοπικές οικονομίες και όχι μόνο στα παραδοσιακά τουριστικά κέντρα.

Η ΕΛΙΜΕ αποδίδει αυτή την επίδοση στον συνδυασμό που κάνει την Ελλάδα μοναδική ως προορισμό: ισχυρή τουριστική ταυτότητα, πολιτιστική κληρονομιά και θαλάσσιο τοπίο που δύσκολα ανταγωνίζεται κάποιος άλλος. Παράλληλα, η Ένωση τονίζει ότι η συνέχιση αυτής της πορείας απαιτεί συνεχή αναβάθμιση των λιμενικών υποδομών και στενή συνεργασία μεταξύ λιμένων, τοπικών αρχών και τουριστικής βιομηχανίας. Η κρουαζιέρα δεν είναι απλώς τουρισμός — είναι βιομηχανία με άμεσες επιπτώσεις στην απασχόληση και στα έσοδα των παράκτιων κοινοτήτων.

Υπάρχει, όμως, και μια σκιά στο τοπίο. Για τη νέα τουριστική σεζόν, τα στοιχεία της ΕΛΙΜΕ δείχνουν μετατόπιση των κρουαζιερόπλοιων προς τα δυτικά — μια τάση που αλλάζει τους ισορροπίες και θέτει ερωτήματα για το πώς θα διαμορφωθεί η κίνηση στα ελληνικά λιμάνια τους επόμενους μήνες. Αν η Ελλάδα θέλει να διατηρήσει και να επεκτείνει τη θέση της στον χάρτη της παγκόσμιας κρουαζιέρας, η απάντηση δεν βρίσκεται μόνο στους αριθμούς του παρελθόντος — αλλά στο πόσο γρήγορα μπορεί να προσαρμοστεί στις νέες προτιμήσεις της αγοράς.

Ψηφιακές Polaroid χωρίς μπαταρία — η φωτογραφία σου ζει στο ψυγείο

Η VidaBay κυκλοφόρησε μαγνητάκια ψυγείου με οθόνη E Ink που εμφανίζουν φωτογραφίες από το κινητό σου χωρίς να χρειάζονται μπαταρία. Η ενέργεια για την ενημέρωση της εικόνας προέρχεται αποκλειστικά από το NFC chip του smartphone. Μοιάζουν με Polaroid και κοστίζουν λιγότερο από 30 δολάρια.

Η τεχνολογία E Ink έχει ταξιδέψει μακριά από τους e-readers. Τη βρίσκουμε πλέον σε smartphones, ψηφιακές κορνίζες και στις ηλεκτρονικές ετικέτες τιμών που κοσμούν τα ράφια των σούπερ μάρκετ. Η αμερικανική εταιρεία VidaBay πήρε αυτή την τεχνολογία και την έβαλε σε ένα αντικείμενο που όλοι έχουμε στο ψυγείο: το μαγνητάκι.

Το Classic Plus NFC E-Ink Fridge Magnet μοιάζει εξωτερικά με φωτογραφία Polaroid — λευκό πλαίσιο, τετράγωνη εικόνα — αλλά η ομοιότητα σταματά εκεί. Αντί για χαρτί, έχει έγχρωμη οθόνη E Ink. Αντί για μπαταρία, τροφοδοτείται από το NFC chip του κινητού σου τη στιγμή που μεταφέρεις μια νέα φωτογραφία μέσω της εφαρμογής της εταιρείας. Μόλις η εικόνα εμφανιστεί στην οθόνη, παραμένει εκεί επ’ αόριστον — χωρίς να καταναλώνει ούτε ένα watt.

Αυτό είναι ακριβώς το χαρακτηριστικό που κάνει τις οθόνες E Ink τόσο ελκυστικές: καταναλώνουν ενέργεια μόνο όταν αλλάζει το περιεχόμενό τους. Στα e-readers αυτό σημαίνει εβδομάδες αυτονομία. Στα μαγνητάκια της VidaBay σημαίνει μηδενική ανάγκη για φόρτιση — η ενέργεια που χρειάζεται για να ανανεωθεί η φωτογραφία αντλείται ασύρματα από το smartphone κατά τη μεταφορά.

Υπάρχει, ωστόσο, ένας σημαντικός συμβιβασμός. Η οθόνη που χρησιμοποιεί η VidaBay είναι η E Ink Spectra 3100, μια πάνελ σχεδιασμένη για εμπορική χρήση — κυρίως για ετικέτες τιμών. Αναπαράγει μόνο τέσσερα χρώματα: μαύρο, κίτρινο, κόκκινο και λευκό. Σε σύγκριση με προϊόντα όπως η κορνίζα Aura Ink, που χρησιμοποιεί πάνελ E Ink Spectra 6 με χιλιάδες αποχρώσεις, η απόδοση χρωμάτων είναι περιορισμένη. Μια φωτογραφία παραλίας με γαλάζιο ουρανό δεν θα αποδοθεί με πιστότητα — το αποτέλεσμα θα θυμίζει περισσότερο ρετρό εκτύπωση παρά ψηφιακή φωτογραφία.

Τα μαγνητάκια διατίθενται σε λευκό, κόκκινο και κίτρινο, και πωλούνται μέσω του online store της VidaBay. Η τιμή ξεκινά από 29,99 δολάρια το τεμάχιο, ενώ το πακέτο των τριών κοστίζει 86,99 δολάρια. Δεν είναι η τέλεια ψηφιακή κορνίζα — αλλά ίσως είναι το πιο έξυπνο μαγνητάκι ψυγείου που έχει κυκλοφορήσει ποτέ.

1...378379380...1,696Page 379 of 1,696