Το We Are Not Machines της Sarah O’Connor εξερευνά πώς στρεβλώνουμε τους εαυτούς μας για να χωρέσει η τεχνητή νοημοσύνη στην εργασιακή μας ζωή — και τι μπορούμε να κάνουμε γι’ αυτό, γράφει ο Tom Knowles.
Η επιθυμία των εργοδοτών να κάνουν το προσωπικό να μοιάζει περισσότερο με μηχανές δεν είναι κάτι νέο, λέει η O’Connor. Yu Ruidong/China News Service/Getty Images
We Are Not Machines, Sarah O’Connor, Allen Lane (UK); Godine (US, κυκλοφορεί στις 11 Αυγούστου)
Αν είστε φαν των μεταγλωττισμένων ταινιών, ίσως έχετε παρατηρήσει ότι οι υπότιτλοι στις πλατφόρμες streaming έχουν αλλάξει τα τελευταία χρόνια. Δεν είναι ακριβώς λάθος, αλλά συχνά δίνουν μια αίσθηση, ε, πιο επίπεδη.
«Πιάνεις το νόημα, αλλά η γλώσσα; Δεν είναι τόσο πλούσια», λέει ο Petr Čermoch, μεταφραστής στην Τσεχική Δημοκρατία, στη Sarah O’Connor στο We Are Not Machines, ένα βιβλίο που εξετάζει πώς η τεχνητή νοημοσύνη αλλάζει τον τρόπο που εργαζόμαστε.
Αυτό το έλλειμμα σε πλούτο οφείλεται συνήθως στο ότι η πλατφόρμα streaming έχει χρησιμοποιήσει AI για να μεταφράσει ένα σενάριο και στη συνέχεια έχει ζητήσει από έναν επαγγελματία μεταφραστή, όπως ο Čermoch, να το βελτιώσει. Τα πρακτορεία περιμένουν από τους μεταφραστές να κάνουν αυτή τη δουλειά πιο γρήγορα και έχουν μειώσει αναλόγως τις αμοιβές τους.
Όμως αυτή η νέα μορφή εργασίας είναι και πιο δύσκολη και λιγότερο ικανοποιητική. Ο μεταφραστής πρέπει να βλέπει ταυτόχρονα το πρωτότυπο κείμενο και το κείμενο της μηχανής, κάτι που σημαίνει περισσότερη προσπάθεια, όχι λιγότερη. Την ίδια στιγμή, η χαρά της δουλειάς έχει χαθεί. «Είναι απλώς μια κουραστική δουλειά — βαρετή, άχρωμη και άψυχη», λέει ο Čermoch.
Κι όμως, όπως δείχνει η O’Connor στο εξαιρετικό και ευρύ σε θεματολογία βιβλίο της, αυτό είναι το είδος του μέλλοντος που μας ζητούν ολοένα και περισσότερο να αποδεχτούμε. Η αντικατάσταση των ανθρώπων μεταφραστών από την AI δεν είναι νέα ιδέα, όμως η O’Connor —δημοσιογράφος στους Financial Times και αρθρογράφος με εβδομαδιαία στήλη για την εργασία— υποστηρίζει ότι η μάλλον άψυχη μετάφραση που παίρνουμε ως αποτέλεσμα είναι ένα παράδειγμα του πώς οι άνθρωποι προσαρμόζονται σε έναν κόσμο που καθοδηγείται από την AI, και όχι το αντίστροφο.
«Η O’Connor γράφει πως έχει “την αίσθηση ότι somehow έχουμε χάσει την πίστη στον εαυτό μας”»
Η βασική της θέση δεν είναι ότι η AI έρχεται να πάρει όλες μας τις δουλειές, μια συζήτηση που έχει επαναληφθεί πολλές φορές, αλλά ότι ήδη παραμορφωνόμαστε για να χωρέσει η AI στη ζωή μας. Αυτό μπορεί να σημαίνει από το να δεχόμαστε χαμηλότερη ποιότητα σε ένα προϊόν, όπως η μετάφραση, έως το να προσπαθούμε να ταιριάξουμε τις δυνατότητές μας με εκείνες της AI στη δουλειά και μετά να κατηγορούμε τον εαυτό μας όταν, αναπόφευκτα, δεν τα καταφέρνουμε. «Έχω την αίσθηση ότι somehow έχουμε χάσει την πίστη στον εαυτό μας», γράφει η O’Connor.
Το βιβλίο δείχνει πως αυτή η παραμόρφωση συμβαίνει σε πολλούς κλάδους, συχνά σε επίπεδα που εξοργίζουν. Μαθαίνουμε για αφεντικά που δεν μπορούν να προσλάβουν εξαιρετικούς ασκούμενους επειδή δεν τα πήγαν καλά σε τεστ που δημιουργήθηκε από AI, ή για κειμενογράφους που βλέπουν τα διαδικτυακά τους άρθρα να υποβιβάζονται από τη Google επειδή ο αλγόριθμός της θεωρεί ότι είναι υπερβολικά καλά γραμμένα και άρα πρέπει να τα έχει γράψει AI. Σε αυτή την περίπτωση, οι συγγραφείς αναγκάζονται να περνούν τα κείμενά τους από ένα εργαλείο «humanizer» —επίσης βασισμένο σε AI— που αλλάζει το κείμενο ώστε να φαίνεται πιο «ανθρώπινο» και εισάγει «γραμματικά λάθη, λάθη στίξης και λάθη νοήματος». Είναι πράγματι αυτό το μέλλον που θέλουμε, αναρωτιέται η O’Connor, ένα μέλλον που «βλάπτει και παραμορφώνει την ανθρώπινη γραφή στην πορεία»;
Θα είχε ενδιαφέρον να ακούσουμε και τα αντεπιχειρήματα στελεχών της τεχνολογίας σε τέτοιες θέσεις, όμως η O’Connor αποφεύγει συνειδητά τη Silicon Valley και εστιάζει στους ανθρώπους «στις πύλες των εργοστασίων». Ακούμε ιστορίες από όλο τον κόσμο, από ανθρακωρύχους στη Σουηδία έως χειριστές αυτόνομων φορτηγών στις ΗΠΑ.
Φυσικά, όπως επισημαίνει η O’Connor, το να θέλουν οι εργοδότες το προσωπικό να μοιάζει περισσότερο με μηχανές δεν είναι κάτι νέο. Ο Frederick Winslow Taylor, ένας από τους πρώτους συμβούλους διοίκησης στον κόσμο, παρουσίασε το 1911 ένα σύστημα που αφαιρούσε την αυτονομία των εργατών στα εργοστάσια, λέγοντάς τους κάθε μέρα όχι μόνο ποια εργασία έπρεπε να γίνει, αλλά και με ποιον τρόπο και σε πόσο ακριβώς χρόνο.
Η AI, όμως, έχει επιταχύνει αυτή τη διαδικασία. Το βιβλίο φέρνει ως παράδειγμα τη Maria, μια εργαζόμενη από απόσταση στην Κόστα Ρίκα, στην οποία στέλνονται βίντεο από εργαζόμενους της Amazon που τοποθετούν αντικείμενα σε ράφια και εκείνη πρέπει να εντοπίσει οτιδήποτε δεν έχουν καταγράψει οι κάμερες της αποθήκης και να το καταγράψει. Η Maria αναμένεται να παρακολουθεί περίπου 1.200 βίντεο των 10 δευτερολέπτων σε μια βάρδια 9 ωρών και να πετυχαίνει ακρίβεια 99,9%. Στο τέλος της εβδομάδας, οι προϊστάμενοί της περιμένουν να έχει κάνει το πολύ τρία λάθη σε 8.000 βίντεο. «Σου ζητούν να έχεις την ίδια ακρίβεια με τη μηχανή και αυτό δεν είναι δυνατό», λέει η Maria.
Δεν είναι όλα αρνητικά, ωστόσο. Η O’Connor επισκέπτεται ένα ορυχείο στη Σουηδία, όπου τα αυτόνομα φορτηγά σημαίνουν πιο παραγωγικές και πιο ασφαλείς δουλειές για τους ανθρακωρύχους. Η διαφορά εδώ είναι ότι οι εργαζόμενοι είχαν επίσης ένα ισχυρό συνδικάτο που μπορούσε να αποφασίσει πώς θα χρησιμοποιηθεί η AI στον χώρο εργασίας τους. Το προσωπικό δεν ήθελε ένα σύστημα εντοπισμού θέσης σε πραγματικό χρόνο που να παρακολουθεί τις κινήσεις του, οπότε πλέον τα δεδομένα είναι ανωνυμοποιημένα. «Η συναίνεση ή η αντίσταση δεν είναι οι μόνες δύο διαθέσιμες επιλογές», σημειώνει η O’Connor.
«Δεν είναι όλα άσχημα — επισκέπτεται ένα σουηδικό ορυχείο όπου τα αυτόνομα φορτηγά σημαίνουν πιο ασφαλείς δουλειές»
Αυτό, βέβαια, είναι πιο εύκολο να το λες παρά να το κάνεις. Ο υπότιτλος του βιβλίου είναι: «The fight for the future of work», όμως σε αρκετά σημεία το We Are Not Machines μοιάζει περισσότερο με μια σειρά από συναρπαστικά ρεπορτάζ παρά με έναν οδηγό για πιθανές λύσεις σε αυτά τα ζητήματα. Ίσως η απάντηση να βρίσκεται απλώς στην υπεράσπιση της έμφυτης ανθρώπινης αξίας μας, λέει η O’Connor. «Ο πραγματικός κίνδυνος δεν είναι ότι θα καταφέρουμε να φτιάξουμε μηχανές κατ’ εικόνα μας, αλλά ότι θα ξαναφτιάξουμε σιωπηλά τους εαυτούς μας κατ’ εικόνα τους», γράφει.
Η O’Connor προτείνει πάντως και μερικές πρακτικές ιδέες για τη μάχη: για παράδειγμα, οι εργαζόμενοι θα πρέπει να αποκτήσουν από νωρίς λόγο για το πώς χρησιμοποιείται η AI στον κλάδο τους. Αναφέρεται στους σεναριογράφους του Χόλιγουντ, που διαπραγματεύτηκαν πώς θα μπορούσε να εφαρμοστεί η AI στη δουλειά τους, όσο ακόμα είχαν τη διαπραγματευτική ισχύ να το κάνουν — σε αντίθεση με τους μεταφραστές, που αντέδρασαν αργά. Αυτή η διαδικασία περιλαμβάνει επίσης συλλογική δράση, όπως η ένταξη σε σωματείο.
Για μια πιο ελαφριά ματιά στην AI, υπάρχει το αρκετά διαφορετικό βιβλίο της Joanna Stern, I Am Not a Robot. Η Stern, πρώην αρθρογράφος τεχνολογίας στη Wall Street Journal, καταγράφει έναν χρόνο χρήσης AI και ρομπότ για να τη βοηθήσουν σε ό,τι από οδοντιατρικές εργασίες και μαστογραφίες έως καθαρισμό και μαγείρεμα. Είναι μια ενδιαφέρουσα εισαγωγή στην AI, αλλά κάπως άνιση. Η Stern βάζει επίσης ένα αστείο σχεδόν κάθε δύο παραγράφους, κάτι που μπορεί να αποσπά από τα πιο σοβαρά ζητήματα που θίγει, όπως ο κλιματικός αντίκτυπος της AI.
Ωστόσο, ήταν ενδεικτικό ότι ακόμη και μετά από έναν χρόνο χρήσης της AI για ό,τι ήταν δυνατό, η Stern κατέληγε στο τέλος του βιβλίου με σχεδόν το ίδιο μήνυμα με την O’Connor: ότι πρέπει να δουλεύουμε με την AI, όχι για αυτήν. «Τη στιγμή που της επιτρέπεις να κάνει το μεγαλύτερο μέρος της σκέψης για σένα, αρχίζει η ατροφία και χάνεις τον έλεγχο», γράφει η Stern. Καθώς θα εργαζόμαστε ολοένα και περισσότερο δίπλα στην AI, αυτό είναι ένα σύνθημα που αξίζει να θυμόμαστε.
Ο Tom Knowles είναι δημοσιογράφος τεχνολογίας και επιχειρήσεων με έδρα το Λονδίνο.
Τρία ακόμη σημαντικά βιβλία για την τεχνητή νοημοσύνη
Code Dependent, της Madhumita Murgia
Η συντάκτρια του Financial Times για την AI εξετάζει πώς η τεχνητή νοημοσύνη διεισδύει στην αστυνόμευση, την πρόνοια, τη δικαιοσύνη και την υγεία, σε σημείο που ζωές αλλάζουν — και συχνά καταστρέφονται — από συστήματα που ελάχιστοι από εμάς καταλαβαίνουν.
The Infinity Machine, του Sebastian Mallaby
Μια αναλυτική βιογραφία της εταιρείας AI DeepMind (που εξαγοράστηκε από τη Google το 2014) και του συνιδρυτή της Demis Hassabis, που δείχνει πώς η AI μπορεί να αλλάξει ριζικά επιστημονικούς κλάδους όπως η χημεία και η βιολογία.
Empire of AI, της Karen Hao
Ένα συναρπαστικό χρονικό της μετάβασης της OpenAI από μια ιδεολογική μη κερδοσκοπική οργάνωση σε μια εταιρεία που «εμπορευματοποιεί επιθετικά προϊόντα» όπως το ChatGPT. Η Hao υποστηρίζει ότι η OpenAI έχει πυροδοτήσει μια κούρσα στην AI που κινείται προς μια ανησυχητική κατεύθυνση.
Όταν κάνετε μια αγορά μέσω των συνδέσμων αυτής της σελίδας, λαμβάνουμε προμήθεια.
Εγγραφείτε για να λαμβάνετε κάθε εβδομάδα στο email σας μια δόση ανακάλυψης. Θα σας κρατάμε επίσης ενήμερους για εκδηλώσεις και ειδικές προσφορές του New Scientist.
