Η καναδική startup SBQuantum εκτόξευσε έναν κβαντικό μαγνητόμετρο διαμαντιού σε χαμηλή τροχιά γύρω από τη Γη, σε συνεργασία με την Spire Global και με όχημα SpaceX Falcon 9. Η τεχνολογία αυτή θα μπορούσε να αλλάξει τον τρόπο που πλοηγούμαστε σε ξηρά, αέρα και θάλασσα — ακόμα και όταν το GPS δεν είναι διαθέσιμο.
Ένα κβαντικό μαγνητόμετρο διαμαντιού, περίπου στο μέγεθος ενός λίτρου γάλα, βρίσκεται πλέον σε τροχιά γύρω από τη Γη. Η καναδική startup SBQuantum έστειλε τον αισθητήρα της στο διάστημα στις 30 Μαρτίου, πάνω σε δορυφόρο της Spire Global που εκτοξεύτηκε με Falcon 9 της SpaceX. Δεν πρόκειται για απλή τεχνολογική επίδειξη — η αποστολή αυτή είναι η τελευταία και πιο απαιτητική φάση ενός διαγωνισμού που χρηματοδοτεί η Εθνική Υπηρεσία Γεω-Χωρικής Πληροφορίας των ΗΠΑ (NGA), με στόχο να ξαναγραφεί ο τρόπος που χαρτογραφούμε το μαγνητικό πεδίο της Γης.
Ο διαγωνισμός ονομάζεται MagQuest και ξεκίνησε το 2019. Σκοπός του είναι να εντοπιστούν τεχνολογίες που θα μπορούν να τροφοδοτούν με δεδομένα το Παγκόσμιο Μαγνητικό Μοντέλο — τον χάρτη του μαγνητικού πεδίου της Γης που χρησιμοποιείται σε κάθε σύστημα πλοήγησης, από τα smartphone μέχρι τα πολεμικά πλοία. Το τρέχον μοντέλο παράγεται από κοινού από την NGA και το βρετανικό Defence Geographic Centre, και η επόμενη έκδοσή του αναμένεται γύρω στο 2030. Η SBQuantum, μαζί με την Iota Technology από το Ηνωμένο Βασίλειο και το Πανεπιστήμιο του Κολοράντο, είναι οι τρεις φιναλίστ που έχουν λάβει από 1,55 εκατομμύριο δολάρια για να σχεδιάσουν, κατασκευάσουν και εκτοξεύσουν τις συσκευές τους.
Το μαγνητόμετρο της SBQuantum βασίζεται στις αρχές της κβαντικής φυσικής για να παρακολουθεί συνεχώς και με μεγάλη ακρίβεια το μαγνητικό πεδίο και τις μεταβολές του. Σε απλά λόγια: αντί να μετράει το μαγνητικό πεδίο με παραδοσιακούς τρόπους, εκμεταλλεύεται τις ιδιότητες των κβαντικών σωματιδίων μέσα σε κρύσταλλο διαμαντιού για να πετύχει μετρήσεις πολύ πιο λεπτές και αξιόπιστες. Το αποτέλεσμα είναι ένας αισθητήρας που χωράει σε έναν μικροδορυφόρο και μπορεί να κάνει δουλειά που μέχρι τώρα απαιτούσε πολύ μεγαλύτερα και ακριβότερα συστήματα.
Η πρακτική σημασία αυτής της τεχνολογίας ξεπερνά κατά πολύ τη χαρτογράφηση. Ένας από τους πιο ενδιαφέροντες τομείς εφαρμογής είναι η πλοήγηση σε περιοχές όπου το GPS δεν λειτουργεί — είτε γιατί το σήμα εμποδίζεται, είτε γιατί κάποιος το παρεμβάλλει σκόπιμα. Αυτό έχει προφανείς στρατιωτικές εφαρμογές, αλλά και πολιτικές: από αυτόνομα οχήματα που κινούνται σε σήραγγες μέχρι πλοία που διασχίζουν περιοχές με αναξιόπιστη κάλυψη δορυφόρου. Επιπλέον, τέτοιοι αισθητήρες μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την ανίχνευση ορυκτών πόρων κάτω από την επιφάνεια της γης ή για εφαρμογές δημόσιας ασφάλειας.
Αν η αποστολή αποδείξει ότι η τεχνολογία λειτουργεί αξιόπιστα στο διάστημα, η SBQuantum θα έχει στα χέρια της κάτι σπάνιο: έναν μικροσκοπικό κβαντικό αισθητήρα έτοιμο για εμπορική χρήση. Το ερώτημα που μένει ανοιχτό είναι αν αυτή η τεχνολογία θα παραμείνει στα χέρια κυβερνήσεων και αμυντικών φορέων ή αν θα βρει τον δρόμο της και στις καθημερινές εφαρμογές που χρησιμοποιούμε όλοι.
