Η Portal Space Systems και η αυστραλιανή Paladin Space ανακοίνωσαν συνεργασία για την εμπορική αφαίρεση διαστημικών συντριμμιών από την τροχιά. Στόχος τους είναι να μετατρέψουν την αποκομιδή debris από πειραματική διαδικασία σε επαναλαμβανόμενη, εμπορική υπηρεσία — και ήδη έχουν τον πρώτο τους πελάτη.
Η χαμηλή τροχιά της Γης έχει πρόβλημα που μεγαλώνει με κάθε εκτόξευση: εκατομμύρια κομμάτια μετάλλου, από σπασμένους δορυφόρους μέχρι εξαρτήματα πυραύλων, κινούνται με ταχύτητες που κάνουν ακόμα και ένα μπουλόνι θανατηφόρο βλήμα. Δύο εταιρείες — η αμερικανική Portal Space Systems και η αυστραλιανή Paladin Space — λένε ότι έχουν τη λύση, και ότι είναι έτοιμες να την κάνουν επιχείρηση.
Η συνεργασία που ανακοινώθηκε στα μέσα Μαρτίου συνδυάζει δύο τεχνολογίες: το Starburst, ένα εξαιρετικά ευέλικτο διαστημόπλοιο της Portal με ένα χιλιόμετρο ανά δευτερόλεπτο delta-V — δηλαδή ικανότητα αλλαγής ταχύτητας που του επιτρέπει να κινείται ελεύθερα στην τροχιά — και το Triton, ένα σύστημα της Paladin που μπορεί να εντοπίζει και να συλλαμβάνει αντικείμενα έως ένα μέτρο σε μέγεθος. Το Triton θα τοποθετηθεί πάνω στο Starburst και θα αποθηκεύει τα συντρίμμια για μεταγενέστερη απόρριψη.
Το χρονοδιάγραμμα είναι φιλόδοξο. Το Starburst κάνει την πρώτη του πτήση στα τέλη του 2026 με rideshare εκτόξευση της SpaceX. Το 2027, μια δεύτερη αποστολή με το Triton θα τεθεί σε λειτουργία σε μια από τις πιο πολυσύχναστες τροχιές χαμηλής Γης, με στόχο να συλλέξει μεταξύ 20 και 50 αντικειμένων ανά αποστολή. «Αυτό αφορά στο να κάνουμε την αφαίρεση debris λειτουργική, όχι πειραματική», δήλωσε ο Jeff Thornburg, CEO της Portal. «Για πρώτη φορά, μπορούμε να το κάνουμε αυτό ως επαναλαμβανόμενη υπηρεσία».
Ο πρώτος πελάτης που εκδήλωσε ενδιαφέρον είναι η Starlab Space, μια εταιρεία που αναπτύσσει εμπορικό διαστημικό σταθμό. Η λογική είναι απλή: λιγότερα συντρίμμια σημαίνει λιγότερες αποφυγές σύγκρουσης, λιγότερη κατανάλωση καυσίμου και μεγαλύτερη ασφάλεια για το πλήρωμα. Σύμφωνα με μελέτη της NASA του 2023, οι αμερικανικοί φορείς εκμετάλλευσης δορυφόρων ξοδεύουν 58 εκατομμύρια δολάρια ετησίως σε ελιγμούς αποφυγής συγκρούσεων — ένα κόστος που δικαιολογεί οικονομικά μια τέτοια υπηρεσία.
Η Paladin δεν έχει ακόμα δοκιμάσει το Triton στο διάστημα, κάτι που σημαίνει ότι το μεγαλύτερο τεχνικό ερώτημα παραμένει ανοιχτό. Η σύλληψη αντικειμένων που κινούνται με χιλιάδες χιλιόμετρα την ώρα, χωρίς συνεργασία από την πλευρά τους, είναι ένα από τα πιο δύσκολα προβλήματα στη διαστημική μηχανική. Αν όμως η τεχνολογία αποδειχθεί αξιόπιστη, το μοντέλο που προτείνουν οι δύο εταιρείες — εμπορική, επαναλαμβανόμενη αποκομιδή debris — θα μπορούσε να αλλάξει τον τρόπο που διαχειριζόμαστε τη χαμηλή τροχιά. Η τροχιά δεν είναι ανεξάντλητος πόρος, και όσο περισσότερες εταιρείες το αντιλαμβάνονται αυτό, τόσο πιο κοντά είμαστε σε μια αγορά καθαρισμού του διαστήματος.
