Η «τεχνητή νοημοσύνη» που ήταν στην πραγματικότητα εκατοντάδες άνθρωποι στις Φιλιππίνες

Υπήρχε μια εποχή που η φράση «powered by AI» άνοιγε πόρτες και γέμιζε τραπεζικούς λογαριασμούς. Για τον Albert Saniger, ιδρυτή και πρώην CEO της εφαρμογής Nate, αυτή η εποχή τελείωσε απότομα — με κατηγορίες για απάτη από το Υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ.

Η Nate ιδρύθηκε το 2018 με μια υπόσχεση που ακουγόταν σχεδόν μαγική: μια εφαρμογή που επέτρεπε στους χρήστες να αγοράζουν από οποιοδήποτε e-commerce site με ένα μόνο κλικ, χάρη σε τεχνητή νοημοσύνη. Η ιδέα ήταν αρκετά πειστική ώστε να προσελκύσει πάνω από 50 εκατομμύρια δολάρια από επενδυτές βαρέων τόνων, όπως η Coatue και η Forerunner Ventures. Το 2021, η εταιρεία ολοκλήρωσε χρηματοδότηση Series A ύψους 38 εκατομμυρίων δολαρίων.

Το πρόβλημα ήταν ότι η τεχνητή νοημοσύνη δεν υπήρχε — τουλάχιστον όχι με τον τρόπο που παρουσιαζόταν. Σύμφωνα με την κατηγορητήρια πράξη που κατέθεσε το Southern District of New York, η Nate βασιζόταν σε εκατοντάδες ανθρώπινους εργολάβους σε τηλεφωνικό κέντρο στις Φιλιππίνες, οι οποίοι ολοκλήρωναν χειροκίνητα κάθε αγορά. Ο Saniger ισχυριζόταν στους επενδυτές ότι η εφαρμογή λειτουργούσε «χωρίς ανθρώπινη παρέμβαση», με εξαίρεση σπάνιες περιπτώσεις όπου το AI αποτύγχανε. Στην πραγματικότητα, το ποσοστό αυτοματοποίησης ήταν αποτελεσματικά μηδέν.

Η υπόθεση δεν είναι εντελώς άγνωστη. Το 2022, το The Information είχε δημοσιεύσει έρευνα που αποκάλυπτε την εξάρτηση της Nate από ανθρώπινους εργαζόμενους. Η εταιρεία δεν επέζησε: έμεινε χωρίς χρήματα και αναγκάστηκε να πουλήσει τα assets της τον Ιανουάριο του 2023, αφήνοντας τους επενδυτές με σχεδόν ολικές απώλειες. Ο Saniger δεν ανταποκρίθηκε σε αίτημα για σχόλιο.

Η υπόθεση Nate δεν είναι μεμονωμένη. Το 2023, το The Verge αποκάλυψε ότι ένα startup που πουλούσε «AI» λογισμικό για drive-through παραγγελίες λειτουργούσε επίσης με ανθρώπους στις Φιλιππίνες. Πιο πρόσφατα, το Business Insider ανέφερε ότι το EvenUp, ένα νομικό tech unicorn που παρουσιαζόταν ως AI-powered, χρησιμοποιούσε ανθρώπους για μεγάλο μέρος της δουλειάς του. Το μοτίβο επαναλαμβάνεται με αξιοσημείωτη συνέπεια: η ετικέτα «AI» ως εργαλείο άντλησης κεφαλαίων, με ανθρώπινη εργασία χαμηλού κόστους να κρύβεται πίσω από τη βιτρίνα.

Αυτό που κάνει την υπόθεση Nate σημαντική δεν είναι μόνο η απάτη καθαυτή, αλλά το τι αποκαλύπτει για το κλίμα της εποχής. Σε μια αγορά όπου το AI ήταν το απόλυτο επενδυτικό keyword, η πίεση να παρουσιάσεις τεχνολογία που δεν υπήρχε ακόμα — ή που ποτέ δεν θα υπήρχε — ήταν τεράστια. Το ερώτημα που μένει ανοιχτό είναι πόσες ακόμα εταιρείες έχτισαν αποτιμήσεις δισεκατομμυρίων πάνω σε παρόμοιες υποσχέσεις, και αν η αγορά — ή η δικαιοσύνη — θα τις βρει ποτέ.