Η PwC δημοσίευσε την ετήσια αξιολόγηση της σεληνιακής αγοράς, προβλέποντας έσοδα έως 127 δισεκατομμύρια δολάρια ως το 2050. Το πρόβλημα: πριν από πέντε χρόνια η ίδια εταιρεία έλεγε 170 δισεκατομμύρια ως το 2040. Η Σελήνη φαίνεται να συρρικνώνεται οικονομικά πριν καν πατήσει άνθρωπος ξανά σε αυτήν.
Πενήντα τέσσερα χρόνια μετά την τελευταία επανδρωμένη αποστολή στη Σελήνη, η ανθρωπότητα δεν έχει επιστρέψει. Ρομπότ έχουν επισκεφτεί τον φυσικό μας δορυφόρο — μερικά με επιτυχία, άλλα με τον τρόπο που ένα βλήμα συναντά ένα σωρό από πούδρα ταλκ. Ανθρώπους, όμως, μηδέν. Το πρόγραμμα Artemis της NASA σχεδιάζει να αλλάξει αυτό στις αρχές του 2028, αν όλα πάνε καλά.
Σε αυτό το κλίμα προσδοκίας, η PwC — η γνωστή λογιστική εταιρεία — δημοσίευσε τον Ιανουάριο τη δεύτερη έκδοση της «αξιολόγησης της σεληνιακής αγοράς». Το συμπέρασμα είναι κατηγορηματικό: η Σελήνη «αναδύεται ταχύτατα ως πιθανό επίκεντρο μελλοντικής παγκόσμιας οικονομικής δραστηριότητας στο διάστημα». Η μελέτη εξετάζει πέντε τομείς — κινητικότητα, επικοινωνία, κατοίκηση, ενέργεια και νερό — και προβλέπει συνολικά έσοδα από 93,9 έως 127,3 δισεκατομμύρια δολάρια για την περίοδο 2026-2050. Ένα νούμερο που ξεπερνά το ΑΕΠ των περισσότερων χωρών του πλανήτη.
Υπάρχει, όμως, μια λεπτομέρεια που αξίζει προσοχή. Η πρώτη έκδοση της ίδιας μελέτης, που δημοσιεύτηκε το 2021, μιλούσε για συσσωρευμένα έσοδα 170 δισεκατομμυρίων δολαρίων — και μάλιστα ως το 2040, δηλαδή δέκα χρόνια νωρίτερα. Με άλλα λόγια, σε πέντε χρόνια η εκτιμώμενη αξία της σεληνιακής οικονομίας μειώθηκε σημαντικά, ενώ ο ορίζοντας επιτυχίας απομακρύνθηκε κατά μια δεκαετία. Τι ακριβώς άλλαξε; Η PwC δεν το εξηγεί με σαφήνεια. Πιθανώς οι καθυστερήσεις του Artemis, η αβεβαιότητα γύρω από τη χρηματοδότηση διαστημικών προγραμμάτων και η γενικότερη επιβράδυνση της εμπορικής διαστημικής βιομηχανίας έπαιξαν ρόλο.
Αυτό που παραμένει σταθερό και στις δύο εκδόσεις είναι η βασική παραδοχή: όλα εξαρτώνται από την ένταση των αποστολών εξερεύνησης, επανδρωμένων και μη. Χωρίς συνεχή ανθρώπινη παρουσία στη Σελήνη, δεν υπάρχει σεληνιακή οικονομία. Και αυτή τη στιγμή, η μόνιμη ανθρώπινη παρουσία εκεί παραμένει στο μηδέν.
Το ερώτημα που προκύπτει δεν είναι αν η Σελήνη μπορεί να γίνει οικονομικά βιώσιμη — ίσως μπορεί, σε βάθος δεκαετιών. Το ερώτημα είναι αν οι προβλέψεις που παράγουν εταιρείες συμβούλων για αγορές που δεν υπάρχουν ακόμα έχουν κάποια πραγματική αξία, ή αν απλώς αντικατοπτρίζουν την αισιοδοξία — και τις επενδυτικές ορέξεις — της εποχής που γράφτηκαν. Η Σελήνη θα είναι εκεί το 2050. Οι προβλέψεις της PwC, όπως δείχνει η ιστορία, πιθανώς όχι με την ίδια μορφή.
