Ο διευθυντής της NASA, Jared Isaacman, ανακοίνωσε σχέδια για την κατασκευή μόνιμης βάσης στη Σελήνη με προϋπολογισμό 20 δισεκατομμυρίων δολαρίων, ενώ παράλληλα η υπηρεσία στρέφει το βλέμμα της στον Άρη με ένα πυρηνοκίνητο διαστημόπλοιο. Η ανακοίνωση έγινε στο πλαίσιο της εκδήλωσης NASA Ignition και σηματοδοτεί μια ριζική αναθεώρηση των προτεραιοτήτων της υπηρεσίας.
Η NASA αλλάζει πορεία — και το κάνει με μεγάλες φιλοδοξίες. Ο νέος διευθυντής της υπηρεσίας, Jared Isaacman, ανακοίνωσε την Τρίτη ότι η NASA σκοπεύει να επενδύσει περίπου 20 δισεκατομμύρια δολάρια τα επόμενα επτά χρόνια για την κατασκευή μόνιμης βάσης στην επιφάνεια της Σελήνης. Στόχος, όπως είπε ο ίδιος, είναι να εδραιωθεί μια «διαρκής παρουσία» της ανθρωπότητας στο φεγγάρι — όχι απλώς μια επίσκεψη, αλλά μια μόνιμη εγκατάσταση.
Η ανακοίνωση αυτή συνοδεύτηκε από μια σημαντική αλλαγή στρατηγικής: η NASA παγώνει το πρόγραμμα Gateway, που προέβλεπε τη δημιουργία διαστημικού σταθμού σε τροχιά γύρω από τη Σελήνη. Αντί γι’ αυτό, η υπηρεσία θα επικεντρωθεί σε υποδομές που επιτρέπουν επιχειρήσεις απευθείας στην επιφάνεια, ενώ μέρος του εξοπλισμού που είχε προοριστεί για το Gateway θα αξιοποιηθεί στο νέο πλάνο.
Το σχέδιο χωρίζεται σε τρεις φάσεις. Η πρώτη περιλαμβάνει την ανάπτυξη συστημάτων επικοινωνίας και πλοήγησης, καθώς και την αποστολή ρομποτικών οχημάτων που θα βοηθούν τους αστροναύτες να κινούνται στην επιφάνεια. Η δεύτερη φάση προβλέπει επαναλαμβανόμενες αποστολές με ανθρώπινο πλήρωμα, και η τρίτη — το τελικό βήμα — τη δημιουργία μόνιμης ανθρώπινης παρουσίας με βαριά υποδομή. Ο Isaacman δεν έδωσε συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα για την ολοκλήρωση, αλλά μίλησε για «δεκάδες αποστολές» στα επόμενα χρόνια.
Η πρόκληση, βέβαια, δεν είναι μόνο οικονομική. Η Σελήνη είναι ένα εξαιρετικά εχθρικό περιβάλλον: ακραίες θερμοκρασίες, επικίνδυνη διαστημική ακτινοβολία, χαμηλή βαρύτητα που επηρεάζει τα οστά και τους μυς, και μικρομετεωρίτες που βομβαρδίζουν συνεχώς την επιφάνεια. Για να φιλοξενήσει ανθρώπους μακροπρόθεσμα, μια σεληνιακή βάση θα πρέπει να αντιμετωπίσει όλα αυτά τα προβλήματα ταυτόχρονα.
Στο παρασκήνιο, ο ανταγωνισμός με την Κίνα παίζει καθοριστικό ρόλο. Ο Isaacman τόνισε ότι η Κίνα έχει «τη θέληση και τα μέσα να αμφισβητήσει την αμερικανική υπεροχή» στο διάστημα, και ότι «ο χρόνος μετριέται σε μήνες, όχι χρόνια». Η Κίνα έχει ήδη ανακοινώσει σχέδια για αποστολή ανθρώπων στη Σελήνη έως το 2030 και για δική της σεληνιακή βάση. Η NASA, από την πλευρά της, έχει μετακινήσει την αποστολή Artemis — που θα φέρει ξανά ανθρώπους στη Σελήνη — στο 2028.
Παράλληλα, η NASA ανακοίνωσε και κάτι ακόμα πιο τολμηρό: την αποστολή του Space Reactor-1 Freedom, ενός πυρηνοκίνητου διαστημόπλοιου, στον Άρη έως το τέλος του 2028. Το σκάφος θα μεταφέρει ελικόπτερα παρόμοια με το Ingenuity — το μικρό αυτόνομο ελικόπτερο που πραγματοποίησε την πρώτη ελεγχόμενη πτήση στον Άρη το 2021. Αν το σχέδιο υλοποιηθεί, θα είναι το πρώτο πυρηνοκίνητο διαστημόπλοιο που ταξιδεύει μεταξύ πλανητών — ένα τεχνολογικό άλμα με τεράστιες συνέπειες για το μέλλον της διαστημικής εξερεύνησης.
