Η NASA ανακοίνωσε ότι θα εκτοξεύσει το πρώτο πυρηνοκίνητο διαστημόπλοιο στην ιστορία της διαστημικής εξερεύνησης, με προορισμό τον Άρη και ορίζοντα το 2028. Το σκάφος, που ονομάζεται Space Reactor-1 Freedom, θα μεταφέρει ελικόπτερα για εξερεύνηση της επιφάνειας του Κόκκινου Πλανήτη. Αν η αποστολή πετύχει, ανοίγει ο δρόμος για ταξίδια στα βάθη του ηλιακού συστήματος που σήμερα είναι πρακτικά αδύνατα.
Για πρώτη φορά στην ιστορία της διαστημικής εξερεύνησης, ένα διαστημόπλοιο θα κινηθεί με πυρηνική πρόωση σε διαπλανητική αποστολή. Η NASA ανακοίνωσε ότι σχεδιάζει να εκτοξεύσει το Space Reactor-1 Freedom πριν από το τέλος του 2028, με προορισμό τον Άρη. Η κίνηση αυτή δεν είναι απλώς ένα τεχνολογικό ορόσημο — είναι η απόδειξη ότι η ανθρωπότητα αρχίζει σοβαρά να σχεδιάζει για το μακρινό διάστημα.
Το σκάφος θα μεταφέρει μαζί του μια σειρά από ελικόπτερα, σχεδιασμένα κατά το πρότυπο του Ingenuity — του μικρού ελικοπτέρου που πέταξε στον Άρη στο πλαίσιο της αποστολής του rover Perseverance και κατέγραψε ιστορία ως η πρώτη κινητήρια πτήση σε άλλο πλανήτη. Τα νέα ελικόπτερα θα αναλάβουν την εξερεύνηση της αρειανής επιφάνειας, ενώ το ίδιο το σκάφος ενδέχεται να συνεχίσει την πορεία του πέρα από τον Άρη. «Δεν έχουμε αποφασίσει ακόμα πού θα τελειώσει η αποστολή», δήλωσε ο Steve Sinacore της NASA σε συνέντευξη Τύπου.
Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι μόνο αν θα φτάσει το σκάφος στον Άρη, αλλά τι αποδεικνύει αν το κάνει. Η πυρηνική πρόωση συζητείται εδώ και δεκαετίες ως η μόνη ρεαλιστική λύση για ταξίδια στα εξωτερικά όρια του ηλιακού συστήματος. Τα παραδοσιακά υγρά καύσιμα απαιτούν τεράστιες ποσότητες για μεγάλες αποστάσεις, κάτι που καθιστά πρακτικά αδύνατη την αποστολή επανδρωμένων ή βαρέων σκαφών σε πλανήτες όπως ο Δίας ή ο Κρόνος. Μέχρι σήμερα, μόνο μικρά σκάφη — αρκετά ελαφριά για να τροφοδοτούνται από μπαταρίες ή ηλιακά πάνελ — έχουν φτάσει σε αυτές τις απομακρυσμένες περιοχές, όπως τα Voyager και Juno.
Η NASA δηλώνει ότι η αποστολή θα αποδείξει ότι η πυρηνική πρόωση μπορεί να τροφοδοτήσει διαστημόπλοια και θα ενεργοποιήσει τη βιομηχανική βάση για μελλοντικά συστήματα σχάσης — τόσο για προωθητικές εφαρμογές όσο και για μόνιμες εγκαταστάσεις σε πλανητικές επιφάνειες. Πρόκειται, με άλλα λόγια, για τη θεμελίωση μιας νέας γενιάς αποστολών που θα μπορούν να ταξιδεύουν γρηγορότερα και μακρύτερα από οτιδήποτε έχει κατασκευαστεί ως τώρα. «Η τεχνολογία υπάρχει», είπε ο Sinacore. «Αυτό που χρειάζεται τώρα είναι η ωρίμανσή της και η ενσωμάτωσή της σε ένα πραγματικό όχημα».
Πολλές λεπτομέρειες παραμένουν ακόμα ανοιχτές: ο ακριβής σχεδιασμός του συστήματος πρόωσης, ο πύραυλος εκτόξευσης και το ενδεχόμενο συνεργασίας με ιδιωτικές εταιρείες. Αυτό που είναι σαφές είναι ότι η αποστολή θα χρειαστεί έγκριση από πολλαπλές ρυθμιστικές αρχές, δεδομένης της φύσης της πυρηνικής τεχνολογίας. Αν όλα πάνε σύμφωνα με το πλάνο, το 2028 δεν θα είναι απλώς μια ακόμα χρονιά αποστολών στον Άρη — θα είναι η χρονιά που η ανθρωπότητα άλλαξε τους κανόνες του παιχνιδιού για το διάστημα.
