Για πρώτη φορά, μια φάλαινα-καμπούρα παρατηρήθηκε λίγο μετά τη γέννα ενός νεκρού νεογέννητου, δείχνοντας σημάδια συμπεριφοράς που θυμίζει πένθος, αντίστοιχα με εκείνα που έχουν καταγραφεί σε άλλα μεγάλα θηλαστικά, όπως οι ελέφαντες.
Το περιστατικό ξεκίνησε γύρω στις 8 το πρωί της 17ης Ιουλίου 2025, όταν ο Andrew Mulville της Sea World Foundation, ενός αυστραλιανού φιλανθρωπικού οργανισμού, επέβαινε σε σκάφος περίπου ένα χιλιόμετρο ανοιχτά της Gold Coast, στο Κουίνσλαντ.
Ο Mulville παρατήρησε δύο ενήλικες φάλαινες να κινούνται στο ίδιο σημείο, να βουτούν κατά διαστήματα, να εκφωνούν ήχους και να αναποδογυρίζουν στην επιφάνεια. Στις 8.30 το πρωί είδε και κατέγραψε μια αμνιακή μεμβράνη να επιπλέει στην επιφάνεια, κάτι που έδειχνε ότι είχε προηγηθεί γέννα, χωρίς όμως να φαίνεται αίμα ή πλακούντας, γεγονός που προκαλούσε ανησυχία.
Στη συνέχεια έριξε κάμερα κάτω από το νερό και είδε ένα νεκρό νεογέννητο, μήκους κάτω από 4 μέτρα, το οποίο είχε βυθιστεί στον αμμώδη πυθμένα. Η μητέρα πλησίαζε επανειλημμένα το μικρό, το κοιτούσε στα μάτια και το άγγιζε με το κεφάλι και το θωρακικό της πτερύγιο.
Αν και τέτοια συμπεριφορά έχει καταγραφεί σε οδοντοφόρες φάλαινες με νεκρά μικρά, είναι εξαιρετικά σπάνια σε φάλαινες με μπαλένες, όπως οι φάλαινες-καμπούρες (Megaptera novaeangliae).
Όταν το νεογέννητο είναι ζωντανό, οι μητέρες φάλαινες-καμπούρες συνήθως προσπαθούν να το σπρώξουν προς την επιφάνεια για να βοηθήσουν στην αναπνοή του, όμως σε αυτή την περίπτωση δεν το έκανε, κάτι που ίσως δείχνει ότι αντιλαμβανόταν πως δεν ζούσε.
Την ίδια στιγμή, η δεύτερη ενήλικη φάλαινα παρέμεινε κοντά, δείχνοντας να στηρίζει τόσο τη μητέρα όσο και το νεκρό μικρό.
Αν και τα νεκρά νεογνά στα θηλαστικά δεν είναι σπάνια, η παρατήρηση ενός τέτοιου περιστατικού στις φάλαινες είναι εξαιρετικά δύσκολη, λέει ο Olaf Meynecke από το Griffith University στην Αυστραλία, ο οποίος συνέγραψε μαζί με τον Mulville τη σχετική εργασία. Όπως σημειώνει, μέχρι σήμερα δεν έχει καταγραφεί ξανά κάτι τέτοιο σε φάλαινες-καμπούρες.
«Είναι πολύ σημαντικό να μην εξανθρωπίζουμε ένα τέτοιο περιστατικό», λέει ο Meynecke. «Αλλά πρέπει επίσης να καταλάβουμε ότι πρόκειται για θηλαστικό και έχουμε στοιχεία, όχι απαραίτητα για πένθος, αλλά για μια πραγματικά δραματική αλλαγή συμπεριφοράς, όπως βλέπουμε και σε άλλα θηλαστικά, όπως οι ελέφαντες, όταν χάνουν ένα μέλος της ομάδας τους ή όταν χάνουν τα μικρά τους».
Ο Mulville παρατήρησε τις φάλαινες για τις επόμενες 2 ώρες, καθώς παρέμεναν πολύ κοντά στο νεκρό μικρό και βυθίζονταν συνεχώς προς αυτό. Τις δύο επόμενες ημέρες, πολίτες που βρίσκονταν στην ακτή ανέφεραν ότι είδαν τις δύο ενήλικες φάλαινες στο ίδιο σημείο.
Το περιστατικό έχει προκαλέσει ερωτήματα για το γιατί το μικρό γεννήθηκε νεκρό, ειδικά καθώς τον Ιούλιο του 2025 εντοπίστηκαν επίσης στην ίδια περιοχή επτά νεκρά νεογνά φάλαινας-καμπούρας και ένα νεκρό νεαρό φάλαινα άγνωστης ηλικίας. Κανένα από αυτά δεν φαινόταν να είναι το νεογέννητο που παρατήρησαν οι επιστήμονες.
Παράλληλα, αν και γίνεται όλο και πιο συχνό οι φάλαινες-καμπούρες να γεννούν στη νότια Κουίνσλαντ, καθώς ο πληθυσμός τους έχει αυξηθεί, κανείς δεν γνωρίζει γιατί τόσα πολλά θηλυκά γεννούν πλέον εκατοντάδες χιλιόμετρα νοτιότερα από τους παραδοσιακούς χώρους αναπαραγωγής τους στον Μεγάλο Κοραλλιογενή Ύφαλο.
Εξαιρετικά ασυνήθιστο θεωρήθηκε επίσης το γεγονός ότι η μητέρα δεν απέβαλε τον πλακούντα της, κάτι που σύμφωνα με τον Meynecke μπορεί να έθεσε και την ίδια σε κίνδυνο.
Φωτογραφίες του χαρακτηριστικού πτερυγίου της έχουν ανέβει σε βάση δεδομένων με 16.000 άτομα, ώστε οι ερευνητές να μπορούν να την αναγνωρίσουν αν εμφανιστεί ξανά στις επόμενες σεζόν.
Η Rebecca Dunlop από το University of Queensland αναφέρει ότι τέτοιου είδους περιγραφικές μελέτες «κινδυνεύουν να εξανθρωπίσουν τις παρατηρούμενες συμπεριφορές».
«Ωστόσο, η μελέτη παρουσιάζει μια ισορροπημένη προσέγγιση για το πώς μπορεί να ερμηνευτεί η παρατηρούμενη συμπεριφορά και σημειώνει ότι οι όροι “πένθος”, “συναίσθημα” και “δυσφορία” πρέπει να χρησιμοποιούνται με προσοχή, αφού δεν μπορούμε να αποδώσουμε με βεβαιότητα αυτούς τους όρους στη συμπεριφορά που παρατηρήθηκε», λέει η Dunlop.
Σύμφωνα με την ίδια, μόνο με «περισσότερα δεδομένα και περισσότερες καταγραφές» θα μπορούσε να ελεγχθεί η υπόθεση ότι αυτό που παρατηρήθηκε ήταν συναισθηματική ή πενθούσα συμπεριφορά.
Discover Animals DOI: 10.1007/s44338-026-00232-9
Το παρόν κείμενο δημιουργήθηκε με τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης.
