Κύματα, καταιγίδες και κλιματική κρίση αποδεκατίζουν πληθυσμούς φρατέρκουλων, γκιλεμότων και ξυραφοπτηνών στις ατλαντικές ακτές της δυτικής Ευρώπης. Το φαινόμενο αυτό, γνωστό στην επιστημονική κοινότητα ως “wreck”, είναι το χειρότερο από το 2014. Και αυτό που βλέπουμε στις ακτές είναι πιθανώς μόνο ένα μικρό κλάσμα της πραγματικής καταστροφής.
Χιλιάδες θαλασσοπούλια ξεβράζονται νεκρά ή ετοιμοθάνατα στις ατλαντικές ακτές της δυτικής Ευρώπης τις τελευταίες εβδομάδες. Πρόκειται για ένα φαινόμενο που οι επιστήμονες αποκαλούν “wreck” — μαζική προσάραξη πτηνών που συνήθως συνδέεται με ακραίες καιρικές συνθήκες. Τα περισσότερα από τα θύματα είναι φρατέρκουλες, τα χαρακτηριστικά πολύχρωμα θαλασσοπούλια που έχουν γίνει σύμβολο της βόρειας Ατλαντικής — αλλά ανάμεσά τους βρίσκονται και γκιλεμότα και ξυραφοπτηνά.
Τα φετινά γεγονότα είναι τα χειρότερα από το 2014, όταν εντοπίστηκαν έως και 54.000 πτηνά στις ακτές, εκ των οποίων πάνω από τα μισά ήταν φρατέρκουλες. Η αιτία είναι μια σειρά από σφοδρές καταιγίδες που έπληξαν την περιοχή κατά τη διάρκεια του φθινοπώρου και του χειμώνα. Ωστόσο, αυτό που βλέπουμε στις ακτές αποτελεί πιθανώς μόνο ένα μικρό μέρος της πραγματικής εικόνας: οι φρατέρκουλες περνούν τον χειμώνα τους βαθιά στον βόρειο Ατλαντικό, μακριά από τις ακτές, που σημαίνει ότι πολύ περισσότερα πτηνά έχουν πεθάνει στη θάλασσα και τα πτώματά τους δεν θα φτάσουν ποτέ στη στεριά.
Το πρόβλημα δεν είναι μόνο οι καταιγίδες. Η βρετανική οργάνωση RSPB προειδοποιεί ότι οι φρατέρκουλες έρχονται ήδη από μια σειρά δύσκολων χρόνων. Η γρίπη των πτηνών έχει αφήσει τα σημάδια της στις αποικίες τους, ενώ η μείωση της αγαπημένης τους τροφής — των αμμοεγχελύων — έχει πλήξει σοβαρά την αναπαραγωγική τους επιτυχία. Παράλληλα, η αύξηση της θαλάσσιας ρύπανσης επιβαρύνει όλα τα θαλασσοπούλια της περιοχής, από τους γκανέτες και τους φουλμάρους μέχρι τα κιτιγουέικς.
Στο βάθος όλων αυτών βρίσκεται η κλιματική κρίση. Η αύξηση της συχνότητας και της έντασης των χειμερινών καταιγίδων δεν είναι τυχαία — είναι άμεση συνέπεια της υπερθέρμανσης του πλανήτη. Το ίδιο φαινόμενο που προκαλεί πλημμύρες σε πόλεις και χωριά σε όλη τη Βρετανία αποδεκατίζει ταυτόχρονα πληθυσμούς που ήδη βρίσκονται υπό πίεση. Για τα θαλασσοπούλια, κάθε ακραίο καιρικό γεγονός δεν είναι απλώς μια κρίση — είναι ένα ακόμα χτύπημα σε έναν οργανισμό που δυσκολεύεται να ανακάμψει.
Το ερώτημα που μένει ανοιχτό είναι πόσα τέτοια χτυπήματα μπορούν να αντέξουν. Οι φρατέρκουλες, με τα κωμικά τους χρώματα και την αδέξια πτήση τους, έχουν γίνει ένα από τα πιο αγαπητά πτηνά της Ευρώπης. Αν οι τάσεις αυτές συνεχιστούν, ίσως σε μερικές δεκαετίες να τα βλέπουμε μόνο σε φωτογραφίες.
