Απολίθωμα 237 εκατ. ετών αποκαλύπτει το πρώτο πλήρως θαλάσσιο αμφίβιο: Gerrothorax maritimus

Το απολίθωμα ενός προϊστορικού αμφιβίου που ζούσε αποκλειστικά στη θάλασσα πριν από περίπου 237 εκατομμύρια χρόνια ήρθε στο φως, προσφέροντας νέα στοιχεία για την εξέλιξη της ομάδας. Την είδηση μεταδίδει ο Independent, ενώ η μελέτη δημοσιεύθηκε στο Nature Ecology & Evolution.

Το παράξενο ζώο, που ονομάστηκε Gerrothorax maritimus, έμοιαζε με γιγάντια σαλαμάνδρα αλλά είχε κοντόχοντρο σώμα και οστέινη «πανοπλία». Πιθανότατα ζούσε στον βυθό των ωκεανών, περιμένοντας ακίνητο τη λεία του.

Η ανακάλυψη θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς πρόκειται για το πρώτο γνωστό αμφίβιο πλήρως προσαρμοσμένο στη θαλάσσια ζωή. Σήμερα, κανένα από τα περισσότερα από 8.000 γνωστά είδη αμφιβίων δεν ζει αποκλειστικά στη θάλασσα και λιγότερα από το 2% εμφανίζουν ανθεκτικότητα στο αλμυρό νερό.

Η διεθνής ομάδα, με επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια στο Ντέιβις, το Πανεπιστήμιο του Πεκίνου και το Γεωλογικό Μουσείο της Κουεϊτσόου στην Κίνα, μελέτησε δύο εξαιρετικά καλοδιατηρημένους σκελετούς από την Ύστερη Τριαδική περίοδο.

Το Gerrothorax maritimus είχε μήκος σχεδόν 90 εκατοστά και πλατύ, δισκοειδές σώμα. Η οστέινη πανοπλία του πιθανότατα το προστάτευε από θηρευτές όπως οι ιχθυόσαυροι. Σύμφωνα με τον καθηγητή Ριοσούκε Μοτάνι, το βάρος του θα ήταν αντίστοιχο μιας σημερινής γιγάντιας σαλαμάνδρας, αλλά με πολύ πιο ογκώδες σώμα.

Το σχήμα του κρανίου δείχνει ότι κυνηγούσε με αναρρόφηση: παρέμενε ακίνητο στον βυθό και, όταν κάποιο μικρό ζώο πλησίαζε, το ρουφούσε απότομα στο στόμα του. Οι ερευνητές συγκρίνουν αυτή τη στρατηγική με εκείνη ορισμένων σύγχρονων καρχαριών που ζουν κοντά στον πυθμένα.

Το μεγαλύτερο ερώτημα είναι πώς επιβίωνε στο αλμυρό νερό. Τα σημερινά αμφίβια έχουν διαπερατό δέρμα, κάτι που δυσκολεύει τη ρύθμιση του αλατιού και τα περιορίζει κυρίως σε γλυκά νερά. Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η οστέινη πανοπλία ίσως περιόριζε την απορρόφηση νερού από το δέρμα, ενώ το ζώο ενδέχεται να κατάπινε θαλασσινό νερό και να απορροφούσε το απαραίτητο μέσω του πεπτικού συστήματος. Παράλληλα, τα βράγχια του μπορεί να βοηθούσαν στην αποβολή του περιττού αλατιού. Οι μηχανισμοί αυτοί παραμένουν υποθέσεις.

Τα δύο απολιθώματα βρέθηκαν σε ιζήματα βαθιάς θάλασσας, σχεδόν ακέραια, με διατηρημένα ακόμη και τα δάχτυλα των άκρων. Αυτό υποδηλώνει ότι τα ζώα πέθαναν κοντά στον τόπο όπου ζούσαν και δεν μεταφέρθηκαν από την ξηρά. Γεωχημικές αναλύσεις έδειξαν ότι οι αναλογίες ισοτόπων στροντίου ήταν παρόμοιες με εκείνες των ωκεανών της εποχής, ενισχύοντας το συμπέρασμα ότι το Gerrothorax maritimus ήταν πλήρως θαλάσσιο και αποκαλύπτοντας μια έως τώρα άγνωστη εξελικτική διαδρομή των αμφιβίων.

Πηγή: cnn.gr.