Το Σαββατοκύριακο που μας πέρασε (21-23 Σεπτεμβρίου), δεκάδες προγραμματιστές, δασολόγοι και εθελοντές δασοπυροσβέστες ανταποκρίθηκαν στο κάλεσμα του Μη Κερδοσκοπικού Οργανισμού SciCo και δούλεψαν πυρετωδώς από το πρωί ως το βράδυ για να δημιουργήσουν πρωτότυπες, καινοτόμες λύσεις πρόληψης πυρκαγιών. “Για να μπορέσουμε να βοηθήσουμε λίγο ώστε να μην ξαναγίνει κάτι σαν αυτό που έγινε το καλοκαίρι στο Μάτι”, όπως έλεγαν. Αυτό το “Fireathon”, που συνδιοργάνωσαν οι Μη Κερδοσκοπικοί Οργανισμοί SciCo και SciFY, ήταν το πρώτο σημαντικό στάδιο μίας προετοιμασίας 2 μηνών: οι 6 ομάδες που πέρασαν το Σαββατοκύριακό τους στο The Cube προετοιμάζονταν επί 2 μήνες για αυτή τη στιγμή, εξελίσσοντας τις ιδέες τους και προετοιμάζοντας τη δουλειά τους. Τι τους οδήγησε όμως εκεί; Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή.

23η Ιουλίου 2018. Κανείς δε φανταζόταν ότι όλος αυτός ο καπνός που κατέκλυσε την Αθήνα θα καταλάμβανε και τη σκέψη όλων αυτών των ανθρώπων. Και μάλιστα σε τέτοιο βαθμό, ώστε να ενεργοποιηθούν, παραμερίζοντας τα προβλήματά τους και θέτοντας ως προτεραιότητα το πρόβλημα του συνάνθρωπού τους. Άλλοι για υλικά αγαθά, άλλοι ως ανθρώπινο δυναμικό και άλλοι… για την πρόληψη τέτοιων καταστροφών. Ο Μη Κερδοσκοπικός Οργανισμός SciCo, ως κοινωνικός φορέας, γνωρίζοντας πόσο αναγκαία είναι η εκλαΐκευση της επιστήμης ειδικά σε περιόδους κρίσης, αναγνώρισε την αναγκαιότητα για λύση, διοργανώνοντας έναν διαγωνισμό τεχνολογικής καινοτομίας. Ο Θοδωρής Αναγνωστόπουλος, συνιδρυτής της SciCo, καλώντας τις κοινωνικές του επαφές μέσω Facebook να συσπειρωθούν, δημιούργησε το Fireathon (από τον όρο “Hackathon” έναν διαγωνισμό, κατά τον οποίο ειδικοί ενός τομέα συνεργάζονται στον σχεδιασμό και την υλοποίηση πρωτότυπων ιδεών.) Ο ίδιος γράφει στο post του:

“Στην προσπάθεια να προλάβουμε και να περιορίσουμε σε κάποιο βαθμό επόμενες τέτοιες καταστροφές, καλούμε μεθαύριο Πέμπτη 26 Ιουλίου στις εγκαταστάσεις του οργανισμού μας “SciCo” μηχανικούς, προγραμματιστές καθώς και δασολόγους, προκειμένου να αναπτύξουμε τεχνολογικές κατασκευές ανίχνευσης, καταγραφής και πυρόσβεσης πυρκαγιών και να μελετήσουμε ρεαλιστικές εφαρμογές αυτών.”

Η ανταπόκριση του κόσμου ήταν συγκινητική! Το post έγινε viral και επιτακτική έγινε η ανάγκη για συνεργασία με τη SciFY, μια αστική μη κερδοσκοπική εταιρεία γνωστή για τις δωρεάν τεχνολογικές λύσεις της και για την υποστήριξη ΜΚΟ στην εισαγωγή καινοτομιών.

65 μηχανικοί, προγραμματιστές, δασολόγοι στο σπίτι της καινοτομίας, το Innovathens της Τεχνόπολης του Δήμου Αθηναίων μαζί με τις SciCo και SciFY, ένωσαν τις δυνάμεις τους και δημιούργησαν ομάδες με σκοπό την δημιουργία prototypes, ικανά να προβλέψουν / αποτρέψουν επόμενες παρόμοιες καταστροφές.

Οι διοργανωτές έδωσαν σαφή καθοδήγηση στις ομάδες, και τις βοήθησαν να εξελίξουν και τεκμηριώσουν τις ιδέες τους. Μέσα σε επτά εβδομάδες, έστω και εν μέσω καλοκαιριού, έπρεπε να ορίσουν τα επόμενα βήματά τους, να ερευνήσουν τις διαθέσιμες λύσεις και να σχεδιάσουν την υλοποίηση του σχεδίου τους, το οποίο θα έβαζαν σε εφαρμογή στην επόμενη συνάντηση, μέσα σε 72 ώρες.

Έτσι και έγινε! Στις 21-23 Σεπτεμβρίου, οι ομάδες του Fireathon συναντήθηκαν στο The Cube, με σκοπό τη δημιουργία έξι prototypes που θα κατασκεύαζαν μέσα σε τρεις ημέρες. Τα έξι prototypes ακουμπούν θέματα από την εκπαίδευση και ενημέρωση πολιτών, την πρόβλεψη και οργάνωση για διαχείριση κρίσεων, μέχρι και την αντιμετώπιση περιστατικών σε πραγματικό χρόνο. Για την εκπλήρωση των στόχων τους οι ομάδες προγραμμάτισαν, αξιοποίησαν ανοικτά δεδομένα, ενσωμάτωσαν και διασύνδεσαν πηγές γνώσης από πολλές χώρες και ειδικότητες, έχτισαν κυκλώματα, δοκίμασαν αισθητήρες και Internet of Things τεχνολογίες, πειραματίστηκαν με υλικά σε υψηλές θερμοκρασίες και έκαναν drones να πετάξουν!

Τα έργα που υλοποιήθηκαν – με τυχαία σειρά – ήταν τα ακόλουθα:

WhatTheFire: ένα σύστημα που κινητοποιεί και εκπαιδεύει – με φιλικό τρόπο και χρησιμοποιώντας τεχνικές gamification – τους πολίτες σε καλές πρακτικές για να μειωθεί ο κίνδυνος από πυρκαγιές.

Dimitra: μία βάση γνώσης που επιτρέπει σε πολίτες και ειδικούς να αξιοποιήσουν γνώσεις για φυτά και το μικροκλίμα, με σκοπό τη διαμόρφωση χώρων με μειωμένο ρίσκο πυρκαγιάς.

Municipal Crisis Management: μία πλατφόρμα που επιτρέπει σε δήμους και κοινότητες να δράσουν πιο αποτελεσματικά σε περίπτωση καταστροφής, συλλέγοντας πληροφορίες για το πού μπορεί να βρίσκονται και να κινδυνεύουν πολίτες.

FireCom: μία εφαρμογή κινητού που στηρίζεται σε ένα ώριμο, ανοικτό σύστημα διαχείρισης πόρων και συντονισμού, για την καταπολέμηση φωτιάς.

HERMIT: ένα σύστημα που συνδυάζει συλλογική δράση (crowdsourcing), αισθητήρες Internet of Things και ανοικτά δεδομένα για να συνθέσει ένα λεπτομερή χάρτη επικινδυνότητας, που δείχνει πού… δεν θέλουμε να είμαστε σε περίπτωση φωτιάς.

Firewatch/Firetrack: Δύο συνδεδεμένα έργα, με σκοπό την παρακολούθηση της εξέλιξης μίας πυρκαγιάς σε πραγματικό χρόνο, με χρήση δεσμίων (tethered) drones και αισθητήρων υψηλής αντοχής και χαμηλού κόστους.

Ο Θοδωρής Αναγνωστόπουλος της SciCo, βλέποντας από πρώτο χέρι τη δημιουργία και την εξέλιξη του Fireathon εξηγεί: “Ο στόχος της προσπάθειας αυτής είναι να εμπνεύσει και να ενεργοποιήσει τους πολίτες να προσπαθούν να βρίσκουν λύσεις και μόνοι τους. Πρόκειται για το λεγόμενο “bottom up approach”. Στο κέντρο της προσπάθειάς μας ήταν να είναι οι έξι τεχνολογικές καινοτομίες εφαρμόσιμες από το ευρύτερο κοινό.”

Ο Γιώργος Γιαννακόπουλος δήλωσε: “Αυτές τις 7 εβδομάδες μπορέσαμε – και οι διοργανωτές και οι συμμετέχοντες – να αφιερώσουμε λίγο κόπο με την ελπίδα και την πίστη να συμμετέχουμε στον πόνο πολλών. Σε αυτόν το μαραθώνιο, που βαφτίστηκε Fireathon, όλοι είμαστε νικητές. Ευελπιστούμε ότι η δράση θα γίνει εκκολαπτήριο για πιο ουσιαστική, πιο ανθρώπινη βοήθεια, περνώντας από τη λογική του “like” σε ένα κοινωνικό δίκτυο, στην έμπρακτη συνεισφορά. ”

Μέσα στις επόμενες εβδομάδες τα έργα θα δοθούν ανοικτά στο διαδίκτυο, ώστε να μπορούν να αξιολογηθούν περαιτέρω και να αξιοποιηθούν από όλους. Σκοπός είναι τα έργα να εξελιχθούν πέρα από το στάδιο του πρωτοτύπου: να γίνουν λύσεις που θα βοηθήσουν να σωθούν ζωές.

Στον απόηχο της μεγάλης καταστροφής στο Μάτι, η οποία θα μείνει για αρκετό καιρό χαραγμένη στο μυαλό των Ελλήνων, δημιουργήθηκαν πολλά αναπάντητα ερωτήματα, όμως ήρθαν στο προσκήνιο και κάποιες, φαινομενικά ξεχασμένες, αξίες. Η νεολαία της Ελλάδας, στην ηλικία ή την ψυχή, μέσα από δράσεις σαν κι αυτές της SciCo και της SciFΥ, δείχνει ένα πρόσωπο αισιόδοξο, αναδεικνύοντας την δύναμη της ανθρωπιάς και της ανθρωποκεντρικής καινοτομίας.