Το διαστημικό τηλεσκόπιο Swift της NASA πλησιάζει στο τέλος της δύο δεκαετιών πορείας του σε τροχιά, εκτός αν ένας δορυφόρος που εκτοξεύτηκε στις 3 Ιουλίου καταφέρει να του δώσει μια σωτήρια ώθηση.
Το Neil Gehrels Swift Observatory της NASA
Το Neil Gehrels Swift Observatory της NASA
Το NASA Goddard Space Flight Center
Το Neil Gehrels Swift Observatory, ένα από τα σημαντικότερα διαστημικά τηλεσκόπια της NASA, χάνει ύψος και μια τολμηρή αποστολή για τη διάσωσή του μόλις ξεκίνησε. Το τηλεσκόπιο απέχει λίγους μήνες από το να επιστρέψει στη Γη, όμως αν η προσπάθεια πετύχει, μπορεί να συνεχίσει να παρατηρεί τον ουρανό για χρόνια ακόμη.
Όλοι οι δορυφόροι χάνουν σταδιακά ύψος με την πάροδο του χρόνου και το Swift δεν αποτελεί εξαίρεση. Τα εξωτερικά στρώματα της ατμόσφαιρας της Γης το τραβούν προς τα κάτω από τότε που εκτοξεύτηκε το 2004. Η αρχική του τροχιά βρισκόταν σε ύψος περίπου 600 χιλιομέτρων από το έδαφος, ενώ τώρα βρίσκεται μόλις στα περίπου 375 χιλιόμετρα. Η κάθοδός του τα τελευταία χρόνια ήταν ταχύτερη από το αναμενόμενο, επειδή ισχυρές ηλιακές εκλάμψεις διοχέτευσαν ενέργεια στην ατμόσφαιρα, η οποία διογκώθηκε και αύξησε την αντίσταση για τους δορυφόρους.
Αν λοιπόν η NASA ήθελε να διατηρήσει το Swift σε λειτουργία, είχε λίγες επιλογές. Η πρόταση που επικράτησε ήταν εκείνη της Katalyst Space Technologies, μιας μικρής νεοφυούς επιχείρησης με έδρα την Αριζόνα, για να δώσει ώθηση στο παρατηρητήριο που βρίσκεται σε τροχιά.
Το σχέδιο βασίζεται σε έναν δορυφόρο με την ονομασία LINK, σχεδιασμένο να αρπάξει το Swift με τρεις ρομποτικούς βραχίονες και να το τραβήξει ψηλότερα. Με ύψος μικρότερο από 2 μέτρα, το κύριο σώμα του είναι μόλις το ένα τρίτο του μεγέθους του Swift, όμως πλαισιώνεται από τεράστιες επιφάνειες ηλιακών πάνελ που τροφοδοτούν τους κινητήρες και τους βραχίονες σύλληψης.
Το LINK εκτοξεύτηκε πάνω σε πύραυλο Northrop Grumman Pegasus XL το πρωί της 3ης Ιουλίου, σε αυτό που προορίζεται να είναι η τελευταία εκτόξευση του Pegasus XL πριν αποσυρθεί. Το σκάφος θα περάσει τώρα από μερικές εβδομάδες δοκιμών στο διάστημα, πριν πιάσει το Swift και το ωθήσει αργά προς τα πάνω για περίπου δύο μήνες, αφήνοντάς το όταν φτάσει στο αρχικό του ύψος των 600 χιλιομέτρων. Αν όλα πάνε καλά, ο ελιγμός αυτός θα κρατήσει το Swift σε λειτουργία για έως και μία δεκαετία ακόμη.
Το Swift κατασκευάστηκε αρχικά για να μελετά εκρήξεις ακτίνων γάμμα, οι οποίες είναι οι πιο φωτεινές και ισχυρές εκρήξεις στο σύμπαν. Στα χρόνια που ακολούθησαν, έχει εντοπίσει περίπου 1.800 από αυτές τις εκρήξεις και έχει επίσης συμβάλει σε κρίσιμες ανακαλύψεις για άλλα ουράνια σώματα, από κομήτες και πλανήτες μέχρι υπερκαινοφανείς αστέρες και μαύρες τρύπες.
Η ενίσχυσή του θα του επιτρέψει να συνεχίσει τις παρατηρήσεις, όμως αν πετύχει, θα αποτελέσει και μια σημαντική απόδειξη ότι είναι δυνατό να σωθεί ένα διαστημικό τηλεσκόπιο. «Το Swift δεν σχεδιάστηκε για να δέχεται συντήρηση», δήλωσε ο Ghonhee Lee, διευθύνων σύμβουλος της Katalyst, σε ανακοίνωση. «Δείχνοντας ότι μπορούμε να παρατείνουμε τη ζωή του γρήγορα και με χαμηλό κόστος, δημιουργούμε ένα πρότυπο για τη συντήρηση διαστημικών σκαφών που δεν σχεδιάστηκαν ποτέ για εργασίες σε τροχιά». Αυτό θα μπορούσε να είναι ένας οικονομικά αποδοτικός τρόπος για να παρατείνονται και οι ζωές άλλων δορυφόρων, ιδίως του Hubble Space Telescope, ο οποίος προβλέπεται να πέσει τη δεκαετία του 2030, αν δεν δεχθεί ώθηση.
