Η αγορά των wearables βρίσκεται σε άνθηση, αλλά μαζί με την καινοτομία έρχονται και οι αγωγές. Εταιρείες όπως η Whoop και η Meta βρίσκονται στο επίκεντρο νομικών διαμαχών που αφορούν σχεδιαστικά δικαιώματα και παραβίαση ευρεσιτεχνιών, με αποτέλεσμα να τίθεται υπό αμφισβήτηση το μέλλον ολόκληρου του κλάδου.
Τα wearables είναι μία από τις πιο ζωντανές αγορές της τεχνολογίας αυτή τη στιγμή. Έξυπνα δαχτυλίδια, trackers φυσικής κατάστασης, γυαλιά με ενσωματωμένη AI, συσκευές που παρακολουθούν τον ύπνο, το στρες και τον καρδιακό ρυθμό — η καινοτομία τρέχει με ταχύτητα που δύσκολα παρακολουθείς. Αλλά μαζί με τη φρενίτιδα της ανάπτυξης έρχεται και κάτι άλλο: μια σειρά από νομικές διαμάχες που απειλούν να ανακόψουν τη δυναμική του κλάδου.
Η πιο πρόσφατη περίπτωση αφορά την Whoop, εταιρεία που φτιάχνει screenless health trackers — δηλαδή συσκευές παρακολούθησης υγείας χωρίς οθόνη. Η Whoop μόλις ανακοίνωσε ότι άντλησε 575 εκατομμύρια δολάρια σε νέα χρηματοδότηση, και αντί να γιορτάσει, έστρεψε μέρος αυτών των πόρων σε νομικές ενέργειες. Στόχος της είναι η Bevel, μια εφαρμογή που συγκεντρώνει δεδομένα από διάφορες συσκευές υγείας και παρέχει αναλύσεις για ύπνο, άσκηση και στρες. Η Whoop ισχυρίζεται ότι η Bevel αντιγράφει το “trade dress” της — νομική έννοια που αναφέρεται στη συνολική αισθητική ταυτότητα ενός προϊόντος, από το οπτικό στυλ μέχρι την εμπειρία χρήσης.
Η Bevel δεν φτιάχνει hardware. Δεν ανταγωνίζεται άμεσα τη Whoop στο ράφι ενός καταστήματος. Χρησιμοποιεί δεδομένα από το Apple Health, όπου αποθηκεύονται και τα δεδομένα της Whoop, και τα επεξεργάζεται με δικό της τρόπο. Παρόλα αυτά, η Whoop θεωρεί ότι η ομοιότητα στην παρουσίαση και τη λογική του προϊόντος αρκεί για να στηρίξει μια αγωγή. Ο CEO της Bevel, Grey Nguyen, αντέδρασε δημόσια, χαρακτηρίζοντας την κίνηση ως “lawfare” — δηλαδή χρήση νομικών εργαλείων ως όπλο ανταγωνισμού αντί για καινοτομία.
Αυτή δεν είναι η μόνη αγωγή της Whoop. Τον Οκτώβριο, η εταιρεία είχε ήδη στρεφεί εναντίον της Polar, μιας καθιερωμένης φινλανδικής εταιρείας αθλητικών wearables. Το Polar Loop, το νέο screenless tracker της Polar, μοιάζει σχεδιαστικά με το Whoop, παρακολουθεί παρόμοιες μετρήσεις και συνδέεται με εφαρμογή στο κινητό. Επιπλέον, είναι φθηνότερο και δεν απαιτεί μηνιαία συνδρομή — κάτι που το καθιστά ελκυστική εναλλακτική για όσους θέλουν να εξοικονομήσουν χρήματα. Η Whoop ισχυρίζεται παραβίαση ευρεσιτεχνιών και αντιγραφή σχεδιαστικών στοιχείων.
Παράλληλα, στον χώρο των έξυπνων γυαλιών, η Meta βρίσκεται στο στόχαστρο πολλαπλών αγωγών. Η Solos, ανταγωνιστική εταιρεία έξυπνων γυαλιών, ισχυρίζεται ότι η Meta αντέγραψε τεχνολογία ήχου και επεξεργασίας για τα Ray-Ban Meta AI glasses. Ταυτόχρονα, η Perceptix Technologies κατηγορεί τη Meta για παραβίαση ευρεσιτεχνιών που αφορούν συσκευές ηλεκτρομυογραφίας (EMG) — την τεχνολογία που χρησιμοποιεί το Neural Band της Meta για να διαβάζει κινήσεις των δακτύλων και να ελέγχει τα γυαλιά.
Το ερώτημα που προκύπτει δεν είναι μόνο νομικό. Αν μια startup γνωρίζει ότι μια μεγάλη εταιρεία με ομάδα δικηγόρων την περιμένει στη γωνία, πόσο πρόθυμη θα είναι να επενδύσει σε ένα νέο προϊόν; Η απειλή αγωγής από μόνη της λειτουργεί ως αποτρεπτικός παράγοντας — και αυτό μπορεί να επιβραδύνει την καινοτομία σε έναν κλάδο που μόλις αρχίζει να βρίσκει τον ρυθμό του.
Οι δίκες για ευρεσιτεχνίες δεν τελειώνουν σε μερικούς μήνες. Μπορεί να διαρκέσουν χρόνια, και οι συνέπειές τους να είναι δυσανάλογα μεγάλες για τις μικρότερες εταιρείες. Αν το δικαστήριο κρίνει ότι η Polar ή η Bevel παραβίασαν πράγματι δικαιώματα της Whoop, ίσως χρειαστεί να αναδιαμορφώσουν ριζικά τα προϊόντα τους — ή να τα αποσύρουν εντελώς. Για τη Meta, μια αρνητική απόφαση σημαίνει πρόστιμα και αναδιαρθρώσεις, αλλά όχι αναγκαστικά το τέλος των Ray-Ban glasses. Για μια 20άτομη startup, όμως, η ίδια απόφαση μπορεί να σημαίνει ακριβώς αυτό.
Η αγορά των wearables δεν πρόκειται να ηρεμήσει σύντομα. Όσο μεγαλώνει το οικονομικό διακύβευμα, τόσο πιο ελκυστικά γίνονται τα δικαστήρια ως πεδίο ανταγωνισμού. Το ερώτημα είναι αν αυτή η τάση θα διαμορφώσει έναν κλάδο με λιγότερους, αλλά ισχυρότερους παίκτες — ή αν η καινοτομία θα βρει τρόπο να επιβιώσει παρά τις νομικές πιέσεις.
