Τον Φεβρουάριο, ένας δορυφόρος της NASA κατέγραψε εκτεταμένο βόρειο σέλας που εκτεινόταν από τον Καναδά έως την Ισλανδία και τη Γροιλανδία, κατά τη διάρκεια γεωμαγνητικής καταιγίδας. Οι εικόνες αναδεικνύουν τόσο την ομορφιά του φαινομένου όσο και τη σημασία της συνεχούς παρακολούθησης του διαστημικού καιρού.
Στις 16 Φεβρουαρίου, ο δορυφόρος Suomi NPP της NASA αποτύπωσε κάτι που σπάνια βλέπει κανείς ακόμα και από το διάστημα: μια φωτεινή κορδέλα από βόρειο σέλας που ξεδιπλωνόταν πάνω από τον ανατολικό Καναδά, τη Γροιλανδία και την Ισλανδία, καλύπτοντας χιλιάδες χιλιόμετρα ατμόσφαιρας σε μια και μόνο νύχτα.
Το φαινόμενο καταγράφηκε από το όργανο VIIRS — ένα εξελιγμένο σύστημα απεικόνισης που ανιχνεύει νυχτερινό φως σε μήκη κύματος από το ορατό πράσινο έως το εγγύς υπέρυθρο. Αυτό που το κάνει ιδιαίτερα χρήσιμο είναι η ικανότητά του να ξεχωρίζει ανάμεσα σε αστικό φωτισμό, αντανάκλαση σεληνόφωτος και ατμοσφαιρικές εκπομπές — δηλαδή να «βλέπει» το σέλας ακόμα και όταν άλλοι αισθητήρες θα το έχαναν μέσα στον θόρυβο. Οι εικόνες που δόθηκαν στη δημοσιότητα από το Earth Observatory είναι ασπρόμαυρες, αλλά η πραγματικότητα που αποτυπώνουν είναι έγχρωμη: πράσινες κορδέλες με κοκκινωπές και μωβ απολήξεις, ορατές από εκατοντάδες χιλιόμετρα ύψος.
Η αφορμή ήταν μια γεωμαγνητική καταιγίδα επιπέδου G1 — το χαμηλότερο σκαλί σε μια κλίμακα που φτάνει έως το G5. Τέτοια επεισόδια συμβαίνουν όταν ο ηλιακός άνεμος φτάνει στη Γη με αρκετή ένταση ώστε να διαταράξει το μαγνητικό της πεδίο. Το αποτέλεσμα είναι ορατό στον ουρανό των πολικών περιοχών, αλλά έχει και πρακτικές συνέπειες: μικρές διακυμάνσεις σε ηλεκτρικά δίκτυα, περιορισμένες επιπτώσεις σε δορυφόρους, ενίοτε παρεμβολές σε ραδιοεπικοινωνίες. Λίγες ώρες μετά την πρώτη καταγραφή, η καταιγίδα ενισχύθηκε σε G2 — μέτριας έντασης — πιθανότατα λόγω μιας στεμματικής οπής στον Ήλιο και ενός ταχύτερου ρεύματος ηλιακού ανέμου που ακολούθησε.
Το επεισόδιο δεν ήταν τυχαίο στο επιστημονικό ημερολόγιο. Μόλις έξι μέρες νωρίτερα, στις 10 Φεβρουαρίου, η NASA είχε εκτοξεύσει δύο ερευνητικούς πυραύλους από την Αλάσκα στο πλαίσιο της αποστολής Gneiss. Στόχος: η τρισδιάστατη χαρτογράφηση των ηλεκτρικών ρευμάτων που δημιουργούνται κατά τη διάρκεια πολικών σέλαων. Πρόκειται για ένα από τα πιο δύσκολα προβλήματα στη φυσική της ανώτερης ατμόσφαιρας — οι δυνάμεις που κινούν αυτά τα φωτεινά φαινόμενα δεν είναι ακόμα πλήρως κατανοητές.
Κάθε γεωμαγνητική καταιγίδα, ακόμα και μια «ήπια» G1, είναι στην πραγματικότητα ένα φυσικό πείραμα σε πλανητική κλίμακα. Η παρακολούθησή τους από το διάστημα δεν είναι απλώς θέμα εντυπωσιακών φωτογραφιών — είναι η βάση για να καταλάβουμε πότε και πώς ο Ήλιος μπορεί να επηρεάσει τις υποδομές που στηρίζουν τη σύγχρονη ζωή. Η επόμενη μεγάλη ηλιακή καταιγίδα δεν θα ρωτήσει αν είμαστε έτοιμοι.
