Έρχονται συναρπαστικές ημέρες για τη NASA και τη διαστημική βιομηχανία. Το πλήρωμα του Artemis 2 πέταξε γύρω από τη Σελήνη, ταξιδεύοντας πιο μακριά στο διάστημα από κάθε άλλο άνθρωπο μέχρι σήμερα, η NASA ανακοίνωσε νέο, φιλόδοξο χρονοδιάγραμμα για την επιστροφή στην επιφάνειά της και οι εμπορικοί συνεργάτες συνεχίζουν να σημειώνουν ενθαρρυντική πρόοδο. Μετά από δεκαετίες προτάσεων αποστολών και παρουσιάσεων σε PowerPoint, μια μόνιμη ανθρώπινη παρουσία θα εγκατασταθεί επιτέλους στη Σελήνη, κάτι που θα συγκαταλέγεται στα μεγαλύτερα επιτεύγματα στην ανθρώπινη ιστορία.
Όσο, όμως, εκπληρώνουμε αυτό το όνειρο δεκαετιών, δεν πρέπει να εγκαταλείψουμε τη μακρόχρονη εθνική δέσμευση για αποστολή ανθρώπων στον Άρη. Η έμφαση βραχυπρόθεσμα πρέπει προφανώς να δοθεί στη δημιουργία βιώσιμης παρουσίας στη Σελήνη, όμως ο Άρης πρέπει να παραμείνει μέρος της μακροπρόθεσμης στρατηγικής που καθοδηγεί αυτές τις επενδύσεις. Η Σελήνη και ο Άρης δεν είναι ανταγωνιστικές προτεραιότητες. Τα ορόσημα στη Σελήνη χτίζουν δυναμική, δυνατότητες και επιχειρησιακή εμπειρία που μπορούν να διαμορφώσουν μια πιο βιώσιμη πορεία προς τον Άρη.
Ευτυχώς, ο διοικητής της NASA Jared Isaacman φαίνεται να συμφωνεί με αυτή την προσέγγιση. Όταν ρωτήθηκε, στη recent συνέντευξη Τύπου, πώς η βάση στη Σελήνη θα βοηθήσει να φτάσουμε στον Άρη, ανέφερε ότι ένας από τους βασικούς λόγους για τους οποίους αναπτύσσεται η σεληνιακή βάση είναι η προετοιμασία για τον Άρη. Έθεσε το ερώτημα: “Why build the moon base?” και κατέληξε λέγοντας: “Number one, we want to be in an environment where we can learn the skills so that astronauts can go and plant the stars and stripes on Mars one day.”
Αυτό δεν σημαίνει ότι η Σελήνη έχει μικρότερη σημασία από τον Άρη. Σημαίνει ότι, καθώς εξερευνούμε τη Σελήνη, χτίζουμε υποδομές, οργανώνουμε την εφοδιαστική αλυσίδα, πραγματοποιούμε επιστημονικά πειράματα, μελέτες για την ανθρώπινη υγεία και αξιοποιούμε σεληνιακούς πόρους, πρέπει να εφαρμόζουμε αυτές τις εμπειρίες, όπου αυτό είναι εφικτό, στον σχεδιασμό της αποστολής μας για τον Άρη. Διαφορετικά, σε 10-15 χρόνια, μπορεί να βρεθούμε χωρίς να έχουμε πλησιάσει περισσότερο τον Άρη, επειδή δεν χρησιμοποιήσαμε πραγματικά τη Σελήνη για να «τροφοδοτήσουμε» την πορεία προς τον Άρη. Αυτό δεν θα ήταν ούτε αποτελεσματικό ούτε δημοσιονομικά υπεύθυνο.
Η προσέγγιση αυτή δεν θα απαιτήσει και μεγάλες αυξήσεις στον προϋπολογισμό. Πολλές από τις εργασίες που σχετίζονται με τον Άρη θα γίνονταν ούτως ή άλλως. Είναι θέμα πλαισίου και συνειδητού σχεδιασμού. Εκτός από το να ρωτούν πώς αυτές οι εργασίες συμβάλλουν σε μια βιώσιμη ανθρώπινη παρουσία στη Σελήνη, οι αστροναύτες και οι σχεδιαστές αποστολών θα πρέπει επίσης να ρωτούν ενεργά: «Πώς μπορεί αυτό να υποστηρίξει αποστολές στον Άρη στη δεκαετία του 2030;»
Για παράδειγμα, καθώς η NASA αναπτύσσει το Lunar Reactor -1, θα υπάρξουν πολλά διδάγματα που θα έχουν άμεση εφαρμογή στον Άρη. Αυτό περιλαμβάνει τον τρόπο εγκατάστασης του ενεργειακού δικτύου στη Σελήνη και τον τρόπο διάταξης των σταθμών παραγωγής ενέργειας μαζί με τους οικισμούς. Οι επιχειρήσεις στην επιφάνεια της Σελήνης θα αποτελέσουν επίσης ένα ακόμη κρίσιμο μάθημα που μπορεί να εφαρμοστεί στον Άρη. Σε αυτό περιλαμβάνονται η ανάπτυξη υποδομών όπως προστασία από την ακτινοβολία, χώροι προσγείωσης, διαμόρφωση εδάφους και μετακίνηση ρεγολίθου. Όσο προφανής κι αν φαίνεται αυτή η προσέγγιση, πρέπει να είμαστε συνειδητοί ώστε να μην γίνουμε τόσο προσηλωμένοι στη Σελήνη που η προετοιμασία για τον Άρη να περάσει σε δεύτερη μοίρα.
Ο Άρης, όμως, δεν είναι απλώς πρόκληση μεταφοράς. Είναι πρόκληση παρατεταμένων ανθρώπινων και επιχειρησιακών συστημάτων. Η Σελήνη είναι το πεδίο όπου δοκιμάζουμε το ολοκληρωμένο σύστημα: αυτόνομες λειτουργίες, ταυτόχρονη διαχείριση πολλαπλών αποστολών, υποβαθμισμένες επικοινωνίες και ανθρώπινη αντοχή σε πραγματικές συνθήκες αποστολής. Για να αξιοποιήσουμε πλήρως την αξία των σεληνιακών επιχειρήσεων, θα πρέπει να χρησιμοποιούμε σκόπιμα αυτές τις αποστολές για να δοκιμάζουμε, να μετράμε και να κατανοούμε καλύτερα πώς μεταβάλλονται η σωματική, συναισθηματική και γνωστική απόδοση του ανθρώπου όσο αυξάνεται η πολυπλοκότητα της αποστολής με την πάροδο του χρόνου. Αν και οι δεκαετίες σε χαμηλή γήινη τροχιά μάς έχουν διδάξει πάρα πολλά, η Σελήνη μάς δίνει την ευκαιρία να πιέσουμε στο όριο τις ανθρώπινες δυνατότητες και περιορισμούς, διατηρώντας παράλληλα το περιθώριο που χρειάζεται για να μάθουμε, να προσαρμοστούμε και να βελτιώσουμε την αρχιτεκτονική πριν από αποστολές διάρκειας αντίστοιχης με αυτές προς τον Άρη.
Δεν είναι, ωστόσο, όλες οι πτυχές της σεληνιακής εξερεύνησης εφαρμόσιμες ή πλήρως εφαρμόσιμες στον Άρη. Ορισμένες δυνατότητες πρέπει να αναπτυχθούν παράλληλα με τις σεληνιακές δραστηριότητες, αν θέλουμε να προσεδαφιστούμε στον Άρη σύντομα. Αυτή την προσέγγιση υποστήριξε ο Isaacman κατά την ακρόασή του στη Γερουσία για την επιβεβαίωσή του στη NASA, τον Απρίλιο του 2025. Ο Isaacman είπε: “Artemis is the current plan, but that doesn’t preclude parallel efforts to pursue the President’s inspiring and ambitious goal of sending American astronauts to Mars.”
Ο Isaacman είχε απόλυτο δίκιο σε αυτή τη δήλωση, και αποστολές όπως η Space Reactor-1 Freedom/Skyfall αποτελούν ένα πολύ καλό πρώτο βήμα. Ωστόσο, άλλες δυνατότητες χρειάζονται πολύ χρόνο για να αναπτυχθούν, όπως η Είσοδος, η Κάθοδος και η Προσγείωση στην επιφάνεια του Άρη. Γι’ αυτό, η NASA θα πρέπει να δοκιμάσει το Hypersonic Inflatable Aerodynamic Decelerator στην ατμόσφαιρα του Άρη στη δεκαετία του 2020. Με αυτόν τον τρόπο, θα έχει ήδη αποδείξει μία από τις πιο κρίσιμες δυνατότητες για μια επιτυχημένη ανθρώπινη αποστολή στον Άρη, αποφεύγοντας ενδεχομένως σημαντικές καθυστερήσεις στο μέλλον.
Υπάρχουν πολλοί λόγοι για τη δημιουργία μόνιμης ανθρώπινης παρουσίας στη Σελήνη: επιστημονικοί, οικονομικοί, εθνικής ασφάλειας, διπλωματικοί και εμπνευστικοί. Η προσοχή στο να διασφαλιστεί ότι αυτές οι δραστηριότητες μειώνουν τους κινδύνους των ανθρώπινων αποστολών στον Άρη δεν μειώνει κανέναν από αυτούς. Αντίθετα, με το να αξιοποιούμε ενεργά τα διδάγματα από τη Σελήνη με αυτόν τον τρόπο, όχι μόνο προωθούμε τον στόχο για ανθρώπους στον Άρη, αλλά ενισχύουμε και το επιχείρημα υπέρ μιας μόνιμης παρουσίας στη Σελήνη.
Ο Chris Carberry είναι διευθύνων σύμβουλος της Explore Mars, Inc. Είναι συγγραφέας των βιβλίων “The Music of Space” και “Alcohol in Space” και συν-επιμελητής του “A Future Spacefaring Society”.
Η Jennifer Rochlis είναι πρόεδρος και διευθύνουσα σύμβουλος της Advancing Frontiers και πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου της Organization for Space Medicine, Engineering, and Design (OSMED).
Η SpaceNews δεσμεύεται να δημοσιεύει τις διαφορετικές απόψεις της κοινότητάς της. Είτε είστε ακαδημαϊκός, στέλεχος, μηχανικός ή απλώς ένας ανήσυχος πολίτης του σύμπαντος, στείλτε τα επιχειρήματα και τις απόψεις σας στο opinion (at) spacenews.com για να εξεταστούν για δημοσίευση online ή στο επόμενο περιοδικό. Αν έχετε κάτι να υποβάλετε, διαβάστε μερικά από τα πρόσφατα άρθρα γνώμης και τις οδηγίες υποβολής, ώστε να δείτε τι αναζητούν. Οι απόψεις που εκφράζονται σε αυτά τα άρθρα γνώμης ανήκουν αποκλειστικά στους συγγραφείς και δεν αντικατοπτρίζουν απαραίτητα τους εργοδότες ή τις επαγγελματικές τους ιδιότητες.
Η Jennifer Rochlis ήταν επικεφαλής του τμήματος Human Systems Engineering and Integration στο NASA Johnson Space Center και έχει εργαστεί εκτενώς τόσο στον ιδιωτικό όσο και στον δημόσιο τομέα, με έμφαση στην ανθρώπινη ενσωμάτωση σε σύνθετα συστήματα.
