Τα εδάφη μας βρίθουν από δίκτυα μυκήτων και αρχίζουμε μόλις τώρα να κατανοούμε πόσο σημαντικά είναι.
Συντάκτης: Christa Lesté-Lasserre
Τα φυτά και οι μύκητες αλληλεπιδρούν κάτω από τα πόδια μας. Andrea Obzerova/Alamy
Λίγο κάτω από την επιφάνεια της Γης, 110 τετράκις εκατομμύρια χιλιόμετρα μυκήτων πλούσιων σε άνθρακα τέμνουν τις ρίζες των φυτών. Αυτό το τεράστιο δίκτυο αποτυπώθηκε για πρώτη φορά στην πρώτη παγκόσμια ψηφιακή χαρτογράφηση των μυκηλιακών δικτύων του πλανήτη. Οι μύκητες αυτοί δεν ανταλλάσσουν μόνο θρεπτικά στοιχεία με τα φυτά, αλλά συμβάλλουν και στη ρύθμιση του κλίματος.
Οι αρβουσκουλαρικοί μυκορριζικοί μύκητες, μια αρχαία ομάδα εδαφικών μυκήτων που απαντάται στα περισσότερα χερσαία οικοσυστήματα, σχηματίζουν συμβιωτικές σχέσεις με περίπου το 70% των ειδών φυτών στον κόσμο, παρέχοντας θρεπτικά στοιχεία και νερό με αντάλλαγμα άνθρακα. «Κάποιοι λένε ότι τα φυτά είναι οι σωτήρες αυτών των μυκήτων, αλλά και αυτοί οι μύκητες είναι οι σωτήρες των φυτών», λέει ο Justin Stewart από την Society for the Protection of Underground Networks. «Αν δεν βρίσκεσαι σε συμβίωση με αρβουσκουλαρικούς μυκορριζικούς μύκητες, είσαι κάπως ο παράξενος του φυτικού κόσμου».
Πώς η συμβίωση διαμόρφωσε τη Γη όπως είναι – και γιατί είναι κρίσιμη για το μέλλον μας
Με δεδομένη τη σημασία των μυκήτων, ο Stewart και οι συνεργάτες του θέλησαν να ποσοτικοποιήσουν αυτή την κρυφή υποδομή. «Θέσαμε το ερώτημα: μπορούμε να χαρτογραφήσουμε το υπόγειο κυκλοφορικό σύστημα της Γης;» λέει το μέλος της ομάδας Toby Kiers, επίσης από τη Society for the Protection of Underground Networks.
Πρώτα, οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα από 16.000 δείγματα εδάφους από όλο τον πλανήτη, που προέρχονταν από 322 προηγούμενες μελέτες. Χρησιμοποίησαν επίσης ρομποτική απεικόνιση για να μετρήσουν περισσότερα από 300.000 μυκητιακά νήματα που καλλιεργήθηκαν στο εργαστήριο, κάτι που τους επέτρεψε να εκτιμήσουν τη συνολική βιομάζα και τον άνθρακα που αποθηκεύεται στα δίκτυα. Στη συνέχεια, συνδύασαν αυτά τα δεδομένα και τα χρησιμοποίησαν για να επεκτείνουν τις εκτιμήσεις τους σε ερήμους, τούνδρες, δάση και άλλες περιοχές όπου οι άμεσες μετρήσεις ήταν περιορισμένες ή ανύπαρκτες.
Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι τα παγκόσμια δίκτυα αρβουσκουλαρικών μυκορριζικών μυκήτων περιέχουν ποσότητα άνθρακα αντίστοιχη με περίπου πέντε φορές το συνολικό βάρος όλων των ζωντανών ανθρώπων μαζί. «Είναι πολύ σημαντικοί για πολλές από τις διαφορετικές λειτουργίες του πλανήτη μας», λέει ο Stewart. «Για παράδειγμα, τραβούν άνθρακα κάτω από το έδαφος — και αυτό είναι σημαντικό για την κλιματική αλλαγή».
Οι πιο σημαντικές ειδήσεις για τον πλανήτη μας, κάθε μήνα απευθείας στο inbox σας.
Οι ερευνητές εκτιμούν επίσης ότι περίπου το 40% των αρβουσκουλαρικών μυκορριζικών μυκήτων του κόσμου ζει σε οικοσυστήματα λιβαδιών, ιδιαίτερα στο Νότιο Σουδάν, στους υγροτόπους Everglades της Φλόριντα και στο Θιβετιανό οροπέδιο. Αυτό προκαλεί ανησυχία, λένε, καθώς τα λιβάδια μετατρέπονται με γρήγορους ρυθμούς σε γεωργικές εκτάσεις.
Τα καλλιεργούμενα εδάφη, από την άλλη πλευρά, εμφανίζουν σημαντικά μειωμένη παρουσία μυκήτων, με τα εδάφη μεγάλης κλίμακας καλλιέργειας να συνδέονται με περίπου 50% χαμηλότερη πυκνότητα δικτύων σε σχέση με τα ακαλλιέργητα οικοσυστήματα, παρότι φιλοξενούν πολλά φυτά. Αυτό μπορεί να οφείλεται στο ότι τα μυκητοκτόνα σκοτώνουν απευθείας τους μύκητες, ενώ το όργωμα μπορεί να διαλύει τα δίκτυά τους και η έντονη χρήση λιπασμάτων ίσως υπονομεύει την ανταλλαγή θρεπτικών στοιχείων με άνθρακα που συνήθως στηρίζει τη συμβίωση, λέει ο Stewart.
Πέρυσι, η Laura Carter από το University of Leeds στη Βρετανία και οι συνεργάτες της αποκάλυψαν ότι τα αζολικά αντιμυκητιασικά — μια ευρέως χρησιμοποιούμενη κατηγορία χημικών για τον έλεγχο μυκητολογικών ασθενειών όπως το ωίδιο και η σήψη στις καλλιέργειες — μείωσαν την πυκνότητα των υφών, δηλαδή των μακριών σωληνοειδών κυττάρων των μυκήτων, κατά περίπου 70% και περιόρισαν έως και 80% την έκταση με την οποία οι ωφέλιμοι μύκητες αποικίζουν τις ρίζες των φυτών. Αυτό, σε συνδυασμό με τα νέα ευρήματα, «υποδηλώνει ότι οι σημερινές πρακτικές μπορεί να υπονομεύουν έναν βασικό φυσικό σύμμαχο των καλλιεργειών», λέει η Carter. «Η στήριξη των αρβουσκουλαρικών μυκορριζικών μυκήτων δεν είναι μόνο οικολογικό ζήτημα· είναι πρακτικός δρόμος για καλύτερη υγεία του εδάφους, μεγαλύτερη ανθεκτικότητα και μακροπρόθεσμη παραγωγικότητα των καλλιεργειών».
Ο Steven Allison από το University of California, Irvine, λέει ότι τον ανησυχεί ιδιαίτερα το πιο αραιό δίκτυο κάτω από τις καλλιέργειες. «Με τόσο μεγάλη μείωση της βιομάζας, οι γεωργικές μας καλλιέργειες ίσως χάνουν σημαντικά οφέλη, όπως πρόσβαση σε θρεπτικά στοιχεία, ανθεκτικότητα στην ξηρασία και αποθήκευση άνθρακα».
Αρβουσκουλαρικά μυκητιακά δίκτυα που παράγουν αναπαραγωγικά σπόρια (φωτεινοί κύκλοι) τα οποία αποθηκεύουν μεγάλη ποσότητα άνθρακα προερχόμενου από τα φυτά κάτω από το έδαφος. Loreto Oyarte Galvez – VU Amsterdam, AMOLF
Αρβουσκουλαρικά μυκητιακά δίκτυα που παράγουν αναπαραγωγικά σπόρια (φωτεινοί κύκλοι) τα οποία αποθηκεύουν μεγάλη ποσότητα άνθρακα προερχόμενου από τα φυτά κάτω από το έδαφος. Loreto Oyarte Galvez – VU Amsterdam, AMOLF
Υπάρχει όμως και μια θετική πλευρά, προσθέτει. Αφού οι ερευνητές ποσοτικοποίησαν την έκταση των απωλειών, θα είναι ευκολότερο να σχεδιαστούν παρεμβάσεις για την αποκατάσταση της μυκητιακής βιομάζας. «Οι αγρότες θα μπορούσαν να προσθέσουν σπόρια μυκήτων στα εδάφη τους», λέει ο Allison. «Η μελέτη ίσως επίσης ωθήσει τους αγρότες να προσαρμόσουν τις πρακτικές τους, μειώνοντας το όργωμα ή χρησιμοποιώντας λιγότερα λιπάσματα».
Παρότι η εργασία αποκαλύπτει εκτεταμένα δίκτυα, αυτό δεν σημαίνει ότι όλοι οι μύκητες είναι συνδεδεμένοι σε ένα παγκόσμιο «wood wide web» — ένα υποθετικό υπόγειο δίκτυο μέσω του οποίου τα φυτά ανταλλάσσουν πόρους και πληροφορίες, λέει ο Stewart. «Η έρευνά μας εδώ ρωτούσε μόνο πόσα νήματα υπάρχουν στη Γη, όχι αν πρόκειται για ένα μεγάλο, συνεχές δίκτυο».
Παράλληλα με τη μελέτη, οι ερευνητές έδωσαν στη δημοσιότητα έναν διαδραστικό χάρτη που αποκαλύπτει την παγκόσμια κατανομή των μυκητιακών δικτύων με πρωτοφανή λεπτομέρεια. Η Kiers λέει ότι σχεδιάζουν να παρουσιάσουν τα ευρήματα στους φορείς χάραξης πολιτικής στη σύνοδο του ΟΗΕ για την ερημοποίηση στη Μογγολία, τον Αύγουστο.
Science DOI: 10.1126/science.adu4373
Έκτακτη ενημέρωση για τη φύση και την κλιματική κρίση. Δεν ωραιοποιούμε τα προβλήματα που αντιμετωπίζουμε και σε αυτή την ειδική ενότητα παρουσιάζουμε μια επείγουσα ενημέρωση για τη φύση και την κλιματική κρίση από τρεις από τους κορυφαίους επιστήμονες του κόσμου. Η Nathalie Seddon δείχνει ότι η φύση αποτελεί κρίσιμη εθνική υποδομή. Όταν την καταστρέφουμε, αυξάνονται οι πλημμύρες, οι θάνατοι από τη ζέστη, η επισιτιστική ανασφάλεια και η οικονομική αστάθεια· όταν την αποκαθιστούμε, μειώνουμε τον κίνδυνο, σώζουμε ζωές και ενισχύουμε την οικονομία. Ο Kevin Anderson εξηγεί ότι είναι πιθανό να αντιμετωπίσουμε αύξηση της παγκόσμιας θέρμανσης κατά 2°C έως το 2050, με πραγματική πιθανότητα 4°C έως το 2100. Σε αυτό το σενάριο θα αντιμετωπίζαμε ευρεία κατάρρευση της κοινωνίας και απώλεια της παγκόσμιας οικονομίας. Ο Paul Behrens λέει ότι το κλίμα που μας έδινε αξιόπιστες σοδειές έχει χαθεί και ότι η αποτυχία του διατροφικού συστήματος αποτελεί άμεσο κίνδυνο εθνικής ασφάλειας — ενώ το Ηνωμένο Βασίλειο είναι τραγικά απροετοίμαστο. Υπάρχει ακόμη χρόνος να αποφευχθούν τα χειρότερα αποτελέσματα και οι ειδικοί, με παρουσιαστή τον Rowan Hooper, θα εξηγήσουν τι χρειάζεται να γίνει. Μάθετε περισσότερα
Το παρόν κείμενο δημιουργήθηκε με τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης.
