Blue Monday: Είναι η πιο καταθλιπτική ημέρα του έτους;

Η “Μπλε Δευτέρα” πέφτει κάθε χρόνο την τρίτη Δευτέρα του Ιανουαρίου. Είναι, υποτίθεται, η πιο καταθλιπτική ημέρα του έτους, που συχνά αποδίδεται σε ένα “κοκτέιλ” κακών καιρικών συνθηκών, στην περίοδο μετά τα Χριστούγεννα, στα οικονομικά προβλήματα και στις ανέφικτες αποφάσεις της Πρωτοχρονιάς.

Είναι όμως στην πραγματικότητα η πιο θλιβερή ημέρα του έτους; Η σύντομη απάντηση είναι “όχι”. Ο όρος “Blue Monday” επινοήθηκε για πρώτη φορά το 2004 από τον Cliff Arnall, ψυχολόγο και ομιλητή παρακίνησης, αφού τον προσέγγισε η καταργηθείσα πλέον βρετανική ταξιδιωτική εταιρεία Sky Travel για να βρει μια φόρμουλα για να προσδιορίσει την πιο καταθλιπτική ημέρα της χρονιάς. Η Blue Monday έγινε στη συνέχεια το επίκεντρο μιας διαφημιστικής καμπάνιας της Sky Travel, η οποία σχεδιάστηκε για να ενθαρρύνει τις κρατήσεις διακοπών που, όπως πρότεινε η εταιρεία, θα ανακούφιζαν μέρος της δυστυχίας της Blue Monday. Ωστόσο, ο υπολογισμός του Arnall έχει απορριφθεί πλήρως από την επιστημονική και ακαδημαϊκή κοινότητα.

“Η μελαγχολία του χειμώνα είναι μια φυσική αντίδραση στις διακοπές των Χριστουγέννων και στο τέλος των γιορτών, αλλά η παθολογικοποίηση τέτοιων φυσιολογικών συναισθημάτων σε κάποια μορφή “οξείας κατάθλιψης” όπως η Blue Monday είναι λάθος”, δήλωσε ο Craig Jackson,(ανοίγει σε νέα καρτέλα) καθηγητής ψυχολογίας της επαγγελματικής υγείας στο Πανεπιστήμιο Birmingham City της Αγγλίας. “Η ηθική είναι στην καλύτερη περίπτωση αμφισβητήσιμη. Δεν υπάρχουν αξιόπιστα ερευνητικά στοιχεία που να δείχνουν ότι η Blue Monday είναι πιο καταθλιπτική από οποιαδήποτε άλλη ημέρα ή ακόμη και από την πιο καταθλιπτική ημέρα του έτους”, δήλωσε στο Live Science.

Οι δείκτες της δημόσιας υγείας, όπως η θνησιμότητα, οι απουσίες λόγω ασθενείας, η ψυχιατρική νοσηρότητα, ακόμη και οι εκτιμήσεις για τους θανάτους ή τις απόπειρες αυτοκτονίας, δεν παρουσιάζουν καμία αύξηση την τρίτη Δευτέρα του Ιανουαρίου ή γύρω από αυτήν κάθε χρόνο σε σύγκριση με άλλες ημέρες του Ιανουαρίου, δήλωσε ο Τζάκσον.

“Ο μόνος τρόπος με τον οποίο αυτή η ημερομηνία μπορεί να θεωρηθεί πιο καταθλιπτική από άλλες είναι επειδή τα κυρίαρχα μέσα ενημέρωσης λένε στους ανθρώπους ότι είναι η Γαλάζια Δευτέρα και έτσι μπορεί να προκύψει ένα φαινόμενο αυτοεκπληρούμενης προφητείας. Οι άνθρωποι πρέπει να γνωρίζουν ότι αυτό δεν είναι επιστημονικό γεγονός”, δήλωσε ο Τζάκσον. Η Μπλε Δευτέρα, λοιπόν, δεν πρέπει να θεωρηθεί τίποτα περισσότερο από ένα κόλπο δημοσίων σχέσεων που έχει ξεφύγει, δήλωσε ο Τζάκσον.


Ωστόσο, ο Τζάκσον σημείωσε ότι οι χειμερινοί μήνες μπορεί να παίξουν ρόλο στην καταλυτική ή αυξητική επίδραση των συναισθημάτων κατάθλιψης και άγχους. Η εποχιακή συναισθηματική διαταραχή (SAD), που μερικές φορές αναφέρεται ως “χειμερινή κατάθλιψη”, είναι ένα φαινόμενο που επηρεάζει το 1% έως 10% των ανθρώπων, ανάλογα με την έρευνα, σύμφωνα με μια ανασκόπηση του 2015 στο περιοδικό The Physician and Sportsmedicine.

“Με απλά λόγια, η SAD είναι μια μορφή κατάθλιψης, με συμπτώματα που κυμαίνονται από ήπια έως σοβαρά, που εμφανίζεται κυρίως κατά τη διάρκεια των χειμερινών μηνών, η οποία μπορεί να προκληθεί ή να επιδεινωθεί από την έλλειψη φυσικού φωτός της ημέρας, καθώς και από κοινωνικούς λόγους, όπως η μειωμένη δραστηριότητα και ο μειωμένος ελεύθερος χρόνος λόγω των μικρότερων και ψυχρότερων ημερών”, δήλωσε ο Τζάκσον.

Πρότεινε επίσης ότι μπορεί να υπάρχει σύνδεση μεταξύ των επιπέδων της ασθένειας και της μειωμένης δραστηριότητας που θα μπορούσε να συμβάλει στα ποσοστά της κατάθλιψης κατά τη διάρκεια του χειμώνα. Ένα άρθρο του 2022 που δημοσιεύθηκε στο The Journal of Allergy and Clinical Immunology(ανοίγει σε νέα καρτέλα) διαπίστωσε ότι ο κρύος καιρός μπορεί να μειώσει την ανοσία και να κάνει τους ανθρώπους πιο ευάλωτους στους ιούς.

“Ωστόσο, δεν υπάρχει καμία σχέση μεταξύ των ατόμων που πάσχουν από SAD και της Blue Monday”, δήλωσε ο Τζάκσον.

Οι επικριτές της φόρμουλας του Arnall, στους οποίους περιλαμβάνεται το Ίδρυμα Ψυχικής Υγείας, μια μη κερδοσκοπική οργάνωση στο Ηνωμένο Βασίλειο, έφτασαν στο σημείο να υποδείξουν ότι ο όρος Blue Monday θα μπορούσε να είναι δυνητικά επιζήμιος για την ευημερία των ανθρώπων.

“Είναι σίγουρα ηθικά αμφίβολο να χρησιμοποιείται ένα τέχνασμα για να εξαπατηθεί ένας πληθυσμός και να πιστέψει ότι είναι σχεδόν καταδικασμένος να αισθάνεται δυστυχισμένος, ενώ δεν χρειάζεται να το κάνει”, δήλωσε ο Τζάκσον. Το χειρότερο, ωστόσο, είναι ότι “η έννοια της Blue Monday μπορεί να είναι παραπλανητική για τους ανθρώπους που παλεύουν με θέματα ψυχικής υγείας και σκέψεις αυτοκτονίας”, οι οποίοι μπορεί λανθασμένα να πιστεύουν ότι είναι προδιαγεγραμμένοι να αισθάνονται μελαγχολικοί εκείνη την ημέρα ή να υποθέσουν ότι θα αισθανθούν καλύτερα μόλις περάσει η Blue Monday.

Η κατάθλιψη είναι ένα πολύπλοκο ζήτημα υγείας. Σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσίευσε ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ), περίπου 280 εκατομμύρια άνθρωποι παγκοσμίως πάσχουν σήμερα από κατάθλιψη.

Η κατάθλιψη μπορεί να προκαλέσει μια σειρά συμπτωμάτων και να ποικίλλει από ήπια έως σοβαρά. Έχει επίσης πολλές αιτίες, όπως χημικές, κοινωνικές, αντιδράσεις σε δύσκολες συνθήκες, δυσμενή παιδικά γεγονότα ή προηγούμενες τραυματικές εμπειρίες, οι οποίες δεν είναι πλήρως κατανοητές.

“Η αποβλάκωση της κατανόησης της κατάθλιψης και της χαμηλής διάθεσης δεν κάνει καλό σε κανέναν”, δήλωσε. “Η Blue Monday είναι άσχετη. Οι άνθρωποι είναι ελεύθεροι να την αγνοήσουν και να αμφισβητήσουν αυτό το ηλίθιο τέχνασμα όποτε αυτό εμφανίζεται”.

Υπόθεση παρακολουθήσεων: Πρόστιμο 50.000 ευρώ στην Ιntellexa απο την Αρχή Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων

Αδικαιολόγητη καθυστέρηση των εκπροσώπων της εταιρείας Ιntellexa να συνδράμει το έργο της ανεξάρτητης Αρχής Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων διαπιστώνει η Αρχή με την απόφαση της, ζητώντας από την εν λόγω εταιρεία να παραδώσει άμεσα στοιχεία που έχει στη διάθεσή της, με στόχο την ολοκλήρωση του ελέγχου για τη σοβαρή αυτή υπόθεση που συνδέεται ευθέως με την υπόθεση των τηλεφωνικών παρακολουθήσεων, που έχει ήδη προκαλέσει οξεία πολιτική αντιπαράθεση. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει το γεγονός ότι η Αρχή συνεχίζει από την πλευρά της, να διερευνά την υπόθεση αυτή στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της όπως αυτές πηγάζουν από το ίδιο το Σύνταγμα, έχοντας ήδη μάλιστα συλλέξει στοιχεία από διάφορους φορείς στην Ελλάδα και στην Ευρωπαϊκή Ένωση συνεχίζοντας τη διερεύνηση της υπόθεσης.

Η Αρχή επέβαλε και πρόστιμο στην εταιρεία ύψους 50.000 ευρώ.

Συγκεκριμένα, η Αρχή, όπως προκύπτει από το σκεπτικό της απόφασης της, ήδη από τον Ιούλιο του 2022, διερευνά περιπτώσεις εγκατάστασης λογισμικού παρακολούθησης σε συσκευές κινητής τηλεφωνίας χρηστών (κατασκοπευτικό λογισμικό), με σκοπό την εν αγνοία τους παρακολούθηση καθώς και τη συνακόλουθη συλλογή και επεξεργασία προσωπικών δεδομένων.

Στο πλαίσιο της διερεύνησης αυτής η Αρχή έχει ξεκινήσει από τον Σεπτέμβριο του 2022 διοικητικό έλεγχο στην εταιρεία Intellexa Α.Ε. Κλιμάκιο ελέγχου της Αρχής πραγματοποίησε επιτόπιο έλεγχο τόσο στην καταστατική έδρα της εταιρείας στο Χαλάνδρι όσο και στην εγκατάσταση της εταιρείας στο Ελληνικό. Με την απόφαση διαπιστώνεται ότι η εταιρεία καθυστέρησε αδικαιολόγητα να ανταποκριθεί σε ερωτήματα της Αρχής και αρνήθηκε να παράσχει πληροφορίες οι οποίες βρίσκονται αδιαμφισβήτητα στην κατοχή της, συνεπώς παραβίασε την υποχρέωση του άρθρου 31 του Γενικού Κανονισμού Προστασίας Δεδομένων που επιβάλλει σε υπευθύνους και εκτελούντες την επεξεργασία να συνεργάζονται με την Αρχή.

Περαιτέρω, με την ίδια απόφαση, η Αρχή δίνει εντολή στην Intellexa Α.Ε. να της παραδώσει άμεσα συγκεκριμένες πληροφορίες οι οποίες είναι απαραίτητες για τη διενέργεια του ελέγχου.

Βραβείο Καρλομάγνου για τη Νεολαία 2023: ξεκίνησαν οι αιτήσεις

Είσαι μεταξύ 16-30 ετών και έχεις ένα πρότζεκτ με ευρωπαϊκή διάσταση; Στείλε αίτηση για το Βραβείο Καρλομάγνου για τη Νεολαία 2023 και κέρδισε χρηματοδότηση για να το κάνεις πραγματικότητα.

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Διεθνές Ίδρυμα Βραβείου Καρλομάγνου του Άαχεν απονέμουν το ετήσιο Βραβείο Καρλομάγνου για τη Νεολαία σε έργα νέων με ισχυρή ευρωπαϊκή διάσταση.

Πάνω από 4650 πρότζεκτ έχουν συμμετάσχει στο διαγωνισμό από το 2008.

Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να υποβάλλουν αίτηση μέχρι τις 2 Φεβρουαρίου (23.59 ώρα Κεντρικής Ευρώπης).

Το βραβείο

Το βραβείο θα απονεμηθεί σε τρία από τα 27 έργα που έχουν προταθεί από εθνικές επιτροπές σε κάθε χώρα της ΕΕ. Το πρώτο βραβείο ανέρχεται σε 7.500 ευρώ, το δεύτερο βραβείο 5.000 ευρώ και το τρίτο βραβείο 2.500 ευρώ.

Οι εκπρόσωποι και των 27 εθνικών έργων θα προσκληθούν στην τελετή απονομής, στο Άαχεν της Γερμανίας.

Οι κανόνες

Προκειμένου να επιλεχθούν, τα προγράμματα πρέπει να πληρούν ορισμένα κριτήρια:

  • να προάγουν την κατανόηση μεταξύ των λαών
  • να προωθούν την ανάπτυξη μιας κοινής ευρωπαϊκής ταυτότητας και συνείδησης
  • να λειτουργούν υποδειγματικά για τη νεολαία της Ευρώπης
  • να παρέχουν απτά παραδείγματα συμβίωσης των Ευρωπαίων ως μια κοινότητα

Μάθε περισσότερα στην επίσημη ιστοσελίδα του βραβείου.

Για περισσότερες πληροφορίες, στείλε μας email στη διεύθυνση youth@ep.europa.eu.

Χρονοδιάγραμμα

  • Προθεσμία υποβολής αιτήσεων: 2 Φεβρουαρίου 2023
  • Ανακοίνωση εθνικών νικητών: Μάρτιος 2023
  • Ανακοίνωση των ευρωπαίων νικητών και τελετή απονομής του βραβείου στο Άαχεν: η ημερομηνία θα ανακοινωθεί σύντομα

Βραβείο Καρλομάγνου για τη Νεολαία 2022

Το 2022, το πρώτο βραβείο κέρδισε το πρότζεκ “Orquestra Sem Fronteiras” (στα ελληνικά: “Ορχήστρα Χωρίς Σύνορα”) από την Πορτογαλία, το οποίο προωθεί τη διασυνοριακή συνεργασία μεταξύ Πορτογαλίας και Ισπανίας αξιοποιώντας τα μουσικά ταλέντα των δύο χωρών. Απώτερος στόχος ο μετριασμός των κοινωνικών και πολιτιστικών ανισοτήτων.

Διάβασε το άρθρο μας για να μάθεις περισσότερα για τους περσινούς νικητές.

Κοινωνικά δίκτυα

Λάβε κι εσύ μέρος στις συζητήσεις μας στα social media χρησιμοποιώντας το hashtag #ECYP2023

Περισσότερα σχετικά με το βραβείο Καρλομάγνου

Δημιουργείται στην Αρχαία Ολυμπία μεγάλο δίκτυο ορεινών μονοπατιών


Στην ανάδειξη τοπίων ιδιαίτερου φυσικού κάλλους και στην ταυτόχρονη ανάπτυξη των ορεινών περιοχών, μέσω των εναλλακτικών μορφών τουρισμού, στοχεύει ο δήμος Αρχαίας Ολυμπίας, με την δημιουργία δικτύου ορεινών μονοπατιών, συνολικής διαδρομής περίπου 130 χιλιομέτρων.

Με αφετηρία την Αρχαία Ολυμπία, το δίκτυο θα διασχίζει τα ποτάμια Αλφειό, Κλαδέο, Λευκυανία (παραπόταμο του Αλφειού), Ερύμανθο, τους καταρράκτες της Νεμούτας και από εκεί το δρυοδάσος της Φολόης και το φαράγγι του Αντρωνίου, ακολουθώντας χνάρια Κενταύρων που ζούσαν, σύμφωνα με τη μυθολογία, και στη Φολόη.

Το έργο έχει ενταχθεί στο περιφερειακό επιχειρησιακό πρόγραμμα Δυτικής Ελλάδας, μετά τη σχετική πρόταση του δήμου Αρχαίας Ολυμπίας, ενώ ο προϋπολογισμός του έργου φθάνει τα 607.732 ευρώ.

Όπως ανέφερε, μιλώντας στο Αθηναϊκό – Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο δήμαρχος Αρχαίας Ολυμπίας, Γιώργος Γεωργιόπουλος, «οι εκατοντάδες χιλιάδες επισκεπτών που έρχονται κάθε χρόνο στην Αρχαία Ολυμπία, με βασικό κίνητρο τα σπουδαία μνημεία της, θέλουμε να έχουν τη δυνατότητα να προσεγγίζουν και το ιδιαίτερου φυσικού κάλλους περιβάλλον του δήμου μας», προσθέτοντας:

«Να ξεκινούν δηλαδή από την κοιλάδα του ποταμού Αλφειού και μέσω του παραποτάμου του, Ερυμάνθου -ο οποίος προσφέρεται και για ποτάμια σπορ- να φτάνουν στους μαγευτικούς καταρράκτες της Νεμούτας, στο περίφημο δρυοδάσος της Φολόης, σε φαράγγια και διαδρομές εκπληκτικής ομορφιάς, στην πετρόχτιστη Δίβρη με τις βυζαντινές εκκλησίες και τα μοναστήρια της, αλλά και στον πανέμορφο ορεινό όγκο που προβάλλει μέσα από πυκνόφυτα ελατοδάση».

Όπως επισημαίνει στο ΑΠΕ – ΜΠΕ ο δήμαρχος, «αυτοί οι τοπικοί προορισμοί συνθέτουν ένα σκηνικό ιδιαίτερα ελκυστικό για τον σύγχρονο επισκέπτη, ώστε να παρατείνει τη διαμονή του στην περιοχή της Ολυμπίας και να εμπλουτίσει τις εμπειρίες του, φεύγοντας από εδώ ικανοποιημένος, με ενδιαφέροντα βιώματα».

Ανάμεσα σε αυτά, σύμφωνα με τον Γιώργο Γεωργιόπουλο, είναι «ένας μεγάλος περίπατος στα χνάρια των Κενταύρων, στα γραφικά χωριά μας με την ιδιαίτερη τοπική γαστρονομία, μέσα στις μυρωδιές μιας φύσης που είναι ελκυστική όλες τις εποχές του χρόνου και που μπορούν να χαρακτηριστούν ως σημαντική υπόθεση για τον σύγχρονο άνθρωπο των πόλεων».

Μάλιστα, όπως αναφέρει χαρακτηριστικά, «σήμερα μιλάμε όσο ποτέ άλλοτε για επαφή με τη φύση και τις παραδόσεις, για αναζήτηση ευεξίας και αναψυχής, για πρακτικές που μας αποφορτίζουν από την ένταση και το στρες της καθημερινότητας» συμπληρώνοντας: «Με το έργο ανάδειξης των ορεινών μονοπατιών, επενδύουμε σ’ αυτό ακριβώς, θέλοντας πρωτίστως να δώσουμε πνοή και στα χωριά του δήμου Αρχαίας Ολυμπίας που δεν έχουν άλλα κίνητρα ανάπτυξης».

Παράλληλα με την κατασκευή του δικτύου μονοπατιών, ο Γιώργος Γεωργιόπουλος λέει στο ΑΠΕ – ΜΠΕ ότι «η συγκεκριμένη δράση θα συμπληρωθεί και με έργα μέσα από μια νέα Ολοκληρωμένη Χωρική Επένδυση, η οποία προβλέπει και δράσεις αγροτουρισμού στις ορεινές περιοχές του δήμου μας».

«Μέσα από αυτή την ΟΧΕ» συνεχίζει, «θα αναδείξουμε και τα μονοπάτια των πυρόπληκτων περιοχών που, αν και περιλαμβάνονταν στη μελέτη, τέθηκαν εκτός παρεμβάσεων επειδή απαγορεύονται τέτοιου είδους έργα σε περιοχές που έχουν καεί», επισημαίνοντας ταυτόχρονα, ότι «οι περιοχές παρέμβασης έχουν εξαιρετική οδική προσβασιμότητα από την Αρχαία Ολυμπία, την Αχαΐα και την Αρκαδία».

Όσον αφορά στο έργο δημιουργίας του δικτύου μονοπατιών, προβλέπεται, σύμφωνα με τη μελέτη, να γίνουν εργασίες σήμανσης και τοποθέτησης πληροφοριακών πινακίδων, εργασίες καθαρισμού των υφιστάμενων μονοπατιών, κατασκευή λιθόστρωτων σε τμήματα αυτών, κατασκευή πέτρινων σκαλοπατιών, τοποθέτηση κάδων απορριμμάτων, κατασκευή και τοποθέτηση ξύλινων κιγκλιδωμάτων, πέτρινων τραπεζόπαγκων, πέτρινων παγκακίων, ξύλινων κιοσκιών και τοποθέτηση πληροφοριακών πινακίδων.

Επίσης, η δημοτική αρχή σχεδιάζει παρεμβάσεις εναλλακτικών μορφών τουρισμού σε όλο το δήμο, με την δημιουργία θέσεων θέασης, αναψυχής και παρατήρησης της χλωρίδας και της πανίδας.

Απειλείται με εξαφάνιση η μυστηριώδης ιαπωνική γιγαντιαία σαλαμάνδρα

Πριν από 15 χρόνια καταδύθηκε, για πρώτη φορά, στα δροσερά νερά του ποταμού Hino στη νοτιοδυτική Ιαπωνία, ο φωτογράφος άγριας ζωής Yukihiro Fukuda. Μόλις έξι χρόνια αργότερα, κατάφερε να απαθανατίσει την εκπληκτική εικόνα της αρσενικής, ιαπωνικής, γιγαντιαίας σαλαμάνδρας η οποία φυλάει εκατοντάδες αυγά. Η φωτογραφία χάρισε στον Fukuda μία θέση στον τελικό του διαγωνισμού Wildlife Photographer of the Year, ο οποίος διοργανώθηκε από το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας του Λονδίνου. Προς τιμήν του φωτογράφου, η σαλαμάνδρα ονομάστηκε Fukuda-kun.

Η φωτογραφία σηματοδοτεί και την πρώτη καταγραφή στην κάμερα της συμπεριφοράς ωοτοκίας των μυστηριωδών αμφίβιων. Η γιγαντιαία σαλαμάνδρα, της οποίας η βιολογία έχει αλλάξει ελάχιστα τα τελευταία 23 εκατομμύρια χρόνια, πιστεύεται ότι μπορεί να ζήσει έως και έναν αιώνα. Μετά την απαθανάτισή του, όμως, ο Fukuda-kun, δεν φαινόταν πουθενά. «Κόλλησε κάτω από ένα φράγμα στον ποταμό», ανέφερε ο βραβευμένος φωτογράφος του.

Η ιαπωνική γιγαντιαία σαλαμάνδρα, που είναι και η δεύτερη μεγαλύτερη από τα τρία κύρια είδη γιγαντιαίων σαλαμάνδρων στον κόσμο (τα άλλα δύο βρίσκονται σε Κίνα και ΗΠΑ), μπορεί να φτάσει σε μήκος έως και το 1,5 μέτρο. Το βαρύτερο καταγεγραμμένο δείγμα της βρίσκεται στο Μουσείο της Νομαρχίας Τοτόρι και ζυγίζει 44,3 κιλά. Τα υπερμεγέθη αμφίβια πλάσματα, παρά το μέγεθός τους, αντιμετωπίζουν πολλαπλές απειλές, μεταξύ των οποίων τα φράγματα αλλά και οι τσιμεντένιες όχθες των ποταμών που κατακερματίζουν τον βιότοπό τους στα ποτάμια της κεντρικής και δυτικής Ιαπωνίας, που αποτελούν και τα μόνα μέρη όπου το είδος ζει στη φύση.

Πιθανό οι τοπικοί πληθυσμοί να έχουν ήδη εξαφανιστεί
Τα τεχνητά φράγματα, που κατασκευάστηκαν για τον έλεγχο των πλημμυρών και για τη βελτίωση της άρδευσης για τη γεωργία, εμποδίζουν τη γιγαντιαία σαλαμάνδρα να μεταναστεύσει προς τα πάνω, με σκοπό να φτάσει σε περιοχές αναπαραγωγής, ενώ καταστρέφουν και τις φυσικές φωλιές όπου οι σαλαμάνδρες αναπαράγονται και εκκολάπτουν τα αυγά τους. Όπως σημείωσε ο ερευνητής και μέλος της Ιαπωνικής Εταιρείας Γιγαντιαίων Σαλαμάνδρων, Yuki Taguchi, στον Guardian, είναι πιθανό σε ορισμένες περιοχές οι τοπικοί πληθυσμοί να έχουν ήδη εξαφανιστεί.

Μεταξύ όσων εργάζονται για να διασφαλίσουν το μέλλον της σαλαμάνδρας και ο σύμβουλος οικοτουρισμού από τη Βρετανία, Richard Pearce. Ο ίδιος ζει στην Ιαπωνία για περισσότερο από μια δεκαετία ενώ, το 2021, ίδρυσε τη ΜΚΟ Sustainable Daisen, που κατασκευάζει ράμπες σε φράγματα για να επιτρέπει στις σαλαμάνδρες να κινούνται ελεύθερα κατά μήκος του συστήματος του ποταμού Nawa. Ο ποταμός πηγάζει από το όρος Daisen, την υψηλότερη κορυφή της περιοχής Chugoku. Σε διάφορες τοποθεσίες έχουν κατασκευαστεί ράμπες και σκάλες, ωστόσο αυτές δεν μπορούν να αντισταθμίσουν τον τεράστιο αριθμό των θυροφραγμάτων στους ιαπωνικούς ποταμούς. Όπως σημειώνει ο Taguchi, «χρειαζόμαστε πολύ περισσότερες ράμπες».

Ιαπωνική γιγαντιαία σαλαμάνδραΙαπωνική γιγαντιαία σαλαμάνδρα

Η Sustainable Daisen με την άδεια της τοπικής κυβέρνησης κατασκεύασε, τον περασμένο Σεπτέμβριο, κατασκεύασε προσωρινές ράμπες από πέτρες και ξύλο σε τέσσερα φράγματα στη λεκάνη του ποταμού Nawa. «Καταφέραμε να παραδεχτούν ότι τα φράγματα αποτελούν πρόβλημα για τις ιαπωνικές γιγάντιες σαλαμάνδρες και να αναγνωρίσουν ότι οι ράμπες είναι ένας τρόπος για την αντιμετώπισή του», αναφέρει ο Pearce. Το επόμενο βήμα είναι να γίνουν οι κατασκευές περισσότερες σε αριθμό και μόνιμες. Ωστόσο, ο ίδιος δεν πιστεύει ότι τα δημόσια κονδύλια για την κατασκευή ραμπών θα υπάρξουν σύντομα καθώς είναι αρκετά δύσκολο να πειστούν πολίτες και αξιωματούχοι για τα μέτρα διατήρησης του είδους. Όπως πολλές αγροτικές πόλεις στην Ιαπωνία, η Daisen έχει συρρικνωμένο και γηρασμένο πληθυσμό και φθίνουσα οικονομία. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα μειωμένους οικονομικούς αλλά και ανθρώπινους πόρους. Η διάσωση της γιγαντιαίας σαλαμάνδρας δεν αποτελεί προτεραιότητα.

Ο αναπληρωτής καθηγητής βιολογίας στο Πανεπιστήμιο Bucknell των ΗΠΑ και μέλος της ομάδας που αξιολόγησε την κατάσταση της ιαπωνικής γιγαντιαίας σαλαμάνδρας στον κόκκινο κατάλογο, Mizuki Takahashi, σημειώνει ακόμα ότι, και σε ολόκληρη την Ιαπωνία, «δεν ενδιαφέρονται αρκετοί νέοι για τη διατήρηση του είδους. Και αν ενδιαφέρονται ακόμα, δεν μπορούν να βρουν δουλειά σε αυτόν τον τομέα».

Πρόβλημα αποτελεί, επίσης, και ο τρόπος με τον οποίο προστατεύεται η ιαπωνική γιγαντιαία σαλαμάνδρα. Σύμφωνα με νόμο του 1952 το κυνήγι της απαγορεύεται. Οι πολίτες δεν επιτρέπεται καν να αγγίζουν το είδος. Ο ίδιος νόμος ορίζει τη σαλαμάνδρα και ως «ειδικό φυσικό μνημείο» – γεγονός που σημαίνει ότι, η ευθύνη για τη διατήρησή της βρίσκεται στα χέρια των πολιτιστικών υπηρεσιών. Οι εν λόγω υπηρεσίες σπανίως στελεχώνονται από βιολόγους ή ειδικούς σε θέματα άγριας ζωής.

Ο Pearce και άλλοι ειδικοί πιστεύουν ότι, ο χρόνος για τη διάσωση του είδους μετράει αντίστροφα. «23 εκατομμύρια χρόνια DNA μπορεί να εξαφανιστούν στη βάρδια μας», λέει ο ίδιος. «Πιστεύω ειλικρινά ότι, αν δεν κάνω κάτι εγκαίρως, δε θα το κάνει κανείς άλλος», καταλήγει.

Το ρήγμα του Κορινθιακού αναγκάζει την Πελοπόννησο να απομακρύνεται από τη Στερεά Ελλάδα

«Οι ελληνικές θάλασσες κρύβουν μεγάλο πλούτο και μεγάλες απειλές ταυτόχρονα. Έχουμε κάθε λόγο να αξιοποιήσουμε τον θαλάσσιο πλούτο και έχουμε υποχρέωση να μειώσουμε την διακινδύνευση από τις θαλάσσιες απειλές. Και τα δύο μπορούν να γίνουν μόνο με ένα τρόπο: με ενίσχυση της θαλάσσιας έρευνας». Αυτό τονίζει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο γεωλόγος Δρ Δημήτρης Σακελλαρίου, Διευθυντής Ερευνών στο Ινστιτούτο Ωκεανογραφίας του Ελληνικού Κέντρου Θαλάσσιων Ερευνών (ΕΛΚΕΘΕ), μέλος της Επιτροπής Σεισμικού Κινδύνου & Μείωσης Σεισμικής Διακινδύνευσης του ΟΑΣΠ, συντονιστής του ερευνητικού προγράμματος «Αθηνά εναντίον Εγκέλαδου» (ΕΛΙΔΕΚ) και συντονιστής του έργου «Νέο Ερευνητικό Σκάφος».

Όπως αναφέρει, τα τελευταία χρόνια οι ερευνητές του Ινστιτούτου Ωκεανογραφίας του ΕΛΚΕΘΕ συνέλεξαν και επεξεργάστηκαν όλα τα διαθέσιμα δεδομένα από παλαιότερες και πρόσφατες θαλάσσιες σεισμικές και βυθομετρικές έρευνες. Σκοπός αυτής της προσπάθειας ήταν η χαρτογράφηση των υποθαλάσσιων ρηγμάτων στο Αιγαίο, στο Ιόνιο Πέλαγος και στην Ελληνική Τάφρο, η μελέτη των κινηματικών χαρακτηριστικών τους, η εκτίμηση του σεισμικού δυναμικού τους και η κατανόηση της τεκτονικής παραμόρφωσης της ευρύτερης περιοχής.

Από την χαρτογράφηση δημιουργήθηκε μια βάση δεδομένων με μερικές εκατοντάδες, μεγάλα και μικρότερα, σίγουρα και πιθανά, υποθαλάσσια ρήγματα. Περίπου 100-150 από τα πιο σημαντικά ρήγματα παρουσιάζονται σε σχετικό χάρτη (βλ. συνημμένο). Σύμφωνα με τον κ. Σακελλαρίου, «ο χάρτης των υποθαλάσσιων ρηγμάτων μοιάζει πλήρης, δυστυχώς όμως δεν είναι. Σε αντίθεση με την χερσαία Ελλάδα, μόνο το 30% των ελληνικών βυθών έχει μελετηθεί συστηματικά. Για το υπόλοιπο 70% οι γνώσεις μας είναι πολύ περιορισμένες και μόνο εκτιμήσεις μπορούμε να κάνουμε».

Πάντως, από τα διαθέσιμα επιστημονικά δεδομένα προέκυψαν νέα στοιχεία και συμπεράσματα για τα κύρια κινηματικά χαρακτηριστικά των ρηγμάτων. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα την καλύτερη κατανόηση των μακροπρόθεσμων διεργασιών παραμόρφωσης της λεγόμενης «μικροπλάκας του Αιγαίου», αλλά και την εξαγωγή ρεαλιστικών εκτιμήσεων για το σεισμικό δυναμικό των υποθαλάσσιων ρηγμάτων. Η περιοχή του Αιγαίου αποτελεί ένα παζλ πολυάριθμων μικρότερων λιθοσφαιρικών τεμαχών, τα όρια των οποίων καθορίζονται από μεγαλύτερες ή μικρότερες ζώνες ρηγμάτων. Κάθε ζώνη ρηγμάτων έχει τα δικά της κινηματικά χαρακτηριστικά, τα οποία καθορίζουν το είδος της κίνησης μεταξύ των γειτονικών τεμαχών.

Για παράδειγμα, η τεκτονική διαπλάτυνση (εφελκυσμός) του Κορινθιακού Κόλπου σε διεύθυνση Βορρά-Νότου αναγκάζει την Πελοπόννησο να απομακρύνεται από τη Στερεά Ελλάδα με ρυθμό 10-12 μέτρων ανά 1.000 χρόνια. Η Λήμνος, η οποία βρίσκεται στο νότιο τέμαχος της δεξιόστροφης ζώνης του Βόρειου Αιγαίου (Ρήγμα Βόρειας Ανατολίας), κινείται προς νοτιοδυτικά σε σχέση με το ‘Αγιο Όρος με ρυθμό 12-13 μέτρων ανά 1.000 χρόνια. Η Αστυπάλαια κινείται προς τα νοτιοδυτικά σε σχέση με την Αμοργό με ρυθμό 4 μέτρων ανά 1.000 χρόνια.

«Αν σκεφτεί κανείς ότι για να γίνει μετατόπιση ενός μέτρου σε ένα ρήγμα χρειάζεται ένας σεισμός με μέγεθος 6,5-7,0 γίνεται εύκολα αντιληπτό πόσοι σεισμοί χρειάζονται για να δημιουργήσουν τις μετακινήσεις που αναφέρθηκαν πιο πάνω», επισημαίνει ο κ. Σακελλαρίου.

Συνολικά, η ευρύτερη περιοχή της «μικροπλάκας του Αιγαίου» επεκτείνεται προς Νότο. Η μετακίνηση της Κρήτης προς τα νότιο-νοτιοδυτικά με ταχύτητα 30-35 μέτρων ανά 1.000 χρόνια σε σχέση με τη Βόρεια Ελλάδα αντιπροσωπεύει τη συνολική παραμόρφωση της μικροπλάκας. Αυτή η παραμόρφωση προκύπτει σαν συνολικό αποτέλεσμα των μετακινήσεων που γίνονται κατά μήκος των πολυάριθμων ρηγμάτων και ρηξιγενών ζωνών που διατρέχουν την περιοχή.

«Εύκολα διαπιστώνει κανείς ότι τα υποθαλάσσια ρήγματα έχουν πολύ σημαντική συμβολή στην παραμόρφωση του Αιγαίου, χαρακτηρίζονται από υψηλό σεισμικό δυναμικό και μπορούν να προκαλέσουν ισχυρούς σεισμούς με καταστροφικά αποτελέσματα», τονίζει ο ίδιος.

Η συμβολή του ΕΛΚΕΘΕ

Η βάση των υποθαλάσσιων ενεργών ρηγμάτων του ΕΛΚΕΘΕ θα χρησιμοποιηθεί και θα ενσωματωθεί στον ψηφιακό χάρτη των ρηγμάτων της Ελλάδας. Το έργο αυτό υλοποιείται από την Ελληνική Αρχή Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών (ΕΑΓΜΕ) σε συνεργασία με όλους τους γεωλογικούς και σεισμολογικούς φορείς της χώρας, με επικεφαλής τον Οργανισμό Αντισεισμικού Σχεδιασμού & Προστασίας (ΟΑΣΠ).

Μέχρι το επόμενο καλοκαίρι αναμένεται να εγκατασταθεί στο Ωκεανογραφικό Σκάφος ΑΙΓΑΙΟ ένα νέο σύστημα θαλάσσιων σεισμικών ερευνών, το οποίο θα αναβαθμίσει τις υπάρχουσες δυνατότητες και θα συμβάλει στην συλλογή νέων δεδομένων και την καλύτερη κατανόηση των υποθαλάσσιων ρηγμάτων. Το σύστημα αυτό θα αποκτηθεί στο πλαίσιο του προγράμματος «Αθηνά εναντίον Εγκέλαδου» του Ινστιτούτου Ωκεανογραφίας του ΕΛΚΕΘΕ και χρηματοδοτείται από το Ελληνικό Ίδρυμα Έρευνας & Καινοτομίας (ΕΛΙΔΕΚ). Η προμήθεια και λειτουργία υποθαλάσσιων σεισμογράφων είναι ένας ακόμη στόχος του ΕΛΚΕΘΕ που θα βοηθήσει σημαντικά στην παρακολούθηση και κατανόηση των υποθαλάσσιων σεισμών.

«Μεγάλη ώθηση στη θαλάσσια έρευνα στη χώρα μας θα δώσει και η ναυπήγηση του νέου, σύγχρονου ερευνητικού σκάφους, το οποίο χρηματοδοτείται κατά 75% από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων και κατά 25% από το Ελληνικό Κράτος. Παρά την καθυστέρηση τουλάχιστον τριών χρόνων στη διασφάλιση της εθνικής συμμετοχής, ελπίζουμε ότι οι διάφοροι αρμόδιοι κυβερνητικοί και κρατικοί παράγοντες γρήγορα θα πειστούν για την χρησιμότητα και την αναγκαιότητα του νέου ερευνητικού σκάφους και σύντομα θα ξεκινήσει η ναυπήγηση του», λέει ο κ.Σακελλαρίου.

Οι υποθαλάσσιοι σεισμοί του παρελθόντος

     Αναφερόμενος στο παρελθόν, θυμίζει ότι «τέσσερις από τους μεγαλύτερους και πιο καταστροφικούς σεισμούς που έχουν γίνει στην ευρύτερη περιοχή του Αιγαίου, του Ιόνιου και της Ελληνικής Τάφρου έχουν ένα κοινό χαρακτηριστικό: ήταν υποθαλάσσιοι και προκλήθηκαν από υποθαλάσσια ρήγματα».
  • Στις 21 Ιουλίου του 365 μ.Χ. ένας υποθαλάσσιος σεισμός νοτιοδυτικά της Κρήτης με μέγεθος περίπου 8 – 8,5 ανασήκωσε ολόκληρη την Δυτική Κρήτη και προκάλεσε το μεγαλύτερο γνωστό τσουνάμι στη Μεσόγειο.
  • Στις 8 Αυγούστου του 1303 μ.Χ. ένας υποθαλάσσιος σεισμός νότια της Καρπάθου με μέγεθος περίπου 8 δημιούργησε μεγάλες καταστροφές σε όλα τα κοντινά νησιά και προκάλεσε ένα εξίσου καταστροφικό τσουνάμι στην Ανατολική Μεσόγειο.
  • Στις 9, 11 και 12 Αυγούστου 1953 τέσσερις σεισμοί με μεγέθη 6,4, 6,8, 7,2 και 6,3 στο Ιόνιο Πέλαγος ισοπέδωσαν σχεδόν ολοκληρωτικά την Κεφαλονιά, την Ιθάκη και τη Ζάκυνθο.
  • Στις 9 Ιουλίου 1956 ένας υποθαλάσσιος σεισμός με μέγεθος περίπου 7,5 στην περιοχή μεταξύ Αμοργού, Σαντορίνης, Ανάφης και Αστυπάλαιας δημιούργησε μεγάλες καταστροφές σε όλα τα κοντινά νησιά και προκάλεσε το μεγαλύτερο τσουνάμι του 20ου αιώνα στη Μεσόγειο.
  • Πριν λίγες δεκαετίες, στις 24 και 25 Φεβρουαρίου και 4 Μαρτίου 1981 έγιναν τρεις σεισμοί με επίκεντρα στη θαλάσσια περιοχή των Αλκυονίδων και μεγέθη 6,7, 6,4 και 6,3 αντίστοιχα, που προκάλεσαν ανθρώπινες απώλειες και σημαντικές καταστροφές όχι μόνο στις γειτονικές περιοχές αλλά και στην Αθήνα.
  • Στο πρόσφατο παρελθόν, τρεις υποθαλάσσιοι σεισμοί με μεγέθη μεγαλύτερα από 6 στη Λέσβο (17 Ιουνίου 2017, μέγεθος 6,3), στην Κω (21 Ιουλίου 2017, μέγεθος 6,2) και στη Σάμο (30 Οκτωβρίου 2020, μέγεθος 6,7) προκάλεσαν ανθρώπινες απώλειες, μεγάλες καταστροφές και αντίστοιχα, μικρής έντασης, τσουνάμι. «Όλα τα παραπάνω παραδείγματα σεισμών, παλαιότερων και πρόσφατων, συνηγορούν σε ένα σημαντικό συμπέρασμα: οι υποθαλάσσιοι σεισμοί και τα υποθαλάσσια ρήγματα συνιστούν απειλή τόσο μεγάλη όσο είναι η απειλή από τους χερσαίους σεισμούς και τα χερσαία ρήγματα. Έχοντας δε υπόψη ότι οι υποθαλάσσιοι σεισμοί έχουν τη δυναμική να προκαλέσουν τσουνάμι, σε κάποιες περιπτώσεις αποδεικνύονται περισσότερο καταστροφικοί από τους χερσαίους σεισμούς», αναφέρει ο κ. Σακελλαρίου.

Το πιο ισχυρό διαβατήριο στον κόσμο για το 2023

Τρία ασιατικά διαβατήρια προσφέρουν στους κατόχους τους μεγαλύτερη ελευθερία για την πραγματοποίηση ταξιδιών παγκοσμίως από αυτές οποιασδήποτε άλλης χώρας, σύμφωνα με μια νέα τριμηνιαία έκθεση που κυκλοφόρησε από την εταιρεία παροχής συμβουλών για την ιθαγένεια και τη διαμονή με έδρα το Λονδίνο, Henley & Partners.

Οι πολίτες της Ιαπωνίας απολαμβάνουν πρόσβαση χωρίς βίζα ή βίζα κατ’ απαίτηση σε ρεκόρ 193 προορισμών σε όλο τον κόσμο, λίγο πιο μπροστά από τη Σιγκαπούρη και τη Νότια Κορέα, των οποίων οι πολίτες μπορούν να επισκέπτονται ελεύθερα 192 προορισμούς.

Τα παγκόσμια ταξίδια βρίσκονται πλέον στο 75% περίπου των επιπέδων πριν από την πανδημία, σύμφωνα με την τελευταία έκδοση του Henley Passport Index, η οποία βασίζεται σε στοιχεία της Διεθνούς Ένωσης Αερομεταφορών (IATA).

Κάτω από την πρώτη τριάδα της Ασίας, μια πληθώρα ευρωπαϊκών χωρών βρίσκεται κοντά στην κορυφή του βαθμολογικού πίνακα. Η Γερμανία και η Ισπανία βρίσκονται ισόπαλες με 190 προορισμούς και ακολουθούν η Φινλανδία, η Ιταλία και το Λουξεμβούργο με 189.

Έπειτα, η Αυστρία, η Δανία, η Ολλανδία και η Σουηδία βρίσκονται στην πέμπτη θέση, ενώ η Γαλλία, η Ιρλανδία, η Πορτογαλία και το Ηνωμένο Βασίλειο βρίσκονται στο Νο. 6.

Η Νέα Ζηλανδία και οι Ηνωμένες Πολιτείες κάνουν την εμφάνισή τους στο Νο. 7, δίπλα στο Βέλγιο, τη Νορβηγία, την Ελβετία και την Τσεχία.

Οι Αφγανοί υπήκοοι βρίσκονται για άλλη μια φορά στο κάτω μέρος του δείκτη και μπορούν να έχουν πρόσβαση σε μόλις 27 χώρες χωρίς να απαιτείται βίζα εκ των προτέρων.

Σύμφωνα με το CNNi, η λίστα της Henley & Partner είναι ένας από τους πολλούς δείκτες που δημιουργήθηκαν από χρηματοπιστωτικές εταιρείες για την ταξινόμηση των παγκόσμιων διαβατηρίων σύμφωνα με την πρόσβαση που παρέχουν στους πολίτες τους.

Ο δείκτης Henley Passport Index κατατάσσει 199 διαβατήρια ανάλογα με τον αριθμό των προορισμών στους οποίους μπορούν να έχουν πρόσβαση οι κάτοχοί τους χωρίς προηγούμενη απαίτηση βίζας. Ενημερώνεται σε πραγματικό χρόνο καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, καθώς και όταν τίθενται σε ισχύ οι αλλαγές στην πολιτική θεωρήσεων.

Τα καλύτερα διαβατήρια για το 2023, σύμφωνα με το Henley Passport Index

  1. Ιαπωνία (193 προορισμοί)
  2. Σιγκαπούρη, Νότια Κορέα (192 προορισμοί)
  3. Γερμανία, Ισπανία (190 προορισμοί)
  4. Φινλανδία, Ιταλία, Λουξεμβούργο (189 προορισμοί)
  5. Αυστρία, Δανία, Ολλανδία, Σουηδία (188 προορισμοί)
  6. Γαλλία, Ιρλανδία, Πορτογαλία, Ηνωμένο Βασίλειο (187 προορισμοί)
  7. Βέλγιο, Νέα Ζηλανδία, Νορβηγία, Ελβετία, Ηνωμένες Πολιτείες, Τσεχία (186 προορισμοί)
  8. Αυστραλία, Καναδάς, Ελλάδα, Μάλτα (185 προορισμοί)
  9. Ουγγαρία, Πολωνία (184 προορισμοί)
  10. Λιθουανία, Σλοβακία (183 προορισμοί)

Τα χειρότερα διαβατήρια για το 2023, σύμφωνα με τον δείκτη Henley Passport Index

Αρκετές χώρες σε όλο τον κόσμο έχουν πρόσβαση χωρίς βίζα ή βίζα κατά την άφιξη σε 40 ή λιγότερες χώρες. Αυτές περιλαμβάνουν:

  1. Βόρεια Κορέα (40 προορισμοί)
  2. Νεπάλ, παλαιστινιακό έδαφος (38 προορισμοί)
  3. Σομαλία (35 προορισμοί)
  4. Υεμένη (34 προορισμοί)
  5. Πακιστάν (32 προορισμοί)
  6. Συρία (30 προορισμοί)
  7. Ιράκ (29 προορισμοί)
  8. Αφγανιστάν (27 προορισμοί)

Ο θηλασμός μπορεί να προστατεύσει τα μωρά από την COVID-19

Οι θηλάζουσες μητέρες που έχουν εμβολιαστεί κατά του COVID-19  διαθέτουν αντισώματα κατά του SARS-CoV-2 στο μητρικό γάλα τους, αποκαλύπτει μελέτη επιστημόνων από το Πανεπιστημίου της Φλόριντα που δημοσιεύεται στο επιστημονικό περιοδικό Journal of Perinatology, όπου σημειώνεται πως τα αντισώματα ήταν ανιχνεύσιμα στα δείγματα κοπράνων των βρεφών των μητέρων που τα  θήλασαν.

Σύμφωνα με την μελέτη κατά τους πρώτους μήνες της ζωής τους, όταν το ανοσοποιητικό τους σύστημα αναπτύσσεται ακόμη, τα βρέφη επωφελούνται από τα μητρικά αντισώματα που λαμβάνουν μέσω του πλακούντα πριν από τη γέννηση και μέσω του μητρικού γάλακτος μετά τη γέννηση. Ο SARS-CoV-2 δεν αποτελεί σε αυτό εξαίρεση. Προηγούμενες μελέτες έχουν ήδη ανιχνεύσει αντισώματα κατά του SARS-CoV-2 στο αίμα του ομφάλιου λώρου και στο μητρικό γάλα από μητέρες που είχαν εμβολιαστεί κατά του COVID-19.

Τα αντισώματα μπορούν να απορροφηθούν από τα έντερα των παιδιών, κάτι που είναι δυνατό μόνο τους πρώτους μήνες της ζωής και πιθανώς να προστατεύσουν τα βρέφη από συστηματικές λοιμώξεις. Ο μαστικός αδένας παράγει επίσης αντισώματα IgA, τα οποία είναι υπεύθυνα για την προστασία των βλεννογόνων.

Στα βρέφη, αυτά τα αντισώματα θα μπορούσαν να βοηθήσουν στην πρόληψη εντερικών λοιμώξεων με SARS-CoV-2, οι οποίες πιστεύεται ότι είναι πιο συχνές στα βρέφη παρά στους ενήλικες. Στα μικρά παιδιά, το ιικό RNA απεκκρίνεται επίσης στα κόπρανα για εβδομάδες, γεγονός που υποδηλώνει πιθανό κίνδυνο μόλυνσης για άλλα άτομα.

Σε μια εργαστηριακή δοκιμή σε ψευδοϊούς, οι ερευνητές εξέτασαν εάν τα αντισώματα που περιέχονται στα δείγματα κοπράνων ήταν σε θέση να εξουδετερώσουν τον SARS-CoV-2. Αυτό ήταν δυνατό ακόμη και πριν εμβολιαστούν οι μητέρες. Ορισμένες συμμετέχουσες στη μελέτη εμβολιάστηκαν μάλιστα μόνο ενώ θήλαζαν. Μετά τους εμβολιασμούς, υπήρξε σημαντική αύξηση στην εξουδετερωτική δράση, ακόμη και όταν τα επίπεδα αντισωμάτων στο αίμα της μητέρας είχαν ήδη μειωθεί.

 

Αρχηγός ΓΕΕΘΑ: Καταγγελία για ψεύτικους λογαριασμούς στα κοινωνικά δίκτυα με το όνομά του

Με ανάρτησή στους προσωπικους λογαριασμούς του τόσο στο Facebook όσο και στο Twitter, ο αρχηγός ΓΕΕΘΑ στρατηγός Κωνσταντίνος Φλώρος ενημερώνει ότι στο Διαδίκτυο έχουν δημιουργηθεί ψεύτικοι λογαριασμοί με το όνομά του. Ειδικότερα ο κ. Φλώρος επισήμανε:

«Το τελευταίο χρονικό διάστημα διαπιστώθηκε ότι ανεβαίνουν ψεύτικοι λογαριασμοί στα κοινωνικά δίκτυα χρησιμοποιώντας την ιδιότητα και το ονοματεπώνυμό μου. Θα ήθελα να ενημερώσω τους Φίλους και Ακόλουθους της Σελίδας μου στα κοινωνικά δίκτυα, ότι αυτή είναι Πιστοποιημένη και η Πιστοποίησή της φέρει και την σχετική ένδειξη (σ.σ το σύμβολο ελέγχου ✔). Αναρτήσεις και μηνύματα που δεν φέρουν την εν λόγω ένδειξη είναι ψευδή και παρακαλώ πολύ να τα αγνοείτε. Σας ευχαριστώ!»

Θέλετε να πετύχετε τους στόχους σας; Εξαρτάται από το κίνητρό σας

Ζωτικής σημασίας για την επίτευξη των στόχων μας είναι τα κίνητρα. Ωστόσο, δεν είναι όλα τα κίνητρα ίδια και κάποιοι παράγοντες που κινητοποιούν την επιθυμία μας για επιτυχία μπορεί να είναι ακόμα και επιζήμιοι.

Στην αρχή κάθε νέας χρονιάς, βάζουμε τους στόχους μας για τους επόμενους μήνες. Καθώς το κάνουμε, αξίζει να σκεφτούμε όχι μόνο στους στόχους αυτούς, αλλά και τους λόγους για τους οποίους αποφασίζουμε να τους επιδιώξουμε.
Για παράδειγμα, ας πούμε ότι θέλετε να γράψετε ένα μυθιστόρημα! Το κάνετε για την απόλαυση της δημιουργίας ενός φανταστικού κόσμου, στον οποίο κατοικούν ασυνήθιστοι χαρακτήρες; Ή επειδή αγαπάτε τη λογοτεχνία και επιθυμείτε να συνεισφέρετε στον τομέα αυτό; Ίσως θέλετε απλώς να αποδείξετε πως μπορείτε να γράψετε ένα βιβλίο, ίσως επιθυμείτε τη φήμη ή πολύ απλά επιθυμείτε τα χρήματα που μπορεί να αποφέρει η επιτυχία του βιβλίου.

Σύμφωνα με τη θεωρία του αυτοπροσδιορισμού (self-determination theory, SDT) καθένα από τα ερωτήματα αυτά αντιπροσωπεύει μία διαφορετική πηγή παρακίνησης με διακριτές συνέπειες -θετικές ή αρνητικές- στη ζωή και στις επιδόσεις μας. Επιλέγοντας τους σωστούς στόχους για τους σωστούς λόγους, θα είστε πιο αφοσιωμένοι σε αυτό που κάνετε και πιο αποφασισμένοι, και θα απολαύσετε περισσότερο την επιτυχία σας.

Όπως πολλές άλλες επιστημονικές θεωρίες, η θεωρία του αυτοπροσδιορισμού ερευνάται επί χρόνια. Έχει τις ρίζες της σε μελέτες της δεκαετίας του 1970, αλλά αποτέλεσε αντικείμενο μεγάλης προσοχής μετά τη δημοσίευση έρευνας το 2000, η οποία παρουσίαζε κάποιες κύριες έννοιες της θεωρίας αυτής, σχετικά με τα κίνητρα, τις επιδόσεις και την ευεξία.
Στο επίκεντρο της θεωρίας βρίσκεται η αισιόδοξη αντίληψη πως οι περισσότεροι έχουμε μια φυσική επιθυμία για μάθηση και ανάπτυξη. «Βασίζεται στην υπόθεση πως οι άνθρωποι διαθέτουν αναπτυξιακό προσανατολισμό», αναφέρει η Άνια Βαν ντεν Μπρουκ, καθηγήτρια στο τμήμα Οικονομικών Επιστημών και Επιχειρήσεων στο Καθολικό Πανεπιστήμιο του Λούβεν στο Βέλγιο.

Στα μικρά παιδιά είναι πιο ευδιάκριτος ο αναπτυξιακός προσανατολισμός, με το ακόρεστο ενδιαφέρον τους για τον κόσμο γύρω τους. Όμως και οι ενήλικες μπορούν να αισθανθούν έμφυτο ενθουσιασμό και περιέργεια για κάποιες δραστηριότητες, με αποτέλεσμα και μόνο η ολοκλήρωση μιας εργασίας να αποτελεί επιβράβευση (φέρτε στον νου σας κάποια φορά που ήσασταν τόσο απορροφημένοι με κάτι, που δεν καταλάβατε πώς πέρασε η ώρα). Αυτό είναι γνωστό ως «εσωτερικό» κίνητρο.

Ωστόσο, συχνά, μπορεί να μην διαθέτουμε επαρκή εσωτερική παρακίνηση για να κάνουμε κάτι το οποίο είναι απαραίτητο για την επίτευξη ενός στόχου μας. Τότε χρειάζεται να ενθαρρύνουμε τον εαυτό μας -ή να ενθαρρυνθούμε- με διάφορες μορφές «εξωτερικών» κινήτρων.

Αυτά είναι:

  • Η ταύτιση: Μπορεί να μην απολαμβάνουμε τη δραστηριότητα αυτή καθαυτή, ίσως όμως να ανταποκρίνεται στις γενικότερες αξίες και στους στόχους μας, κάτι που αποτελεί μια διαφορετική μορφή παρακίνησης. Για έναν δάσκαλο, η αναγνώριση της σημασίας της εκπαίδευσης και του ρόλου του στη διαμόρφωση ενός καλύτερου μέλλοντος για τους μαθητές του, ίσως τον κινητοποιεί να αφιερώνει επιπλέον ώρες για τη βαθμολόγηση εργασιών. Για έναν επίδοξο συγγραφέα, μπορεί να είναι η αίσθηση πως δημιουργεί ένα σημαντικό λογοτεχνικό έργο, που τον ωθεί να συνεχίζει να επιμελείται το χειρόγραφό του, ακόμα κι αν απαιτεί κόπο.
  • Η ενδοπροβαλλόμενη ρύθμιση: Κάποιες φορές πιέζουμε τον εαυτό μας για να διατηρήσουμε το εγώ και την αυτοεικόνα μας. «Η αυτοπεποίθησή σας ίσως εξαρτάται από τη δραστηριότητα», εξηγεί η Βαν ντεν Μπρουκ. Ανησυχούμε πως, εάν δεν επιτύχουμε τον στόχο μας, θα νιώσουμε ντροπή και αποτυχημένοι.
  • Η εξωτερική ρύθμιση: Άλλοτε, η παρακίνηση προέρχεται αμιγώς από εξωτερικές επιβραβεύσεις, όπως η φήμη και τα χρήματα. Σε κάποιους εργασιακούς χώρους, αυτού του είδους το κίνητρο ίσως έχει τη μορφή μπόνους και την αύξηση του μισθού. Συνεχίζουμε την προσπάθεια προκειμένου να πάρουμε τα χρήματα, ακόμα και αν το αντικείμενο εργασίας μάς φαίνεται ανούσιο.

Εκείνοι στους οποίους όλα αυτά έχουν μικρή επίδραση διακρίνονται από έλλειψη κινήτρων, και αναμένεται να έχουν χαμηλή αποδοτικότητα και συμμετοχή. Αυτό είναι πιο ορατό στην εκπαίδευση, όπου κάποιοι μαθητές, με κάθε ευκαιρία, χάνουν μαθήματα και δεν έχουν καμία πρόθεση να προσπαθήσουν για καλύτερες επιδόσεις.

Οι ψυχολόγοι που μελετούν τη θεωρία του αυτοπροσδιορισμού έχουν σχεδιάσει διάφορα ερωτηματολόγια για να αξιολογήσουν κάθε είδους κίνητρο σε διαφορετικές συνθήκες. Οι έρευνες των τελευταίων δύο δεκαετιών έχουν αναδείξει κάποια πολύ ευδιάκριτα μοτίβα.

Για παράδειγμα, η Βαν ντεν Μπρουκ πρόσφατα ανέλυσε 104 μελέτες που εξετάζουν την παρακίνηση στον χώρο εργασίας. Όπως ήταν αναμενόμενο, τα εσωτερικά κίνητρα -έμφυτο ενδιαφέρον ή ευχαρίστηση που προκαλείται από την ίδια την εργασία- σηματοδοτούσαν μεγαλύτερη ικανοποίηση από την εργασία, συμμετοχή και επιθυμία για δράση, και εμπόδιζαν την εργασιακή εξουθένωση. Η ταύτιση -η αίσθηση πως μια εργασία είναι σημαντική ή ουσιώδης- επίσης συντελούσε στην ευεξία, και αποδείχθηκε ακόμα πιο κρίσιμη για τις επιδόσεις.

Η επίδραση των άλλων μορφών παρακίνησης τείνει να είναι πιο ασαφής. Η ενδοπροβαλλόμενη ρύθμιση (η σύνδεση της εργασίας μας με την αυτοεκτίμησή μας) δείχνει να διασφαλίζει καλύτερες επιδόσεις, όμως αυξάνει το στρες και ενέχει μεγάλο κίνδυνο για εργασιακή εξουθένωση: ένα υψηλό τίμημα της επαγγελματικής επιτυχίας.

Η εξωτερική ρύθμιση -τα οικονομικά κίνητρα- είχε τα χειρότερα αποτελέσματα. Ως κύρια μορφή παρακίνησης, τα αποτελέσματά της αναφορικά με τη συμμετοχή και τις επιδόσεις ήταν περιορισμένα, και ταυτόχρονα δεν συντελεί στην ευεξία μας. Υπάρχουν επίσης στοιχεία πως εκείνοι που κινητοποιούνται αμιγώς από την εξωτερική ανταμοιβή είναι πιο πιθανόν να δράσουν με ασυνειδησία, όπως το να πουν ψέματα για τις επιδόσεις τους προκειμένου να αποκτήσουν την αναγνώριση που επιθυμούν.

Τι επιθυμείτε πραγματικά;

Σύμφωνα με τον Ίαν ΜακΡέι, εργασιακό ψυχολόγο και συγγραφέα, είναι σημαντικό να εξετάσουμε τα συμπεράσματα αυτά με επιφύλαξη. Ενώ υποστηρίζει την αξία του διαχωρισμού των διαφορετικών ειδών κινήτρων, επισημαίνει πως η σπουδαιότητά τους εξαρτάται από τις συνθήκες.

Για παράδειγμα, εάν κάποιος αντιμετωπίζει οικονομικές δυσκολίες, τότε «εξωτερικά» κίνητρα όπως ένας μεγαλύτερος μισθός μπορούν να παίξουν μεγάλο ρόλο. «Πρέπει να είμαστε προσεκτικοί με τα συμπεράσματά μας για όλους τους τομείς του εργατικού δυναμικού», σημειώνει.

Ωστόσο, εφόσον ικανοποιούνται οι βασικές σας ανάγκες, τότε τα εσωτερικά κίνητρα αποκτούν μεγαλύτερη βαρύτητα, αναφέρει ο ΜακΡέι. Έτσι, εάν βρίσκεστε σε μια σχετικά σταθερή οικονομική κατάσταση, ίσως το σκεφτείτε δύο φορές προτού αναλάβετε ένα νέο πρότζεκτ ή μια νέα θέση για επιπλέον χρήματα, εκτός και αν θεωρείτε πως θα σας κέντριζε το ενδιαφέρον ή θα σας πρόσφερε μια αίσθηση νοήματος.

Όπως λέει ο ΜακΡέι, μπορούμε να βελτιώσουμε το πώς νιώθουμε για την εργασία μας, εάν εξετάσουμε τις πηγές της παρακίνησής μας: «Η αυτεπίγνωση είναι ουσιαστικής σημασίας. Ένα από τα κύρια ζητήματα είναι να κατανοήσουμε τι ακριβώς θέλουμε από την εργασία μας – εάν σχετίζεται με τις σχέσεις μας με άλλους ανθρώπους ή με τη μάθηση και την ανάπτυξή μας, για παράδειγμα». Στη συνέχεια, μπορούμε να αναζητήσουμε ευκαιρίες ώστε να επικεντρωθούμε στα στοιχεία αυτά.

Από την πλευρά της διοίκησης, είναι σημαντικό οι επικεφαλής να ακούν προσεκτικά τους εργαζομένους όταν εκείνοι μιλούν για τα κίνητρά τους, προσθέτει ο ΜακΡέι. Και θα πρέπει να προσπαθούν πραγματικά να προσφέρουν τους πόρους που θα επιτρέψουν στους εργαζόμενους να επιδιώξουν την επίτευξη των στόχων τους. Αυτό μπορεί να είναι πολύ πιο αποτελεσματικό στην κινητοποίηση του εργατικού δυναμικού από ένα μπόνους στο τέλος του έτους στο πιο παραγωγικό μέλος της ομάδας.

Η Βαν ντεν Μπρουκ συμφωνεί και υπογραμμίζει ότι το να παρέχεται στους εργαζομένους μια αίσθηση αυτονομίας συνδέεται με τα εσωτερικά κίνητρα και την ταύτιση. Αυτό δεν σημαίνει να μπορούν να κάνουν οτιδήποτε θέλουν, αλλά, για παράδειγμα, να έχουν τη δυνατότητα να επιλέξουν κάποιες εργασίες και να τους εξηγούν τον λόγο των αναπόφευκτων αναθέσεων, έτσι ώστε τουλάχιστον να κατανοούν πώς τα καθήκοντά τους συνάδουν με την αποστολή της ομάδας.

Ο παράγοντας της απόλαυσης

Η θεωρία του αυτοπροσδιορισμού δεν έχει να κάνει μόνο με την εργασία. Μπορεί να αφορά και τα χόμπι μας.

Για παράδειγμα, θέλετε να μάθετε μια ξένη γλώσσα απλώς επειδή νομίζετε πως θα κάνετε εντύπωση; Μήπως ενδιαφέρεστε πραγματικά για τον συγκεκριμένο πολιτισμό και πρέπει να επικοινωνήσετε με τους ομιλητές της; Εάν ισχύει το τελευταίο, θα σας φανεί πολύ πιο εύκολη η σκληρή δουλειά που απαιτεί η εκμάθηση μιας ξένης γλώσσας, σε σχέση με κάποιον που θέλει να τη μάθει με στόχο την κοινωνική αναγνώριση του να είναι πολύγλωσσος.Σχετικά με τη φυσική σας κατάσταση, ίσως πιέζεστε να κάνετε κάτι δύσκολο, απλώς επειδή θέλετε να αποδείξετε τις ικανότητές σας στον εαυτό σας ή στους άλλους, και ίσως αισθάνεστε πως με έναν τρόπο αποτυγχάνετε, εάν δεν φέρνετε τον εαυτό σας στα όριά σας. Κανένας από αυτούς τους λόγους δεν αντανακλά κάποιο ιδιαίτερο εσωτερικό κίνητρο· γιατί, λοιπόν, να μην επιλέξετε ένα είδος άσκησης λιγότερο απαιτητικό αλλά πολύ πιο απολαυστικό; Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα, όσοι επιλέγουν αυτόν τον τρόπο άσκησης επιδεικνύουν μεγαλύτερη επιμονή από εκείνους που δεν έλαβαν υπόψη τους αν τους ενδιαφέρει ή απολαμβάνουν τη δραστηριότητα. Μπορεί να είναι ελαφρώς λιγότερο εξουθενωτική, αλλά, εάν είναι πιο πιθανό να συνεχίσετε, η μακροπρόθεσμη δέσμευσή σας θα αποφέρει καλύτερα αποτελέσματα.

Άλλωστε, η ζωή είναι μικρή, και μπορούμε να επιτύχουμε συγκεκριμένα πράγματα στον χρόνο που μας έχει δοθεί. Η θεωρία του αυτοπροσδιορισμού μάς υπενθυμίζει πως πρέπει να είμαστε επιλεκτικοί με ό,τι προσπαθούμε να επιτύχουμε. Εάν συγκεντρωνόμαστε στους στόχους που είναι ουσιώδεις για εμάς και μας ευχαριστούν, αγνοώντας τις επιρροές ή αυτά που μας επιβάλλουν οι άλλοι, η αυτοβελτίωση δεν θα απαιτεί κόπο, αλλά θα αποτελεί πηγή χαράς.

Πηγή: ertnews.gr