Επιστήμονες ανέπτυξαν νέο εμβόλιο που προστατεύει από πολλαπλούς κορονοϊούς

Ερευνητές ανέπτυξαν ένα μονοδοσικό εμβόλιο που προστατεύει από πολλαπλούς κορονοϊούς, συμπεριλαμβανομένου του SARS-CoV-2 που προκαλεί τον Covid-19. Από την έναρξη της πανδημίας του Covid-19, οι επιστήμονες αναζητούν τρόπους για να παράγουν ένα καθολικό εμβόλιο κατά των κορονοϊών. Τα εμβόλια mRNA που αναπτύχθηκαν ήταν μια τεράστια καινοτομία- ωστόσο, η ετήσια ενημέρωση αυτών των ενισχυτικών δόσεων για συγκεκριμένες παραλλαγές του SARS-CoV-2 είναι αναποτελεσματική και για τους επιστήμονες και για τους ασθενείς. Ο SARS-CoV-2 είναι μέλος του υπογένους Sarbecovirus, όπως και ο κορονοϊός που σχετίζεται με την επιδημία του SARS το 2003.

Οι ερευνητές από το Ινστιτούτο Τεχνολογίας της Τζόρτζια και το Πανεπιστήμιο του Ουισκόνσιν-Μάντισον, ανέπτυξαν ένα νέο εμβόλιο που προσφέρει ευρεία προστασία όχι μόνο από τις παραλλαγές του SARS-CoV-2, αλλά και από άλλους σαρβεκοϊούς. Σε πειράματα, το πρωτοποριακό τρισθενές εμβόλιο εξαφάνισε όλα τα ίχνη του ιού στους πνεύμονες των τρωκτικών, σηματοδοτώντας ένα σημαντικό βήμα προς την ανάπτυξη ενός καθολικού εμβολίου κατά των κορονοϊών. Ειδικότερα, το εμβόλιο εξαφάνισε όλα τα ίχνη των ιών SARS-CoV-1 και SARS-CoV-2 από τους πνεύμονες των ζώων.

Για τη δημιουργία του εμβολίου, η ομάδα επικεντρώθηκε στις πρωτεΐνες-ακίδες που αποτελούν χαρακτηριστικό γνώρισμα των κορονοϊών. Το τρισθενές εμβόλιο που δημιούργησαν στοχεύει τρεις πρωτεΐνες-ακίδες που είναι κοινές σε πολλούς κορονοϊούς, ιδίως σε παραλλαγές των μικροβίων που προκαλούν τον SARS και τον Covid-19.

Οι ερευνητές ελπίζουν ότι θα αναπτύξουν περαιτέρω το εμβόλιό τους ώστε να καταπολεμά μικρόβια από άλλες υποοικογένειες κορονοϊών καθώς και άλλων ιών όπως αυτοί που προκαλούν τη γρίπη.

«Ενώ είμαστε ενθουσιασμένοι με τα ευρήματα, υπάρχουν και άλλες οδοί που θα ήταν ενδιαφέρον να εξεταστούν σε μελλοντικές μελέτες», γράφουν οι επιστήμονες σε άρθρο τους που δημοσιεύθηκε στην επιστημονική επιθεώρηση Nature Communications.

«Η ενίσχυση της ανοσίας του βλεννογόνου θα μπορούσε όχι μόνο να ισχυροποιήσει την προστασία από την ιογενή λοίμωξη, αλλά και να μειώσει τη μετάδοση του ιού. Ο ενδορινικός εμβολιασμός κατά του SARS-CoV-2 έχει διερευνηθεί με διάφορους τρόπους (και) η προσαρμογή της πλατφόρμας μας για ενδορινική χορήγηση θα μπορούσε να είναι μια πολλά υποσχόμενη οδός για τη βελτίωση της βλεννογονικής απόκρισης. Θα ήταν ιδιαίτερα ενδιαφέρον να προσδιοριστεί εάν η ισχυρότερη ανοσία του βλεννογόνου οδηγεί σε πιο ανθεκτική προστασία έναντι της συμπτωματικής νόσου» καταλήγουν οι ερευνητές.

ΠΗΓΗ: New Atlas

Επιστήμονες οραματίζονται το μέλλον του νερού

Καθώς ο άνθρωπος συνεχίζει να αλληλεπιδρά με τα φυσικά συστήματα της Γης, ο αντίκτυπός μας στον κύκλο του νερού γίνεται όλο και πιο πολύπλοκος, μεταβάλλοντας δυνητικά το περιβάλλον με τρόπους που κάποτε ήταν δύσκολο να φανταστούμε. Μέθοδοι τροποποίησης του καιρού, όπως η σπορά νεφών, αλλάζουν τον τρόπο με τον οποίο τα έθνη σχεδιάζουν τη χρήση του νερού ενόψει της κλιματικής αλλαγής. Αυτές και άλλες αλλαγές στον κύκλο του νερού ήταν κάποτε δύσκολο να τις φανταστούμε, αλλά αποτελούν όλο και περισσότερο μέρος της σύγχρονης διαχείρισης του νερού στον πλανήτη.

Ο Πάτρικ Κις, ειδικός σε θέματα κλιματικής και κοινωνικής αλλαγής από το Πολιτειακό Πανεπιστήμιο του Κολοράντο, εκτιμά ότι υπάρχει ένα κενό όσον αφορά την κατανόηση των μακροχρόνιων επιπτώσεων αυτών των αλλαγών. Για να κατανοήσει καλύτερα πώς αυτού του είδους οι δραστηριότητες θα μπορούσαν να διαμορφώσουν τον πλανήτη μας, ο Κις επιστράτευσε επιστήμονες, ειδικούς σε θέματα νερού, προκειμένου να αναπτύξουν σενάρια με διαφορετικές εκδοχές για το μέλλον.

Η επιστημονική φαντασία ως εργαλείο για την κατανόηση των επιπτώσεων

Η μελέτη τους, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Global Sustainability, περιλαμβάνει εντυπωσιακές εικόνες οι οποίες συνοδεύονται από ιστορίες επιστημονικής φαντασίας, καθώς και εναλλακτικές μορφές αφήγησης, όπως ημερολογιακές καταχωρήσεις. Ο Κις δήλωσε ότι η μελέτη προσφέρει ένα οδικό χάρτη, βασισμένο στην επιστήμη, για την οικοδόμηση μιας κοινής κατανόησης των μελλοντικών δραστηριοτήτων και προβλημάτων που αντιμετωπίζει η διαχείριση των υδάτων.

«Η επιστημονική φαντασία μπορεί να έχει απήχηση πολύ πέρα από τα διαγράμματα και τα γραφήματα. Αυτές οι ιστορίες μας φέρνουν αντιμέτωπους με το ανθρώπινο κόστος της περιβαλλοντικής χειραγώγησης. Προκαλούν ερωτήματα σχετικά με τα δικαιώματα στο νερό, τις διεθνείς συγκρούσεις και τα απεγνωσμένα μέτρα που μπορεί να υιοθετήσει ένας διψασμένος κόσμος. Πρόκειται για ένα κάλεσμα σε αφύπνιση» τόνισε ο Κις.

Η έρευνα για το έργο αυτό πραγματοποιήθηκε σε τρεις διακριτές φάσεις. Αρχικά, ο Κις ανέλυσε τις μελέτες για το ατμοσφαιρικό νερό, αναζητώντας μοτίβα. Στη συνέχεια ταξινόμησε τα δεδομένα – εντοπίζοντας συστάδες επαναλαμβανόμενων όρων. Ο στόχος, όπως είπε, ήταν να περιγραφούν καλύτερα οι τρόποι με τους οποίους οι άνθρωποι και οι θεσμοί μπορούν να αλληλεπιδράσουν με τον κύκλο του νερού στο μέλλον. Πώς οι οντότητες, όπως οι χώρες ή οι ιδιώτες, θα μπορούσαν τελικά να ενεργήσουν για να προστατεύσουν τους δικούς τους πόρους ή πώς θα μπορούσαν να αξιοποιήσουν πλεονεκτήματα ώστε να αποκτήσουν πρόσβαση στο νερό στο μέλλον. Αυτό που προέκυψε ήταν μια ανατριχιαστική εικόνα για το πώς η οικονομία και η έλλειψη πόρων θα μπορούσαν να διαμορφώσουν τη σχέση μας με το νερό στο μέλλον.

Στη συνέχεια, οι ειδικοί κλήθηκαν να οραματιστούν έναν κόσμο δεκαετίες μετά, όπου τεχνολογίες όπως η σπορά νεφών θα έχουν αλλάξει βαθιά τον πλανήτη μας. Το αποτέλεσμα είναι δέκα συναρπαστικά σενάρια, καθένα από τα οποία απαιτεί επείγουσα δράση.

«Νομίζω ότι έχουμε την αίσθηση ότι ορισμένα μέλλοντα είναι πιο πιθανά από άλλα, αλλά πρέπει να συνειδητοποιήσουμε ότι τα μοντέλα από μόνα τους μπορεί να μην αρκούν για να καλύψουμε επαρκώς τα πιθανά σενάρια», δήλωσε. «Ειδικά όταν μιλάμε για πράγματα που είναι δύσκολο να ποσοτικοποιηθούν, όπως η κουλτούρα ή η αντίληψη, τα οποία μπορεί τελικά να παίξουν σημαντικό ρόλο στα πραγματικά αποτελέσματα» επισήμανε ο Κις.

Δυστοπικά οράματα

Τα πιθανά σενάρια που δημιούργησαν οι ερευνητές προβλέπουν πολέμους για το νερό μεταξύ εθνών, μεγάλες εταιρείες που καταλαμβάνουν τον έλεγχο των βροχοπτώσεων και καταστροφικά καιρικά φαινόμενα που προκαλούνται από καλοπροαίρετα αλλά λανθασμένα έργα τροποποίησης του καιρού. Δείχνουν έναν κόσμο όπου ο ίδιος ο κύκλος του νερού έχει γίνει εργαλείο εξουσίας, πηγή ζωής και σύγκρουσης.

Μέσω αυτού του έργου, ο Κις ελπίζει να πυροδοτήσει μια ευρύτερη συζήτηση για το μέλλον του κύκλου του νερού. Οι επιλογές που κάνουμε σήμερα θα καθορίσουν ποιο από αυτά τα δυστοπικά οράματα θα γίνει πραγματικότητά, ή αν θα μπορέσουμε να τα αποφύγουμε.

Ο Κις εφαρμόζει την ίδια μέθοδο με τα μελλοντικά σενάρια σε ένα νέο έργο με το Κέντρο Νερού του Κολοράντο (Colorado Water Center). Ο στόχος του παραμένει ο ίδιος: να πυροδοτήσει συζητήσεις για την παγκόσμια διαχείριση των υδάτων σε αυτή την κρίσιμη στιγμή.

«Αυτά τα σενάρια μας βοηθούν να εντοπίσουμε τα κενά στην πολιτική και στις κανονιστικές ρυθμίσεις και μας ενθαρρύνουν να σκεφτούμε ευρύτερα για τα ζητήματα που μπορεί να παραβλέπουμε» κατέληξε ο ερευνητής.

ΠΗΓΗ: Interesting Engineering, Phys

Παγκόσμια ανησυχία: Εντοπίστηκαν 13 νέοι ιοί στην Ανταρκτική – Τι φοβούνται οι επιστήμονες

Οι επιστήμονες ανακάλυψαν 13 νέους ιούς σε απομακρυσμένα μέρη της Ανταρκτικής – και ισχυρίστηκαν ότι δύο από αυτούς θα μπορούσαν να επηρεάσουν την ανθρωπότητα άμεσα.

Η ομάδα, από το Πανεπιστήμιο της Αριζόνα, πέρασε δύο χρόνια πραγματοποιώντας πειράματα σε φώκιες που συνήθως βρίσκονται στους πάγους στην περιοχή McMurdo Sound της Ανταρκτικής.

Και έχοντας λάβει 109 ρινικά επιχρίσματα μεταξύ 2015 και 2017, οι ειδικοί ανακάλυψαν 13 νέους ιούς που προέρχονται όλοι από την οικογένεια των ιών των θηλωμάτων – που είναι βασικά μια ομάδα ιών που μπορεί να μολύνει ανθρώπους, ερπετά, πτηνά και θηλαστικά.

Η Melanie Regney, δευτεροετής φοιτήτρια διδάκτορα και επικεφαλής συγγραφέας της εργασίας, ισχυρίστηκε ότι παρά τη γενική έλλειψη γνώσης σε όλο τον κόσμο σχετικά με οποιονδήποτε από αυτούς τους ιούς, τα νέα δεδομένα θα μπορούσαν να βοηθήσουν στην κατανόηση του τρόπου λειτουργίας του οικοσυστήματος.

Ανακοίνωσαν επίσης ότι από αυτούς που εντόπισαν, εννέα από αυτούς θα μπορούσαν να προκαλέσουν καρκίνο και δύο από αυτούς θα μπορούσαν να μολύνουν ανθρώπους.

Η ομάδα ανακάλυψε επίσης ότι οι ιοί στις φώκιες της Ανταρκτικής σχετίζονται στενότερα με τους ιούς των θηλωμάτων που μολύνουν άλλα σαρκοφάγα, γεγονός που αντικατοπτρίζει ότι οι ιοί των θηλωμάτων είναι πολύ συγκεκριμένοι για τα είδη και θα μπορούσαν να έχουν συνεξελιχθεί με κάθε είδος.

Σεισμός στην Ταϊβάν: Μια Ιταλική σφαίρα 660 τόνων έσωσε τον ουρανοξύστη Taipei 101

Το Taipei 101 είναι ο ουρανοξύστης ύψους 508 μέτρων, από γυαλί και χάλυβα, με σχήμα καλαμιού μπαμπού, το οποίο φάνηκε να κουνιέται επικίνδυνα κατά τη διάρκεια του φονικού σεισμού που έπληξε την Ταϊβάν στις 3/04. Όμως τελικά το κτίριο άντεξε, χάρη και σε μια Ιταλική καινοτομία: μια τεράστια χαλύβδινη σφαίρα που είχε τοποθετηθεί μεταξύ του 87ου και του 92ου ορόφου.

Το σύστημα, με όνομα TMD (ακρώνυμο για Tuned Mass Damper) είναι “ο μεγαλύτερος αποσβεστήρας συντονισμένης μάζας στον κόσμο” το οποίο “σταθεροποιεί την κατασκευή στην οποία είναι τοποθετημένο σε περίπτωση βίαιων κινήσεων” από σεισμούς και ριπές ανέμων. Αυτό δήλωσε στην Corriere della Sera ο Ρενάτο Βιταλιάνι, πολιτικός μηχανικός και συνταξιοδοτημένος καθηγητής Τεχνολογίας Κατασκευών στο Πανεπιστήμιο της Πάντοβα στην Ιταλία, όπου η εταιρεία FIP έκανε πραγματικότητα το έργο.

Μάλιστα, η εφημερίδα σημειώνει πως πρόκειται για την ίδια εταιρεία που έχτισε και τους μεγαλύτερους ιξώδεις αποσβεστήρες ενέργειας στον κόσμο, στη γέφυρα Ρίου-Αντιρρίου, στην Ελλάδα.

Όπως τονίζει ο Ιταλός καθηγητής στην εφημερίδα, ο οποίος είναι και ο δοκιμαστής της σφαίρας,  το TMD είναι “μια τεράστια χαλύβδινη σφαίρα διαμέτρου 5,5 μέτρων, η οποία αποτελείται από 41 επάλληλους δίσκους διαφορετικής διαμέτρου και ζυγίζει 660 τόνους”.

Η σφαίρα είναι “αναρτημένη από χαλύβδινα καλώδια συνδεδεμένα με την κατασκευή, και αρχίζει να ταλαντώνεται προς την αντίθετη κατεύθυνση από την κατασκευή, μειώνοντας αποτελεσματικά την επίδραση του σεισμού”. Σύμφωνα με τον καθηγητή, η σφαίρα “μπορεί να ταλαντώνεται με πλάτος που κυμαίνεται από 1 εκατοστό κατ’ ελάχιστο έως 1,5 μέτρα κατ’ ανώτατο όριο”.

Η σφαίρα ήδη έδρασε επιτυχώς κατά τη διάρκεια του σεισμού 6.8 Ρίχτερ στις 18 Σεπτεμβρίου 2022.

www.ertnews.gr

Πηγή: ertnews.gr

Έκθεση: Το 2023 αποψιλώθηκε μια έκταση σχεδόν στο μέγεθος της Ελβετίας

Η καταστροφή των πιο παρθένων τροπικών δασών του κόσμου συνεχίστηκε με αμείλικτο ρυθμό το 2023, παρά τη δραματική μείωση της απώλειας δασών στον Αμαζόνιο της Βραζιλίας και της Κολομβίας, σύμφωνα με νέα στοιχεία.

Συγκεκριμένα, το 2023, αποψιλώθηκε μια έκταση μεγέθους σχεδόν όσο και η Ελβετία- 37.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα, σύμφωνα με στοιχεία του Παγκόσμιου Ινστιτούτου Πόρων (WRI) και του Πανεπιστημίου του Μέριλαντ. Αυτό αντιστοιχεί στην καταστροφή 10 ποδοσφαιρικών γηπέδων το λεπτό, με όλο και περισσότερες εκτάσεις να τίθενται υπό γεωργική εκμετάλλευση σε όλο τον κόσμο.

Αν και στη Βραζιλία και την Κολομβία καταγράφηκε μεγάλη μείωση στην απώλεια δασών κατά 36% και 49% αντίστοιχα- χάρη στις περιβαλλοντικές πολιτικές των κυβερνήσεων Λούλα και Πέτρο- οι εκχερσώσεις δασικής γης αυξήθηκαν στη Βολιβία, το Λάος, τη Νικαράγουα και άλλες χώρες. Ο Καναδάς επίσης κατέγραψε απώλεια-ρεκόρ δασών εξαιτίας των καταστροφικών πυρκαγιών, χάνοντας περίπου 20 εκατομμύρια στρέμματα.

«Ο κόσμος έκανε δύο βήματα μπροστά και δύο πίσω, όσον αφορά την απώλεια δασών το περασμένο έτος» δήλωσε η Μικαέλα Βάισε, διευθύντρια του Global Forest Watch στο WRI.

«Η δραστική μείωση στον Αμαζόνιο της Βραζιλίας και την Κολομβία δείχνει ότι η πρόοδος είναι δυνατή, αλλά η αύξηση της απώλειας δασών σε άλλες περιοχές αντισταθμίζει σε μεγάλο βαθμό αυτήν την πρόοδο», είπε. «Πρέπει να μάθουμε από τις χώρες που επιβραδύνουν με επιτυχία την αποψίλωση των δασών» πρόσθεσε.

Η αλλαγή στη χρήση γης αποτελεί τη δεύτερη μεγαλύτερη πηγή εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και θεωρείται ο κύριος παράγοντας απώλειας βιοποικιλότητας. Η διατήρηση των τροπικών δασών είναι απαραίτητη για τον περιορισμό της παγκόσμιας υπερθέρμανσης στον 1,5 βαθμό Κελσίου σε σχέση με τα προβιομηχανικά επίπεδα, σύμφωνα με ερευνητές.

Ωστόσο, τα νέα στοιχεία δείχνουν ότι ο κόσμος απέχει πολύ από την επίτευξη αυτού του στόχου.

«Πιστεύω πραγματικά ότι ο μόνος τρόπος για να διασωθούν τα δάση είναι να δημιουργηθεί ένα ταμείο αποζημίωσης για τη διατήρησή τους» δήλωσε ο Μάθιου Χάνσεν, ειδικός στην τηλεπισκόπηση στο τμήμα γεωγραφίας του Πανεπιστημίου του Μέριλαντ.

«Η Γερμανία πρότεινε τη ‘δίκαιη συμφωνία’, η οποία προορίζεται να πληρώσει τις χώρες με τροπικά δάση με αυτόν τον τρόπο. Η Νορβηγία έχει συνεργαστεί με την Γκαμπόν με παρόμοιο τρόπο, χρησιμοποιώντας ως μέτρο τη δέσμευση άνθρακα. Αν συνδυάσουμε αυτή την προσέγγιση με ισχυρή διακυβέρνηση και εμπλοκή της κοινωνίας των πολιτών, μπορεί να πετύχει», κατέληξε.

ΠΗΓΗ: Guardian

Μόλις 57 εταιρείες ευθύνονται για το 80% των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα παγκοσμίως

FILE - In this Feb. 25, 2010 file photo, a sea of stacks, pipes and storage tanks are amassed along the Houston ship channel in Houston. The U.S. Environmental Protection Agency gave Texas on Tuesday, Feb. 4, 2014, authority over greenhouse gas permitting ending a lengthy, often bitter battle between the Lone Star State and the federal agency. (AP Photo/Pat Sullivan, File)

Σύμφωνα με έκθεση που δημοσίευσε σήμερα η μη κερδοσκοπική περιβαλλοντική οργάνωση ερευνών InfluenceMap, από το 2016 έως το 2022 μόλις 57 πολυεθνικές εταιρείες ευθύνονται για το 80% των παγκόσμιων εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα από ορυκτά καύσιμα και παραγωγή τσιμέντου.

Οι τρεις εταιρείες στην κορυφή της λίστας είναι η κρατική εταιρεία πετρελαίου της Σαουδικής Αραβίας Saudi Aramco, ο ενεργειακός γίγαντας της Ρωσίας Gazprom και ο κρατικός παραγωγός άνθρακα της Ινδίας Coal India.

Η έκθεση διαπιστώνει ότι οι περισσότερες εταιρείες αύξησαν την παραγωγή ορυκτών καυσίμων από το 2015 και μετά, τη χρονιά δηλαδή που σχεδόν όλες οι χώρες του κόσμου υπέγραψαν τη Συμφωνία των Ηνωμένων Εθνών του Παρισιού, δεσμευόμενες να αναλάβουν δράση για τον περιορισμό της κλιματικής αλλαγής.

Έκτοτε, παρότι πολλές κυβερνήσεις και μεγάλες εταιρείες έχουν θέσει αυστηρότερους στόχους για τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου και την ταχεία εξάπλωση της εκμετάλλευσης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, παράλληλα έχουν επίσης παράγει και κάψει περισσότερα ορυκτά καύσιμα, προκαλώντας αύξηση των εκπομπών. Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας επιβεβαίωσε ότι οι παγκόσμιες εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα που σχετίζονται με την ενέργεια έφτασαν πέρυσι σε επίπεδα ρεκόρ.

Σύμφωνα με την έρευνα του InfluenceMap, μια σχετικά μικρή ομάδα εταιρειών είναι υπεύθυνη για το μεγαλύτερο μέρος των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα στον πλανήτη και έχει σαν στόχο να αυξήσει τη διαφάνεια γύρω από τις ενέργειες με τις οποίες οι κυβερνήσεις και οι πολυεθνικές εταιρείες προκαλούν φαινόμενα που επιταχύνουν την κλιματική αλλαγή.

Η βάση δεδομένων ξεκίνησε για πρώτη φορά το 2013 από τον μη κερδοσκοπικό ερευνητικό οργανισμό Climate Accountability Institute.

Συνδυάζει δεδομένα που αναφέρουν οι ίδιες οι εταιρείες για την παραγωγή άνθρακα, πετρελαίου και φυσικού αερίου με πηγές όπως η Υπηρεσία Ενεργειακών Πληροφοριών των ΗΠΑ, οι εθνικές ενώσεις εξόρυξης των διαφόρων κρατών και άλλα δεδομένα του κλάδου.

Πηγή: Reuters

Οι επιστήμονες εντόπισαν το DNA της παχυσαρκίας

DNA Helix inside a Medical Pill Capsule

Έως και 10.000 άνθρωποι στο Ηνωμένο Βασίλειο θα μπορούσαν να έχουν σπάνιες γενετικές ιδιαιτερότητες που τους καθιστούν έως και έξι φορές πιο πιθανό να γίνουν παχύσαρκοι, σύμφωνα με μια μελέτη.

Η παχυσαρκία επηρεάζει περίπου το ένα τέταρτο όλων των ενηλίκων στο Ηνωμένο Βασίλειο και αυξάνει τον κίνδυνο παθήσεων όπως ο διαβήτης τύπου 2, το εγκεφαλικό επεισόδιο και η στεφανιαία νόσος. Αλλά οι γενετικοί λόγοι για τους οποίους ορισμένοι άνθρωποι είναι πιο επιρρεπείς στην αύξηση του σωματικού βάρους δεν είναι επαρκώς κατανοητοί.

Τώρα, οι ερευνητές ανακάλυψαν γενετικές παραλλαγές σε δύο γονίδια που έχουν μερικές από τις μεγαλύτερες επιπτώσεις στον κίνδυνο παχυσαρκίας μέχρι σήμερα. Η ομάδα, που εδρεύει στο Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ, ανέλυσε τα γονίδια περισσότερων από 500.000 ατόμων στο Ηνωμένο Βασίλειο για να αναζητήσει σπάνιες παραλλαγές που ευθύνονται για την παχυσαρκία.

Διαπίστωσαν ότι οι γενετικές παραλλαγές στο γονίδιο BSN, γνωστό και ως Bassoon, μπορούν να αυξήσουν τον κίνδυνο παχυσαρκίας έως και έξι φορές.

Η ιδιορρυθμία συνδέθηκε επίσης με αυξημένο κίνδυνο μη αλκοολικής λιπώδους ηπατικής νόσου και διαβήτη τύπου 2.

Διαπιστώθηκε ότι οι παραλλαγές του γονιδίου Bassoon επηρεάζουν έναν στους 6.500 ενήλικες – άρα θα μπορούσαν να επηρεάσουν περίπου 10.000 άτομα στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Διαπιστώθηκε επίσης ότι μια σπάνια παραλλαγή ενός γονιδίου που ονομάζεται APBA1 αυξάνει τον κίνδυνο παχυσαρκίας.

Οι ερευνητές δήλωσαν ότι αυτά είναι μερικά από τα πρώτα γονίδια που σχετίζονται με την παχυσαρκία και για τα οποία ο αυξημένος κίνδυνος δεν επηρεάζει τα παιδιά, αλλά μόνο τους ενήλικες.

Υποστηρίζουν ότι τα γονίδια Bassoon και APBA1 παίζουν ρόλο στη μετάδοση σημάτων μεταξύ των εγκεφαλικών κυττάρων, τα οποία θα μπορούσαν να αρχίσουν να επηρεάζουν τον έλεγχο της όρεξης καθώς το άτομο μεγαλώνει.

Ο συγγραφέας της μελέτης, καθηγητής John Perry, δήλωσε: “Τα ευρήματα αυτά αποτελούν ένα ακόμη παράδειγμα της δύναμης των γενετικών μελετών ανθρώπινου πληθυσμού μεγάλης κλίμακας να ενισχύσουν την κατανόηση της βιολογικής βάσης των ασθενειών. “Οι γενετικές παραλλαγές που εντοπίσαμε στην BSN προσδίδουν μερικές από τις μεγαλύτερες επιδράσεις στην παχυσαρκία, τον διαβήτη τύπου 2 και τη λιπώδη ηπατική νόσο που έχουν παρατηρηθεί μέχρι σήμερα και αναδεικνύουν έναν νέο βιολογικό μηχανισμό που ρυθμίζει τον έλεγχο της όρεξης”.

Οι ερευνητές δήλωσαν ότι η κατανόηση της νευρικής βιολογίας της παχυσαρκίας θα μπορούσε να παρουσιάσει περισσότερους πιθανούς φαρμακευτικούς στόχους για τη θεραπεία της πάθησης στο μέλλον. Ο καθηγητής Giles Yeo, ο οποίος εργάστηκε επίσης στη μελέτη, δήλωσε: “Εντοπίσαμε δύο γονίδια με παραλλαγές που έχουν τον πιο βαθύ αντίκτυπο στον κίνδυνο παχυσαρκίας σε επίπεδο πληθυσμού που έχουμε δει ποτέ, αλλά ίσως το πιο σημαντικό είναι ότι η παραλλαγή στο Bassoon συνδέεται με την εμφάνιση παχυσαρκίας στους ενήλικες και όχι στην παιδική ηλικία. ‘Έτσι, τα ευρήματα αυτά μας δίνουν μια νέα εκτίμηση της σχέσης μεταξύ γενετικής, νευροανάπτυξης και παχυσαρκίας’.

Στο πλαίσιο της μελέτης, οι ερευνητές συνεργάστηκαν με τη βιοφαρμακευτική εταιρεία AstraZeneca για να ελέγξουν τα ευρήματά τους σε ομάδες ασθενών από άλλες χώρες. Αυτό είναι σημαντικό, είπαν, επειδή δείχνει ότι μπορούν να εφαρμόσουν τα ευρήματά τους πέρα από τα άτομα ευρωπαϊκής καταγωγής.
Ο Δρ Slavé Petrovski, αντιπρόεδρος του Κέντρου Έρευνας Γονιδιωματικής της AstraZeneca, δήλωσε: “Οι αυστηρές μελέτες μεγάλης κλίμακας όπως αυτή επιταχύνουν το ρυθμό με τον οποίο αποκαλύπτουμε νέες γνώσεις για τη βιολογία των ανθρώπινων ασθενειών.

“Με τη συνεργασία μεταξύ ακαδημαϊκών και βιομηχανικών φορέων, την αξιοποίηση παγκόσμιων συνόλων δεδομένων για επικύρωση και την ευρύτερη ενσωμάτωση της γονιδιωματικής προσέγγισης στην ιατρική, θα συνεχίσουμε να βελτιώνουμε την κατανόηση των ασθενειών προς όφελος των ασθενών”.

Athens Science Festival: Από τις 16 έως τις Απριλίου στην Τεχνόπολη – Οι εκπλήξεις του φετινού προγράμματος

Η Jill Tiefenthaler, CEO του National Geographic Society και διακεκριμένοι National Geographic Explorers, έρχονται στο ASF 2024 για να διηγηθούν ιστορίες εξερεύνησης και αλλαγής με επίκεντρο το σπίτι μας, τη Γη από τις 16 έως τις 21 Απριλίου 2024 στην Τεχνόπολη του Δήμου Αθηναίων.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση των διοργανωτών:

Ο πλανήτης μας είναι το Σπίτι μας, ένας Κόσμος – μια κληρονομιά που πρέπει να διαχειριστούμε με σεβασμό. Όλα τα παραπάνω πρεσβεύει η Jill Tiefenthaler, CEO του National Geographic Society, η οποία ως επικεφαλής μίας κοινότητας πρωτοπόρων πολιτών του κόσμου που χρησιμοποιούν τη δύναμη της επιστήμης, της εξερεύνησης και της αφήγησης για να προστατεύσουν και να «φωτίσουν» τη συναρπαστική ιστορία του πλανήτη μας, συμμετέχουν στο Athens Science Festival.

Εδώ και έναν αιώνα, η Disney δημιουργεί ιστορίες που γιορτάζουν τα θαύματα του κόσμου που όλοι μοιραζόμαστε. Για περισσότερα από 136 χρόνια, το National Geographic είναι συνώνυμο της έμπνευσης μιας βαθύτερης σύνδεσης με τον κόσμο μας. Φέτος, οι δύο ισχυρές κληρονομιές ενώνονται στο Athens Science Festival που κλείνει φέτος τα 10 του χρόνια και αφηγείται καθηλωτικές «Ιστορίες Αλλαγής» για να γιορτάσουν τον όμορφο πλανήτη που αποκαλούμε #τοΣπίτιΜας.

Η παγκόσμια καμπάνια #τοΣπίτιΜας επικεντρώνεται στις προσπάθειες που βοηθούν στην προστασία, την αποκατάσταση και τον εορτασμό του πλανήτη μας, μέσα από δράσεις, προβολές και ομιλίες που φέρνουν συναρπαστικές ιστορίες στο προσκήνιο. Συμπίπτει χρονικά με τον Απρίλιο, τον μήνα της Γης και υποστηρίζει την πολυετή δέσμευσή του National Geographic για ουσιαστική και μετρήσιμη δράση για έναν πιο υγιή πλανήτη για τους ανθρώπους και την άγρια ζωή. που διαμορφώνουν το παρόν μας με ορίζοντα το μέλλον. Πιο συγκεκριμένα:

Το Σάββατο 20 Απριλίου, η Dr. Tiefenthaler, η πρώτη γυναίκα CEO του National Geographic Society, θα μοιραστεί με το κοινό στην Ελλάδα, τις συναρπαστικές Ιστορίες Αλλαγής ενός οργανισμού που μετράει ήδη 136 χρόνια αδιάλειπτης παρουσίας. Ιστορίες που είναι άρρηκτα συνδεδεμένες με το παρελθόν, το παρόν και το μέλλον του πλανήτη μας.

Ενώ την Κυριακή 21 Απριλίου θα ενωθεί με μία ομάδα διακεκριμένων National Geographic Explorers σε ένα απροσδόκητο πάνελ που συνιστά μία πραγματική αποστολή του Οργανισμού επί ελληνικού εδάφους. ΗLucy Hawkes- Physiological Ecologist, ο Nick St.Oegger- Documentary Photographer, ο Piero Amodio – Behavioral Ecologist και Evolution Scientist, η Imogen Napper – Marine Scientist, ο Tom Matthews – Climate Scientist και Θοδωρής Αναγνωστόπουλος – Co Founder Athens Science Festival και Science Engager, θα μας ταξιδέψουν από τα βάθη των ωκεανών μέχρι τις ψηλότερες κορυφές του πλανήτη, μέσα από τις απίστευτες εμπειρίες τους ως Εξερευνητές του National Geographic. Επιπρόσθετα, ειδικά σχεδιασμένα workshops θα απευθύνονται στους επισκέπτες του Athens Science Festival που επιθυμούν να έρθουν σε επαφή με μαζί τους και να αντλήσουν έμπνευση για την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος.

«Μια υδρόγειος στην καρδιά της Αθήνας!»

Selfie με τη Γη; Δεν χρειάζεται να βρεθείτε στο διάστημα για να το πετύχετε. Η μεγαλύτερη υδρόγειος στην Ελλάδα θα βρίσκεται από 16 έως 21 Απριλίου στο Athens Science Festival. Το φουσκωτό μοντέλο της Γης διαμέτρου 10 μέτρων σχεδιάστηκε και κατασκευάστηκε από το δημιουργικό στούντιο Visualové για το Αστεροσκοπείο και το Πλανητάριο του Μπρνο. Οι εταιρείες συνεργάστηκαν για 1η φορά το 2019 σε ένα μοντέλο της Σελήνης που δημιουργήθηκε για τον εορτασμό της 50ής επετείου της προσελήνωσης του Apollo 11 στις 20 Ιουλίου 1969. Η φιλοξενία του μοντέλου της Γης στο Athens Science Festival 2024 αποτελεί μια πρωτοβουλία του Τσεχικού Κέντρου Αθήνας που πραγματοποιείται με την υποστήριξη του National Geographic.

Μια μεγάλη πρεμιέρα και το πρόγραμμα Προβολών του National Geographic!

Θέλετε να γνωρίσετε τον κόσμο μέσα από τα μάτια ενός National Geographic Explorer; Οι ιστορίες εξερεύνησης θα κορυφωθούν με τα ντοκιμαντέρ του National Geographic. Οι προβολές στα πλαίσια μαθητικών επισκέψεων στο Φεστιβάλ περιλαμβάνουν επεισόδια από τις σειρές «Μυστικά των Ελεφάντων» και «Μυστικά των Φαλαινών», ενώ την Τετάρτη στις 21.30 στο Αμφιθέατρο «Μιλτιάδης Έβερτ» θα πραγματοποιηθεί η avant-premiere της νέας σειράς ντοκιμαντέρ «Μυστικά των Χταποδιών», σε αφήγηση του Paul Rudd. Σε κάθε ωκεανό, πέρα απ’ τις ακτές μας, ζει ένα ζώο με – αυτά που θεωρούμε – «ανθρώπινα» χαρακτηριστικά. Έξυπνο, κοινωνικό, περίεργο, ευγενικό και άγριο, χτίζει πόλεις, χρησιμοποιεί εργαλεία και συνεργάζεται με άλλα είδη για να κυνηγήσει. Στο είδος του, μπορεί κανείς να συναντήσεις πολλές προσωπικότητες, κάποια είναι τολμηρά, άλλα ντροπαλά. Αυτά τα ζώα μπορούν να αλλάξουν το χρώμα του δέρματός τους, την υφή τους και το σχήμα τους εν ριπή οφθαλμού και να δουν πολύ πέρα από τη δική μας όραση.

Πρόσφατες έρευνες επιβεβαιώνουν τη συνείδηση των χταποδιών, την πολύπλοκη λήψη αποφάσεων και τη μοναδική τους προσωπικότητα. Στους τροπικούς υφάλους, στα ψυχρά νερά, από την ακτή ως την ανοιχτή θάλασσα και παντού στο ενδιάμεσο, το χταπόδι βρίσκεται στον βιότοπό του. Ελάτε μαζί μας καθώς αποκαλύπτουμε τα «Μυστικά των Χταποδιών». Η σειρά θα είναι διαθέσιμη από τις 22 Απριλίου στο National Geographic Wild και στο Disney+ στην Ελλάδα. Οι σειρές-ντοκιμαντέρ «Μυστικά των Ελεφάντων» και «Μυστικά των Φαλαινών» είναι τώρα διαθέσιμες στο Disney+.

Meltemi: Το πρώτο Ελληνικό Μεγάλο Γλωσσικό Μοντέλο AI

Tο Meltemi είναι το πρώτο Ελληνικό Μεγάλο Γλωσσικό Μοντέλο (LLM) το οποίο δημιουργήθηκε από το Ινστιτούτο Επεξεργασίας του Λόγου του Ερευνητικού Κέντρου Αθηνά για να καλυφθούν τα όποια κενά υπάρχουν σε ελληνικό περιεχόμενο αλλά και στην απόδοση της ελληνικής γλώσσας, μια και η βάση όλων είναι η αγγλική γλώσσα όπως και το σχετικό περιεχόμενο εκπαίδευσης. Βέβαια, σχετικά με άλλες γλώσσες μοντέλα όπως το GPT-4 τα πάνε αρκετά καλά με το ελληνικό περιεχόμενο μια και υπάρχει ένας σημαντικός όγκος (ελληνικού) περιεχομένου σε πολλές δημόσιες πηγές του Internet.
Παρόμοιες προσπάθειες έχουν γίνει και σε άλλες γλώσσες χρησιμοποιώντας ανοικτά LLM, όπως τα Llama και Mistral, LeoLM για τα γερμανικά, Aguila για τα ισπανικά π.χ.

Το Meltemi είναι χτισμένο πάνω στο LLM της μεγάλης ευρωπαϊκής Startup Mistral-7B και έχει εκπαιδευτεί σε ένα corpus ελληνικών κειμένων υψηλής ποιότητας. Υπάρχουν δύο παραλλαγές του Meltemi στην έκδοση 1 και τα δυο 8k: το θεμελιώδες μοντέλο Meltemi-7B-v1 και το παράγωγό του, Meltemi-7B-Instruct-v1 που μπορεί να χρησιμοποιηθεί για εφαρμογές συνομιλίας. Και τα δύο μοντέλα κυκλοφορούν υπό την άδεια Apache 2.0.

Για να αξιολογηθούν οι δυνατότητες του Meltemi LLM κατασκευάστηκε μια τυποποιημένη σουίτα αξιολόγησης για την ελληνική γλώσσα, με την εκπαίδευση των μοντέλων να έχει πραγματοποιηθεί σε υποδομές AWS χάρη σε επιχορήγηση του ΕΔΥΤΕ (Εθνικό Δίκτυο Υποδομών Τεχνολογίας και Έρευνας).

Το Meltemi  αναπτύσσεται ως δίγλωσσο μοντέλο, διατηρώντας τις δυνατότητές του για την αγγλική γλώσσα, ενώ επεκτείνεται στην κατανόηση και παραγωγή κειμένου στα νέα ελληνικά χρησιμοποιώντας σύγχρονες τεχνικές.

Περισσότερες πληροφορίες και τεχνικά στοιχεία θα βρείτε εδώ.

Όλικη έκλειψη ηλίου: Πώς θα τη μελετήσουν οι επιστήμονες

The moon blocks the sun during a total solar eclipse in La Higuera, Chile, Tuesday, July 2, 2019. Northern Chile is known for clear skies and some of the largest, most powerful telescopes on Earth are being built in the area, turning the South American country into a global astronomy hub. (AP Photo/Esteban Felix)

Ρουκέτες, αεροπλάνα, αερόστατα και αμέτρητοι παρατηρητές στο έδαφος θα μελετήσουν με πρωτοφανή λεπτομέρεια την ολική έκλειψη ηλίου στη Βόρεια Αμερική στις 8 Απριλίου.

Τη Δευτέρα 8 Απριλίου, εκατομμύρια άνθρωποι σε ολόκληρη τη Βόρεια Αμερική θα γίνουν μάρτυρες μιας από τις πιο σπάνιες απολαύσεις – μιας ολικής έκλειψης ηλίου.

Από την παραθαλάσσια πόλη Mazatlán του Ειρηνικού στο Μεξικό μέχρι την ανατολική ακτή του Newfoundland του Καναδά, η Σελήνη θα μπλοκάρει τέλεια τον Ήλιο και θα ρίξει τη σκιά της στο έδαφος, μετατρέποντας τη μέρα σε σχεδόν νύχτα. Αλλά δεν είναι μόνο το κοινό που θα ενθουσιαστεί, καθώς οι επιστήμονες τρέχουν να προετοιμάσουν πειράματα για την παρατήρηση αυτού του υπέροχου γεγονότος.

Κάθε 18 μήνες, μια ολική ηλιακή έκλειψη συμβαίνει κάπου στη Γη, μια τυχαία ιδιορρυθμία του Ήλιου που είναι 400 φορές πιο μακριά από τη Γη από ό,τι η Σελήνη και 400 φορές μεγαλύτερος, με αποτέλεσμα ο δίσκος της Σελήνης να καλύπτει πλήρως τον ηλιακό δίσκο όταν ευθυγραμμίζεται τέλεια μεταξύ της Γης και του Ήλιου. Αυτή η έκλειψη του Απριλίου είναι ιδιαίτερα σημαντική, ωστόσο, λόγω της τεράστιας έκτασης κατοικημένης γης από την οποία θα περάσει η έκλειψη, επιτρέποντας σε πολλά εκατομμύρια ανθρώπους να την παρακολουθήσουν.

Οι τοποθεσίες στη διαδρομή της ολικότητας θα βυθιστούν στο σκοτάδι για όχι περισσότερο από τέσσερα λεπτά, αλλά αυτό είναι αρκετό για να διεξαχθούν μερικά από τα πιο σπάνια επιστημονικά πειράματα, με τους επιστήμονες να ελπίζουν να παρατηρήσουν την ατμόσφαιρα του Ήλιου – το στέμμα του – καθώς χορεύει γύρω από τη Σελήνη, την αντίδραση της άγριας πανίδας στο ουράνιο γεγονός, ακόμη και την εκτόξευση πυραύλων για να παρατηρήσουν πώς αντιδρά η ατμόσφαιρα της Γης.

Υπολογίζεται ότι 31 εκατομμύρια άνθρωποι θα βρεθούν στο πεδίο της έκλειψης, αριθμός διπλάσιος από τον αντίστοιχο της τελευταίας ολικής έκλειψης ηλίου που πέρασε από τις ΗΠΑ στις 21 Αυγούστου 2017. Η ολική έκλειψη είναι επίσης μεγαλύτερη αυτή τη φορά, από δυόμισι λεπτά για τους περισσότερους παρατηρητές το 2017, επειδή η Σελήνη ήταν πιο μακριά από τη Γη. Αυτή η διαδρομή της έκλειψης θα είναι επίσης σχεδόν διπλάσια σε πλάτος (σχεδόν 200 χιλιόμετρα πλάτος [120 μίλια] έναντι μόλις 110 χιλιομέτρων [70 μίλια] το 2017).

Ο Adam Hartstone-Rose από το NC State University της Βόρειας Καρολίνας ηγείται ενός προγράμματος για τη μελέτη του τρόπου με τον οποίο η άγρια ζωή αντιδρά στην έκλειψη. Το 2017 έβαλε ομάδες ερευνητών να σταθμεύουν σε διάφορους ζωολογικούς κήπους στο μονοπάτι της ολικότητας για να παρακολουθήσουν πώς συμπεριφέρονται τα ζώα. Κάποια έμειναν άναυδοι – μια ομάδα γορίλων μπήκαν μέσα για το βραδινό τους γεύμα όταν έπεσε το σκοτάδι, αλλά έμειναν με άδεια χέρια όταν επέστρεψε το φως της ημέρας. “Οι καμηλοπαρδάλεις ήταν οι αγαπημένες μου”, λέει η Hartstone-Rose. “Κάποιος είχε αναφέρει ότι οι άγριες καμηλοπαρδάλεις στην Αφρική άρχισαν να καλπάζουν κατά τη διάρκεια μιας ολικής έκλειψης. Ήμουν πολύ επιφυλακτική, επειδή οι καμηλοπαρδάλεις είναι αρκετά παθητικά ζώα. Παρά τον σκεπτικισμό μου, μερικές από αυτές άρχισαν να τρέχουν”.

Η “πιο τρελή συμπεριφορά”, λέει η Hartstone-Rose, ήταν μια ομάδα χελωνών των Γκαλαπάγκος. “Καθώς η ολότητα μεγάλωνε, γίνονταν όλο και πιο ενεργές”, λέει. “Ακριβώς στο αποκορύφωμα της ολικότητας, άρχισαν να ζευγαρώνουν, κάτι που δεν μπορούμε να εξηγήσουμε. Ίσως ήταν κάτι που συνέβη μόνο μια φορά. Θα παρακολουθήσουμε περισσότερες χελώνες αυτή τη φορά”.

Οι Hartstone-Rose θα έχουν τοποθετήσει ερευνητές στο ζωολογικό κήπο του Fort Worth στο Τέξας για να παρακολουθούν περισσότερα από 20 είδη ζώων κατά τη διάρκεια της έκλειψης, συμπεριλαμβανομένων των γίββωνων, των φλαμίνγκο, των ουρακοτάγκων και, φυσικά, των χελωνών. Ζητά επίσης από τα μέλη του κοινού να πραγματοποιήσουν τις δικές τους μελέτες συμπεριφοράς ζώων, είτε παρατηρώντας κατοικίδια ζώα είτε κοντινά άγρια ζώα, και να ανεβάσουν τις παρατηρήσεις τους στο διαδίκτυο.

Ενδιαφέρον παρουσιάζουν όλα τα ζώα, από σκύλους μέχρι ζώα φάρμας. “Υπάρχουν πολύ λίγες πληροφορίες σχετικά με το τι κάνουν τα αγροτικά ζώα”, λέει η Hartstone-Rose. “Θα έρθουν οι αγελάδες προς τον αχυρώνα κατά τη διάρκεια της ολικότητας; Δεν θα έπρεπε να λαλούν οι κόκορες κάποια στιγμή κατά τη διάρκεια της έκλειψης;”

Η Hartstone-Rose δεν είναι το μόνο άτομο που θα μελετήσει πώς συμπεριφέρονται τα ζώα κατά τη διάρκεια της έκλειψης. Ο Trae Winter στο εργαστήριο Advanced Research in Inclusion and Steam Accessibility (Arisa) στη Μασαχουσέτη θα ηγηθεί του προγράμματος Eclipse Soundscapes της Nasa, το οποίο θα χρησιμοποιήσει μικρές συσκευές μεγέθους τηλεφώνου εξοπλισμένες με μικρόφωνα, που ονομάζονται AudioMoths, για να ακούσει τους ήχους των κοντινών ζώων. Εκατοντάδες εθελοντές θα τοποθετήσουν τις συσκευές κατά μήκος της διαδρομής της ολικότητας, επιτρέποντας στον Winter και την ομάδα του να ακούσουν πώς αντιδρούν τα διάφορα ζώα τόσο στη μείωση του φωτός κατά τη διάρκεια της ολικότητας όσο και στη σχετική πτώση της θερμοκρασίας κατά περίπου 5,5C.

“Τα ζώα αντιδρούν στην αλλαγή του φωτός, μερικές φορές πολύ έντονα, καθώς και στις αλλαγές της θερμοκρασίας”, λέει ο Winter. “Είναι μια πολυαισθητηριακή εμπειρία”. Θα μελετηθεί μια σειρά από ζώα, όπως γρύλοι και ακόμη και άνθρωποι. “Ανυπομονώ να ακούσω πολλούς ανθρώπους να βιώνουν για πρώτη φορά μια έκλειψη και τους ήχους ενθουσιασμού που κάνουν”, λέει ο Winter. Αυτό είναι κάτι που ενδιαφέρει και την Hartstone-Rose. “Η πιο παράξενη συμπεριφορά των ζώων που παρατηρήσαμε το 2017 ήταν οι άνθρωποι γύρω μας”, λέει. “Οι άνθρωποι άρχισαν να ουρλιάζουν και να φωνάζουν ή να ξαπλώνουν στο τσιμέντο”.

Δεν θα μπορέσουν όλοι όσοι μελετούν την έκλειψη να την παρακολουθήσουν στην πραγματικότητα. Καθώς η Σελήνη διασχίζει τον Ήλιο, ο Aroh Barjatya στο Embry Riddle Aeronautical University στη Φλόριντα θα βρίσκεται εκατοντάδες χιλιόμετρα μακριά από την ολικότητα στην εγκατάσταση Wallops Flight Facility της Nasa στη Βιρτζίνια. Εκεί, θα είναι απασχολημένος με ένα εξαιρετικά μοναδικό πείραμα που ονομάζεται Atmospheric Perturbations around Eclipse Path (Apep) – εκτοξεύοντας τρεις πυραύλους ύψους 18 μέτρων, τους λεγόμενους sounding rockets, στην ατμόσφαιρα την ώρα της έκλειψης για να παρακολουθήσει τις αλλαγές στην ατμόσφαιρα του πλανήτη. “Η επαγγελματική πλευρά του εαυτού μου είναι πολύ ενθουσιασμένη”, λέει ο Barjatya. “Η προσωπική μου πλευρά είναι ελαφρώς λυπημένη που θα χάσω την ολικότητα”.

Οι επιστημονικές αποδόσεις που προσφέρονται θα πρέπει να απαλύνουν την απογοήτευση του Barjatya. Κάθε πύραυλος θα εκτοξευθεί σε ύψος περίπου 420 χιλιομέτρων (260 μιλίων) πριν πέσει πίσω στη Γη. Ένας πύραυλος θα εκτοξευθεί 45 λεπτά πριν από την έκλειψη κορυφής, ένας κατά τη διάρκεια και ένας 45 λεπτά μετά. Τα όργανα επί του σκάφους θα μετρούν φορτισμένα σωματίδια και ηλεκτρικά και μαγνητικά πεδία στην ιονόσφαιρα, μια περιοχή της γήινης ατμόσφαιρας που εκτείνεται από 100 έως 1.000 χιλιόμετρα (62 έως 620 μίλια) πάνω από την επιφάνεια του πλανήτη, και πώς αυτή αλλάζει ως αντίδραση στην έκλειψη. Οι διακυμάνσεις στην ιονόσφαιρα εκτός έκλειψης μπορούν να επηρεάσουν τις δορυφορικές επικοινωνίες, οπότε μια έκλειψη δίνει μια σπάνια ευκαιρία να μελετηθούν αυτές οι αλλαγές με μεγαλύτερη λεπτομέρεια.

Καθώς η σκιά της Σελήνης περνάει από πάνω της, αναμένεται ότι η πυκνότητα της ιονόσφαιρας θα μειωθεί, αντιδρώντας στη σκιά που περνάει με κυματισμούς. “Είναι σαν ένα μηχανοκίνητο σκάφος σε μια λίμνη”, λέει ο Barjatya. Η πτήση σε τόσο μεγάλο ύψος επιτρέπει να γίνουν πολύ πιο ακριβείς μετρήσεις της ιονόσφαιρας κατά τη διάρκεια της έκλειψης από ό,τι είναι δυνατόν να γίνουν στο έδαφος. “Οι επίγειες παρατηρήσεις έχουν πολύ μεγάλη ανάλυση, στην καλύτερη περίπτωση ένα ή δύο χιλιόμετρα”, λέει ο Barjatya. “Αυτό που μας βοηθούν οι πύραυλοι είναι να εξετάσουμε σε ανάλυση κάτω του μέτρου, μερικές φορές κάτω από ένα εκατοστό. Έτσι, είστε σε θέση να δείτε το μικρότερο επίπεδο διακυμάνσεων, οι οποίες δημιουργούν διακοπές ραδιοσυχνοτήτων”.


Κατά μέσο όρο, κάθε δεδομένη τοποθεσία στη Γη βλέπει έκλειψη μόνο μία φορά κάθε 375 χρόνια, πράγμα που σημαίνει ότι αυτή η έκλειψη όχι μόνο θα παρακολουθηθεί αλλά και θα φωτογραφηθεί από πολλούς μάρτυρες του ιστορικού γεγονότος. Η Laura Peticolas από το Πολιτειακό Πανεπιστήμιο Sonoma στην Καλιφόρνια ζητά από όποιον το κάνει να συμμετάσχει στο πρόγραμμά της Eclipse Megamovie, το οποίο θα προσπαθήσει να συρράψει εκατοντάδες εικόνες από παρατηρητές σε μια ενιαία ταινία της ολικότητας.

Η Peticolas διεξήγαγε το ίδιο έργο το 2017, αλλά σημείωσε ότι “δεν ήταν τόσο όμορφο όσο το φανταζόμασταν στο μυαλό μας” λόγω έλλειψης εικόνων. Έτσι, αυτή τη φορά, θα ελπίζουν σε μια πολύ ευρύτερη δεξαμενή εικόνων, συμπεριλαμβανομένων καλύτερων επαγγελματικών εικόνων της έκλειψης, για να παράγουν ένα πιο γυαλισμένο προϊόν. Η ελπίδα είναι ότι η μεγαλοταινία θα αποκαλύψει χαρακτηριστικά του στέμματος του Ήλιου, όπως πίδακες που μοιάζουν με εκτοξεύσεις καυτού πλάσματος που εκτοξεύονται γύρω από τη Σελήνη και εξελίσσονται καθώς διάφοροι άνθρωποι κατά μήκος της διαδρομής τραβούν εικόνες.

“Αυτή τη φορά περιμένουμε πραγματικά να μπορέσουμε να βρούμε αυτούς τους πίδακες και τα χαρακτηριστικά που αλλάζουν”, λέει. Συνήθως τέτοια γεγονότα είναι εξαιρετικά δύσκολο να μελετηθούν, εκτός από ειδικά σχεδιασμένα τηλεσκόπια ή διαστημόπλοια που μπορούν να αποκλείσουν τον Ήλιο, αλλά μια ολική έκλειψη ηλίου επιτρέπει σε πολύ περισσότερους παρατηρητές να το κάνουν. Το γεγονός αυτό θα πρέπει να είναι ιδιαίτερα αξιοσημείωτο επειδή ο Ήλιος οδεύει προς την περίοδο της μέγιστης δραστηριότητάς του, που ονομάζεται ηλιακό μέγιστο και λαμβάνει χώρα σε έναν 11ετή κύκλο για λόγους που δεν είναι ακόμη πλήρως κατανοητοί.

“Αυτή θα είναι μια πολύ μεγαλύτερη έκλειψη από την άποψη των ανθρώπων που θα κατευθυνθούν προς το μονοπάτι της ολικότητας”, λέει ο Peticolas. “Αυτό το έργο εκμεταλλεύεται πραγματικά αυτό το γεγονός. Ελπίζω σε περίπου 500 εθελοντές που θα ανεβάσουν εικόνες”.

Για πολλούς ανθρώπους στο έδαφος, ο καιρός θα μπορούσε να παίξει καθοριστικό ρόλο στο αν θα μπορέσουν να δουν την ολικότητα ή όχι, καθώς η νεφοκάλυψη απειλεί πάντα να χαλάσει τη θέα του ήλιου. Ένας τρόπος για να το αποφύγει κανείς αυτό είναι να σηκωθεί στον ουρανό, κάτι που θα κάνει η Nasa με δύο αεροπλάνα WB-57. Πετώντας σε ύψος 15 χιλιομέτρων (50.000ft), τα αεροπλάνα θα ακολουθήσουν την πορεία της ολικότητας στα ανοικτά των ακτών του Μεξικού, βιώνοντας περίπου επτά λεπτά σκοταδιού, και θα είναι εξοπλισμένα με όργανα για τη μελέτη του Ήλιου.

Επικεφαλής ενός από τα πειράματα είναι ο Amir Caspi του Νοτιοδυτικού Ερευνητικού Ινστιτούτου στο Κολοράντο, ο οποίος θα χρησιμοποιήσει μια υπέρυθρη κάμερα σε ένα από τα αεροπλάνα – αν και δεν θα πετάξει ο ίδιος – για να μελετήσει το ηλιακό στέμμα. Ένα από τα βασικά μυστήρια του στέμματος είναι ότι η θερμοκρασία του φτάνει σε εκατομμύρια βαθμούς, σε σύγκριση με μόλις 5.000C (9.000F) για την επιφάνεια του Ήλιου, για λόγους που δεν μπορούν να εξηγηθούν πλήρως.

Ο Caspi πιστεύει ότι μπορεί να υπάρχει σύνδεση μεταξύ των εκτοξεύσεων πλάσματος από τον Ήλιο, που ονομάζονται προεξοχές, ουσιαστικά μια “μάζα πλάσματος που έχει αναβλύσει από την επιφάνεια”, και του ίδιου του στέμματος. Αυτές οι προεξοχές είναι έως και 30.000C (54.000F), πολύ πιο ψυχρές από το στέμμα, αλλά μπορούν να εκπέμπουν το ίδιο έντονα στο υπέρυθρο. “Προσπαθούμε να απαντήσουμε τι συμβάλλει σε αυτή την εκπομπή”, λέει ο Caspi. “Δεν μπορεί να είναι ο ίδιος μηχανισμός λόγω αυτής της τεράστιας διαφοράς στη θερμοκρασία”. Μια απάντηση μπορεί να βρίσκεται στον τρόπο με τον οποίο τα μαγνητικά πεδία στρίβουν και περιστρέφονται πάνω από την επιφάνεια του Ήλιου.

Αν οι πύραυλοι και τα αεροπλάνα δεν είναι αρκετά, η Angela Des Jardins από το Πολιτειακό Πανεπιστήμιο της Μοντάνα θα ηγηθεί 53 ομάδων φοιτητών σε όλες τις ΗΠΑ που θα στείλουν περίπου 600 μπαλόνια στην ατμόσφαιρα στο πλαίσιο του Nationwide Eclipse Balloon Project. Ανεβαίνοντας μέχρι τα 35 χιλιόμετρα (115.000 πόδια), τα μπαλόνια θα χρησιμοποιήσουν όργανα για να δουν πώς αντιδρούν τόσο η ατμόσφαιρα της Γης όσο και ο καιρός της στις μεταβαλλόμενες συνθήκες της έκλειψης.

Μερικά από τα όργανα θα μελετήσουν τα κύματα βαρύτητας, τα κύματα πίεσης που κινούνται στην ατμόσφαιρα ως αποτέλεσμα της μεταβαλλόμενης θερμοκρασίας. “Είναι σαν μια πέτρα που ρίχνεται σε μια λίμνη και δημιουργεί κύματα”, λέει ο Des Jardins. Άλλα θα μετρούν την υγρασία, την κατεύθυνση και την ταχύτητα του ανέμου για την παρακολούθηση τυχόν αλλαγών που προκαλούνται από την έκλειψη. “Έχοντας 600 αερόστατα που πετούν και μετρούν την ατμόσφαιρα είναι μια τόσο θαυμάσια πλούσια πηγή δεδομένων”, λέει ο Des Jardins. “Περιμένουμε να δημοσιευτούν τουλάχιστον δώδεκα εργασίες ως αποτέλεσμα των δεδομένων που συλλέγουμε”. Θα υπάρχουν ακόμη και κάποιες κάμερες στα αεροσκάφη που θα μεταδίδουν ζωντανά την έκλειψη στο έδαφος.

Οι προσδοκίες αυτή τη φορά είναι ότι, ενώ η ολική έκλειψη ηλίου στις ΗΠΑ το 2017 άνοιξε την όρεξη τόσο στο κοινό όσο και στους επιστήμονες, το 2024 θα είναι ένα γεγονός που θα παρακολουθείται και θα μελετάται πολύ ευρύτερα λόγω της έκτασης που θα καλύψει και της γνώσης του τι να περιμένουμε αυτή τη φορά.

“Νομίζω ότι ο κόσμος είναι πιο ενθουσιασμένος γι’ αυτό”, λέει η Hartstone-Rose. “Το 2017 ήταν απροσδόκητα δροσερό. Το 2024 θα είναι πάνω από ένα πιο πυκνοκατοικημένο τμήμα της Αμερικής και ακόμη πιο όμορφο, επειδή ο Ήλιος βρίσκεται σε αυτόν τον εκπληκτικό κύκλο εκτίναξης. Το στέμμα θα είναι πραγματικά φανταστικό”.

1...545546547...1,709Page 546 of 1,709