Βρέθηκε στην Ιταλία κύπελλο-σκύλος 2.300 ετών από την εποχή της Μεγάλης Ελλάδας

Ένα εξαιρετικής τέχνης κύπελλο ηλικίας 2.300 ετών, που απεικονίζει το κεφάλι ενός σπαρτιατικού κυνηγόσκυλου, ανακαλύφθηκε στην περιοχή της Απουλίας, στη νότια Ιταλία, φέρνοντας στο φως την ισχυρή επιρροή του ελληνικού πολιτισμού στη Μεγάλη Ελλάδα.

Το κύπελλο, γνωστό ως ρύτο, χρονολογείται μεταξύ 340 και 330 π.Χ. και κατασκευάστηκε πιθανότατα στο εργαστήριο του περίφημου Ζωγράφου του Δαρείου, ενός από τους σημαντικότερους κεραμείς της εποχής στην Απουλία. Το αντικείμενο, που σήμερα εκτίθεται στο Μουσείο Getty του Λος Άντζελες, έχει μήκος περίπου 20 εκατοστά και είναι καλυμμένο με μαύρο γάνωμα, εκτός από τα αυτιά και τα ρουθούνια του σκύλου, ενώ τα μάτια του έχουν επεξεργαστεί με αραιωμένο γάνωμα για να ξεχωρίζουν.

Στο επάνω μέρος του ρύτου απεικονίζεται ένας σάτυρος, μυθικό πλάσμα της αρχαίας Ελλάδας, που κρατάει πιατέλα και ραβδί, περιστοιχισμένος από διακοσμητικά μοτίβα φύλλων και αυγών. Το κάτω μέρος του αγγείου σχηματίζει το κεφάλι ενός λακωνικού κυνηγόσκυλου, μιας φυλής που εκτιμούνταν ιδιαίτερα για τις κυνηγετικές της ικανότητες στην αρχαία Σπάρτη.

Τα ρύτα χρησιμοποιούνταν συχνά σε συμπόσια ή τελετουργίες, κυρίως για την κατανάλωση ή την προσφορά κρασιού, λαδιού ή ακόμα και αίματος κατά τη διάρκεια θυσιών. Αξίζει να σημειωθεί ότι τα αγγεία αυτά δεν είχαν επίπεδη βάση, γεγονός που τα καθιστούσε ασταθή και ενίσχυε τον εορταστικό χαρακτήρα των συμποσίων.

Η ανακάλυψη του συγκεκριμένου ρύτου υπογραμμίζει τη δυναμική παρουσία του ελληνικού στοιχείου στη νότια Ιταλία κατά τον 4ο αιώνα π.Χ., σε μια περιοχή που ήταν γνωστή ως Magna Graecia, πολύ πριν την προσάρτησή της από τους Ρωμαίους το 205 π.Χ.

Μπλακ άουτ σε Ισπανία – Πορτογαλία: «Το 60% της ηλεκτρικής ενέργειας χάθηκε σε 5 δευτερόλεπτα»

Η ηλεκτροδότηση άρχισε να αποκαθίσταται σε περιοχές της Ισπανίας και της Πορτογαλίας, μετά από μια εκτεταμένη διακοπή ρεύματος που προκάλεσε εκτεταμένες διαταραχές στην Ιβηρική Χερσόνησο. Επιχειρήσεις, νοσοκομεία και άλλες κρίσιμες υποδομές στις δύο χώρες αναγκάστηκαν να βασιστούν σε εφεδρικές γεννήτριες και τα σπίτια έμειναν χωρίς ηλεκτρικό ρεύμα, καθώς οι αρχές αγωνίζονταν να εντοπίσουν την αιτία της διακοπής ρεύματος.

Αργά χθες το βράδυ, στη δεύτερη έκτακτη εμφάνισή του την ίδια ημέρα, κάτι που δεν είχε συμβεί καν εν μέσω της πανδημίας, ο Ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ εξέφρασε την τεράστια έκπληξη της κυβέρνησης για τα στοιχεία από το μεγαλύτερο μπλακ άουτ στην ιστορία της Ισπανίας: «Δεν έχει ξανασυμβεί ποτέ παρόμοια βλάβη συστήματος. Στις 12:33 μ.μ., 15 γιγαβάτ χάθηκαν ξαφνικά σε μόλις 5 δευτερόλεπτα. Αυτό ισοδυναμεί με το 60% της ενέργειας εκείνη τη στιγμή.

Οι ειδικοί δεν έχουν ακόμη καταφέρει να προσδιορίσουν τα αίτια, αλλά θα το κάνουν. Όλοι οι κρατικοί θεσμοί και οι πληγείσες ιδιωτικές εταιρείες εργάζονται για να κατανοήσουν τι συνέβη», δήλωσε ο πρόεδρος, ο οποίος επέμεινε ότι «καμία υπόθεση δεν έχει αποκλειστεί» και ως εκ τούτου η πιθανότητα κυβερνοεπίθεσης παραμένει στο τραπέζι.

Σε μια ομιλία προς το έθνος, κάλεσε τους ανθρώπους να ελαχιστοποιήσουν τα ταξίδια, να δώσουν προσοχή στις επίσημες δηλώσεις αντί για τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και να περιορίσουν τη χρήση των κινητών τηλεφώνων. Σημείωσε επίσης τον «τεράστιο αντίκτυπο» της διακοπής στην καθημερινή ζωή, καθώς και τις οικονομικές απώλειες και το «άγχος σε εκατομμύρια σπίτια». Ο Σάντσες δήλωσε ότι βρισκόταν σε επαφή με τον βασιλιά Φελίπε της Ισπανίας, τους πολιτικούς ηγέτες και την ΕΕ και το ΝΑΤΟ σχετικά με την κρίση.

Τα σχολεία ανακοίνωσε θα ανοίξουν σήμερα Τρίτη (29/4), αλλά χωρίς μαθήματα, έτσι ώστε οι γονείς να μπορούν να πάνε στη δουλειά και να αφήσουν τα παιδιά τους στο σχολείο, αλλά οι εκπαιδευτικοί να μην είναι υποχρεωμένοι να παρευρεθούν. Τουλάχιστον αυτό θα ισχύει στις αυτόνομες περιοχές που έχουν τεθεί υπό κυβερνητικό έλεγχο επειδή έχει κηρυχθεί εθνική έκτακτη ανάγκη.

35.000 άνθρωποι εγκλωβίστηκαν σε τρένα σε όλη την Ισπανία
Οι περιφερειακές κυβερνήσεις θα εκδώσουν οδηγίες, αν και σχεδόν όλες λαμβάνουν την ίδια απόφαση. Ο Σάντσεθ συνέστησε επίσης να μην πηγαίνουν στη δουλειά οι πολίτες εάν οι εργοδότες το επιτρέπουν και να μην κάνουν ταξίδια εκτός εάν είναι απαραίτητο, επειδή η σιδηροδρομική κυκλοφορία δεν έχει ακόμη αποκατασταθεί. Στην πραγματικότητα, παραδέχτηκε ότι 35.000 άνθρωποι που είχαν εγκλωβιστεί σε τρένα σε όλη την Ισπανία έπρεπε να διασωθούν και κάποιοι ήταν ακόμη εγκλωβισμένοι στις πιο δυσπρόσιτες περιοχές

Παρά τις ώρες που έχουν περάσει, ο Σάντσεθ δεν μπόρεσε να προσφέρει καθησυχαστικές εξηγήσεις σχετικά με τα αίτια. «Δεν υπάρχει καμία επίπτωση στην πολιτική προστασία. Η Ισπανία είναι μια ασφαλής χώρα, οι πολίτες μπορούν να είναι ήσυχοι. Οι επικοινωνίες υποφέρουν λόγω της έλλειψης ρεύματος στις κεραίες. Η κυκλοφορία στα λιμάνια συνεχίζεται κανονικά και στον αέρα, από τις 6.000 πτήσεις που έχουν προγραμματιστεί για σήμερα, μόνο 344 έχουν ακυρωθεί.

Δεν υπάρχουν περιστατικά στους δρόμους εκτός από κυκλοφοριακή συμφόρηση. Τα χρηματιστήρια έκλεισαν ομαλά, γεγονός που καταδεικνύει την εμπιστοσύνη στην οικονομική κατάσταση. Όλοι οι κρατικοί πόροι κινητοποιήθηκαν από το πρώτο λεπτό. Θα εργαστούμε με εντατικούς ρυθμούς όλη τη νύχτα. Εργαζόμαστε ώστε να αποκατασταθεί η ηλεκτροδότηση σε όλη τη χώρα», κατέληξε.

Διάφορες κυβερνητικές πηγές παραδέχονται κατ’ ιδίαν ότι αυτό που συνέβη είναι πρωτοφανές, δύσκολο να εξηγηθεί και πολύ παράξενο. Εμπειρογνώμονες από διάφορα υπουργεία και δημόσιους φορείς, το Εθνικό Ινστιτούτο Εθνικής Στατιστικής (CNI) και οι διεθνείς επαφές της Εκτελεστικής Εξουσίας μελετούν τις πιθανές αιτίες όλη την ημέρα, αλλά δεν υπάρχει οριστικό συμπέρασμα και η κυβέρνηση έχει επιλέξει τη μέγιστη προσοχή μέχρι να υπάρξει σαφής εξήγηση.

Μετά από ξεχωριστές συνεδριάσεις του Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας, ο πρόεδρος εμφανίστηκε δύο φορές με μια σκηνοθετημένη και σοβαρή συμπεριφορά που αναπόφευκτα θύμιζε τις πιο σκοτεινές ημέρες της πανδημίας. Στη συνεδρίαση του Συμβουλίου συμμετείχαν εννέα υπουργοί, ο Αρχηγός του Επιτελείου Στρατού και οι διευθυντές του Εθνικού Κέντρου Πληροφοριών (CNI) και της Υπηρεσίας Εθνικής Ασφάλειας.

Ελλείψει επίσημης εξήγησης, οι θεωρίες συνωμοσίας εξαπλώθηκαν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και από στόμα σε στόμα — αυτή τη φορά πολύ πιο ενεργές λόγω της απώλειας κάλυψης κινητής τηλεφωνίας και δεδομένων για εκατομμύρια ανθρώπους, μερικοί από τους οποίους στράφηκαν σε ραδιόφωνα με τρανζίστορ που τροφοδοτούνται με μπαταρία για πληροφορίες. Για αυτόν τον λόγο, ο Σάντσες παρότρυνε τους ανθρώπους να εμπιστεύονται μόνο επίσημες πληροφορίες. «Ας αγνοήσουμε πληροφορίες αμφίβολης προέλευσης· αυτές οι κρίσεις είναι ώριμες για τη διάδοση φάρσες», επέμεινε.

Πώς κατέρρευσε το σύστημα
Χώρες όπως η Ισπανία βρίσκονται στην πρώτη γραμμή των προσπαθειών για την απομάκρυνση από τα ορυκτά καύσιμα, αλλά η κρίση της Δευτέρας είναι πιθανό να τροφοδοτήσει ανησυχίες σχετικά με την ικανότητα των δικτύων ηλεκτρικής ενέργειας να ανταποκριθούν στην αυξημένη ζήτηση. Τα στοιχεία από τον ισπανικό φορέα εκμετάλλευσης ηλεκτρικής ενέργειας έδειξαν ότι η κατανάλωση μειώθηκε κατά περισσότερο από 10GW όταν η διακοπή ρεύματος ξέσπασε λίγο μετά τις 12:30 μ.μ. τοπική ώρα, υποδηλώνοντας ότι ήταν μία από τις μεγαλύτερες στην πρόσφατη ευρωπαϊκή ιστορία.

Τα μετεωρολογικά δεδομένα έδειξαν ότι οι θερμοκρασίες στη νότια Ισπανία αυξήθηκαν απότομα από τις 12 έως τις 13 μ.μ. τοπική ώρα. Οι υψηλότερες θερμοκρασίες μπορούν να περιορίσουν την ποσότητα ηλεκτρικής ενέργειας που μπορούν να μεταφέρουν τα καλώδια. Ο Eδουάρδο Πριέτο διευθυντής υπηρεσιών της ισπανικής εταιρείας Red Eléctrica, δήλωσε ότι μια «πολύ ισχυρή ταλάντωση» στο δίκτυο κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου είχε αποκόψει το ηλεκτρικό δίκτυο της Ισπανίας από την υπόλοιπη ηπειρωτική Ευρώπη, γεγονός που οδήγησε στην κατάρρευση του συστήματος.

Ο Φάρος της ΑΙ: Η ακτινογραφία της επένδυσης στο Λαύριο

Ενα από τα πρώτα δεκατρία «εργοστάσια» ΤΝ στην Ευρώπη ετοιμάζεται στο Τεχνολογικό Πολιτιστικό Πάρκο και στο κτίριο του πρώην Ηλεκτρικού Σταθμού που διαχειρίζεται το ΕΜΠ, βάζοντας τη χώρα στους «παίκτες» των νέων τεχνολογιών. Χτίζοντας τον «Φάρο» της Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ), η «μικρή» Ελλάδα επιχειρεί να κάνει ένα παγκόσμιο τεχνολογικό άλμα, καθοδηγώντας με ασφάλεια πολίτες, πανεπιστήμια, ερευνητές και επιχειρήσεις μέσα στο «δαιδαλώδες» και απαιτητικό τοπίο της ψηφιακής τεχνολογίας.

Με συνολική επένδυση κοντά στα 100 εκατ. ευρώ (από εθνικούς και ευρωπαϊκούς πόρους), η χώρα αποκτά υποδομές διεθνούς εμβέλειας που αναμένεται σύντομα να την καταστήσουν πρωτοπόρο στην ψηφιακή εποχή, δημιουργώντας νέες ευκαιρίες για την καινοτομία και την επιχειρηματικότητα.

Η Ελλάδα συγκαταλέγεται ήδη στην πρώτη ταχύτητα των χωρών της Ευρώπης που έχουν δρομολογήσει την κατασκευή εργοστασίου ΤΝ, ενώ ταυτόχρονα αποκτά έναν καινούργιο πανίσχυρο εθνικό υπερυπολογιστή που θα είναι 150 φορές ισχυρότερος από τον υφιστάμενο, έχοντας τη δυνατότητα να εκτελεί έως και ογδόντα εννέα τετράκις εκατομμύρια πράξεις κινητής υποδιαστολής ανά δευτερόλεπτο (89 Pflops)!

Το εργοστάσιο ΤΝ «Pharos» και ο υπερυπολογιστής «Δαίδαλος» θα εγκατασταθούν μαζί στην «πολύτιμη» λαυρεωτική γη, στο μέρος χάρη στο οποίο η χώρα πέτυχε κάποτε τη μετάβασή της στη δεύτερη βιομηχανική επανάσταση και που ο Αισχύλος, παλαιότερα, επαινούσε για την «ασημένια φλέβα» που έρεε στα σπλάχνα του (εννοώντας τον ορυκτό του πλούτο).

Συγκεκριμένα, στο Τεχνολογικό Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρίου και στο ιστορικό κτίριο του πρώην Ηλεκτρικού Σταθμού που διαχειρίζεται το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, ετοιμάζονται ήδη οι νέες εγκαταστάσεις που θα πρωταγωνιστήσουν και στην τέταρτη βιομηχανική επανάσταση της χώρας – εκείνης των υπολογιστικών συστημάτων και της ΤΝ. Το άδειο σήμερα κτίριο βιομηχανικής κληρονομιάς πρόκειται να αναδιαμορφωθεί εκ βάθρων, με υδρόψυκτα συστήματα κλιματισμού και υπερσύγχρονους σταθμούς τροφοδοσίας.

Το σχέδιο για το εργοστάσιο «Pharos» και τον υπερυπολογιστή «Δαίδαλο» έχει ολοκληρωθεί, οι συμβάσεις υλοποίησης έχουν υπογραφεί, η χρηματοδότηση έχει εξασφαλιστεί και μόλις δόθηκε το σήμα για την έναρξη των έργων, εξάπτοντας τη φαντασία για τις δυνατότητες που πρόκειται να ξεκλειδώσουν τόσο στην εγχώρια αγορά όσο και στην κοινωνία. Δυνατότητες, οι οποίες αφορούν τομείς όπως είναι η κλιματική αλλαγή, οι ιατρικές εξετάσεις, η γλώσσα, οι δικαστικές αποφάσεις και οι φυσικοί πόροι.

Ο «Pharos»
Ειδικότερα, ο «Pharos» είναι ένα από τα πρώτα 13 «εργοστάσια» ΤΝ στην Ευρώπη και αποτελεί μια πρωτοβουλία στρατηγικής σημασίας, καθώς ενισχύει την ανταγωνιστικότητα, την ανάπτυξη αξιόπιστων εφαρμογών ΤΝ και την προώθηση της καινοτομίας, με γνώμονα τη βιωσιμότητα. Συγκαταλέγεται στα «εργοστάσια» ΤΝ που προωθεί στρατηγικά η Ευρωπαϊκή Ενωση, στο πλαίσιο τόνωσης της καινοτομίας, αλλά και μείωσης της εξάρτησης από τους κολοσσούς της Αμερικής και της Κίνας.

Το ελληνικό «εργοστάσιο» ΤΝ, που υλοποιείται παράλληλα με αντίστοιχα projects σε Αγγλία, Βουλγαρία, Γαλλία, Γερμανία, Πολωνία και αλλού, θα παρέχει υπολογιστική ισχύ, προηγμένα εργαλεία ΤΝ, δεδομένα μεγάλου όγκου και εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό σε ακαδημαϊκά ιδρύματα, ερευνητικά κέντρα, δημόσιους φορείς και μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Με τον τρόπο αυτόν, θα αναπτυχθούν εφαρμογές ΤΝ κυρίως στους τομείς της Υγείας, της Ελληνικής Γλώσσας και Πολιτισμού, καθώς και στο πεδίο της Βιώσιμης Ανάπτυξης.

Θα λειτουργεί όπως ένα εργοστάσιο, μόνο που δεν θα εργάζονται άνθρωποι, αλλά αμέτρητα υπολογιστικά συστήματα επεξεργασίας και αποθήκευσης για την παραγωγή νέων μοντέλων ΤΝ και ειδικών παραγωγικών μοντέλων (Generative AI). Με απλά λόγια, θα παρέχει τη δυνατότητα παραγωγής λύσεων βασισμένων στην ΤΝ για κάθε πιθανό τομέα, ανάλογα με τις ανάγκες για τις οποίες θα αξιοποιείται κάθε φορά. Σημειωτέον, πρόσβαση στα κέντρα των υπερυπολογιστών του θα έχουν πανεπιστημιακά ιδρύματα, μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, βιομηχανίες και άλλοι οικονομικοί παράγοντες.

Ο «Δαίδαλος»
Την ίδια στιγμή, ο νέος εθνικός υπερυπολογιστής «Δαίδαλος» θα λειτουργήσει ως η υπολογιστική πλατφόρμα του AI Factory «Pharos». Η αρχιτεκτονική του θα είναι αντίστοιχη των μεγαλύτερων ευρωπαϊκών συστημάτων. Ο «Δαίδαλος» θα είναι 150 φορές ισχυρότερος από τον υπάρχοντα ελληνικό υπερυπολογιστή ARIS, με ισχύ 89 PetaFlops, κατατάσσοντάς τον ανάμεσα στα 20 κορυφαία συστήματα παγκοσμίως! Το έργο, με συνολικό προϋπολογισμό 59 εκατ. ευρώ, χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης και τον ευρωπαϊκό οργανισμό EuroHPC JU.

Η κατασκευή του υπολογιστή ανατέθηκε στη Hewlett Packard Enterprise (HPE) και η διαμόρφωση του χώρου στη MainSys. Η HPE έχει ένα μεγάλο μερίδιο παγκοσμίως στους υπερυπολογιστές μια και έχει εξαγοράσει την Cray, με τον «Δαίδαλο» να βασίζει τις ΑΙ δυνατότητές του στους επεξεργαστές nVidia GB200 Blackwell.

Ετοιμο σε 36 μήνες
Το έργο είναι συνολικού προϋπολογισμού 30 εκατ. ευρώ, που υλοποιείται στο πλαίσιο του προγράμματος Horizon Europe και χρηματοδοτείται κατά 50% από την Κοινή Επιχείρηση EuroHPC (EuroHPC Joint Undertaking) και κατά 50% από εθνικούς πόρους. Η υλοποίησή του ξεκινά μόλις τώρα και θα διαρκέσει συνολικά 36 μήνες.

Παραλήρημα Μεντβέντεφ: Απειλεί Φινλανδία και Σουηδία με «πυρηνική εκδίκηση»

Σε παραλήρημα επιδόθηκε την Τρίτη ο αντιπρόεδρος του ρωσικού Συμβουλίου Ασφαλείας Ντμίτρι Μεντβέντεφ καταδεικνύοντας ότι η Μόσχα κάθε άλλο παρά επιδιώκει τον συμβιβασμό. Οι απειλές του Μεντβέντεφ έρχονται στη σκιά του δημοσιεύματος της Wall Street Journal ότι η Ρωσία προχωρά αθόρυβα σε μια μεγάλη στρατιωτική αναδιάρθρωση κατά μήκος των συνόρων της με την Ευρώπη.

Ο πρώην πρόεδρος της Ρωσίας απείλησε την Τρίτη ότι τα νεότερα μέλη του ΝΑΤΟ αποτελούν πλέον πιθανούς στόχους για τη Μόσχα και διατρέχουν κίνδυνο «πιθανών επιθέσεων εκδίκησης» με χρήση πυρηνικών όπλων σε περίπτωση σύγκρουσης, ανέφερε το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων TASS.

Ο Μεντβέντεφ, ο οποίος έχει αυτοαποκαλείται ένα από τα πιο «ένθερμα αντιδυτικά γεράκια της Ρωσίας», φαίνεται να αναφέρεται στη Σουηδία και τη Φινλανδία, τις δύο τελευταίες χώρες που εντάχθηκαν στη δυτική στρατιωτική συμμαχία.

Η απάντηση της Ρωσικής Ομοσπονδίας στη δυτική αρχή της «ειρήνης μέσω της δύναμης» μπορεί να είναι μόνο «ειρήνη μέσω του φόβου», αφού «ο φόβος εξακολουθεί να λειτουργεί», είπε ο Μεντβέντεφ. Ο Τραμπ ουσιαστικά παραδέχτηκε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Ευρώπη και το ίδιο το Κίεβο φέρουν ευθύνη για τη σύγκρουση στην Ουκρανία, είπε.

Η «ειδική επιχείρηση» (Πόλεμος στην Ουκρανία) πρέπει να ολοκληρωθεί με νίκη για τη Ρωσική Ομοσπονδία και το καθεστώς του Κιέβου πρέπει να καταστραφεί, διεμήνυσε ο Μεντβέντεφ.

Ενώ η ειδική επιχείρηση συνεχίζεται, ο νόμιμος στόχος της Ρωσικής Ομοσπονδίας δεν είναι μόνο οι Ουκρανικές Ένοπλες Δυνάμεις, αλλά και οι ξένοι μισθοφόροι, ξεκαθάρισε ο Ρώσος αξιωματούχος.

Το «αγγλοσαξονικό πλήθος» ευθύνεται για την τρέχουσα κρίση στον κόσμο και η Ρωσία, εμπιστευόμενη σε αυτό, ήταν κοντόφθαλμη για μεγάλο χρονικό διάστημα, τόνισε.

Ο Μεντβέντεφ πρότεινε τη δημιουργία ενός διεθνούς δικαστηρίου μετά το τέλος της σύγκρουσης στην Ουκρανία, τη «Νυρεμβέργη 2.0», αναφορά στη δίκη κατά των υψηλόβαθμων αξιωματούχων των Ναζί.

Αυτό είναι το σενάριο πολέμου της Τουρκίας με την Ελλάδα

Τα σχέδια έκτακτης ανάγκης της Τουρκίας για πόλεμο κατά της Ελλάδας — που στοχεύουν ιδιαίτερα τη Δυτική Θράκη και τα νησιά του Αιγαίου — υπέστησαν σοβαρό πλήγμα λόγω της ενισχυμένης στρατιωτικής παρουσίας των Ηνωμένων Πολιτειών και της Γαλλίας σε υποστήριξη της ελληνικής άμυνας, προκαλώντας κύμα έντονης κριτικής από την ολοένα και πιο απογοητευμένη ηγεσία της Τουρκίας, συμπεριλαμβανομένου του προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, τα τελευταία χρόνια.

Αυτό αναφέρει αποκαλυπτικό δημοσίευμα της ιστοσελίδας Nordicmonitor.

Αναλυτικά το ρεπορτάζ αναφέρει:

Η στρατιωτική στρατηγική της Τουρκίας για μια πιθανή εισβολή σε ελληνικό έδαφος, ιδίως στη Δυτική Θράκη, είχε σχεδιαστεί για να εκμεταλλευτεί ένα μικρό παράθυρο ευκαιρίας, το οποίο οι Τούρκοι στρατηγοί προέβλεπαν ότι θα κλείσει γρήγορα με την άμεση παρέμβαση των ΗΠΑ και της Ευρώπης μετά από οποιαδήποτε τουρκική επίθεση.

Αυτά τα μυστικά σχέδια αποκαλύφθηκαν για πρώτη φορά κατά τη διάρκεια της δίκης «Sledgehammer» (σ.σ. Βαριοπούλα) το 2010 στην Κωνσταντινούπολη, η οποία εξέθεσε τη νοοτροπία των σκληροπυρηνικών Τούρκων στρατηγών που εξέταζαν τέτοια ενδεχόμενα. Την εποχή εκείνη, οι αποκαλύψεις δεν προσέλκυσαν ιδιαίτερη προσοχή, πιθανώς επειδή ήταν θαμμένες στα παραρτήματα ενός εκτενούς φακέλου, ο οποίος εστίαζε κυρίως στην εσωτερική διαμάχη μεταξύ επιφανών στρατιωτικών ηγετών και της πολιτικής κυβέρνησης.

Σεμινάριο… πολέμου

Ωστόσο, τα συντριπτικά στοιχεία του φακέλλου της υπόθεσης — συμπεριλαμβανομένων επικυρωμένων εγγράφων, ηχογραφήσεων και εκθέσεων του Γενικού Επιτελείου — επιβεβαίωσαν ότι λεπτομερή πολεμικά σχέδια είχαν πράγματι συζητηθεί κατά τη διάρκεια ενός στρατιωτικού σεμιναρίου που πραγματοποιήθηκε στις 5-7 Μαρτίου 2003, υπό την ηγεσία του τότε διοικητή του 1ου Σώματος Στρατού, στρατηγού Çetin Doğan.

Με έδρα την Κωνσταντινούπολη, το 1ο Σώμα Στρατού έχει ως αποστολή την υπεράσπιση της περιοχής της Θράκης της Τουρκίας, που συνορεύει με την Ελλάδα, καθώς και την ασφάλεια του Βοσπόρου, της Κωνσταντινούπολης και της ευρύτερης περιοχής της Μαρμαράς. Στο σεμινάριο συμμετείχαν επίσης εκπρόσωποι του Γενικού Επιτελείου της Τουρκίας και άλλων στρατιωτικών μονάδων.

Κεντρικό άξονα του πολεμικού σχεδίου αποτελούσε μια στρατιωτική επιχείρηση στο Αιγαίο, με συμπληρωματικές ενέργειες στην περιοχή της Θράκης στην Ελλάδα για την υποστήριξη του κύριου θέατρου επιχειρήσεων. Οι σχεδιαστές τόνισαν ότι οποιαδήποτε στρατιωτική ενέργεια στη Θράκη δεν πρέπει να επικεντρώνεται στην κατάκτηση εδαφών, αλλά στην πρόκληση μέγιστης ζημιάς στις εχθρικές δυνάμεις. Ο στόχος ήταν η τιμωρία και όχι η κατάληψη.

«Τα μέτρα που θα ληφθούν στη Θράκη πρέπει να υποστηρίξουν την επιχείρηση στο Αιγαίο», ανέφερε η τελική έκθεση του σεμιναρίου. «Ο στόχος σε αυτή την περιοχή πρέπει να είναι λιγότερο η κατάκτηση εδαφών και περισσότερο η καταστροφή όσο το δυνατόν περισσότερων εχθρικών δυνάμεων».

Μια περίληψη της απόρρητης έκθεσης του σεμιναρίου παρουσιάστηκε στους συμμετέχοντες σε μια παρουσίαση PowerPoint, αντίγραφο της οποίας αποκτήθηκε αργότερα από το Nordic Monitor.

Το σεμινάριο αποκάλυψε επίσης την επικρατούσα νοοτροπία μεταξύ των Τούρκων στρατιωτικών σχεδιαστών της εποχής, ιδίως εκείνων με αντιαμερικανικές και αντιατλαντικές απόψεις. Αν και ο Ερντογάν αρχικά ήρθε σε σύγκρουση με αυτούς τους αξιωματικούς, τελικά σχημάτισε μια δεκαετή πολιτική συμμαχία μαζί τους και τους πολιτικούς υποστηρικτές τους, γνωστούς συλλογικά ως Ulusalcılar (νεοεθνικιστές), το 2014.

Η Τουρκία θα είχε μόνο τρεις έως τέσσερις ημέρες για να επιτύχει τους στόχους της

Σύμφωνα με την έκθεση του σεμιναρίου, οι Τούρκοι στρατηγοί προέβλεπαν ότι το ΝΑΤΟ και η ΕΕ θα παρενέβαιναν γρήγορα εάν η Τουρκία εξαπέλυε στρατιωτική επίθεση στην περιοχή της Θράκης στην Ελλάδα. Κατά συνέπεια, κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι η Τουρκία θα είχε μόνο τρεις έως τέσσερις ημέρες για να επιτύχει τους στόχους της — αρκετό χρόνο για να προκαλέσει σημαντικές ζημίες στις ελληνικές δυνάμεις, αλλά όχι αρκετό για μακροχρόνια κατοχή. Ο τελικός στόχος, υποστήριξαν, ήταν να καταλάβουν τον έλεγχο των νησιών του Αιγαίου.

Αν και αυτά τα σχέδια ενδέχεται να έχουν εξελιχθεί, αναθεωρηθεί και επικαιροποιηθεί με την πάροδο του χρόνου, η βασική τους δομή και ο γενικός τους στόχος θεωρείται ότι έχουν παραμείνει αμετάβλητα. Ωστόσο, το στρατηγικό τοπίο έχει αλλάξει δραματικά, προς μεγάλη απογοήτευση των πολεμικών σχεδιαστών της Τουρκίας, καθιστώντας μια στρατιωτική επίθεση κατά της Ελλάδας πιο δύσκολη από ό,τι στο παρελθόν.

Οι συμφωνίες με ΗΠΑ και Γαλλία της Αθήνας

Οι πρόσφατες συμφωνίες στρατιωτικής συνεργασίας της Ελλάδας με τις ΗΠΑ και τη Γαλλία — ιδίως εκείνες που παρέχουν στις ΗΠΑ διευρυμένη πρόσβαση σε ελληνικές στρατιωτικές και ναυτικές βάσεις — έχουν υπονομεύσει σοβαρά τα σχέδια εισβολής της Τουρκίας.

Η παρουσία αμερικανικών στρατευμάτων σε αυτές τις εγκαταστάσεις καθιστά πολύ πιο επικίνδυνο για την Τουρκία να στοχεύσει ελληνικά στρατιωτικά μέσα, καθώς κάτι τέτοιο θα μπορούσε να προκαλέσει άμεση αντιπαράθεση με τις Ηνωμένες Πολιτείες, κάτι που η Άγκυρα επιθυμεί να αποφύγει.

Αυτό είναι αναμφίβολα ένας βασικός παράγοντας πίσω από την όλο και πιο εχθρική ρητορική της Άγκυρας απέναντι στην αμυντική εμπλοκή των ΗΠΑ στην Ελλάδα και την έντονη αντίθεσή της στην ενίσχυση των αμυντικών δεσμών της Ελλάδας με τις ΗΠΑ και τη Γαλλία.

Η απογοήτευση Ερντογάν

Κατά τη διάρκεια κοινής συνέντευξης Τύπου με τον πρωθυπουργό της Ουγγαρίας Βίκτορ Όρμπαν στην Άγκυρα στις 11 Νοεμβρίου 2021, ο Τούρκος πρόεδρος Ερντογάν εξέφρασε δημοσίως την απογοήτευσή του, δηλώνοντας: «Η ίδια η Ελλάδα έχει πλέον καταστεί βάση των Ηνωμένων Πολιτειών. Δεν μπορώ καν να μετρήσω τον αριθμό των αμερικανικών βάσεων στην Ελλάδα, είναι πάρα πολλές. Αν κοιτάξετε τον χάρτη, η ίδια η Ελλάδα μοιάζει με αμερικανική στρατιωτική βάση. Αυτή είναι η πραγματικότητα.
Γιατί δημιουργούνται όλες αυτές οι βάσεις και για ποιο σκοπό; Έχουμε ρωτήσει — ο υπουργός Άμυνας, ο υπουργός Εξωτερικών και εγώ έχουμε ρωτήσει τον πρόεδρο Μπάιντεν και άλλους — και συνεχίζουμε να λαμβάνουμε αόριστες απαντήσεις. Δεν είναι ειλικρινείς. Έχουν επιλέξει λάθος γείτονα και η χρήση της Ελλάδας ως βάσης στο Αιγαίο είναι λάθος προσέγγιση».

Ο Ερντογάν επανέλαβε παρόμοιες επικρίσεις κατά των ΗΠΑ, της Ελλάδας και της Γαλλίας σε δημόσιες συγκεντρώσεις, ενώ ανώτατοι κυβερνητικοί και στρατιωτικοί ηγέτες επανέλαβαν τα ίδια επιχειρήματα.

Αμερικανοί αξιωματούχοι έχουν αρνηθεί τις κατηγορίες της Τουρκίας, υποστηρίζοντας ότι η αμερικανική εμπλοκή με την Ελλάδα δεν αποτελεί απειλή για την Τουρκία, η οποία παραμένει σύμμαχος στο ΝΑΤΟ. Στις 18 Οκτωβρίου 2022, ο πρεσβευτής των ΗΠΑ στην Τουρκία, Τζέφ Φλέικ, έγραψε στο Twitter: «Η αμυντική μας συνεργασία με την Ελλάδα ενισχύει την ανατολική πτέρυγα του ΝΑΤΟ, υποστηρίζοντας την Ουκρανία και τους συμμάχους μας στο ΝΑΤΟ στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη. Ο κοινός μας στόχος με την Τουρκία και την Ελλάδα είναι η ειρήνη, η ασφάλεια και η σταθερότητα σε ολόκληρη την περιοχή».

H αμυντική συνεργασία μεταξύ των ΗΠΑ και της Ελλάδας

Τα τελευταία χρόνια, η αμυντική συνεργασία μεταξύ των ΗΠΑ και της Ελλάδας έχει ενταθεί, με επεκταμένες κοινές στρατιωτικές ασκήσεις, ανανεωμένες συμφωνίες και αυξημένη στρατιωτική βοήθεια, που συνέβαλαν στην ενίσχυση του ρόλου της Ελλάδας στην περιφερειακή και διατλαντική ασφάλεια.

Το 2019 και το 2021, η Ελλάδα και οι ΗΠΑ ανανέωσαν τη Συμφωνία Αμοιβαίας Αμυντικής Συνεργασίας (MDCA) του 1990, παρέχοντας στις αμερικανικές δυνάμεις μεγαλύτερη πρόσβαση σε ελληνικές βάσεις, συμπεριλαμβανομένης της Αλεξανδρούπολης, που βρίσκεται κοντά στα τουρκικά σύνορα, και της κρίσιμης βάσης του κόλπου της Σούδας στην Κρήτη.

Οι ΗΠΑ έχουν επίσης πουλήσει αμυντικά συστήματα αξίας δισεκατομμυρίων δολαρίων στην Ελλάδα, βοήθησαν στον εκσυγχρονισμό των μαχητικών αεροσκαφών F-16 και εξετάζουν το ενδεχόμενο πώλησης μαχητικών πέμπτης γενιάς στην Ελληνική Πολεμική Αεροπορία. Οι ένοπλες δυνάμεις των ΗΠΑ και της Ελλάδας συμμετέχουν σε περισσότερες από 15 μεγάλες κοινές στρατιωτικές ασκήσεις ετησίως.

Η παρουσία των ΗΠΑ στην Αλεξανδρούπολη, ένα λιμάνι μόλις 40 χιλιόμετρα από τα τουρκικά σύνορα, έχει προκαλέσει ιδιαίτερη ανησυχία στην Άγκυρα. Η βάση χρησιμεύει ως ζωτικός κόμβος διαμετακόμισης για τις δυνάμεις των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ που μεταφέρουν εξοπλισμό στην Ανατολική Ευρώπη, παρακάμπτοντας αποτελεσματικά τον ελεγχόμενο από την Τουρκία Βόσπορο. Ομοίως, η πιθανή στάθμευση αμερικανικών στρατευμάτων στα νησιά του Αιγαίου έχει αναδειχθεί ως ένα άλλο σημαντικό σημείο τριβής για τους Τούρκους ηγέτες.

H συμφωνία Αθήνας – Παρισίων

Η Γαλλία, επίσης, έχει ενισχύσει την αμυντική στάση της Ελλάδας. Τον Σεπτέμβριο του 2021, η Αθήνα και το Παρίσι υπέγραψαν μια ιστορική αμυντική συμφωνία που δεσμεύει την αμοιβαία στρατιωτική υποστήριξη σε περίπτωση ένοπλης επίθεσης εναντίον οποιασδήποτε από τις δύο χώρες. Η συμφωνία διευκόλυνε την προμήθεια προηγμένου γαλλικού οπλισμού από την Ελλάδα, συμπεριλαμβανομένων μαχητικών αεροσκαφών Rafale, πυραύλων, φρεγατών και ελικοπτέρων.

Αυτές οι εξελίξεις έχουν περιορίσει σοβαρά την στρατιωτική ευελιξία της Τουρκίας και υπονομεύουν τα σχέδια εισβολής της στην Ελλάδα. Ως αποτέλεσμα, τόσο οι Τούρκοι πολιτικοί όσο και οι στρατιωτικοί ηγέτες έχουν εντείνει τις επικρίσεις τους κατά της τριμερούς αμυντικής συνεργασίας μεταξύ Ελλάδας, ΗΠΑ και Γαλλίας, θεωρώντας την ως άμεσο εμπόδιο στις στρατηγικές φιλοδοξίες της Τουρκίας στην περιοχή.

Το συμπέρασμα της μυστικής έκθεσης

Η μυστική έκθεση του σεμιναρίου υποδηλώνει ότι η σκληρή ρητορική της τουρκικής ηγεσίας δεν αποσκοπεί απλώς στην εσωτερική κατανάλωση, όπως η απόσπαση της προσοχής του κοινού από εσωτερικά ζητήματα όπως οι οικονομικές δυσκολίες, η ανεργία και η αύξηση των τιμών καταναλωτικών αγαθών, ή η συγκέντρωση ψήφων κατά τη διάρκεια των προεκλογικών εκστρατειών, όπως υποστηρίζουν ορισμένοι αναλυτές.

Στην πραγματικότητα, πίσω από την πολεμοχαρή στάση της Τουρκίας απέναντι στην Ελλάδα κρύβεται μια πραγματική στρατηγική σκέψη, η οποία δεν μπορεί να αγνοηθεί ή να παραμεριστεί με τις απολογητικές δικαιολογίες των Τούρκων διπλωματών και των φιλότουρκων αναλυτών, οι οποίοι προσπαθούν να θολώσουν τα πράγματα ισχυριζόμενοι ότι προορίζονται αποκλειστικά για εσωτερική κατανάλωση.

Τι είναι ο διαβήτης τύπου 5 που μόλις αναγνωρίστηκε

Μια νέα μορφή διαβήτη που διαφέρει από τον τύπο 1 και 2 της χρόνιας πάθησης και σχετίζεται με τον υποσιτισμό, μόλις αναγνωρίστηκε επίσημα από την Διεθνή Ομοσπονδία Διαβήτη. Η αναγνώριση του διαβήτη τύπου 5, όπως ονομάστηκε, σηματοδοτεί ένα σημαντικό βήμα στην κατανόηση του διαβήτη σε πληθυσμούς που πλήττονται από υποσιτισμό.

Η αναγώριση αυτής της κατηγορίας ανακοινώθηκε στις 8 Απριλίου κατά τη διάρκεια του Παγκόσμιου Συνεδρίου Διαβήτη της Διεθνούς Ομοσπονδίας Διαβήτη (IDF), το οποίο έλαβε χώρα στη Μπανγκόκ της Ταϊλάνδης. Τον Ιανουάριο του 2025, μια ομάδα ειδικών συναντήθηκε στην Ινδία για να καταρτίσει μια κοινή δήλωση για την μορφή αυτή της πάθησης, η οποία αναμένεται να δημοσιευθεί σύντομα, όπως ανέφερε, στο Medscape Medical News η Μέρεντιθ Χόκινς, καθηγήτρια Ιατρικής στο Albert Einstein College of Medicine, στη Νέα Υόρκη.

«Ο διαβήτης που σχετίζεται με τον υποσιτισμό ήταν ιστορικά εξαιρετικά υποδιαγνωσμένος και ανεπαρκώς κατανοητός… Η αναγνώρισή του ως “διαβήτης τύπου 5” είναι ένα σημαντικό βήμα για την αύξηση της ευαισθητοποίησης γύρω από ένα πρόβλημα υγείας που επηρεάζει τόσο πολλούς ανθρώπους», δήλωσε η Χόκινς.

Ο διαβήτης που σχετίζεται με τον υποσιτισμό περιγράφηκε για πρώτη φορά στην Τζαμάικα το 1955. Εμφανίζεται κυρίως σε νέους άνδρες σε χώρες με χαμηλό και μεσαίο εισόδημα (LMICs) με Δείκτη Μάζας Σώματος (BMI) λιγότερο από 19, που σημαίνει ότι είναι λιποβαρείς. Συχνά διαγιγνώσκονται λανθασμένα ως διαβήτης τύπου 1, αλλά δεν αναπτύσσουν κετονουρία ή κέτωση, παρά τα υψηλά επίπεδα γλυκόζης στο αίμα και τις υψηλές ανάγκες σε ινσουλίνη.

Το 1985, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας κατέταξε επίσημα τον «σακχαρώδη διαβήτη που σχετίζεται με τον υποσιτισμό» ως ξεχωριστό τύπο διαβήτη, αλλά στη συνέχεια, το 1999, κατήργησε την ταξινόμηση, επικαλούμενος την έλλειψη αποδείξεων ότι ο υποσιτισμός ή η ανεπάρκεια πρωτεϊνών προκαλεί διαβήτη.

Τα σημαντικά ευρήματα της μελέτης

Το 2010, η Χόκινς ίδρυσε το Παγκόσμιο Ινστιτούτο Διαβήτη (Global Diabetes Institute) στο Albert Einstein College of Medicine, στη Νέα Υόρκη, προκειμένου να μελετήσει το προφίλ αυτής της πάθησης. Σε μια σημαντική μελέτη του 2022 σε 73 Ινδούς άνδρες, η ομάδα της εντόπισε μια ξεχωριστή μορφή διαβήτη – πλέον ταξινομημένη ως «τύπος 5» – μέσω προηγμένων μεταβολικών και ανοσογενετικών εξετάσεων.

Η έρευνα αποκάλυψε ότι αυτοί οι ασθενείς, σε αντίθεση με εκείνους με διαβήτη τύπου 2, πάσχουν πρωτίστως από σοβαρή έλλειψη ινσουλίνης και όχι από αντίσταση σε αυτή. Συγκεκριμένα, τα άτομα αυτά έχουν σημαντικά μειωμένη έκκριση ινσουλίνης, μειωμένη παραγωγή γλυκόζης και λιγότερο λιπώδη ιστό. Τα ευρήματα αυτά αναιρούν προηγούμενες θεωρίες για τον συγκεκριμένο τύπο διαβήτη και επαναπροσδιορίζουν τις θεραπευτικές προσεγγίσεις, τονίζοντας την ανάγκη για θεραπείες που στοχεύουν στην έλλειψη ινσουλίνης.

Η Χόκινς σημείωσε πως είναι σημαντικό να διαχωρίσουμε τον τύπο 5 από τον τύπο 1, καθώς η χορήγηση υπερβολικής ινσουλίνης μπορεί να αποβεί μοιραία πολύ γρήγορα. Αν και δεν υπάρχουν ακόμη σαφείς οδηγίες για τη θεραπεία του τύπου 5, κάποια δεδομένα υποδηλώνουν ότι πολύ μικρές ποσότητες ινσουλίνης σε συνδυασμό με από του στόματος φάρμακα μπορεί να είναι η πιο αποτελεσματική θεραπεία.

«Πιστεύω ότι η διατροφή τους θα πρέπει να περιλαμβάνει πολύ μεγαλύτερες ποσότητες πρωτεΐνης, λιγότερες ποσότητες υδατανθράκων, καθώς και μικροθρεπτικά συστατικά… αλλά αυτό πρέπει να μελετηθεί προσεκτικά τώρα που υπάρχει παγκόσμια βούληση και επίσημη εντολή από τη Διεθνή Ομοσπονδία Διαβήτη για κάτι τέτοιο» κατέληξε η Χόκινς.

Μια ομάδα εργασίας έχει αναλάβει να αναπτύξει επίσημες διαγνωστικές και θεραπευτικές κατευθυντήριες γραμμές για τον διαβήτη τύπου 5 τα επόμενα 2 χρόνια.

ΠΗΓΗ: Medscape

Παιδί κατέστρεψε πίνακα του Ρόθκο αξίας 50 εκατομμυρίων ευρώ σε μουσείο

Ένα παιδί κατέστρεψε έναν πίνακα αξίας εκατομμυρίων ευρώ του Αμερικανού καλλιτέχνη Μαρκ Ρόθκο σε μουσείο του Ρότερνταμ της Ολλανδίας.

Εκπρόσωπος του Μουσείου «Boijmans Van Beuningen» δήλωσε ότι εξετάζει τα «επόμενα βήματα» για την αντιμετώπιση της ζημιάς στο έργο του Ρόθκο, «Grey, Orange on Maroon, No. 8».

Το συμβάν σημειώθηκε κατά τη διάρκεια μιας «στιγμής που ο πίνακας δεν φυλασσόταν», δήλωσε εκπρόσωπος του μουσείου στο ολλανδικό μέσο ενημέρωσης Algemeen Dagblad (AD) την περασμένη εβδομάδα, ενώ δήλωσε στο BBC ότι η ζημιά ήταν «επιφανειακή», προσθέτοντας: «Μικρές γρατζουνιές είναι ορατές στο κάτω μέρος του πίνακα».

Ο αφηρημένος πίνακας εκτιμάται ότι αξίζει έως και 50 εκατομμύρια ευρώ, σύμφωνα με την εφημερίδα AD.

«Η τεχνογνωσία συντήρησης έχει αναζητηθεί στις Κάτω Χώρες και στο εξωτερικό. Αυτή τη στιγμή ερευνούμε τα επόμενα βήματα για την αντιμετώπιση (των ζημιών) του πίνακα», δήλωσε εκπρόσωπος του μουσείου στο BBC. «Αναμένουμε ότι το έργο θα μπορέσει να παρουσιαστεί ξανά στο μέλλον», πρόσθεσε.

Η Σοφί ΜακΑλόουν, υπεύθυνη συντήρησης στην Fine Art Restoration Company, δήλωσε ότι οι «σύγχρονοι χωρίς βερνίκι προστασίας πίνακες» όπως αυτός του Ρόθκο είναι «ιδιαίτερα επιρρεπείς σε ζημιές».

Αυτό οφείλεται «σε έναν συνδυασμό πολύπλοκων σύγχρονων υλικών, έλλειψης στρώματος επικάλυψης και έντασης επίπεδων χρωματικών πεδίων, τα οποία καθιστούν ακόμη και τις μικρότερες περιοχές ζημιών άμεσα αντιληπτές», είπε.

«Σε αυτή την περίπτωση, το ξύσιμο των ανώτερων στρώσεων χρώματος μπορεί να έχει σημαντικό αντίκτυπο στην εμπειρία θέασης του έργου», δήλωσε η ΜακΑλόουν.

Ο πίνακας του Ρόθκο κρεμόταν στο Depot του μουσείου -μια δημόσια προσβάσιμη αποθήκη δίπλα στο κεντρικό μουσείο- στο πλαίσιο μιας έκθεσης που παρουσίαζε μια επιλογή «αγαπημένων έργων του κοινού» από τη συλλογή της γκαλερί.

Ο Τζόνι Χελμ, διευθυντής μάρκετινγκ στην υπηρεσία αποκατάστασης έργων τέχνης Plowden & Smith, δήλωσε ότι η αποκατάσταση ενός πίνακα του Ρόθκο είναι ένα δύσκολο έργο επειδή «το μείγμα των υλικών που χρησιμοποίησε ήταν αρκετά πολύπλοκο».

Συμπλήρωσε ότι το γεγονός ότι ο πίνακας δεν ήταν προστατευμένος από βερνίκι – που σημαίνει ότι είναι «ανοιχτός στο περιβάλλον» – θα αποτελέσει μια πρόσθετη πρόκληση για τους συντηρητές.

Διαδικασία εκτίμησης της ζημιάς

Οι συντηρητές που εργάζονται για την αποκατάσταση του πίνακα βρίσκονται τώρα στη διαδικασία εκτίμησης της έκτασης της ζημιάς και στην έρευνα «ιστορικών επιτυχημένων επεξεργασιών» των πινάκων του Ρόθκο.

Η Ρέιτσελ Μιρτλ, επικεφαλής του τμήματος Specie and Fine Arts της Aon, μιας εταιρείας που προσφέρει ασφαλιστική ικανότητα στους πελάτες της, δήλωσε ότι τα ασφαλιστήρια συμβόλαια για έργα τέχνης καλύπτουν συνήθως «όλους τους κινδύνους που σχετίζονται με τη φυσική απώλεια και τη ζημιά σε έργα τέχνης». Αυτό περιλαμβάνει «τυχαίες ζημιές που προκαλούνται από παιδιά ή επισκέπτες, αν και με ορισμένες εξαιρέσεις», είπε.

Είπε ότι όταν ένα έργο τέχνης υποστεί ζημιά, ο ασφαλιστής μιας γκαλερί θα διορίσει έναν εξειδικευμένο εκτιμητή ζημιών έργων τέχνης για να επισκεφθεί το μουσείο.

Ο εκτιμητής ζημιών συνήθως «εξετάζει τις ζημιές στο έργο τέχνης, εξετάζει τυχόν υλικό από κάμερες κλειστού κυκλώματος παρακολούθησης για να προσδιορίσει την ακριβή αιτία της ζημιάς και αξιολογεί τις επιλογές συντήρησης», δήλωσε η Μιρτλ.

Το μουσείο δεν σχολίασε ποιος θα θεωρηθεί υπεύθυνος για τη ζημιά στον πίνακα του Ρόθκο. Σημαντικό να τονιστεί ότι στο παρελθόν το μουσείο έχει χρεώσει επισκέπτες που προκάλεσαν ζημιές σε εκθέματα τέχνης.

Πράσινο φως για την αποζημίωση μοναδικού φαρμάκου για το Πάρκινσον – Πότε ξεκινά η χορήγησή του

Πράσινο φως για την αποζημίωση του μοναδικού καινοτόμου φαρμάκου με υποδόρια έγχυση για τη νόσο του Πάρκινσον, έδωσε το υπουργείο Υγείας.

Ειδικότερα μετά από τη διαδικασία της διαπραγμάτευσης για την τιμή διάθεσης με την αρμόδια επιτροπή, το υπουργείο Υγείας αναμένεται να εντάξει μία νέα καινοτόμο θεραπεία υποδόριας μορφής έγχυσης λεβοντόπα, σε μορφή αντλίας συνεχούς χορήγησης, που θεωρείται εξαιρετικά σημαντική για τους ασθενείς με νόσο του Πάρκινσον. Μέχρι σήμερα οι ασθενείς έπρεπε να υποβάλλονται σε χειρουργική επέμβαση στο στομάχι για να ενσωματωθεί ειδική συσκευή έγχυσης, που όμως δεν αποτελούσε επιλογή για όλους τους πάσχοντες κυρίως λόγω της επιπτώσεων και των παρενεργειών.

Η νέα θεραπεία αναμένεται να ενταχθεί στη λεγόμενη θετική λίστα με τα φάρμακα που αποζημιώνονται από την κοινωνική ασφάλιση και θα είναι διαθέσιμη για τους ασθενείς τον Μάιο. Μέχρι σήμερα δεν υπήρχε δυνατότητα να εισαχθεί το σκεύασμα από το εξωτερικό μέσω ΙΦΕΤ, καθώς δεν μπορούσε να δικαιολογηθεί και η εισαγωγή της ειδικής συσκευής. Αποτέλεσμα όμως ήταν οι πάσχοντες με προχωρημένο Πάρκινσον να είναι υποχρεωμένοι να λαμβάνουν φάρμακα δια του στόματος ακόμη και 8-9 φορές την ημέρα, ακόμη και μέσα στη νύχτα προκειμένου να είναι σε έναν βαθμό λειτουργικοί.
50.000 ασθενείς με Πάρκινσον στην Ελλάδα
Ο υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης κατά τη διάρκεια εκδήλωσης του Συλλόγου Ασθενών Πάρκινσον σημείωσε ότι από τη αρχή αναγνώρισε το αίτημα του Συλλόγου για την έγκριση της θεραπείας, και παρότι όπως είπε ο ίδιος είναι υγιής, αναγνώρισε «πόσο σημαντικό είναι να δίνεις ποιότητα ζωής στους ασθενείς και να τους κάνεις πιο παραγωγικούς».

Όπως συμπλήρωσε χαρακτηριστικά: «Όταν συνειδητοποίησα ότι υπάρχει μια θεραπεία που μπορεί να το κάνει αυτό και ότι η Ελλάδα είναι μία από τις τελευταίες χώρες που δεν είχε προχωρήσει στην έγκρισή της, θεώρησα ότι ήταν απαράδεκτο». Με βάση τις εκτιμήσεις του εκπροσώπου του κλάδου Κινητικών Διαταραχών της Ελληνικής Νευρολογικής Εταιρείας Παντελή Στάθη, σήμερα στη χώρα μας υπολογίζεται ότι υπάρχουν περίπου 50.000 ασθενείς με Πάρκινσον που αντιστοιχεί περίπου στο 2% των ατόμων άνω των 65 ετών.

«100% των AI είναι ψυχοπαθείς» – Όσα είπε στην El Pais καθηγητής διοικητικού δικαίου

O Τζούλι Πόνσε Σολέ, 57 ετών, είναι καθηγητής διοικητικού δικαίου στο Πανεπιστήμιο της Βαρκελώνης. Δημοσίευσε ένα βιβλίο για την κατάλληλη χρήση του ΑΙ στη δημόσια διοίκηση, με μακροσκελή τίτλο: Ο κανονισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την τεχνητή νοημοσύνη του 2024, το δικαίωμα στη χρηστή ψηφιακή διοίκηση και ο δικαστικός έλεγχός του στην Ισπανία.

Όπως και σε πολλά άλλα επαγγέλματα, οι δημόσιοι υπάλληλοι θα ωφεληθούν αλλά και θα υποφέρουν από την τεχνητή νοημοσύνη. Όμως, λόγω της ευαίσθητης φύσης της εργασίας τους, οι απαιτήσεις αυξάνονται. Ο καθηγητής πιστεύει ότι «η έλλειψη ενσυναίσθησης και άλλων συναισθημάτων σημαίνει ότι δεν μπορούν να λάβουν αποφάσεις που επηρεάζουν τους ανθρώπους».

Ακολουθεί η συνέντευξη στην El Pais
Πώς χρησιμοποιεί ένας καθηγητής διοικητικού δικαίου το ChatGPT;

Το χρησιμοποιώ και ενθαρρύνω τους φοιτητές μου να το χρησιμοποιούν, διότι ξέρω ότι θα το χρησιμοποιήσουν σε κάθε περίπτωση. Τους δίνω κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τις δυνατότητες και τους περιορισμούς του. Η νομολογία είναι σημαντική για τους δικηγόρους. Το ChatGPT είτε το επινοεί είτε είναι πιο ειλικρινές και σας λέει ότι δεν έχει πρόσβαση σε βάσεις δεδομένων νομολογίας, γεγονός που αποτελεί σημαντική έλλειψη. Είναι πολύ χρήσιμο, πάνω απ’ όλα, για να σας βοηθήσει να προσανατολιστείτε.

Δεν ακούγεται τόσο χρήσιμο.

Ορισμένα νομικά περιοδικά των οποίων είμαι μέλος της συντακτικής επιτροπής μας έχουν ήδη ρωτήσει διακριτικά για το πώς χρησιμοποιούμε τo AI στα πανεπιστήμια, επειδή βρίσκουν όλο και περισσότερα άρθρα επιστημονικής έρευνας που βασίζονται στο ΑΙ. Δεν γνωρίζω το ποσοστό, αλλά είναι κάτι που υπάρχει και είναι ανησυχητικό.

Χρησιμοποιούν και οι αξιωματούχοι αυτά τα εργαλεία;

Βρισκόμαστε σε μια εποχή… Άγριας Δύσης. Στο πανεπιστήμιό μου, ρώτησα αν υπάρχουν κριτήρια, ηθικά πρωτόκολλα για τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης και μου είπαν όχι. Νομίζω ότι είναι κάτι γενικό. Δεν έχω υπόψη μου οποιεσδήποτε κατευθυντήριες γραμμές ή οδηγίες. Ο καθένας κάνει αυτό που θεωρεί καλύτερο. Εξαρτάται από τον κάθε δημόσιο υπάλληλο.

Φοβάστε αυτή την έλλειψη ελέγχου του ΑΙ στη δημόσια διοίκηση;

Η τεχνητή νοημοσύνη δεν πρέπει να φοβάται, αλλά μάλλον να γίνεται σεβαστή και να αντιμετωπίζεται με προσοχή. Η τεχνητή νοημοσύνη απαιτεί τεράστιες ποσότητες δεδομένων και οι δημόσιες διοικήσεις πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τους τη νομοθεσία περί προστασίας δεδομένων. Μια άλλη προφύλαξη είναι τα σημερινά όρια της τεχνητής νοημοσύνης, τα οποία είναι στενά ή αδύναμα. Έχει περιορισμούς, και αν οι ανώτεροι υπάλληλοι την χρησιμοποιούσαν στη λήψη αποφάσεων, θα ήταν λάθος και παράνομο.

Οι άνθρωποι κάνουν επίσης λάθη, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι μιλάμε για παρανομίες

Είναι αλήθεια, οι άνθρωποι κάνουν λάθη και έχουν συγκεκριμένο πρόβλημα με τις γνωστικές προκαταλήψεις, επειδή μόνο εμείς έχουμε εγκέφαλο. Οι μηχανές δεν μπορούν να έχουν αυτές τις προκαταλήψεις, αλλά έχουν άλλες, όπως οι ψευδαισθήσεις. Τόσο οι άνθρωποι όσο και οι μηχανές κάνουν λάθη. Αλλά η τεχνητή νοημοσύνη είναι ικανή να επαναλάβει το λάθος της χιλιάδες ή εκατοντάδες χιλιάδες φορές. Είναι θέμα επεκτασιμότητας. Η τεχνητή νοημοσύνη, αν λειτουργεί καλά, θα επιταχύνει τη διαχείριση. Αλλά, από την άλλη πλευρά, θα υπάρχει ένα τίμημα που θα πρέπει να πληρώσει αν λειτουργεί με κακό τρόπο.

Λέτε ότι τα συναισθήματα σχετίζονται με τις αποφάσεις. Εφόσον η τεχνητή νοημοσύνη δεν τα έχει, οι αποφάσεις της είναι παράνομες;

Δεν ξέρω αν θα έχει ποτέ συναισθήματα. Σίγουρα όχι τώρα- ούτε μεσοπρόθεσμα, και μακροπρόθεσμα, θα το δούμε.

Αλλά μιμείται τα συναισθήματα.

Είναι σαφές ότι η τεχνητή νοημοσύνη δεν έχει συναισθήματα, δεν έχει εγκέφαλο, δεν έχει ενσυναίσθηση επειδή δεν έχει νευρώνες καθρέφτη. Το 100% των μηχανών τεχνητής νοημοσύνης είναι ψυχοπαθείς επειδή δεν έχουν ενσυναίσθηση. Οι άνθρωποι, πράγματι, κάνουν λάθη, αλλά μόνο το 1% είναι ψυχοπαθείς. Εκεί μπαίνουμε σε ένα ενδιαφέρον πεδίο που ξεπερνά κατά πολύ το νόμο και μας αφορά όλους. Η απόφαση μιας μηχανής θα μπορούσε να μας στείλει στη φυλακή, κάτι που θα ήταν ο πιο ορατός κίνδυνος για τον μέσο πολίτη. Είναι μια συζήτηση που είχαμε ήδη με τους ανθρώπους πριν έρθει η τεχνητή νοημοσύνη.

Ο Ομπάμα επέλεξε τη δικαστή Σόνια Σοτομαγιόρ για το Ανώτατο Δικαστήριο και δήλωσε ότι την διόρισε επειδή εκτιμούσε την ικανότητά της για λήψη αποφάσεων με ενσυναίσθηση. Υπήρχε ένα σχίσμα εκεί. Εμείς οι δικηγόροι έχουμε εκπαιδευτεί να συνδέουμε το νόμο με τον ψυχρό ορθολογισμό. Είναι μια κληρονομιά που μεταφέραμε από τον Διαφωτισμό. Αυτό το μοντέλο έχει αμφισβητηθεί εδώ και χρόνια. Η παράδοση είναι ότι τα συναισθήματα έπρεπε να απομονωθούν για να ληφθούν καλές αποφάσεις. Αλλά ο νευροεπιστήμονας Αντόνιο Νταμάσιο υποστηρίζει το αντίθετο: δεν είναι δυνατόν να ληφθούν καλές αποφάσεις χωρίς συναισθήματα. Πρέπει να υπάρχει μια ισορροπία. Υποστηρίζει επίσης ότι τα συναισθήματα συνδέονται με την ύπαρξη φυσικού σώματος στους ανθρώπους, το οποίο δεν έχουν οι μηχανές. Δεν είμαι σίγουρος ότι θέλω μια μηχανή ανίκανη να έχει οποιοδήποτε είδος συναισθήματος, να επιδεικνύει ενσυναίσθηση και επομένως ανίκανη να επιδεικνύει δικαιοσύνη, να αποφασίζει για μένα. Η δικαιοσύνη αποτελεί μέρος του Αστικού μας Κώδικα εδώ και πολλά χρόνια- οι κανόνες πρέπει να μετριάζονται, πρέπει να προσαρμόζονται στην περίπτωση. Δεν θα ένιωθα πολύ άνετα.

Αυτό είναι λογικό.

Με την τεχνολογία που διαθέτουμε σήμερα, είναι απλώς παράνομο να χρησιμοποιούμε μηχανές για τη λήψη αποφάσεων που αφορούν περιθώρια εκτίμησης, τα οποία πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τα συμφέροντα και τα δικαιώματα των ανθρώπων.

Συχνά υπάρχουν παράπονα για δικαστές των οποίων οι αποφάσεις είναι πάντα προκατειλημμένες προς την ίδια κατεύθυνση ή που αντιμετωπίζουν τα θύματα με κακή μεταχείριση.

Δεν χρειάζεται να επιλέξουμε. Πρέπει να είμαστε έξυπνοι στο να συνδυάζουμε το καλύτερο και από τους δύο κόσμους. Το ιδανικό θα ήταν μια συνεργασία μεταξύ των μηχανών ως βοηθών και των ανθρώπων ως τελικών φορέων λήψης αποφάσεων. Ο κανονισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την τεχνητή νοημοσύνη αναλαμβάνει μια σημαντική δέσμευση: η τεχνητή νοημοσύνη δεν μπορεί να κρίνει. Μπορεί μόνο να βοηθήσει τον δικαστή. Και προσθέτει ότι η λειτουργία της κρίσης είναι εγγενώς ανθρώπινη. Αυτό δεν σημαίνει ότι η τεχνητή νοημοσύνη δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί, απλώς ότι μια μηχανή δεν μπορεί να έχει τον τελικό λόγο.

Θα ήταν μια σημαντική αλλαγή.

Ακούγεται πολύ λογικό, διότι η μέση λύση είναι πάντα η μέση λύση. Αλλά θα κάνω και τον δικηγόρο του διαβόλου. Η παρουσία ενός ανθρώπου στο τέλος κατευνάζει τις συνειδήσεις. Αλλά υποφέρουμε από μια προκατάληψη που ονομάζεται αυτοματοποίηση: τείνουμε να εμπιστευόμαστε υπερβολικά τις μηχανές. Και υπάρχει και ένα άλλο σημαντικό ανθρώπινο στοιχείο: η σκέψη είναι εξαντλητική. Αντί ο άνθρωπος να επιβλέπει και να αποφασίζει, αυτό που μπορεί τελικά να συμβεί είναι ότι ο άνθρωπος υπογράφει μόνο ό,τι του έχει πει η τεχνητή νοημοσύνη. Αν ένας δικαστής πρέπει να εκδώσει, για παράδειγμα, 30 ποινές σε ένα μήνα, μπορεί να είναι πολύ προσεκτικός στην πρώτη, ίσως και στη δεύτερη- αλλά όταν δει ότι το AI λειτουργεί σχετικά καλά ως βοηθός, στην 300ή, πιθανώς θα την υπογράψει και θα προχωρήσει σε κάτι άλλο. Είναι ένας κίνδυνος που πρέπει να γνωρίζουμε.

Μήπως οι άνθρωποι κρύβονται πίσω από τις αποφάσεις της τεχνητής νοημοσύνης για να αποφύγουν την ευθύνη;

Είναι ένας κίνδυνος σε ένα πλαίσιο όπου αναδύεται ένα φαινόμενο που ονομάζεται αμυντική γραφειοκρατία, ο φόβος της υπογραφής. Έχει δημιουργηθεί ένας ορισμένος φόβος υπογραφής, για να μην έχεις προβλήματα με ένα λογιστικό όργανο ή στα ποινικά δικαστήρια. Η χρήση της τεχνητής νοημοσύνης μπορεί να επιδεινώσει αυτό το πρόβλημα, διότι αν φοβάμαι, το πιο εύκολο πράγμα είναι να πάρει μια μηχανή την απόφαση. Έχουμε την τάση να προστατεύουμε τους εαυτούς μας και να αποφεύγουμε τα προβλήματα. Και αυτό είναι απαράδεκτο. Η ευθύνη αυτού που λαμβάνει την απόφαση πρέπει να είναι πολύ σαφής.

Εάν τα πράγματα συνεχίσουν να εξελίσσονται όπως εξελίσσονται στον ιδιωτικό τομέα, ίσως χρειαστούμε λιγότερους δημόσιους υπαλλήλους.

Είναι πολύ πιθανό να χρειαστούν λιγότεροι δημόσιοι υπάλληλοι.

Οι δημόσιοι υπάλληλοι δεν εξαιρούνται από αυτή την εικασία.

Θα υπάρξουν παρόμοιες εξελίξεις τόσο στον δημόσιο όσο και στον ιδιωτικό τομέα. Στο βιβλίο αναπτύσσω την έννοια του αποθεματικού της ανθρωπότητας. Την είχα ήδη προτείνει πριν από χρόνια. Ο δημιουργός της Eliza (ένα από τα πρώτα chatbots) είπε στη δεκαετία του 1960 ότι υπάρχουν πράγματα που δεν μπορούν να αφεθούν στις μηχανές. Αυτή η διαίσθηση εξακολουθεί να ισχύει. Το απόθεμα ανθρωπιάς δεν είναι ένα απόθεμα για να σωθούν οι θέσεις εργασίας των τελευταίων ανώτερων υπαλλήλων του δημόσιου τομέα. Έχω κάνει αυτές τις συζητήσεις με ανθρώπους που ειδικεύονται στον ιδιωτικό τομέα και σε διοικητικά συμβούλια. Υπάρχει μια ορισμένη συναίνεση ότι ένα αποθεματικό ανθρωπιάς πρέπει να δημιουργηθεί για ένα σύνολο λειτουργιών και καθηκόντων που επηρεάζουν πολύ ευαίσθητα δικαιώματα και συμφέροντα των πολιτών: ποινικό δίκαιο, χορήγηση πιστώσεων, μεγάλα πρόστιμα.

Ο ευρωπαϊκός κανονισμός για την τεχνητή νοημοσύνη είναι ένα καλό παράδειγμα κανονισμού που αρνείται να γίνει άκαμπτος. Είναι γεμάτος πόρτες και παραθυράκια για προσαρμογή. Η κακή χρήση της τεχνητής νοημοσύνης, η ακατάλληλη χρήση, θα μας οδηγούσε στο αντίθετο από αυτό που θέλουμε. Δεν είμαι τεχνο- απαισιόδοξος ή αντι-τεχνολογικός, το αντίθετο μάλιστα. Πρέπει να βρούμε μια ισορροπία. Το να κάνουμε μεγαλόστομες διακηρύξεις ότι η τεχνητή νοημοσύνη θα λύσει όλα μας τα προβλήματα ή ότι θα δημιουργήσει επικές καταστροφές είναι απλό και κάνει καλό πρωτοσέλιδο. Αλλά η πραγματικότητα είναι η ήσυχη δουλειά που θα πρέπει να γίνει τα επόμενα χρόνια. Στα δικαστήρια, πώς χρησιμοποιείται η τεχνητή νοημοσύνη; Για ποιες υποθέσεις; Ποιος θα είναι ο ρόλος του δικαστή; Ή στον πολεοδομικό σχεδιασμό, τι ρόλο μπορεί να παίξει; Ποιος θα λάβει την τελική απόφαση;

Δεν φαίνεται να υπάρχει εύκολη απάντηση.

Υπάρχουν πολύ μεγάλα ζητήματα τα οποία συζητούσαμε ήδη πριν από την ΑΙ, τα συζητάμε και τώρα και θα συνεχίσουμε να τα συζητάμε. Όταν μιλάμε για την Τεχνητή Νοημοσύνη, αντίθετα, μιλάμε για το τι σημαίνει να είσαι άνθρωπος, τι σημαίνει να παίρνεις μια καλή απόφαση: τι πλεονέκτημα συνεισφέρει ο άνθρωπος σε σχέση με τη μηχανή και τι πλεονέκτημα συνεισφέρει η μηχανή σε σχέση με τον άνθρωπο; Έχω ήδη διαβάσει προεκλογικές υποσχέσεις που έλεγαν ότι θα αυτοματοποιήσουν για να εξοικονομήσουν 15 δισεκατομμύρια ευρώ. Τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης δεν κουράζονται, δεν αρρωσταίνουν, δεν παίρνουν διακοπές, δεν μπαίνουν σε συνδικάτα, δεν προκαλούν προβλήματα. Είναι πολύ ελκυστικό να λες ότι θα αποφύγεις αυτούς τους τεμπέληδες δημόσιους υπαλλήλους. Αλλά θα προσπαθήσουμε να αποφύγουμε τις δυστοπίες.

Η τεχνητή νοημοσύνη πρέπει να ενσωματωθεί, και ήδη αργούμε πολύ. Οι δημόσιες διοικήσεις θα πρέπει να χρησιμοποιούν πολύ περισσότερο την τεχνητή νοημοσύνη για να προσφέρουν εξατομικευμένες και προληπτικές υπηρεσίες. Ακριβώς όπως και στον ιδιωτικό τομέα, εντοπίζουν και προβλέπουν τι μπορεί να χρειαστείς, προφανώς με σκοπό το κέρδος. Οι δημόσιες διοικήσεις θα μπορούσαν να κάνουν το ίδιο: να εντοπίζουν ποια παιδιά στις σχολικές καφετέριες χρειάζονται το επίδομα και να μην περιμένουν να υποβάλουν αίτηση οι γονείς, οι οποίοι μπορεί να μην γνωρίζουν καθόλου για το επίδομα ή να θεωρούν δύσκολη την αίτησή του.

Σχεδόν 25 τρισεκατομμύρια ευρώ- Νέα έκθεση εκτιμά το κόστος της κλιματικής ζημιάς που προκαλούν οι πιο ρυπογόνες εταιρείες

Η πρόληψη είναι καλύτερη από τη θεραπεία. Αυτό είναι ένα από τα συμπεράσματα των συγγραφέων της τελευταίας έκθεσης της IPCC, σύμφωνα με την οποία, το κόστος των επενδύσεων για τον περιορισμό της υπερθέρμανσης του πλανήτη θα είναι χαμηλότερο από εκείνο για τον μετριασμό των συνεπειών της. Επιπλέον, τα οικονομικά και κοινωνικά οφέλη που θα προκύψουν θα είναι επίσης μεγαλύτερα.

Μια νέα αμερικανική μελέτη – πιθανότατα μία από τις τελευταίες επί του θέματος επί εποχής Τραμπ, δεδομένων των περικοπών του προϋπολογισμού που ανακοινώθηκαν επιβεβαιώνει αυτή την υπόθεση. Επιστήμονες του Πανεπιστημίου Ντάρτμουθ εκτίμησαν το κόστος της κλιματικής ζημίας που προκαλούν οι 111 εταιρείες που ρυπαίνουν περισσότερο παγκοσμίως – γνωστές και ως “Carbon Majors” – στις οποίες περιλαμβάνονται η σαουδαραβική κρατική πετρελαϊκή εταιρεία Saudi Aramco, η ρωσική εταιρεία Gazprom, η βρετανική Shell και οι αμερικανικές εταιρείες ExxonMobil και Chevron.

Σύμφωνα με τη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature, οι εκπομπές των μεγάλων ρυπογόνων εταιρειών στερούν από την παγκόσμια οικονομία έσοδα ύψους 28 τρισεκατομμυρίων δολαρίων (περίπου 25 τρισεκατομμύρια ευρώ) λόγω της υπερθέρμανσης που προκαλούν. Ιδιαίτερα σοκαριστικά είναι τα ευρήματα για τις αναπτυσσόμενες χώρες: οι εκπομπές των πέντε μεγαλύτερων ρυπογόνων εταιρειών οδήγησαν σε μείωση του ΑΕΠ κατά 1% σε κρίσιμες περιοχές όπως η Νότια Αμερική, η Αφρική και η Νοτιοανατολική Ασία.

Τι έδειξαν οι προσομοιώσεις
Από πού προέρχονται αυτά τα αστρονομικά νούμερα; “Το οικονομικό κόστος μπορεί να υπολογιστεί με διάφορους τρόπους”, εξηγεί ο Ολιβιέ Μαλέι, οικονομολόγος και ερευνητής στο UCLouvain. Ένας τρόπος είναι να εξετάσουμε πόσο θα κοστίσει πραγματικά στους ανθρώπους, προσθέτει.

“Για παράδειγμα, αν αυξήσουμε τη θερμοκρασία κατά 1°C, θα έχουμε περισσότερους κυκλώνες. Αυτοί οι κυκλώνες θα καταστρέψουν σπίτια, χωράφια και ούτω καθεξής. Στη συνέχεια εξετάζουμε το κόστος επισκευής αυτών των σπιτιών και το κόστος των απωλειών στις καλλιέργειες. Με άλλα λόγια, προσδιορίζουμε όλα τα κόστη που βαρύνουν τους οικονομικούς φορείς -είτε δημόσιους είτε ιδιωτικούς- και τα συνδέουμε με την κλιματική αλλαγή”, εξηγεί ο ερευνητής.

Το κόστος αυτό μπορεί επίσης να είναι πιο έμμεσο, όπως η αύξηση της τιμής της σοκολάτας στα σούπερ μάρκετ, το κακάο των οποίων προέρχεται από χώρες που αντιμετωπίζουν όλο και συχνότερα επεισόδια καταρρακτώδους βροχής ή ξηρασίας.

Για να συνδέσουν αυτές τις συνέπειες της υπερθέρμανσης του πλανήτη με συγκεκριμένους ρυπαντές, οι Αμερικανοί ερευνητές πραγματοποίησαν προσομοιώσεις. Ξεκίνησαν αναλύοντας τις γνωστές τελικές εκπομπές ειδών -όπως η βενζίνη ή η ηλεκτρική ενέργεια από σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής με καύση άνθρακα- που παράγονται από τις 111 μεγαλύτερες εταιρείες με βάση τον άνθρακα.

Στη συνέχεια, πραγματοποίησαν 1.000 διαφορετικές προσομοιώσεις για να μεταφράσουν αυτές τις εκπομπές σε μεταβολές της μέσης θερμοκρασίας της επιφάνειας της Γης, συγκρίνοντάς την με έναν κόσμο χωρίς τις εκπομπές της εταιρείας. Χρησιμοποιώντας αυτή την προσέγγιση, προσδιόρισαν, για παράδειγμα, ότι η ρύπανση που προκαλεί η πετρελαϊκή εταιρεία Chevron αύξησε τη θερμοκρασία της Γης κατά 0,025° Κελσίου.

Να πληρώσουν οι ρυπαίνοντες
Σύμφωνα με τους ερευνητές, οι αγωγές που ασκούνται από τις κυβερνήσεις εναντίον αυτών των εταιρειών συχνά αμφισβητούνται ή καθυστερούν ακριβώς επειδή είναι δύσκολο να αποδειχθεί ότι οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου μιας εταιρείας είναι η αιτία συγκεκριμένων κλιματικών επιπτώσεων, όπως ξηρασίες, πλημμύρες και τυφώνες.

Συνεπώς, ένας από τους στόχους της παρούσας μελέτης είναι να επιτρέψει στα δικαστήρια να εκτιμήσουν καλύτερα την ευθύνη αυτή σε περίπτωση φυσικών καταστροφών και παράπλευρων ανθρώπινων απωλειών, όπως έχει γίνει για παράδειγμα για τους κολοσσούς του καπνού. Αυτό θα διευκολύνει την καταδίκη των ρυπογόνων εταιρειών.

“Η ευημερία της δυτικής οικονομίας βασίζεται στα ορυκτά καύσιμα”, αναγνωρίζει ο ερευνητής Κρίστοφερ Κάλαχαν, επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης. “Αλλά όπως ακριβώς μια φαρμακευτική εταιρεία δεν απαλλάσσεται από τις αρνητικές επιπτώσεις ενός φαρμάκου λόγω των κερδών από αυτό το φάρμακο, έτσι και οι εταιρείες ορυκτών καυσίμων δεν πρέπει να απαλλάσσονται από τις ζημιές που προκαλούνται από τον πλούτο που έχουν δημιουργήσει τα προϊόντα τους” επισημαίνει.

Η δυσκολία καθορισμού των αρμοδιοτήτων
“Σε ακαδημαϊκό επίπεδο, είναι γνωστό εδώ και πολύ καιρό ότι η αδράνεια θα έχει μεγάλο οικονομικό κόστος, αλλά το γεγονός ότι αυτοί οι ερευνητές το συνδέουν με τις μεγάλες επιχειρήσεις είναι πολύ καλό, διότι, τελικά, σε αυτό το επίπεδο βρίσκονται οι κύριοι μοχλοί για την πραγματοποίηση πιο πράσινων βιομηχανικών επενδύσεων ή για την επανεξέταση της αλυσίδας παραγωγής με πιο οικολογικό τρόπο”, εξηγεί ο Ολιβιέ Μαλέι. “Ο εντοπισμός της ευθύνης αυτών των εταιρειών μπορεί να τις ενθαρρύνει να αναλάβουν δράση, αλλά μπορεί επίσης να ενθαρρύνει τις κυβερνήσεις να τις ρυθμίσουν. Η μελέτη αυτή είναι ένα πολύ καλό βήμα προς τα εμπρός από αυτή την άποψη.

Είναι μια καλή άσκηση και μια απόδειξη της έννοιας, αλλά υπάρχουν τόσες πολλές άλλες κλιματικές μεταβλητές που τα στοιχεία που παρουσιάζουν οι καθηγητές Κάλαχαν και Μάνκιν (σ.σ.: ο άλλος συν-συγγραφέας της μελέτης) πιθανώς υποτιμούν κατά πολύ την πραγματική ζημία που προκαλούν οι εταιρείες”, επισημαίνει ο Μάικλ Μαν, κλιματολόγος στο Πανεπιστήμιο της Πενσυλβάνια, σύμφωνα με το Associated Press.

Ωστόσο, ο πολιτικός επιστήμονας Φρανσουά Ζεμέν – ένας από τους συγγραφείς της πρόσφατης έκθεσης του IPCC – επισημαίνει ότι η ευθύνη δεν μπορεί να πέσει αποκλειστικά στις επιχειρήσεις. Δεν είναι καθόλου σαφές πού βρίσκεται η ευθύνη. Πολλές από τις εταιρείες που ανήκουν στους μεγάλους ρυπαντες ανήκουν σε κυβερνήσεις. Όσο κι αν μπορούμε να επικρίνουμε ορισμένες εταιρείες του τομέα του πετρελαίου και του φυσικού αερίου για μια ολόκληρη σειρά από τρέχουσες επενδύσεις, δεν μπορούμε να αρνηθούμε τις αποφάσεις που λαμβάνουν οι κυβερνήσεις όσον αφορά τα ορυκτά καύσιμα ή τις επιλογές των καταναλωτών”.

“Στην αγορά μας, η οποία κυριαρχείται περισσότερο από την προσφορά παρά από τη ζήτηση, αν πρέπει να δράσουμε, αυτό αφορά ουσιαστικά το ενεργειακό μας μείγμα”, προσθέτει. “Αντί όμως να αναδείξουμε την ευθύνη μιας συγκεκριμένης εταιρείας, νομίζω ότι θα ήταν πιο ενδιαφέρον να αναδείξουμε την ευθύνη μιας συγκεκριμένης απόφασης, διότι, ας είμαστε ξεκάθαροι, αν όλοι οι μεγάλοι ρυπαντές έκλειναν από τη μια μέρα στην άλλη, το κλιματικό πρόβλημα θα είχε σίγουρα λυθεί, αλλά δεν θα είχε κανείς ενέργεια στον κόσμο. Αυτό είναι ένα ζήτημα επιλογών ενεργειακής πολιτικής.

Το βελγικό ΑΕΠ επίσης επηρεάστηκε
Στη Γαλλία, οι οικονομικές απώλειες που προκαλούνται από την κλιματική αλλαγή οφείλονται κυρίως στους καύσωνες, τις πλημμύρες και τις ξηρασίες.

Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία που δημοσιεύθηκαν το 2020 στην Αξιολόγηση των κοινωνικοοικονομικών επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής στο Βέλγιο, το συνολικό κόστος αυτών των συνεπειών της υπερθέρμανσης του πλανήτη ανέρχεται σε σχεδόν 9,5 δισεκατομμύρια ευρώ/έτος, ή περίπου 2% του βελγικού ΑΕΠ. Το κόστος αυτό συνέχισε να αυξάνεται τα τελευταία χρόνια, ιδίως μετά τις πλημμύρες που έπληξαν τη χώρα τον Ιούλιο του 2021, κατά τη διάρκεια των οποίων ο ασφαλιστικός κλάδος κατέγραψε ζημιές άνω των 2,4 δισεκατομμυρίων ευρώ.

“Οι άνθρωποι που είναι ήδη ιδιαίτερα ευάλωτοι λόγω κακής υγείας, χαμηλού εισοδήματος ή ανεπαρκούς στέγασης (συχνά σε πυκνοκατοικημένες αστικές περιοχές) είναι επίσης πιθανό να πληγούν περισσότερο από τις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής”, τονίζει η μελέτη.

Το κόστος αυτό αυξάνεται επίσης σταθερά σε παγκόσμια κλίμακα. “Σε μελέτες που δημοσιεύθηκαν τη δεκαετία του 2000, προβλέφθηκε ότι αν υπερβούμε τα κλιματικά όρια, οι ζημιές θα κοστίσουν μεταξύ 5 και 20% του παγκόσμιου ΑΕΠ. Με άλλα λόγια, θα γινόμασταν όλοι συλλογικά κατά 5-20% φτωχότεροι”, επισημαίνει ο Μαλέι. “Σήμερα, με μελέτες που λαμβάνουν υπόψη περισσότερες αλληλεπιδράσεις, το ποσοστό είναι πιο κοντά στο 40%. Ωστόσο, υπολογίζουμε ότι η επίλυση των κλιματικών προβλημάτων θα κόστιζε μεταξύ 1 και 2% του παγκόσμιου ΑΕΠ” καταλήγει.

1...456457458...1,702Page 457 of 1,702