Μετά τον ανταρόλυκο, θέλουν να αναστήσουν τα μαμούθ

Οι φωτογραφίες που έδωσε στη δημοσιότητα η εταιρεία γενετικής Colossal Biosciences στις αρχές Απριλίου απαθανατίζουν κάτι ανύπαρκτο: τον εξαφανισμένο εδώ και περισσότερα από 10.000 χρόνια ανταρόλυκο.

Μέλος της οικογένειας των κυνιδών, με μήκος σχεδόν 1,80 μέτρα και βάρος περίπου 70 κιλά, λυμαινόταν από την Υστερη Πλειστόκαινο (125.000 χρόνια πριν) τις περιοχές του σημερινού Νότιου Καναδά και των Ηνωμένων Πολιτειών κυνηγώντας άλογα, βίσονες, ίσως και μαμούθ.

Ηταν η αλλαγή του κλίματος στην επόμενη γεωλογική εποχή, την Ολόκαινο, και η μείωση των μεγάλων θηραμάτων που οδήγησαν στη σταδιακή εξάλειψή του. Και είναι η πρόσφατη τεράστια εξέλιξη της γενετικής στις αρχές του 21ου αιώνα που επέτρεψε στους επιστήμονες να ξεψαχνίσουν το αρχαίο DNA και εκείνο των σημερινών συγγενών του, επιτυγχάνοντας την «απο-εξαφάνισή» του.

Ο όρος αυτός, de-extinction, προστέθηκε στο καθημερινό λεξιλόγιο την τελευταία πενταετία. Αφορά τη δυνατότητα χειρισμού των γονιδίων με τέτοιον τρόπο ώστε να αναπαραχθούν τεχνητά οργανισμοί χαμένοι στην άβυσσο του χρόνου. Μη κερδοσκοπικά ιδρύματα όπως το Revive & Restore στην Καλιφόρνια ή το Πανεπιστήμιο της Μελβούρνης ή εταιρείες σαν την Colossal Biosciences διαβεβαίωναν από το 2022 ότι η επαναφορά ειδών όπως το μαμούθ, η μαρσιποφόρα σαρκοβόρα θυλακίνη και το ντόντο είναι εφικτή.

Ωστόσο, έως πρόσφατα τα εμπόδια έμοιαζαν ανυπέρβλητα, κυρίως αναφορικά με την αλληλουχία του γονιδιώματος: σε οργανικά υπολείμματα, οστά, απολιθώματα με ηλικία δεκάδων ή εκατοντάδων χιλιάδων ετών, η ακολουθία του DNA έχει θρυμματιστεί, επομένως η πλήρης αποκατάσταση της εικόνας του είναι αδύνατη. Η εναλλακτική λύση πρεσβεύει τη σύγκριση του αρχαίου γονιδιώματος με αυτό των σύγχρονων επιγόνων ενός οργανισμού και τη συμπλήρωση των κενών με τη μέθοδο της «αντίστροφης μηχανικής».

Εγχείρημα που η Μπεθ Σαπίρο, πρώην καθηγήτρια Γενετικής του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας Σάντα Κρουζ (UCSC) και από το 2024 επικεφαλής της επιστημονικής ομάδας της Colossal Biosciences, περιέγραφε στις 7 Απριλίου στον Ντ. Τ. Μαξ του «New Yorker» ως εξής: «Πρέπει να κατανοήσουμε πώς να συμπληρώσουμε ένα παζλ ενός τρισεκατομμυρίου κομματιών δουλεύοντας με κομμάτια τα οποία κάποιος άφησε εκτεθειμένα σε θύελλες, χρησιμοποιώντας ως υπόδειγμα την εικόνα από το κουτί ενός ελαφρώς διαφορετικού παζλ και τα περιεχόμενα από 150.000 άλλα παζλ».

Απο-εξαφάνιση και ποπ κουλτούρα
Ακούγεται σαν κυκεώνας εντός ενός λαβυρίνθου μέσα σε ένα χάος. Πώς πλοηγείται κανείς σε αυτό το τοπίο; Με παρακάμψεις, προσομοιώσεις και προσεγγίσεις. Το 2023, η Colossal Biosciences αποφάσισε να αλλάξει προσωρινά κατεύθυνση, μεταθέτοντας για το μέλλον την απόπειρα αναβίωσης του μαμούθ που της είχε εξασφαλίσει δημοσιότητα αλλά αποδεικνυόταν εξαιρετικά χρονοβόρα.

Η υποψηφιότητα του ανταρόλυκου διέθετε το πλεονέκτημα ότι το DNA των λύκων ταυτίζεται με το δικό του κατά 99,5%, ενώ εκείνο των σκύλων, του πιο οικείου μέλους της οικογένειας των κυνιδών, είναι από τα καλύτερα μελετημένα. Οταν δύο δείγματα οστών ανταρόλυκων ηλικίας 13.000 και 72.000 ετών, αντίστοιχα, κατέστησαν δυνατή την ανασύσταση του γονιδιώματός τους κατά 91,5%, οι υπεύθυνοι του προγράμματος αισθάνθηκαν ότι πατούσαν σε σταθερότερο έδαφος: «Η δημιουργία του ανταρόλυκου απαιτούσε μόνο 20 τροποποιήσεις σε 14 γονίδια του κοινού γκρίζου λύκου», όπως το συνοψίζει ο Τζέφρι Κλάγκερ στο «Time» της 7ης Απριλίου. (Συγκριτικά, η ανάσταση του μαμούθ απαιτεί επεμβάσεις σε 85 γονίδια.)

Επειτα από μήνες γενετικής κοπτοραπτικής, 45 έμβρυα τοποθετήθηκαν σε θηλυκά λαγωνικά που επιλέχθηκαν ως παρένθετες μητέρες. Την 1η Οκτωβρίου 2024 γεννήθηκαν ο Ρωμύλος και ο Ρώμος. Τους μυθικούς ιδρυτές της Ρώμης που τράφηκαν από μια λύκαινα ακολούθησε τον περασμένο Φεβρουάριο η Καλίσι, προς τιμήν της Ντενέρις Ταργκάριεν, του χαρακτήρα της Εμίλια Κλαρκ στο «Game of Thrones», γνωστής και ως «μητέρας των δράκων».

Εναυσμα για την επιστροφή του ανταρόλυκου υπήρξε ένα podcast: αυτό του Τζορτζ Τσερτς, καθηγητή της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ. Ο 70χρονος επιστήμονας είναι φημισμένος μεταξύ των ομολόγων του για το σπουδαίο έργο του στην τροποποίηση γονιδίων και διάσημος στο ευρύ κοινό από τις φαντεζί θέσεις του για τις δυνητικές χρήσεις της γενετικής: έχει ταχθεί υπέρ της γονιδιοθεραπείας προκειμένου να αυξηθεί η αντίσταση του ανθρώπινου οργανισμού στη ραδιενεργό ακτινοβολία ώστε να διευκολυνθούν τα διαπλανητικά ταξίδια και έχει προτείνει να σκεφτούμε σοβαρά το ζήτημα της κλωνοποίησης των Νεάντερταλ.

Τέτοιες προχωρημένες απόψεις προσέλκυσαν το ενδιαφέρον του 43χρονου αμερικανού επιχειρηματία Μπεν Λαμ, ο οποίος έσπευσε να τον συναντήσει. Σύμφωνα με τον «New Yorker», του έθεσε το ερώτημα τι θα έκανε αν είχε ανεξάντλητους πόρους στη διάθεσή του. Το όνειρο του Τσερτς ήταν η επαναφορά του μαμούθ – μάλιστα ο Πίτερ Τιλ της PayPal και της Palantir Technologies είχε θέσει στη διάθεσή του έναν προϋπολογισμό «της τάξης των 100».

Ο Λαμ ξεροκατάπιε, έπειτα σκέφτηκε «Γαμώτο, κι εγώ θα μπορούσα να βρω 100 εκατομμύρια δολάρια για ένα τέτοιο πρόγραμμα». Οταν ο Τσερτς διευκρίνισε ότι ο Τιλ του είχε παραχωρήσει μόλις 100.000, ο Λαμ έμεινε ενεός. Ο ίδιος μπορεί να είχε πέντε φορές μικρότερη περιουσία (3,7 αντί 17,2 δισεκατομμυρίων δολαρίων), αλλά ήταν πρόθυμος να διαθέσει πολλά, να επενδύσει περισσότερα και να διαμορφώσει ένα επικερδές όραμα.

Η Μπεθ Σαπίρο, επικεφαλής του επιστημονικού τμήματος της Colossal Biosciences, και ο γενετιστής του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ Τζορτζ Τσερτς φωτογραφίζονται με τον ιδρυτή της εταιρείας, Μπεν Λαμ. Photo Colossal Biosciences handout via Reuters

Αν η παραπάνω δήλωση μαρτυρεί οικονομικό κυνισμό, ο Λαμ φροντίζει να την αντισταθμίζει με κοινωνική ευθύνη. Η εταιρεία του συνεργάζεται με δεκάδες περιβαλλοντικούς οργανισμούς, με τους οποίους έχει υποσχεθεί να μοιραστεί δωρεάν τεχνικές της, έχει δημιουργήσει ένα ίδρυμα με προίκα 50 εκατομμυρίων δολαρίων και στόχο τη διάδοση παρόμοιων τεχνολογιών, επιχορηγεί 40 μεταδιδακτορικές έρευνες σε πανεπιστήμια και ινστιτούτα.

Το έθνος των Μαντάν, Χιντάτσα και Αρικάρα στη Βόρεια Ντακότα, για το οποίο όπως και για το σύνολο των ιθαγενών Αμερικανών ο λύκος φέρει ιδιαίτερη συμβολική σημασία, έχει εκφράσει την πρόθεσή του να συνεργαστεί με την Colossal στο πρόγραμμα του ανταρόλυκου, όπως έγραφε στις αρχές Απριλίου ο Καρλ Ζίμερ στους «New York Times»: «Η παρουσία του θα μας υπενθυμίσει τις ευθύνες μας ως κηδεμόνων της Γης» κατά δήλωση του εκπροσώπου τους, Μαρκ Φοξ.

Επιπλέον, τα υποπροϊόντα των μελετών της «απο-εξαφάνισης» μπορούν να συμβάλουν καθοριστικά στην ποιότητα ζωής σημερινών ειδών. Ο Λούβε Ντάλεν του Κέντρου Παλαιογενετικής της Στοκχόλμης επεσήμαινε στον «New Yorker» ότι το έως τώρα έργο της επιχείρησης για την αναβίωση του μαμούθ οδηγεί στην ανάπτυξη εμβολίου κατά ενός ερπητοϊού ο οποίος είναι υπεύθυνος για τα δύο τρίτα των θανάτων ασιατικών ελεφάντων σε αιχμαλωσία και έναν σημαντικό αριθμό στο φυσικό τους περιβάλλον.

Προσεχώς Jurassic Park;
Ωστόσο, όλα αυτά δεν αναιρούν τα ηθικά και επιστημονικά ερωτήματα που περιβάλλουν την επιστήμη της «απο-εξαφάνισης» από τις απαρχές της. Στο ίδιο δημοσίευμα ο Ντάλεν σχολίαζε ότι τα κεφάλαια της Colossal «θα μπορούσαν να είχαν διοχετευθεί καλύτερα στην προστασία οικοτόπων, την εκδίωξη χωροκατακτητικών ειδών και την αντιμετώπιση των λαθροκυνηγών».

Πέρα από τις επείγουσες ανάγκες της πανίδας, είναι θεμιτές οι διαφαινόμενες αθρόες επεμβάσεις στα θεμέλια της ζωής; Η βιοχημικός του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας στο Μπέρκλεϊ, Τζένιφερ Ντάουντνα, εφευρέτης του γενετικού εργαλείου γονιδιακής τροποποίησης από κοινού με τη διευθύντρια του Ινστιτούτου Λοιμωξιακής Βιολογίας Μαξ Πλανκ του Βερολίνου, Εμανουέλ Σαρπαντιέ, με την οποία μοιράστηκαν το Βραβείο Νομπέλ Χημείας το 2020, έχει ταχθεί υπέρ της επιλεκτικής χρήσης του μόνο προκειμένου να βοηθηθούν άνθρωποι που αντιμετωπίζουν σοβαρές εκ γενετής διαταραχές.

Για γενετιστές όπως η Ελινορ Κάρλσον, διευθύντρια προγραμμάτων του Ινστιτούτου Μπρόουντ που συνιστά σύμπραξη των Πανεπιστημίων Χάρβαρντ και ΜΙΤ, και μέλος του συμβουλευτικού συμβουλίου της Colossal Biosciences, ο τρόπος με τον οποίο παρουσιάζει η εταιρεία το επίτευγμά της είναι επιστημονικά παραπλανητικός: «Ρώτησα την Μπεθ [Σαπίρο] «γιατί τον αποκαλείτε ανταρόλυκο, ενώ είναι ένας γκρίζος λύκος με 17 ή 18 αλλαγές στο DNA του;»».

Η «ανάσταση» του ανταρόλυκου προήλθε από γενετική κοπτοραπτική, αφού πρώτα μελετήθηκε το γονιδίωμά του από θραύσματα οστών ηλικίας 13.000 και 72.000 ετών Photo Colossal Biosciences handout via Reuters

Η απάντηση της Σαπίρο, μέσω του «New Yorker», είναι μάλλον τεχνική: «Πετύχαμε μια λειτουργική απο-εξαφάνιση». Παλαιότερα, όμως, το 2022, πρoτού ενταχθεί στην Colossal, εξέφραζε και εκείνη αντιρρήσεις μιλώντας στο «Telegraph Magazine»: «Ενα είδος δεν είναι προϊόν μόνο του DNA του, αλλά και του περιβάλλοντος, των συνθηκών της κυοφορίας, της ανατροφής του, στοιχεία που δεν μπορούν να αναπαραχθούν σήμερα».

Ο Μπεν Λαμ αρνείται κατηγορηματικά ότι τελική επιδίωξή του είναι το απόλυτο φαίνεσθαι – ένα θεματικό πάρκο εν είδει «Jurassic Park». Προβάλλει την «απο-εξαφάνιση» ως ευεργετική εφαρμογή της ανθρώπινης τεχνολογίας και τη δυνατότητά της να επανορθώσει ένα μέρος της ζημιάς του Ανθρωπόκαινου.

Ως παράπλευρη διαδικασία της αναδημιουργίας του ανταρόλυκου η Colossal μπόρεσε να κλωνοποιήσει τέσσερις κόκκινους λύκους, είδος που κινδυνεύει άμεσα, και σύμφωνα με τον Τζέφρι Κλάγκερ του «Time» βρίσκεται σε προχωρημένες διαπραγματεύσεις με την Πολιτεία της Βόρειας Καρολίνα για την ανάπτυξη εργαλείων προστασίας ώστε «να διασωθεί ο κόκκινος λύκος και να επιταχυνθεί η ανάκαμψή του».

Στο μεταξύ, ο Ρωμύλος, ο Ρώμος και η Καλίσι, αγνοώντας όλες τις προεκτάσεις της ύπαρξής τους, περνούν μια χαρούμενη παιδική ηλικία σε άγνωστη έως τώρα τοποθεσία έκτασης 8.000 στρεμμάτων στις Βόρειες ΗΠΑ. Οι δημιουργοί τους προβλέπουν να γεννηθούν στο μέλλον άλλα τρία έως πέντε αδέλφια τους, αλλά δεν σκοπεύουν να τους επιτρέψουν την αναπαραγωγή.

Αλλωστε, σε λίγο θα επισκιαστούν: αν και ο Λαμ απεχθάνεται να μιλά δημόσια για προθεσμίες, οι υπεύθυνοι των προγραμμάτων του μαμούθ και της θυλακίνης στην Colossal Biosciences έχουν δηλώσει ότι η αναβίωσή τους αναμένεται έως το 2030. Μέχρι τότε, ανταρόλυκοι, τροποποιημένοι γκρίζοι λύκοι ή υβρίδια επιστημονικής φαντασίας, θα ζουν μελετώμενοι κάθε δευτερόλεπτο από τους ερευνητές, αυτό που η Μπεθ Σαπίρο αποκαλεί «το λυκίσιο Ritz-Carlton λαϊφστάιλ».

Yoko Taro: Η τεχνητή νοημοσύνη θα στείλει στην ανεργία όλους τους δημιουργούς παιχνιδιών

Ο δημιουργικός διευθυντής του Nier, Yoko Taro, πιστεύει πως η τεχνητή νοημοσύνη θα μπορούσε να κάνει όλους τους δημιουργούς παιχνιδιών άνεργους σε 50 χρόνια. Κατά τη διάρκεια μιας συνέντευξης για την προώθηση του επερχόμενου παιχνιδιού του, Hundred Line, ο Taro συζήτησε την εφαρμογή της τεχνολογίας AI στην ανάπτυξη παιχνιδιών και πώς βλέπει να επηρεάζει τις δημιουργικές βιομηχανίες. «Πιστεύω επίσης ότι η τεχνητή νοημοσύνη θα κάνει όλους τους δημιουργούς παιχνιδιών άνεργους», δήλωσε στο Famitsu. «Σε 50 χρόνια, οι δημιουργοί παιχνιδιών μπορεί να αντιμετωπίζονται όπως οι βάρδοι».

Ο Yoko Taro είναι περισσότερο γνωστός για το Nier: Automata. Αναπτύχθηκε από την Platinum Games και εκδόθηκε από την Square Enix, το Nier: Automata κυκλοφόρησε αρχικά για PS4 και PC το 2017, προτού πάρει το δρόμο του για το Xbox One το 2018.

Μια έκδοση του παιχνιδιού για το Switch κυκλοφόρησε τον Οκτώβριο του 2022, προσθέτοντας νέα κοστούμια αποκλειστικά για τη συγκεκριμένη μεταφορά.

«Νομίζω ότι στο εγγύς μέλλον, θα περάσουμε από την εποχή όπου πρέπει να μιμηθούμε το στυλ των αγαπημένων μας δημιουργών σε μια εποχή όπου θα μπορούμε να δημιουργήσουμε τα αγαπημένα μας σενάρια», συνέχισε.

«Η τεχνητή νοημοσύνη θα προσδιορίζει τις προτιμήσεις των χρηστών και θα δημιουργεί επιδέξια νέες δομές». Όπως και σε άλλες δημιουργικές βιομηχανίες, η τεχνητή νοημοσύνη έχει δημιουργήσει προβληματισμό και για τα βιντεοπαιχνίδια, με πολλούς να εκφράζουν ανησυχίες σχετικά με το ενδεχόμενο να οδηγήσει σε απώλειες θέσεων εργασίας και σε εκτεταμένη λογοκλοπή.

Ο διευθύνων σύμβουλος της Take-Two Interactive, Strauss Zelnick, δήλωσε πρόσφατα ότι όχι μόνο πιστεύει ότι η τεχνητή νοημοσύνη δεν θα οδηγήσει σε απώλεια θέσεων εργασίας, αλλά πιστεύει ότι θα μπορούσε να οδηγήσει σε αύξηση της απασχόλησης. Είπε επίσης ότι δεν μπορεί να σκεφτεί νέες προστατευτικές μπάρες που θα μπορούσαν να απαιτηθούν για την προστασία των προγραμματιστών.

Μιλώντας στο VGC, ο σκηνοθέτης των Split Fiction και It Takes Two, Josef Fares, δήλωσε ότι πιστεύει ότι οι προγραμματιστές θα πρέπει να συνεργαστούν με την AI αντί να πιέσουν εναντίον της και την αποκάλεσε «τρομακτική και ταυτόχρονα πολύ συναρπαστική».

Μετά από 1.000.000 χρόνια, ακούστηκε μουσική στο σπήλαιο Πετραλώνων Χαλκιδικής

Διασχίζουν την οριζόντια τεχνητή σήραγγα και εισέρχονται στο εσωτερικό ενός σπηλαίου που σχηματίστηκε πριν από ένα και πλέον εκατομμύριο χρόνια. Είναι 8μιση το βράδυ και την ώρα αυτή το σπήλαιο δεν είναι επισκέψιμο.

Αυτοί όμως είναι οι τυχεροί, που πρόκειται να βιώσουν μια μοναδική εμπειρία. Λίγα λεπτά αργότερα, από την κεντρική αίθουσα του σπηλαίου ακούγεται για πρώτη φορά μουσική, που πλημμυρίζει όλο τον χώρο. Είναι ένας σπάνιος συνδυασμός βιμπράφωνου, φωνής, νικελάρπας και άλλων οργάνων, τον οποίο παράγουν η διεθνούς φήμης σοπράνο Αφροδίτη Πατουλίδου και η μουσικός κρουστών Πανάγιω Καραμούζη.

Πρόκειται για μια διαφορετική συναυλία, που πραγματοποιήθηκε χθες βράδυ στο εσωτερικό του σπηλαίου των Πετραλώνων, στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Μουσικής Δωματίου, που συνδιοργανώνουν η Κρατική Ορχήστρα Θεσσαλονίκης (ΚΟΘ) και το Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης (ΑΜΘ), με την υποστήριξη του Υπουργείου Πολιτισμού και σε συνεργασία με την Εφορεία Παλαιοανθρωπολογίας-Σπηλαιολογίας.

Το σπήλαιο Πετραλώνων ή «Κόκκινων Πετρών» βρίσκεται στους δυτικούς πρόποδες του όρους Κατσίκα του νομού Χαλκιδικής και έχει έκταση περίπου 10.000 τ.μ.. Ανακαλύφθηκε από κατοίκους του χωριού το 1959, ενώ έναν χρόνο αργότερα εντοπίστηκε εκεί το αρχαιότερο ανθρώπινο λείψανο που έχει βρεθεί μέχρι σήμερα στον ελλαδικό χώρο. Στον σπήλαιο αυτό, για πρώτη φορά χθες, μετά από 1.000.700 χρόνια, ακούστηκε μουσική.

«Δεν πρόκειται για μια συμβατική μουσική παράσταση. Είναι μια τελετή, μια πρόσκληση σε εσωτερικό βίωμα. Η υγρή σιωπή του σπηλαίου, ο τρόπος που αντανακλά τον ήχο, η αίσθηση ότι βρίσκεσαι μέσα στη γη, όλα αυτά δημιουργούν ένα σκηνικό που δεν μπορείς να αγνοήσεις ούτε να διαχειριστείς με τους συμβατικούς όρους της σκηνικής παρουσίας», δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, λίγο πριν από τη συναυλία, η Ελληνίδα σοπράνο που διαπρέπει στο εξωτερικό.

«Η ιδέα να συναντηθεί η ανθρώπινη φωνή με έναν χώρο που προϋπήρξε κάθε πολιτισμικής έκφρασης, έναν χώρο σχεδόν μυθικό, δημιουργεί μια ιδιαίτερη συγκίνηση και πρόκληση. Η ηχώ της φωνής μου μέσα σε έναν χώρο ηλικίας εκατομμυρίων ετών είναι κάτι που με υπερβαίνει· με κάνει να αισθάνομαι μέρος μιας αλυσίδας ανθρώπινης έκφρασης που ξεκινά από πολύ μακριά και συνεχίζει προς το μέλλον. Είναι σχεδόν σαν να επιστρέφει η φωνή στον πρωταρχικό της χώρο», πρόσθεσε η Αφροδίτη Πατουλίδου.

Οι περιορισμένοι θεατές, αφού ακολούθησαν τη διευθετημένη διαδρομή περπατώντας ανάμεσα σε πολύχρωμους σταλαγμιτικούς σχηματισμούς και διήλθαν από τους κυριότερους θαλάμους του μεγαλειώδους δημιουργήματος της φύσης, στην κεντρική αίθουσα ακινητοποιήθηκαν στο διάδρομο των επισκεπτών και «περικύκλωσαν» τις δύο μουσικούς. Αυτές, επίσης όρθιες στον ίδιο διάδρομο, παρουσίασαν έργα και διασκευές που αντλούσαν έμπνευση από την παραδοσιακή μουσική αλλά και από τη σύγχρονη γραφή, σε μια ατμοσφαιρική επεξεργασία.

Η συναυλία ξεκίνησε με τον Επιτάφιο του Σεικίλου, την αρχαιότερη γνωστή παρτιτούρα που έχει διασωθεί, φέροντας το μήνυμα: «Όσο ζεις λάμπε, καθόλου μη λυπάσαι. Για λίγο διαρκεί η ζωή, ο χρόνος απαιτεί την πληρωμή του». Παρουσίασαν, επίσης, την πρεμιέρα δύο έργων της συνθέτριας Λίνας Τόνια, τα οποία συνέθεσε ειδικά γι’ αυτή την περίσταση.

«Τα όργανα που χρησιμοποιούνται -βιμπράφωνο, κρουστά, λύρα κ.ά.- λειτουργούν σαν αντίστιξη αλλά και σαν προέκταση της φωνής. Ο διάλογος που αναπτύσσεται δεν είναι μόνο μουσικός αλλά και αφηγηματικός. Σε κάποιες στιγμές η φωνή μοιάζει να ψιθυρίζει μέσα από τις σπηλιές, σε άλλες να κραυγάζει, σαν κάλεσμα», περιέγραψε την εμπειρία η κ. Πατουλίδου, που δήλωσε ότι η συνεργασία της με την ΚΟΘ και την Πανάγιω Καραμούζη από το δυναμικό της ορχήστρας, αποτελεί για την ίδια πηγή έμπνευσης. «Η μουσική μετουσιώνεται ανάλογα με το χώρο όπου παρουσιάζεται. Αλλιώς είναι σε μία παλιά αίθουσα συναυλιών, αλλιώς είναι σε μία καινούργια. Αλλιώς μπορεί να είναι σε ένα θέατρο και διαφορετικά σε ένα αρχαίο θέατρο, σε μια εκκλησία, στην ύπαιθρο ή σε μια πλατεία… Και βεβαίως, όταν έχουμε έναν τέτοιο ξεχωριστό χώρο, όλη η μουσική αποκτά διαφορετική υπόσταση», ανέφερε ο καλλιτεχνικός διευθυντής της ΚΟΘ Σίμος Παπάνας.

«Είναι η πρώτη φορά που συμβαίνει κάτι τέτοιο και είναι ξεχωριστό το πόσο μαγευτική είναι αυτή η ατμόσφαιρα και πόσο ιδιαίτερο το περιβάλλον για να δοθεί μια συναυλία και να ακούσει κανείς μουσική. Ήδη από την πρώτη φορά που έγινε η πρόβα για να δούμε την ηχητική του χώρου και αν είναι δυνατόν να συμβεί κάτι τέτοιο, ήταν τελείως μαγευτικό, μία απολύτως σαγηνευτική εμπειρία», λέει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο αναπληρωτής προϊστάμενος της Εφορείας Παλαιοανθρωπολογίας – Σπηλαιολογίας και προϊστάμενος του γραφείου Βόρειας Ελλάδας Φώτης Γεωργιάδης.

Βέβαια λαμβάνουμε υπόψη μας και το γεγονός ότι τα σπήλαια αποτελούν ιδιαίτερα ευαίσθητα περιβάλλοντα και γι’ αυτόν ακριβώς το λόγο ο αριθμός των εισιτηρίων ήταν περιορισμένος. Κι επειδή είναι η πρώτη φορά που γίνεται κάτι τέτοιο, θέλουμε να δούμε αν θα προκαλέσει κάποιες επιβαρύνσεις στο μνημείο, για να σκεφτούμε αν είναι κάτι που μπορεί να συνεχιστεί ή όχι», πρόσθεσε ο κ. Γεωργιάδης.

Άλλωστε, το σπήλαιο των Πετραλώνων είναι ένα από τα σημαντικότερα μνημεία της Ελλάδας και συγχρόνως αποτελεί ανεκτίμητο θησαυρό Ιστορίας και Πολιτισμού. Πρόκειται για την πρωιμότερη αρχαιολογική θέση στη χώρα μας και μία από τις παλαιότερες της Ευρώπης. Επαναλειτούργησε στο τέλος Μαρτίου 2024, οπότε και αποδόθηκε ανακαινισμένο, αναβαθμισμένο λειτουργικά, προστατευμένο και ασφαλές, αφού υλοποιήθηκε σειρά έργων συντήρησης και εξυγίανσης, καθώς και εργασίες αποκατάστασης των φθορών του λιθωματικού διακόσμου του αλλά και σειρά άλλων παρεμβάσεων.

«Το σπήλαιο είχε προβλήματα κατά το παρελθόν. Οι υποδομές του ήταν σχετικά πεπαλαιωμένες κι αυτό προκαλούσε προβλήματα όχι μόνο στους επισκέπτες αλλά και πιθανόν και στο ίδιο το μνημείο. Οπότε έγινε μια πολύ μεγάλη ανακαίνιση του συνόλου των υποδομών, σε σημείο που οτιδήποτε υπάρχει μέσα στη σπηλιά, εκτός από την ίδια σπηλιά, τοποθετήθηκε εκ νέου. Κι από τότε που άρχισε ξανά να λειτουργεί, τα σχόλια των επισκεπτών είναι διθυραμβικά και πολύ ενθαρρυντικά, ενώ η επισκεψιμότητα έχει ξεπεράσει κάθε προηγούμενο, γιατί όταν επενδύεις σε κάποια εργασία αυτό αναγνωρίζεται και αποδίδει», τόνισε ο Φώτης Γεωργιάδης.

Η ιδιαίτερη συναυλία, που πραγματοποιήθηκε μέσα στο σπήλαιο, χαρακτηρίστηκε ως το αποκορύφωμα του Φεστιβάλ Μουσικής Δωματίου της ΚΟΘ και του ΑΜΘ, ενώ αποτέλεσε προαναγγελία της επερχόμενης περιοδικής έκθεσης που διοργανώνεται από το Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης και την Εφορεία Παλαιοανθρωπολογίας-Σπηλαιολογίας, με τίτλο «Στη Σπηλιά: Ιστορίες από το Σκοτάδι στο Φως», η οποία θα εγκαινιαστεί στο ΑΜΘ στις 15 Μαΐου.

«Οι αρχαιολογικοί χώροι και οι χώροι πολιτισμού σε όλη την Ελλάδα προκύπτει ότι μπορούν να φιλοξενήσουν σύγχρονη καλλιτεχνική δημιουργία, όπως για παράδειγμα παραστάσεις μουσικής. Το πιο βασικό όμως είναι ότι όταν συνεργάζονται οι φορείς μπορούν να γίνουν μοναδικά πράγματα», είπε από την πλευρά της στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η γενική διευθύντρια του Αρχαιολογικού Μουσείου Θεσσαλονίκης Αναστασία Γκαδόλου.

Αμέσως μετά την 50λεπτης διάρκειας συναυλία, ακολούθησε και μια δεύτερη, για να ικανοποιηθεί μεγαλύτερος αριθμός θεατών, ενώ τα εισιτήρια που είχαν διατεθεί πριν από έναν μήνα, εξαντλήθηκαν μέσα σε λίγες ώρες.

Ανάλυση DNA: Το νέο εργαλείο στην καταπολέμηση της νοθείας στο μέλι

Σε ένα εργαστήριο στο Τιρόλο της Αυστρίας, επιστήμονες αναλύουν το DNA περίπου 100 δειγμάτων μελιού μηνιαίως για να μελετήσουν τη σύνθεσή τους – και σε ορισμένες περιπτώσεις να εντοπίσουν νοθεία. Η αυστριακή εταιρεία Sinsoma ξεκίνησε πριν από δύο χρόνια να πραγματοποιεί αυτά τα τεστ ως απάντηση στην εισροή νοθευμένου μελιού.

«Είναι κάτι πραγματικά καινοτόμο για την αγορά μελιού, δήλωσε η Κορίνα Γουάλινγκερ, επικεφαλής πωλήσεων της Sinsoma.

Είναι απαραίτητο η τεχνολογία να προχωράει συνεχώς – όπως ακριβώς κάνουν και οι νοθευτές, πρόσθεσε.

Η κλίμακα της νοθείας

Σύμφωνα με την ευρωπαϊκή νομοθεία, το μέλι δεν μπορεί να περιέχει πρόσθετα όπως νερό ή φθηνά σιρόπια ζάχαρης που αυξάνουν τον όγκο του. Ωστόσο, οι αναλύσεις έχουν δείξει ότι αυτή η πρακτική είναι ευρέως διαδεδομένη. Μια έρευνα της ΕΕ αποκάλυψε ότι το 46% των δειγμάτων μελιού που ελέγχθηκαν κατά την είσοδο στην Ένωση (2021-2022) ήταν ύποπτα για νοθεία, έναντι 14% την περίοδο 2015-2017. Από τα ύποπτα δείγματα, το 74% προερχόταν από την Κίνα.

Απειλή για τους μελισσοκόμους

Η αυστριακή υπηρεσία ασφάλειας τροφίμων (AGES) χρησιμοποίησε για πρώτη φορά φέτος τεστ DNA για την ανίχνευση νοθείας, ενώ η ευρωπαϊκή αλυσίδα σούπερ μάρκετ SPAR διέταξε επίσης DNA δοκιμές για τα μέλη της. Η ανάλυση του DNA μπορεί να αποκαλύψει ποια φυτά επισκέφτηκαν οι μέλισσες. Η SPAR επανέφερε στα ράφια τα μέλη της – που είχε αποσύρει για έλεγχο – μετά από τα τεστ.

Εκτός από την εξαπάτηση των καταναλωτών, το νοθευμένο μέλι απειλεί τον βιοπορισμό των μελισσοκόμων, οι οποίοι παλεύουν να ανταγωνιστούν τις πολύ χαμηλότερες τιμές του εισαγόμενου μελιού -το οποίο συχνά προέρχεται από διάφορες χώρες- και για αυτό απαιτούν αποτελεσματικότερους ελέγχους.

«Δεν έχουμε καμία ελπίδα» δήλωσε ο Ματίας Κοπέτζκι, ιδιοκτήτης της Wiener Bezirksimkerei, που διαχειρίζεται 350 κυψέλες στη Βιέννη.

Νέοι κανόνες της ΕΕ

Ενώ η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι ο μεγαλύτερος παραγωγός μελιού στον κόσμο μετά την Κίνα, είναι επίσης ο δεύτερος μεγαλύτερος εισαγωγέας μετά τις Ηνωμένες Πολιτείες. Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΕ, το μεγαλύτερο μέρος των εισαγωγών μελιού του μπλοκ προέρχεται από την Ουκρανία, την Κίνα και την Αργεντινή.

Μια νέα οδηγία της ΕΕ που θα ισχύσει από το 2026 θα απαιτεί οι ετικέτες να αναγράφουν τις χώρες προέλευσης, αντί για αόριστες αναφορές όπως «μείγμα ευρωπαϊκών και μη ευρωπαϊκών μελιών». Μελισσοκόμοι όπως ο Κοπέτζκι ελπίζουν ότι ο νέος κανόνας θα ευαισθητοποιήσει τους καταναλωτές.

Οι Βρυξέλλες συγκρότησαν επίσης μια ομάδα εμπειρογνωμόνων, με εντολή έως το 2028, για την «εναρμόνιση των μεθόδων ανίχνευσης της νοθείας στο μέλι και την ιχνηλασιμότητα του προϊόντος μέχρι τον παραγωγό ή τον εισαγωγέα που το συγκομίζει».

Η διαδικασία του τεστ DNA

Η Sinsoma ειδικεύεται στα τεστ DNA. «Το μέλι περιέχει ίχνη DNA από το περιβάλλον όπου οι μέλισσες συλλέγουν το νέκταρ. Κάθε μέλι έχει ένα μοναδικό DNA προφίλ», εξηγεί η Γουάλινγκερ.

Η απουσία ποικιλίας DNA ή η παρουσία DNA ρυζιού ή καλαμποκιού τα οποία δεν επισκέπτονται οι μέλισσες, αποτελεί ένδειξη νοθείας. Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η ανάλυση του DNA μπορεί να εντοπίσει ορισμένες, αλλά όχι όλες τις  μορφές νοθείας, και απαιτείται αυστηρή διαδικασία επικύρωσης.

Η Γουάλινγκερ αναγνωρίζει την ανάγκη τυποποίησης των μεθόδων, αλλά σημειώνει: “Αν περιμένουμε να έχουμε τελειοποιημένες μεθόδους, θα είμαστε πάντα πίσω από τους νοθευτές”.

ΠΗΓΗ: Phys.org

Εθνική Υποδομή Κβαντικών Επικοινωνιών: Αιχμή του δόρατος για την προστασία υποδομών ζωτικής σημασίας

Την ανθεκτικότητά της σε υποδομές ζωτικής σημασίας ενισχύει η Ελλάδα, αξιοποιώντας τις κβαντικές τεχνολογίες. Με την υλοποίηση της «Εθνικής Υποδομής Κβαντικής Επικοινωνίας», η χώρα μας θα είναι σε θέση, μέσω κβαντικής κρυπτογράφησης, να προστατεύει ευαίσθητα δεδομένα, αλλά και να διασφαλίζει την ασφαλή διασύνδεση δημοσίων και ιδιωτικών φορέων από κυβερνοαπειλές.

«Οι κβαντικές επικοινωνίες είναι εδώ, έχουν έρθει και έχουν έρθει για να μας βοηθήσουν να διασυνδέσουμε υπολογιστές με μεγαλύτερη ταχύτητα, με μεγαλύτερη ασφάλεια, να δημιουργήσουμε καινούργιες πιο εξειδικευμένες θέσεις εργασίας και φυσικά να προστατεύσουμε καλύτερα τα δεδομένα μας» ανέφερε ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρης Παπαστεργίου.

«Οι κβαντικοί υπολογιστές θέτουν υπό απειλή την ασφάλεια των κλασικών τηλεπικοινωνιών και γιαυτό χρησιμοποιούνται οι κβαντικές τηλεπικοινωνίες για να λύσουν αυτή τη μελλοντική απειλή που έρχεται» σημειώνει ο Συντονιστής Εθνικής Υποδομής Κβαντικής Επικοινωνίας, Ηλίας Παπασταματίου.

Εθνική Υποδομή Κβαντικών Επικοινωνιών: Αιχμή του δόρατος για την προστασία υποδομών ζωτικής σημασίας
Η πρώτη φάση υλοποίησης της Εθνικής Υποδομής Κβαντικής Επικοινωνίας της Ελλάδας, αναμένεται να ολοκληρωθεί τον Ιούνιο του 2026. Θα αποτελείται από 13 κυβερνητικούς κόμβους σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη και Κρήτη, μεταξύ των οποίων και οι Εθνικές Αρχές Ασφαλείας. Μεταξύ αυτών 7 κόμβοι έρευνας και τεχνολογίας και 4 κόμβοι δοκιμών κβαντικού διαδικτύου.

Όλοι τους θα είναι εξοπλισμένοι με ειδικά μηχανήματα, τα οποία θα δημιουργούν κβαντικά κλειδιά, κρυπτογράφησης απροσπέλαστα από το κυβερνοέγκλημα.

Λόγω του μικρού ποσοστού νεφοκάλυψης, η Ελλάδα μπορεί να αποτελέσει Κόμβο Ασφάλειας Ευαίσθητων Τηλεπικοινωνιών, για τη Νοτιοανατολική Ευρώπη.

«Η Ελλάδα, εκτός από τα δίκτυα τα επίγεια, επενδύει και σε δορυφορικά δίκτυα, σε Space Earth Communications, εξοπλίζοντας τα αστεροσκοπεία μας με οπτικά τερματικά για να μπορούμε να πετύχουμε τέτοιες διασυνδέσεις» αναφέρει σχετικά ο γενικός γραμματέας Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων Κωνσταντίνος Καράτζαλος.

Στόχος είναι μέχρι το 2030 όλα τα ευρωπαϊκά κράτη να έχουν αντίστοιχους κόμβους, οι οποίοι θα διασυνδεθούν μεταξύ τους.

«Μεγάλες δυνατότητες για την ασφάλεια, για να ασφαλιστούν τα δεδομένα, η διακίνηση δεδομένων, επομένως είναι απαραίτητο να αποκτήσουμε προβάδισμα και η ευρωπαϊκή επιτροπή να υποστηρίξει και να πρωτοστατήσει σε αυτήν την τεχνολογία» σημειώνει ο προϊστάμενος Μονάδας Αναδυόμενων & Ανατρεπτικών Τεχνολογιών της Κομισιόν Αϊμάρ Ντε Τουζαλάν.

Η Εθνική Υποδομή Κβαντικής Επικοινωνίας, η οποία υλοποιείται από το ΕΔΥΤΕ του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, ανοίγει τον δρόμο για την υλοποίηση του Κβαντικού Διαδικτύου και θέτει τις βάσεις για νέες εφαρμογές στην έρευνα, την εκπαίδευση και την καινοτομία

Αποκαλύψεις για τα φρικτά πειράματα των Ναζί στο Στρατόπεδο Σαξενχάουζεν

Νέα στοιχεία για τις απάνθρωπες μεθόδους εξόντωσης και τα φρικτά πειράματα που διενεργήθηκαν στο ναζιστικό στρατόπεδο συγκέντρωσης Σαξενχάουζεν έρχονται στο φως, 80 χρόνια μετά τη λήξη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, μέσα από αποχαρακτηρισμένα σοβιετικά έγγραφα.

Σύμφωνα με την κατάθεση του διοικητή του στρατοπέδου, Άντον Κάιντλ, που συνελήφθη το 1945 και αργότερα καταδικάστηκε σε ισόβια, στο Σαξενχάουζεν εφαρμόστηκαν «ειδικές μέθοδοι εξόντωσης» κατ’ εντολή των ανώτατων ναζιστικών αρχών. Ο Κάιντλ παραδέχθηκε ότι οι κρατούμενοι εκτελούνταν κατά ομάδες ή μεμονωμένα με απαγχονισμό σε κινητή αγχόνη, πυροβολισμό σε ειδικά διαμορφωμένο δωμάτιο, δηλητηρίαση μέσω τροφής ή απευθείας ένεση τοξικών ουσιών.

Απάνθρωπα πειράματα και δολοφονίες

Ανάμεσα στις πιο σοκαριστικές αποκαλύψεις είναι τα πειράματα με χειροβομβίδες: για να δοκιμάσουν νέα είδη όπλων, οι Ναζί συγκέντρωναν κρατούμενους σε ένα δωμάτιο και πετούσαν μέσα χειροβομβίδες, παρακολουθώντας τα αποτελέσματα. Παράλληλα, στο στρατόπεδο πραγματοποιήθηκαν και άλλα ιατρικά πειράματα με θανατηφόρες συνέπειες, όπως ενέσεις δηλητηρίων, ενώ χρησιμοποιήθηκαν και θάλαμοι αερίων.

Ο Κάιντλ χαρακτήρισε το Σαξενχάουζεν «τόπο μαζικών δολοφονιών σοβιετικών αιχμαλώτων πολέμου και αθώων πολιτών», ενώ παραδέχθηκε ότι στο στρατόπεδο εφαρμόστηκαν απάνθρωπα πειράματα σε ανθρώπους, συχνά με θανατηφόρα κατάληξη.

Το Σαξενχάουζεν λειτούργησε από το 1936 έως το 1945 και αποτέλεσε, σύμφωνα με τα νέα στοιχεία, «εκπαιδευτικό κέντρο» για τη δοκιμή και τελειοποίηση μεθόδων μαζικής εξόντωσης που αργότερα εφαρμόστηκαν και σε άλλα στρατόπεδα, όπως το Άουσβιτς.

Μετά τον πόλεμο

Μετά την απελευθέρωση, το στρατόπεδο μετατράπηκε από τους Σοβιετικούς σε φυλακή για πολιτικούς κρατούμενους και πρώην συνεργάτες των Ναζί. Ο Κάιντλ πέθανε το 1948 σε σοβιετικό στρατόπεδο καταναγκαστικής εργασίας.

Οι αποκαλύψεις αυτές φωτίζουν εκ νέου το μέγεθος της ναζιστικής θηριωδίας και την κλίμακα των εγκλημάτων που διαπράχθηκαν σε βάρος αμάχων και αιχμαλώτων πολέμου στα στρατόπεδα συγκέντρωσης.

IRIS: Άμεσες πληρωμές χωρίς προμήθεια σε όλες τις επιχειρήσεις από 1η Νοεμβρίου

Ριζική αλλαγή στον χώρο των ψηφιακών πληρωμών έρχεται για τους καταναλωτές από το φθινόπωρο, με δωρεάν συναλλαγές σε άμεσο χρόνο και με ασφάλεια. Σε συνάντηση που είχαν σήμερα ο Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης και η Διευθύνουσα Σύμβουλος των Διατραπεζικών Συστημάτων, Σταυρούλα Καμπουρίδου, συζήτησαν τα επόμενα βήματα ώστε από την 1η Νοεμβρίου οι πολίτες να πραγματοποιούν άμεσες πληρωμές, χωρίς καμία προμήθεια, σε όλα τα φυσικά και ηλεκτρονικά καταστήματα.

Όπως ανακοινώθηκε από το ΥΠΕΘΟ, «ο κ. Πιερρακάκης, κατά την επίσκεψή του στα γραφεία της ΔΙΑΣ, ενημερώθηκε για τις προοπτικές και για την πορεία αναβάθμισης των συστημάτων του IRIS, το οποίο έχει πολύ μεγάλη απήχηση στην ελληνική κοινωνία. Είναι ενδεικτικό ότι οι χρήστες στις άμεσες πληρωμές μεταξύ φίλων (P2P) ξεπέρασαν τα 3,7 εκατομμύρια (αύξηση 45% σε σχέση με τον Απρίλιο 2024), εκ των οποίων οι 272.000 ενεργοποίησαν την υπηρεσία τους πρώτους μήνες του 2025.
Από την αρχή του έτους, πραγματοποιήθηκαν 22,8 εκατομμύρια συναλλαγές P2P (αύξηση 87,5%), με αξία άνω του 1,25 δισ. ευρώ. Αν στους αριθμούς αυτούς συμπεριληφθούν οι πληρωμές σε ελεύθερους επαγγελματίες (P2B) και οι πληρωμές σε ηλεκτρονικό κατάστημα (IRIS commerce), τότε συνολικά από την αρχή του έτους έως σήμερα έχουν πραγματοποιηθεί 27 εκατομμύρια συναλλαγές, αξίας 2,6 δισ. ευρώ. Ο Μάρτιος αποτελεί μήνα-ρεκόρ και για τα τρία προϊόντα IRIS.

Οι άμεσες πληρωμές είναι εντελώς δωρεάν για τους καταναλωτές. Για τις επιχειρήσεις, είναι ένα επιπλέον μέσο πληρωμών, το οποίο παρέχει σημαντικά χαμηλότερες χρεώσεις έναντι των πιστωτικών καρτών. Το σύστημα IRIS χρησιμοποιούν ως σήμερα 565.000 ελεύθεροι επαγγελματίες, έχοντας κάνει από την αρχή του έτους πάνω από 500.000 συναλλαγές. Πέρυσι, το αντίστοιχο διάστημα, είχαν πραγματοποιήσει μόλις 100.000 συναλλαγές».

Ο Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης δήλωσε σχετικά: «Η Ελλάδα αλλάζει. Το ψηφιακό μέλλον αφορά και τις οικονομικές μας συναλλαγές που γίνονται απλές, σύγχρονες, γρήγορες και ασφαλείς. Το σύστημα IRIS αναπτύσσεται ραγδαία, με 27 εκατομμύρια συναλλαγές, μέσα στους πρώτους τέσσερις μήνες του χρόνου. Χωρίς καμία προμήθεια για τους καταναλωτές, με διαφάνεια και ταχύτητα.

Κάνουμε ένα ακόμη βήμα στον εκσυγχρονισμό και ενισχύουμε την ευελιξία για πολίτες και επιχειρήσεις. Από την 1η Νοεμβρίου του 2025 η αποδοχή του συστήματος IRIS θα είναι υποχρεωτική σε όλα τα εμπορικά καταστήματα, φυσικά και ηλεκτρονικά. Οι καταναλωτές έχουν τη δυνατότητα να πληρώνουν για ένα αγαθό ή μία υπηρεσία απευθείας από το λογαριασμό τους, εντός δευτερολέπτων, χωρίς καμία απολύτως χρέωση. Οι επιχειρήσεις λαμβάνουν σχεδόν αυτόματα τα χρήματα, με προμήθεια μικρότερη από εκείνη των τραπεζών.

Εκτός από το όφελος για τους πολίτες που δεν επιβαρύνονται με περιττές χρεώσεις, η διάδοση των άμεσων ψηφιακών πληρωμών είναι ένα ακόμη εργαλείο που περιορίζει τη φοροδιαφυγή και στηρίζει την ισότητα και τη φορολογική δικαιοσύνη».

Από πλευράς της, η Διευθύνουσα Σύμβουλος της ΔΙΑΣ, Σταυρούλα Καμπουρίδου, επεσήμανε τα εξής:

«Η στενή συνεργασία του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών με τη ΔΙΑΣ ανοίγει τον δρόμο για μια νέα εποχή στις πληρωμές στην Ελλάδα. Με την υποχρεωτική αποδοχή άμεσων πληρωμών τύπου IRIS από τις επιχειρήσεις τον Νοέμβριο, φέρνουμε μια εθνική, άμεση και ασφαλή λύση που αλλάζει ριζικά το τοπίο των συναλλαγών, διευκολύνει πολίτες και επιχειρήσεις και ενισχύει τη μετάβαση σε μια σύγχρονη, ψηφιακή οικονομία με πολλαπλά οφέλη για όλους. Σε μια συντονισμένη προσπάθεια και γόνιμη συνεργασία με τις τράπεζες και τους acquirers, που αποτελούν κομμάτι της αλυσίδας».

Neuralink: Τρίτο εμφύτευμα σε ασθενή που βρίσκει ξανά τη φωνή του

Ένας άνδρας από την Αριζόνα έγινε ο τρίτος άνθρωπος στον κόσμο που έλαβε εμφύτευμα εγκεφάλου της Neuralink, της εταιρείας του Έλον Μασκ, και κατάφερε να «μιλήσει» ξανά με τη δική του φωνή, παρά το προχωρημένο στάδιο της ασθένειας του.

Η ιστορία του Brad Smith
Ο Brad Smith πάσχει από Αμυοτροφική Πλάγια Σκλήρυνση (ALS), μια νευροεκφυλιστική νόσο που τον έχει αφήσει παράλυτο, χωρίς τη δυνατότητα κίνησης παρά μόνο των ματιών και των γωνιών του στόματος. Η ασθένεια του έχει στερήσει την ικανότητα ομιλίας, όμως το εμφύτευμα της Neuralink συνδέει τον εγκέφαλό του με έναν υπολογιστή, επιτρέποντάς του να ελέγχει τον κέρσορα σε έναν φορητό υπολογιστή MacBook Pro με τη σκέψη του.

Στη συνέχεια, η τεχνητή νοημοσύνη Grok AI της Neuralink αναπαράγει τη φωνή του, βασισμένη σε ηχογραφήσεις του πριν χάσει την ομιλία του, και διαβάζει τα γραπτά του. Ο ίδιος ο Brad έχει μοιραστεί την εμπειρία του μέσα από βίντεο στο X (πρώην Twitter), λέγοντας: «Μπορώ να ελέγχω τον υπολογιστή με τηλεπάθεια – η ζωή είναι καλή». Παράλληλα ξεκαθαρίζει πως το Neuralink δεν διαβάζει τις πιο βαθιές σκέψεις του ή όσα σκέφτεται.

Πώς λειτουργεί το εμφύτευμα
Το εμφύτευμα, περίπου στο μέγεθος πέντε στοιβαγμένων νομισμάτων των ΗΠΑ, τοποθετείται στον εγκέφαλο με τη βοήθεια ενός ρομποτικού χειρουργού που λειτουργεί σαν ραπτομηχανή. Το ρομπότ αφαιρεί ένα μικρό κομμάτι του κρανίου, τοποθετεί λεπτά ηλεκτρόδια σε συγκεκριμένες περιοχές του εγκεφάλου που σχετίζονται με την πρόθεση κίνησης, και κλείνει το σημείο με ράμματα, αφήνοντας μόνο μια μικρή ουλή.

Τα ηλεκτρόδια καταγράφουν τη νευρωνική δραστηριότητα κάθε 15 χιλιοστά του δευτερολέπτου, στέλνοντας τα δεδομένα μέσω Bluetooth σε έναν υπολογιστή που τα επεξεργάζεται σε πραγματικό χρόνο. Η τεχνητή νοημοσύνη αναγνωρίζει τις προθέσεις του χρήστη και μεταφράζει τις σκέψεις του σε κινήσεις του κέρσορα στην οθόνη.

Επαναστατική βοήθεια για ανθρώπους με κινητικές δυσκολίες
Πριν από το εμφύτευμα, ο Brad χρησιμοποιούσε υπολογιστή που ελέγχεται με το βλέμμα, αλλά αυτό ήταν δύσκολο σε εξωτερικούς χώρους λόγω του φωτισμού. Τώρα, με το Neuralink, μπορεί να βγαίνει έξω χωρίς περιορισμούς φωτισμού.

Η εταιρεία σχεδιάζει να βελτιώσει την τεχνολογία, τοποθετώντας ηλεκτρόδες σε μεγαλύτερο βάθος και με μεγαλύτερη ακρίβεια, ώστε να αυξηθεί η αποτελεσματικότητα.

Το όραμα του Έλον Μασκ
Ο Έλον Μασκ, που ίδρυσε τη Neuralink το 2016, οραματίζεται εμφυτεύματα που θα αποκαθιστούν την όραση σε τυφλούς, θα δίνουν υπερανθρώπινες αισθήσεις και θα επιτρέπουν την τηλεπαθητική επικοινωνία. Το πρώτο εμφύτευμα σε ασθενή με τετραπληγία τοποθετήθηκε τον Ιανουάριο του 2024, με τον ασθενή να μπορεί να ελέγχει υπολογιστή και να παίζει βιντεοπαιχνίδια μόνο με τη σκέψη του.

Παρόλο που η τεχνολογία βρίσκεται ακόμα σε πρώιμο στάδιο, τα αποτελέσματα είναι ενθαρρυντικά και ανοίγουν νέους δρόμους στην υποστήριξη ανθρώπων με σοβαρές κινητικές αναπηρίες.

Αποσοβήθηκαν σε ετήσια βάση λόγω των εμβολιασμών 289.000 κρούσματα, 266 θάνατοι και η απώλεια 7.470 ετών ζωής

Στην ανεκτίμητη αξία των εμβολίων αναφέρεται ο Σύνδεσμος Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδος (ΣΦΕΕ) με αφορμή την Ευρωπαϊκή Εβδομάδα Εμβολιασμού (24-30 Απριλίου 2025). Παράλληλα κρούει τον κώδωνα του κινδύνου, τονίζοντας ότι η εμβολιαστική κόπωση που παρατηρείται μετά την πανδημία, έχει οδηγήσει σε σημαντική υστέρηση στην εμβολιαστική κάλυψη, που ενέχει σημαντικό κίνδυνο επανεμφάνισης «ξεχασμένων» νοσημάτων.

Αναφέρεται στις πρόσφατες εξάρσεις ιλαράς και κοκκύτη σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες και στην Ελλάδα, σημειώνοντας ότι οι μεγάλες προκλήσεις που αντιμετωπίζει η ανθρωπότητα, όπως η κλιματική αλλαγή, η μετανάστευση, οι πολεμικές συρράξεις, υποδηλώνουν την αναγκαιότητα συνεργασιών σε διεθνές και ευρωπαϊκό επίπεδο όσον αφορά την επιδημιολογική επιτήρηση.

«Οι εμβολιασμοί, τεκμηριωμένα, προστατεύουν την υγεία, την ευημερία και την παραγωγικότητα, όταν εφαρμόζονται με συνέπεια και συνοχή», τονίζει ο ΣΦΕΕ.

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (Π.Ο.Υ)., από το 1974 μέχρι σήμερα οι εμβολιασμοί έχουν σώσει τουλάχιστον 154 εκατομμύρια ζωές. Ειδικότερα, 6 ζωές το λεπτό, κάθε μέρα, για πέντε δεκαετίες. Επιπλέον προσφέρουν σημαντική εξοικονόμηση πόρων στα συστήματα υγείας, καθώς επιστρέφουν πολλαπλάσια την αρχική αξία επένδυσης.

Στην Ελλάδα, πρόσφατη μελέτη δείχνει ότι η ορθή εφαρμογή του εμβολιαστικού προγράμματος παιδιών-εφήβων, μπορεί να αποσοβήσει σε ετήσια βάση σχεδόν 289.000 κρούσματα, 266 θανάτους και την απώλεια 7.470 ετών ζωής,. Επιπλέον, η υλοποίηση του συσχετίστηκε με ετήσια εξοικονόμηση σχεδόν 213 εκατομμυρίων ευρώ. Συγκεκριμένα, για κάθε 1 ευρώ που επενδύεται στο παιδιατρικό ΕΠΕ, εξοικονομούνται 3,11 ευρώ όσον αφορά το άμεσο κόστος και 8,67 ευρώ όσον αφορά το συνολικό κόστος.

Σημαντικά οφέλη παρουσιάζει και ο εμβολιασμός ενηλίκων. Σύμφωνα με τα στοιχεία της έκθεσης του Οργανισμού Οικονομικών της Υγείας του Ηνωμένου Βασιλείου (Office of Health Economics) ο εμβολιασμός έναντι γρίπης, πνευμονιοκόκκου, έρπητα ζωστήρα και RSV, μπορεί να επιστρέψει στην κοινωνία έως και δεκαεννέα φορές (x19) την αρχική της επένδυση. Αυτό ισοδυναμεί με εξοικονόμηση έως και 4.637 δολάρια ύστερα από τον πλήρη εμβολιασμό ενός ενήλικου ατόμου. Επίσης, οι εμβολιασμοί προσφέρουν ανεκτίμητη προστασία έναντι της αντιμικροβιακής αντοχής, στην οποία η Ελλάδα κατατάσσεται στις χώρες που αντιμετωπίζουν οξύτατο πρόβλημα.

«Η εξέλιξη του τομέα των εμβολίων δημιουργεί νέα ορόσημα, καθώς τα εμβόλια, πέραν της ενίσχυσης του ανοσοποιητικού συστήματος και της συνεπακόλουθης πρόληψης, απειλητικών για την ζωή νοσημάτων, αποκτούν και θεραπευτικό χαρακτήρα μέσω της εξατομικευμένης συνδυαστικής προσέγγισης θεραπείας και εμβολιασμού, σε σοβαρά νοσήματα όπως ο καρκίνος», τονίζει ο ΣΦΕΕ.

Προσθέτει ότι ο εμβολιασμός είναι βασικός πυλώνας της πολιτικής Υγείας και της υγιούς διαβίωσης, καθώς είναι συνοδοιπόρος σε όλη τη διάρκεια της ζωής μας. Η ανάπτυξη, υλοποίηση και βιωσιμότητα των εμβολιαστικών προγραμμάτων, αποτελούν επένδυση στον άνθρωπο και την κοινωνία. Η Ελλάδα διαθέτει ένα από τα πλέον σύγχρονα προγράμματα εμβολιασμού, που απευθύνεται σε όλο το ηλικιακό φάσμα του πληθυσμού.

Ωστόσο, σύμφωνα με τον ΣΦΕΕ, απαιτούνται συλλογικές προσπάθειες και διαχρονικές συμμαχίες με στόχο:

  • τη θεσμοθέτηση επίσημων εμβολιαστικών στόχων ανά νόσημα, που θα αποτυπώνουν την πίστη και τη δέσμευση της ίδιας της Πολιτείας απέναντι στην αξία των εμβολιαστικών προγραμμάτων, εμπνέοντας ταυτόχρονα εμπιστοσύνη στους πολίτες της, ενώ θα δρουν ως καθοδήγηση για τους επαγγελματίες υγείας που καλούνται να εφαρμόσουν τις συστάσεις
  • τη συνεχή ενημέρωση και ευαισθητοποίηση του πληθυσμού για την αξία του εμβολιασμού
  • τη συνεπή καταγραφή εμβολιασμών μέσω των μητρώων εμβολιασμού παιδιών, εφήβων και ενηλίκων
  • τη δημιουργία ενός επαρκούς προϋπολογισμού για τα εμβόλια, ο οποίος θα επικαιροποιείται σύμφωνα με τις υγειονομικές ανάγκες του πληθυσμού και τις τεχνολογικές εξελίξεις.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Η We Serve και το FREENOW ενώνουν τις δυνάμεις τους σε μία στρατηγική συνεργασία

Η We Serve, η κορυφαία ελληνική πλατφόρμα υπηρεσιών για επισκέπτες καταλυμάτων (ξενοδοχεία, Airbnb, βίλες), ανακοινώνει στρατηγική συνεργασία με το FREENOW, το No.1 Taxi App στην Ελλάδα. Στόχος είναι η παροχή έξυπνων, ασφαλών και άμεσα προσβάσιμων λύσεων μετακίνησης, απευθείας μέσα από την πλατφόρμα της We Serve. Μέσα από την ενσωμάτωση του FREENOW app, οι χρήστες της We Serve αποκτούν τη δυνατότητα κράτησης διαδρομών απευθείας από την πλατφόρμα, αποκτώντας πρόσβαση σε χιλιάδες επαγγελματίες οδηγούς ταξί, ελάχιστο χρόνο αναμονής και μια απλοποιημένη, ενιαία εμπειρία εξυπηρέτησης.

Η We Serve, με παρουσία σε πάνω από 2.300 δωμάτια στην Αθήνα και συνεργασίες με κορυφαία brands, προσφέρει ολοκληρωμένες υπηρεσίες concierge: από διανομή φαγητού στο δωμάτιο και ενοικιάσεις οχημάτων, μέχρι tours, μασάζ και ενοικιάσεις σκαφών. Η ενσωμάτωση των υπηρεσιών ταξί του FREENOW app στην πλατφόρμα της We Serve ενισχύει περαιτέρω τη στρατηγική της εταιρείας να προσφέρει all-in-one digital hospitality.

Ο Βασίλης Καραζέρης, Founder και CEO της We Serve, δήλωσε: «Στη We Serve, στόχος μας είναι να παρέχουμε στους επισκέπτες κορυφαίες υπηρεσίες που κάνουν τη διαμονή τους πιο εύκολη και απολαυστική. Η συνεργασία μας με το FREENOW app αποτελεί ένα ακόμη βήμα προς αυτή την κατεύθυνση, διασφαλίζοντας ότι οι πελάτες μας θα έχουν πρόσβαση σε αξιόπιστες και άμεσες λύσεις μετακίνησης.»

Το FREENOW, το No.1 Taxi App στην Ελλάδα, δραστηριοποιείται στη χώρα εδώ και 14 χρόνια, συνδέοντας περισσότερους από 12.000 επαγγελματίες οδηγούς ταξί με 1,8 εκατομμύρια εγγεγραμμένους χρήστες. Με παρουσία σε 9 ευρωπαϊκές χώρες και περισσότερες από 150 πόλεις, συμπεριλαμβανομένων της Αθήνας, της Θεσσαλονίκης, του Ηρακλείου Κρήτης και της Χερσονήσου, η εφαρμογή προσφέρει μετακινήσεις που είναι όχι μόνο γρήγορες και αξιόπιστες αλλά και απόλυτα προσαρμοσμένες στις ανάγκες κάθε επιβάτη.

Η Άσπα Τοπαλίδου, Γενική Διευθύντρια της FREENOW Ελλάδας, ανέφερε: «Είμαστε ιδιαίτερα χαρούμενοι για τη συνεργασία μας με τη We Serve, μια εταιρεία που μοιράζεται το όραμά μας για καινοτόμες και υψηλής ποιότητας υπηρεσίες. Μέσω αυτής της συνεργασίας, διευκολύνουμε ακόμη περισσότερο την πρόσβαση σε αξιόπιστες μετακινήσεις, διασφαλίζοντας στους ταξιδιώτες μια ευχάριστη και άνετη εμπειρία.»

Αυτή η συνεργασία σηματοδοτεί ένα σημαντικό βήμα προς την παροχή καινοτόμων και ολοκληρωμένων υπηρεσιών στον τομέα του τουρισμού, επιβεβαιώνοντας τη δέσμευση και των δύο εταιρειών να προσφέρουν υψηλής ποιότητας εξυπηρέτηση αναβαθμίζοντας συνεχώς την εμπειρία των χρηστών τους.

1...455456457...1,702Page 456 of 1,702