Όταν η Ρωσία εισέβαλε στην Ουκρανία το 2022, το Τσερνόμπιλ βρισκόταν πάνω στον δρόμο προς το Κίεβο. Όταν ο σταθμός καταλήφθηκε από ρωσικά στρατεύματα, η μετεωρολόγος Λιουντμίλα Ντίμπλενκο συνέχισε χωρίς φόβο να παίρνει τις κρίσιμες μετρήσεις που χρειάζονται για την παρακολούθηση της ζώνης αποκλεισμού.
Η Λιουντμίλα Ντίμπλενκο παρέμεινε στο Τσερνόμπιλ κατά τη ρωσική κατοχή το 2022
Καθώς τα ρωσικά στρατεύματα περνούσαν τα σύνορα από τη Λευκορωσία προς την Ουκρανία στις 24 Φεβρουαρίου 2022, η Λιουντμίλα Ντίμπλενκο, επικεφαλής του Μετεωρολογικού Σταθμού του Τσερνόμπιλ, είπε στο προσωπικό της να μαζέψει τα πράγματά του και να φύγει. Όμως, μέχρι να το κάνει και η ίδια, το παράθυρο διαφυγής είχε κλείσει. Η Ρωσία είχε ήδη καταλάβει τη ζώνη αποκλεισμού γύρω από τον σταθμό.
«Άρχισα να μαζεύω τις οθόνες και τον εξοπλισμό, αλλά ήταν ήδη πολύ αργά», λέει η Ντίμπλενκο, μιλώντας σε ένα μικρό σπιτάκι που στεγάζει τον μετεωρολογικό σταθμό. Αν και τότε δεν είχε άλλη επιλογή από το να παραμείνει εκεί, αποφάσισε να συνεχίσει να παίρνει τις αναγκαίες μετρήσεις για την ακτινοβολία, τη θερμοκρασία, τον άνεμο, τη βροχή και άλλα στοιχεία που επιτρέπουν στους επιστήμονες να παρακολουθούν τις συνθήκες σε όλο το Τσερνόμπιλ. «Αποφάσισα να συνεχίσω τη δουλειά μου», λέει. «Αγαπώ πραγματικά τη δουλειά μου και αγαπώ πραγματικά τη χώρα μου».
Η λήψη και η αποστολή των μετρήσεων γίνεται συνήθως αυτόματα, όμως έως τις 9 Μαρτίου η ηλεκτροδότηση είχε διακοπεί. Αυτό άφησε τον εξοπλισμό της άχρηστο και έκανε τη θέρμανση και το μαγείρεμα σχεδόν αδύνατα. Το σπιτάκι είναι το πιο ζεστό μέρος που συνάντησα κατά τη διάρκεια της παραμονής μου στο Τσερνόμπιλ τον χειμώνα, με μια φωτιά να καίει συνεχώς και να κάνει το μικρό γραφείο της Ντίμπλενκο άνετο για δουλειά. Κατά την κατοχή, όμως, η εικόνα ήταν εντελώς διαφορετική.
Η Ντίμπλενκο παρακολουθούσε προσεκτικά τα ωράρια των ρωσικών περιπολιών, υπολόγιζε τις κινήσεις τους και άρχισε να βγαίνει κρυφά για να παίρνει τις μετρήσεις χειροκίνητα, ενώ στη συνέχεια τις έστελνε από ένα παλιό κινητό τηλέφωνο, το οποίο διαπίστωσε ότι είχε καλύτερη κεραία από τα σύγχρονα smartphones. Ο μετεωρολογικός σταθμός βρίσκεται στο ψηλότερο σημείο του Τσερνόμπιλ και εκείνη ανακάλυψε δύο κοντινά σημεία -ένα πάρκινγκ φορτηγών και μια εκκλησία- όπου μπορούσε να βρει αδύναμο σήμα και να στείλει τα δεδομένα της.
«Έχω ένα λογισμικό στο οποίο βάζεις τα δεδομένα και αυτά συναρμολογούνται και στέλνονται αυτόματα, αλλά αυτό ήταν αδύνατο [κατά τη διάρκεια της διακοπής ρεύματος], οπότε έπρεπε να το κάνω χειροκίνητα», λέει η Ντίμπλενκο.
Δυστυχώς, όσο εκείνη εργαζόταν, οι Ρώσοι στρατιώτες γίνονταν όλο και πιο θρασείς. Κάποιος εισέβαλε τελικά στο σπίτι της για να ζητήσει κονιάκ. Εκείνη αποφάσισε να τον αντιμετωπίσει σαν άτακτο μαθητή και του φώναξε: «Είναι αυτό εστιατόριο;». Ευτυχώς, έπιασε τόπο και εκείνος έφυγε με την ουρά στα σκέλια.
Στο τέλος, κατάλαβε ότι την παρακολουθούσαν μόνιμα, όταν είδε μια μικρή κόκκινη κουκκίδα φωτός στους θάμνους στην απέναντι πλευρά του ξέφωτου όπου βρίσκονται τα επιστημονικά όργανα. Αποφάσισε να μην το δείξει και να συνεχίσει όπως πριν.
Χάρη σε εκείνη, δεν υπάρχει κενό στα δεδομένα, κάτι που σημαίνει ότι η επιστημονική ανάλυση της ζώνης αποκλεισμού του Τσερνόμπιλ μπορεί να είναι πλήρης και ακριβής, χωρίς να λείπει καμία περίοδος από την κατοχή. Ο πρόεδρος της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, της απένειμε μετάλλιο για την ανδρεία της, ίσως το μόνο που θα λάβει ποτέ μετεωρολόγος σε αυτόν τον πόλεμο, για τον οποίο η ίδια μιλά με εμφανή περηφάνια.
