Δεκαετίες χάους και καταστροφής, με ισχυρούς σεισμούς και τσουνάμι, ακολούθησαν τη σύγκρουση του αστεροειδούς πριν από 66 εκατομμύρια χρόνια, η οποία εξαφάνισε όλους τους δεινόσαυρους εκτός από τα πουλιά.
Η μακροχρόνια παγκόσμια αναστάτωση που προκάλεσε ο αστεροειδής Chicxulub, με διάμετρο έως και 15 χιλιόμετρα και πρόσκρουση στην περιοχή που σήμερα είναι ο Κόλπος του Μεξικού, αποκαλύφθηκε μέσα από την ανάλυση ιζημάτων που διατηρήθηκαν στις ακτές του Νιου Τζέρσεϊ, χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά από τον κρατήρα πρόσκρουσης.
Τα τελευταία χρόνια γίνεται ολοένα και πιο σαφές ότι οι επιπτώσεις του αστεροειδούς δεν περιορίστηκαν σε μία και μοναδική, καταστροφική ημέρα, αλλά διήρκεσαν πολύ περισσότερο. Για παράδειγμα, η παραμόρφωση του φλοιού σε βάθος 35 χιλιομέτρων κράτησε το σημείο της πρόσκρουσης θερμό για εκατομμύρια χρόνια.
Είναι επίσης πλέον η άποψη ότι βραχυπρόθεσμα ένα καταστροφικό πύρινο χάος τύλιξε μεγάλο μέρος του πλανήτη, καθώς συντρίμμια που εκτοξεύτηκαν στο διάστημα έπεσαν ξανά στη Γη, καίγοντας την ατμόσφαιρα κατά την επανείσοδό τους.
«Η “κακή μέρα” της Γης είναι η στιγμή που συνέβη η πρόσκρουση του Chicxulub», λέει ο Kenneth Miller από το Rutgers University στο New Jersey. «Ωστόσο, αυτό ήταν μόνο η αρχή της ιστορίας».
Η πρόσκρουση του αστεροειδούς προκάλεσε σεισμό που έγινε αισθητός σε όλο τον κόσμο, μεγέθους μεταξύ 10 και 11 Ρίχτερ, και δημιούργησε τσουνάμι που κοντά στη ζώνη της πρόσκρουσης μπορεί να έφτασαν το ένα χιλιόμετρο σε ύψος.
«Ο Chicxulub χτύπησε το καμπανάκι του πλανήτη και μετά συνέχισε να ηχεί για δεκαετίες», λέει ο Miller.
«Αυτές οι αποθέσεις στο New Jersey αλλάζουν τον τρόπο που βλέπουμε για πόσο καιρό οι οργανισμοί εκτέθηκαν σε εξαιρετικά επιζήμια περιβαλλοντική υποβάθμιση», λέει. «Αυτός είναι ένας εξεζητημένος ακαδημαϊκός τρόπος για να πούμε ότι τα πράγματα ήταν πραγματικά χάλια για 20 χρόνια».
Οι ερευνητές πήραν πυρήνες πετρωμάτων από πολλά σημεία της παράκτιας πεδιάδας του Νιου Τζέρσεϊ, σε απόσταση μεγαλύτερη από 2.500 χιλιόμετρα από τον κρατήρα πρόσκρουσης, για να μελετήσουν τη γεωλογία της περιοχής στα χρόνια που ακολούθησαν την καταστροφή.
Οι πυρήνες δείχνουν ότι τα στρώματα ιζημάτων που αποτίθεντο μετά την πτώση των εκτιναγμένων υλικών από τον αστεροειδή αναμειγνύονταν και επανακινούνταν πολλές φορές.
Αυτή η αναμόχλευση των αποθέσεων είναι δυνατή μόνο εξαιτίας μεγάλων, συνεχιζόμενων σεισμών και τσουνάμι, λέει ο Miller. Πιθανότατα περισσότεροι από δώδεκα μετασεισμοί, μεγέθους γύρω στο 7 και 8, έγιναν αισθητοί μόνο στην ακτή του Νιου Τζέρσεϊ.
Οι πυρήνες από το New Jersey καταγράφουν τη μετάβαση από τις καταστροφικές στιγμές που ακολούθησαν την πρόσκρουση του Chicxulub σε μια μακροχρόνια διατάραξη, μια περίοδο που οι ερευνητές ονομάζουν πλέον «κακές δεκαετίες» της Γης.
Ένα ακόμη ενδιαφέρον εύρημα από τους πυρήνες του Νιου Τζέρσεϊ είναι η παρουσία μεγάλων ποσοτήτων καολινίτη, ο οποίος συνήθως σχηματίζεται μέσα σε αιώνες από τη διάβρωση σε τροπικές περιοχές, αλλά στα σημεία μελέτης της ομάδας ίσως σχηματίστηκε μέσα σε λίγα χρόνια.
Αυτό μπορεί να οφείλεται στην παρουσία τεράστιων ποσοτήτων μυκήτων, που μπορούν να επιταχύνουν τον σχηματισμό καολινίτη, λέει ο Miller. Η ομάδα εκτιμά ότι αυτό ίσως αποτελεί ένδειξη πως, κατά τις συνθήκες πυρηνικού χειμώνα που θεωρείται ότι ακολούθησαν την πρόσκρουση, μεγάλο μέρος της βλάστησης του πλανήτη πέθανε, προσφέροντας άφθονη τροφή για μικροοργανισμούς.
Η ομάδα ανέπτυξε ένα νέο χρονολόγιο για τα πρώτα 20 χρόνια μετά τον αστεροειδή, ξεκινώντας από τα εξαιρετικά και δραματικά γεγονότα της πρώτης ημέρας.
Ακολούθησε η καθίζηση της σκόνης πίσω στη Γη από την ατμόσφαιρα, οδηγώντας σε σχεδόν απόλυτο σκοτάδι για έως και τρία χρόνια, και στη συνέχεια σε συνθήκες που θύμιζαν πυρηνικό χειμώνα για έως και 20 χρόνια, μαζί με εξάπλωση μυκήτων. Όλο αυτό το διάστημα, ο πλανήτης βίωνε μετασεισμούς και τσουνάμι.
«Το New Jersey διατηρεί ένα από τα πιο υψηλής ανάλυσης αρχεία που έχουν βρεθεί μέχρι σήμερα για τις πρώτες δεκαετίες μετά τον Chicxulub, επιτρέποντας στους ερευνητές να διακρίνουν γεωλογικές και περιβαλλοντικές διεργασίες από χρόνο σε χρόνο και από δεκαετία σε δεκαετία, αντί να βλέπουν τις συνέπειες ως μια ενιαία καταστροφική στιγμή», λέει ο Miller.
Ο Craig O’Neill από το Queensland University of Technology στην Αυστραλία λέει ότι η ομάδα παρουσίασε ένα αρχείο που «μας επιτρέπει πραγματικά να ξεδιαλύνουμε τι συνέβαινε αμέσως μετά την πρόσκρουση».
«Αυτό βασίζεται σε ένα ευρύ σύνολο εργασιών παγκοσμίως, που δείχνει ότι οι περιβαλλοντικές και βιολογικές επιπτώσεις τέτοιων “μεγα-γεγονότων”, όπως ο Chicxulub, ξεπερνούν κατά πολύ το ίδιο το ωστικό κύμα της πρόσκρουσης», λέει.
Η πρόσκρουση του Chicxulub πριν από 66 εκατομμύρια χρόνια γέμισε τον ουρανό με λεπτή πυριτική σκόνη, η οποία μπλόκαρε το φως του ήλιου και παρέμεινε για 15 χρόνια.
Ο Chris Kirkland από το Curtin University στην Αυστραλία λέει ότι η περιοχή καταγράφει διεργασίες που λειτούργησαν για χρόνια έως και δεκαετίες μετά την πρόσκρουση, και όχι μόνο την άμεση συνέχεια του γεγονότος.
«Η πραγματικά ενδιαφέρουσα πλευρά της μελέτης είναι η δυνατότητα να αποτυπωθούν όχι μόνο οι άμεσες συνέπειες της πρόσκρουσης, όπως η πτώση εκτιναγμένων υλικών, η αναμόχλευση ιζημάτων και οι διεργασίες που σχετίζονται με τσουνάμι, αλλά και η πιο μακροχρόνια περιβαλλοντική διατάραξη», λέει.
Η Annemarie Pickersgill από το University of Glasgow στο Ηνωμένο Βασίλειο λέει ότι τα ευρήματα από το New Jersey δίνουν επιπλέον στοιχεία για μακροχρόνια σεισμική δραστηριότητα, η οποία έχει καταγραφεί και σε άλλες περιοχές της Γης.
«Αυτές οι τοποθεσίες [του New Jersey] διατηρούν ένα λεπτομερές αρχείο των γεωλογικών και περιβαλλοντικών συνθηκών στις δεκαετίες που ακολούθησαν την πρόσκρουση του Chicxulub, προσφέροντας νέες γνώσεις για τις συνέπειες ενός πολύ μεγάλου συμβάντος πρόσκρουσης», λέει.
EarthArXiv DOI: 10.31223/X5Z215
Το παρόν κείμενο δημιουργήθηκε με τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης.
