ΟΥΑΣΙΓΚΤΟΝ — Πρόβλημα κατασκευής που συνδέεται με ευρωπαϊκή εταιρεία προκάλεσε διάβρωση σε modules που έχουν παραχθεί τόσο για το lunar Gateway όσο και για τον εμπορικό διαστημικό σταθμό της Axiom Space.
Το θέμα έγινε γνωστό δημόσια μέσα από τα σχόλια του διοικητή της NASA, Jared Isaacman, σε ακρόαση της Επιτροπής Επιστήμης της Βουλής στις 22 Απριλίου, όταν του ζητήθηκε να μιλήσει για τα σχέδια της υπηρεσίας να ακυρώσει ουσιαστικά το Gateway και να επικεντρωθεί αντί αυτού σε μια σεληνιακή βάση.
«Οι μόνοι δύο κατοικήσιμοι όγκοι που παραδόθηκαν ήταν και οι δύο διαβρωμένοι», είπε. «Και αυτό είναι ατυχές, γιατί πιθανότατα θα καθυστερούσε, πέρα από το 2030, την εφαρμογή του Gateway».
Τα modules που αφορά η υπόθεση είναι το Habitation and Logistics Outpost, ή HALO, που αναπτύσσει η Northrop Grumman, και το International Habitat, ή I-Hab, της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Διαστήματος. Το Gateway, είπε ο Isaacman, ήταν ένα παράδειγμα «ενός προγράμματος που άργησε πάρα πολύ να πάρει σάρκα και οστά, έγινε υπερβολικά δαπανηρό και το υλικό που παραδιδόταν τελικά δεν ανταποκρινόταν στις προσδοκίες».
Η NASA είχε αφήσει να εννοηθεί ότι υπάρχουν προβλήματα διάβρωσης στο HALO σε προηγούμενες παρουσιάσεις. Διαφάνειες που παρουσιάστηκαν στο event της NASA με τίτλο «Ignition» στις 24 Μαρτίου, όπου συζητήθηκαν σχέδια για την αναστολή της ανάπτυξης του Gateway, ανέφεραν καθυστερήσεις στην εκτόξευση του HALO λόγω «HALO corrosion mitigation», προσθέτοντας ότι η «corrosion mitigation» ήταν πρόβλημα και για άλλα, μη κατονομαζόμενα modules του Gateway.
Ωστόσο, η NASA δεν έχει μιλήσει αναλυτικά για τα προβλήματα διάβρωσης στο HALO ή σε άλλα modules. Εκπρόσωπος της υπηρεσίας αναγνώρισε τις ερωτήσεις του SpaceNews για το θέμα στις 22 Απριλίου και ξανά σε επόμενη επικοινωνία στις 27 Απριλίου, αλλά μέχρι τις αρχές της 28ης Απριλίου δεν είχε δώσει απαντήσεις.
Οι υπόλοιμοι εμπλεκόμενοι εμφανίστηκαν πιο πρόθυμοι να μιλήσουν. «Με διαδικασίες εγκεκριμένες από τη NASA, η Northrop Grumman ολοκληρώνει επισκευές στο HALO μετά από μια κατασκευαστική ανωμαλία», ανέφερε η εταιρεία σε δήλωση προς το SpaceNews στις 22 Απριλίου. «Αναμένουμε να ολοκληρώσουμε τις επισκευές μέχρι το τέλος του τρίτου τριμήνου».
Η ESA ανέφερε στις 24 Απριλίου ότι είχε αντιμετωπίσει παρόμοια προβλήματα διάβρωσης στο I-Hab. «Μετά τον εντοπισμό διάβρωσης στο HALO, ξεκίνησε άμεσα μια ολοκληρωμένη έρευνα», ανέφερε η ESA, στην οποία συμμετείχε και μια «tiger team» που συγκρότησε ο οργανισμός. «Τα προκαταρκτικά ευρήματα δείχνουν ότι το πρόβλημα πιθανότατα προκύπτει από συνδυασμό παραγόντων, συμπεριλαμβανομένων στοιχείων της διαδικασίας σφυρηλάτησης, της επιφανειακής επεξεργασίας και των ιδιοτήτων του υλικού».
Η ESA πρόσθεσε ότι η διάβρωση «θεωρήθηκε τεχνικά διαχειρίσιμη και δεν αποτελούσε showstopper για το I-Hab», ενώ το module βρισκόταν σε καλύτερη κατάσταση από το HALO.
Η σύνδεση ανάμεσα στο HALO και το I-Hab είναι ότι η δομή και των δύο modules κατασκευάστηκε από την ίδια εταιρεία: τη Thales Alenia Space. Η εταιρεία αυτή έχει πρωταγωνιστικό ρόλο στην παραγωγή pressurized modules, μεταξύ άλλων για τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό και για τα cargo spacecraft Cygnus.
«Οι ομάδες μας εργάζονται χέρι-χέρι με τον μακροχρόνιο πελάτη μας, Northrop Grumman, ώστε να διασφαλίσουν ότι το module HALO θα καλύπτει πλήρως τις απαιτήσεις της αποστολής, με διαδικασίες εγκεκριμένες από τη NASA», δήλωσε εκπρόσωπος της Thales Alenia Space στο SpaceNews στις 27 Απριλίου. «Βρέθηκε μια γνωστή μεταλλουργική συμπεριφορά στην επιφάνεια του module, η οποία θα διορθωθεί μέχρι το τέλος του τρίτου τριμήνου του 2026».
Η εταιρεία ανέφερε ότι συνεργάζεται με την ESA για το module I-Hab, το οποίο παραμένει στις εγκαταστάσεις της στην Ιταλία, «για να διορθωθεί σύντομα το ίδιο σχετικό ζήτημα».
Πέρα από την κατασκευή των modules του Gateway, η Thales Alenia Space έχει αναλάβει και τις δομές για τα πρώτα modules του εμπορικού διαστημικού σταθμού της Axiom Space. Και αυτά επηρεάζονται από το πρόβλημα διάβρωσης, όπως επιβεβαίωσε η εταιρεία.
«Η Axiom Space αντιμετώπισε ένα παρόμοιο φαινόμενο στις δομές των modules μας. Εντοπίστηκαν περιορισμένα σημεία διάβρωσης στην κύρια δομή και απομακρύνθηκαν», δήλωσε ο Allen Flynt, chief operating officer και general manager της Axiom Station and mission services, σε δήλωση προς το SpaceNews στις 27 Απριλίου.
«Σε συνεργασία με τη NASA και τη Thales Alenia Space, εντοπίσαμε τη βασική αιτία και αναπτύξαμε μια μέθοδο αντιμετώπισης, η οποία εφαρμόζεται ώστε τα modules να επανέλθουν στην προβλεπόμενη κατάσταση», είπε. «Δεν βλέπουμε καμία επίπτωση στις ημερομηνίες εκτόξευσης και το Module 1 παραμένει σε τροχιά για το 2028».
Καμία από τις εμπλεκόμενες εταιρείες δεν έχει δώσει λεπτομέρειες για το τι προκάλεσε τη διάβρωση, πέρα από τα σχόλια της ESA. Πηγές της βιομηχανίας εκτιμούν ότι μπορεί να υπάρχει ασυμβατότητα ανάμεσα στα υλικά που χρησιμοποιήθηκαν ή στον τρόπο με τον οποίο επικαλύφθηκαν ή υποβλήθηκαν σε επεξεργασία.
Παραμένει επίσης ασαφές αν το ζήτημα θα επηρεάσει το αν και το πώς τα modules του Gateway θα επαναχρησιμοποιηθούν για μια σεληνιακή βάση ή για άλλες εφαρμογές. «Το HALO μπορεί ακόμη να επαναχρησιμοποιηθεί για οποιαδήποτε αποστολή και είναι η πιο ώριμη τεχνολογία για να υποστηρίξει έναν deep space ή lunar habitat», ανέφερε η Northrop στη δήλωσή της.
Στο event Ignition, ο Carlos Garcia-Galan, program executive για το Moon Base στη NASA και πρώην στέλεχος του Gateway, άφησε να εννοηθεί ότι για τη σχεδιαζόμενη σεληνιακή βάση ίσως επαναχρησιμοποιηθούν μόνο τμήματα του HALO.
Για το HALO, «υπάρχουν πολλά subsystems και components που ενδεχομένως μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε σε άλλα habitation modules για τη moon base», είπε.
«Η NASA, σε συνεργασία με τους βιομηχανικούς μας εταίρους στο Gateway και επίσης με τους διεθνείς εταίρους μας, θα διαμορφώσει επιλογές και προτάσεις για το πώς παίρνουμε ό,τι έχουμε και το κάνουμε να δουλέψει για εμάς προς την κατεύθυνση της κατασκευής της moon base», είπε.
Ο Jeff Foust γράφει για διαστημική πολιτική, εμπορικό διάστημα και σχετικά θέματα για το SpaceNews. Έχει διδακτορικό στις πλανητικές επιστήμες από το Massachusetts Institute of Technology και πτυχίο με διάκριση στη γεωφυσική και την πλανητική επιστήμη… Περισσότερα από τον Jeff Foust
