Ανεβάζω σιωπηλά το δικό μου μικρό αντάρτικο απέναντι στην Amazon. Ο τεχνολογικός κολοσσός έχει στην ιδιοκτησία του το Goodreads, την κορυφαία υπηρεσία παρακολούθησης και καταλογογράφησης βιβλίων, όμως θεωρείται γενικά κακός διαχειριστής της πλατφόρμας, η οποία βασίζεται σε παλιά τεχνολογία. Επειδή η εμπειρία χρήσης με είχε απογοητεύσει, χρησιμοποίησα AI για να φτιάξω τη δική μου εφαρμογή Goodreads, αφήνοντας την επίσημη να λειτουργεί απλώς ως υποδομή στο ιδιωτικό μου «φέουδο». Πάρ’ το, Amazon, γιατί παραβίασα τους όρους χρήσης σου!
Δεν είμαι ο μόνος σε αυτή την εξέγερση με τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης. Κάθε μέρα σχεδόν βλέπω παραδείγματα ανθρώπων που χρησιμοποιούν AI για να αναμείξουν και να ξαναφτιάξουν λογισμικό χωρίς επίσημη άδεια, είτε δημιουργώντας δωρεάν αντίγραφο του Adobe Photoshop, είτε αφαιρώντας τις διαφημίσεις από την smart TV τους, είτε συνδυάζοντας βιντεοπαιχνίδια, είτε κάνοντας εκτυπωτές να λειτουργούν σε μη υποστηριζόμενες συσκευές. Όλα αυτά γίνονται τόσο γρήγορα, που οι νομικοί δεν φαίνεται να έχουν κινηθεί ακόμη για να τα σταματήσουν, αν και σε ορισμένες από τις πιο κραυγαλέες περιπτώσεις παραβίασης πνευματικών δικαιωμάτων περιμένω ότι τελικά θα το κάνουν.
Οι αυτοαναπαραγόμενες ΑΙ είναι ένα σπουδαίο ψηφιακό σενάριο τρόμου – αυτή είναι η πραγματικότητα
Για την εφαρμογή μου στο Goodreads, η Amazon πιθανότατα δεν ξέρει ή δεν ενδιαφέρεται για το τι κάνω. Δεν θα σας κουράσω με όλες τις τεχνικές λεπτομέρειες, αλλά έχω φτιάξει την εφαρμογή έτσι ώστε να αποφεύγει το μαζικό «scraping» του Goodreads — τη συστηματική συλλογή δεδομένων από τον ιστότοπό του — κάτι που θα ήταν εύκολο να εντοπιστεί και να μπλοκαριστεί. Με πιο διακριτικό τρόπο, η εφαρμογή μου προσπαθεί να μοιάζει με ανθρώπινο χρήστη και να περνά απαρατήρητη.
Αυτό συνδέεται με μια άλλη συνεχιζόμενη μάχη γύρω από τη σχέση ανάμεσα σε ανθρώπους που αξιοποιούν την AI και στις εταιρείες: τους AI agents. Η υπόσχεση ενός AI agent είναι ότι μπορεί να βγει στο διαδίκτυο και να κάνει πράγματα για λογαριασμό σου, όπως αγορές ή κλείσιμο ραντεβού. Πρόσφατα παρουσιάστηκαν αρκετά παραδείγματα, ανάμεσά τους το Muse της Meta και το Dots της OpenAI, ενώ οι εταιρείες άρχισαν να αντιδρούν. Η Amazon και η JPMorgan Chase, μεταξύ άλλων, μπλόκαραν το Muse σε προβεβλημένες κινήσεις αντίδρασης. Με ειρωνικό τρόπο, η ίδια η Meta βρίσκεται και στις δύο πλευρές αυτής της σύγκρουσης: τα αυτοματοποιημένα εργαλεία της μπλόκαραν λογαριασμό διαμαρτυρίας στο Instagram, αφού εντόπισαν δραστηριότητα από εργαλείο Claude AI που «έμοιαζε περισσότερο με αυτοματοποιημένη κίνηση bot παρά με συνηθισμένη ανθρώπινη περιήγηση στα συστήματά μας».
Όλα αυτά καταλήγουν σε ένα πολύ παλιότερο ερώτημα: πού τελειώνουν τα δικαιώματά σου και πού αρχίζουν των άλλων; Το έχουμε δει να επανέρχεται κάθε φορά που μια σημαντική νέα τεχνολογία εμφανίζεται στο διαδίκτυο, και ορισμένα ιστορικά παραδείγματα ίσως δείχνουν τι μπορεί να συμβεί με την AI. Το πρώτο αφορά μια τεχνολογία που πιθανότατα δεν σκέφτεστε πια: τον web browser.
Στα τέλη της δεκαετίας του 1990, οι δύο βασικοί browsers ήταν ο Internet Explorer της Microsoft και ο Navigator της Netscape. Δούλευαν λίγο διαφορετικά και οι ιστοσελίδες συχνά ζητούσαν από τους χρήστες να επιλέξουν τον έναν ή τον άλλον. Όσο οι browsers πλήθαιναν, η Microsoft αντέδρασε, κυρίως το 2003, όταν μπλόκαρε έναν ανταγωνιστικό browser, το Opera, από την πρόσβαση στον ιστότοπο MSN, που τότε ήταν δημοφιλής προορισμός. Στο τέλος, οι browsers άρχισαν να εμφανίζονται στις ιστοσελίδες ως άλλοι browsers, για να αποφεύγουν τέτοιους περιορισμούς. Σήμερα, το δικαίωμα να χρησιμοποιείς όποιον browser θέλεις έχει ουσιαστικά επικρατήσει απέναντι στο δικαίωμα των ιστοσελίδων να τον περιορίζουν, αν και η άνοδος των ειδικών εφαρμογών για smartphone έχει επιστρέψει μέρος της ισχύος στις εταιρείες.
Μέσα σε αυτή τη μάχη υπήρχε κι άλλη μία: οι ad blockers. Αφού ο browser φορτώσει τον κώδικα HTML μιας ιστοσελίδας, πρέπει να είσαι υποχρεωμένος να εμφανίσεις τα πάντα στην οθόνη σου; Καθώς οι ιστοσελίδες άρχισαν να προβάλλουν διαφημίσεις για να βγάζουν χρήματα, πολλοί χρήστες άρχισαν να κατεβάζουν επεκτάσεις αποκλεισμού διαφημίσεων για να ξαναπάρουν τον έλεγχο του browser τους. Οι εταιρείες απάντησαν με νέες τεχνικές προβολής διαφημίσεων και οι ad blockers προσαρμόστηκαν για να τις αφαιρούν. Σήμερα υπάρχει αδιέξοδο, με περίπου το 30% των χρηστών του διαδικτύου να μπλοκάρουν διαφημίσεις.
Τέλος, υπάρχει ο παππούς όλων των διαδικτυακών μαχών για τα πνευματικά δικαιώματα: το Napster, μια υπηρεσία peer-to-peer διαμοιρασμού αρχείων που οι χρήστες αξιοποιούσαν για να μοιράζονται παράνομα μουσικά αρχεία. Οι εταιρείες κέρδισαν κυρίως αυτή τη μάχη χάρη στην άνοδο του Spotify και άλλων αντίστοιχων υπηρεσιών streaming μουσικής. Με μια εύκολη νόμιμη επιλογή διαθέσιμη, η πειρατεία υποχώρησε, με παράπλευρη συνέπεια ότι οι περισσότεροι άνθρωποι γενικά δεν κατέχουν πια τη μουσική που ακούν.
Οι χρήστες του διαδικτύου επικράτησαν σε μεγάλο βαθμό μετά τους browser wars, οι ad blockers έμειναν σε αδιέξοδο και το streaming μουσικής φαίνεται να ωφέλησε τις μεγάλες εταιρείες. Τι σημαίνουν όλα αυτά για την AI;
Η διαφορά εδώ είναι η αποκέντρωση: όπως εγώ χρησιμοποίησα την AI για να φτιάξω τη δική μου εφαρμογή Goodreads, το ίδιο θα μπορούσε να κάνει ο καθένας, με τη δική του ελαφρώς διαφορετική εκδοχή. Το να τις μπλοκάρεις όλες πλήρως, χωρίς να περιορίσεις τη φυσιολογική ανθρώπινη πρόσβαση, θα ήταν τεράστια υπόθεση. Υπάρχει βέβαια μια μικρή επιφύλαξη: η περισσότερη χρήση AI είναι συγκεντρωμένη σε μεγάλους παρόχους όπως η OpenAI και η Anthropic, και η Amazon θα μπορούσε θεωρητικά να τους ζητήσει να ενσωματώσουν μπλοκάρισμα για τη δημιουργία τέτοιου λογισμικού ή και να τους μηνύσει, αλλά νομίζω ότι αυτό είναι απίθανο. Σε κάθε περίπτωση, η ύπαρξη ανοιχτών μοντέλων AI που οποιοσδήποτε μπορεί να κατεβάσει και να τρέξει στον δικό του εξοπλισμό κάνει αυτή τη μάχη χαμένη.
Πιστεύω ότι το πιο πιθανό είναι να δούμε ένα μείγμα και από τα τρία. Όταν μιλάμε για αναμείξεις λογισμικού, ό,τι κάνεις στην ιδιωτικότητα του δικού σου υπολογιστή θα είναι πολύ δύσκολο να σταματήσει. Μόλις όμως το ανεβάσεις στο διαδίκτυο, περίμενε ότι οι δικηγόροι θα σε κυνηγήσουν. Αυτό που ίσως δούμε είναι η κυκλοφορία prompts που θα βάζουν την AI να κάνει τη δουλειά ιδιωτικά — το να γράψεις «recreate Photoshop, make no mistakes» δεν είναι κάτι που μπορεί να το σταματήσει κανένας δικηγόρος — και υπάρχει ήδη μια λίγο πιο σύνθετη εκδοχή αυτού, με τη μορφή ενός συνόλου οδηγιών για AI με το όνομα Reverse Engineer Anything. Όπως και στους browsers, η ατομική επιλογή θα επικρατήσει, αλλά αυτή τη φορά οι επιλογές θα είναι ακόμη πιο λεπτομερείς.
Hannah Fry: «Η AI μπορεί να κάνει μερικά υπεράνθρωπα πράγματα – αλλά το ίδιο μπορούν και τα περονοφόρα»
Για λογισμικό που βγαίνει στο ευρύτερο διαδίκτυο, συμπεριλαμβανομένων των AI agents, θα υπάρξουν δύο επίπεδα. Περιμένω ότι η Meta και η Amazon θα καταλήξουν τελικά σε κάποια συμφωνία που θα επιτρέπει στο Muse να κάνει αγορές για λογαριασμό σου. Ήδη το βλέπουμε αυτό με την ανάπτυξη ενός «personal agent protocol» που η Meta διαμορφώνει μαζί με επιχειρήσεις, ανάμεσά τους και υπηρεσίες επεξεργασίας πληρωμών όπως η Shopify και η Stripe. Για όποιον χρησιμοποιεί εμπορικό AI agent, το τι επιτρέπεται και τι όχι θα καθορίζεται από τις εταιρείες, όπως ακριβώς οι υπηρεσίες streaming μουσικής καθορίζουν τον τρόπο με τον οποίο ακούς μουσική.
Αλλά γιατί να χρησιμοποιήσεις έναν εμπορικό AI agent; Άνθρωποι σαν εμένα, με λίγες τεχνικές γνώσεις και ακόμη λιγότερη ικανότητα στον κώδικα, χρησιμοποιούν ήδη AI για να δημιουργήσουν δικούς τους ανεξάρτητους agents. Καθώς η AI βελτιώνεται στο να γράφει λογισμικό, το εμπόδιο εισόδου θα πέφτει συνεχώς. Νομίζω ότι οι εταιρείες απλώς θα αναγκαστούν να το αποδεχθούν, όπως συνέβη και με τους ad blockers. Στο μέλλον, ένα αξιόλογο ποσοστό χρηστών που μοιάζουν με ανθρώπους θα είναι στην πραγματικότητα bots φτιαγμένα κατά παραγγελία και μεταμφιεσμένα, που θα ενεργούν μόνο προς όφελος του δημιουργού τους. Αυτά τα bots θα είναι μη ελέγξιμα, για καλό και για κακό.
Το παρόν κείμενο δημιουργήθηκε με τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης.
