Απολιθώματα ηλικίας περίπου ενός εκατομμυρίου ετών από σπήλαιο στη Νέα Ζηλανδία φωτίζουν έναν χαμένο κόσμο πτηνών και βατράχων, που είχε ήδη μεταμορφωθεί από ηφαιστειακές καταστροφές και κλιματικές μεταβολές πολύ πριν από την ανθρώπινη παρουσία.
Η ανακάλυψη έγινε σε σπήλαιο κοντά στο Waitomo, στο Βόρειο Νησί, και προσφέρει μια σπάνια ματιά σε ένα οικοσύστημα που έχει προ πολλού εξαφανιστεί. Ερευνητές από την Αυστραλία και τη Νέα Ζηλανδία εντόπισαν λείψανα αρχαίων πτηνών και βατράχων ηλικίας περίπου 1 εκατ. ετών, ανάμεσά τους και έναν μέχρι σήμερα άγνωστο συγγενή του εμβληματικού kākāpō.
Πρόκειται για την πρώτη μεγάλη συλλογή χερσαίων σπονδυλωτών αυτής της περιόδου στη Νέα Ζηλανδία. Στο σπήλαιο διατηρήθηκαν απολιθώματα από 12 είδη πτηνών και τέσσερα είδη βατράχων, προσφέροντας ένα σπάνιο στιγμιότυπο του φυσικού κόσμου εκατοντάδες χιλιάδες χρόνια πριν φτάσουν άνθρωποι στα νησιά.
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο Alcheringa: An Australasian Journal of Palaeontology, υποδεικνύει ότι η άγρια ζωή της Νέας Ζηλανδίας άλλαζε δραστικά πολύ πριν τον ανθρώπινο εποικισμό. Ισχυρές ηφαιστειακές εκρήξεις και απότομες κλιματικές μεταβολές αναδιαμόρφωναν κατ’ επανάληψη τα ενδιαιτήματα, οδηγώντας σε εξαφανίσεις και ανοίγοντας τον δρόμο για την εξέλιξη νέων ειδών.
Ο επικεφαλής συγγραφέας, αναπληρωτής καθηγητής Trevor Worthy του Flinders University, λέει ότι τα απολιθώματα αποκαλύπτουν μια κοινότητα πτηνών που δεν έχει σύγχρονο αντίστοιχο στη χώρα. «Πρόκειται για μια νεοαναγνωρισμένη ορνιθοπανίδα για τη Νέα Ζηλανδία, η οποία αντικαταστάθηκε από εκείνη που συνάντησαν οι άνθρωποι ένα εκατομμύριο χρόνια αργότερα», αναφέρει ο αναπληρωτής καθηγητής Worthy από το College of Science and Engineering του Flinders University. «Το εύρημα υποδηλώνει ότι τα αρχαία μας δάση φιλοξενούσαν κάποτε μια ποικιλόμορφη ομάδα πτηνών που δεν επέζησαν τον επόμενο ένα εκατομμύριο χρόνια».
Η «ορνιθοπανίδα» αναφέρεται στο σύνολο των ειδών πτηνών που ζουν σε έναν τόπο και χρόνο. Τα απολιθώματα δείχνουν ότι τα πτηνά της Νέας Ζηλανδίας πριν από ένα εκατομμύριο χρόνια διέφεραν σημαντικά από εκείνα που βρήκαν αργότερα οι άνθρωποι.
Στη μελέτη συμμετείχαν παλαιοντολόγοι από το Flinders University και το Canterbury Museum, καθώς και οι ηφαιστειολόγοι Joel Baker (University of Auckland) και Simon Barker (Victoria University of Wellington). Σύμφωνα με τους ερευνητές, περίπου 33–50% των ειδών εξαφανίστηκαν στο εκατομμύριο χρόνια πριν οι άνθρωποι φτάσουν στην Aotearoa New Zealand.
Οι επιστήμονες αποδίδουν αυτές τις απώλειες κυρίως σε φυσικές περιβαλλοντικές αναστατώσεις. «Οι εξαφανίσεις προκλήθηκαν από σχετικά γρήγορες κλιματικές μεταβολές και κατακλυσμικές ηφαιστειακές εκρήξεις», λέει ο συν-συγγραφέας Dr. Paul Scofield, επιμελητής Φυσικής Ιστορίας στο Canterbury Museum.
Το εύρημα καλύπτει ένα από τα μεγαλύτερα κενά στο απολιθωματικό αρχείο της Νέας Ζηλανδίας. «Από τις ανασκαφές μας στο St Bathans, στο Central Otago, επί πολλά χρόνια έχουμε ένα στιγμιότυπο της ζωής στην Aotearoa μεταξύ 20 και 16 εκατομμυρίων ετών πριν. Τα νέα ευρήματα ρίχνουν φως στην περίοδο των 15 εκατομμυρίων ετών από τότε έως πριν 1 εκατομμύριο χρόνια, η οποία απουσιάζει σε μεγάλο βαθμό από το απολιθωματικό αρχείο της Νέας Ζηλανδίας», σημειώνει ο Dr. Scofield. «Δεν έλειπε απλώς ένα κεφάλαιο της αρχαίας ιστορίας της Νέας Ζηλανδίας, έλειπε ολόκληρος τόμος».
Μεταξύ των πιο εντυπωσιακών ανακαλύψεων είναι ένα νέο είδος παπαγάλου, το Strigops insulaborealis, αρχαίος συγγενής του kākāpō, ενός από τα γνωστότερα πτηνά της χώρας. Σήμερα, το kākāpō είναι ο μόνος πτήνος παπαγάλος στον κόσμο και από τους βαρύτερους, με νυχτόβιο τρόπο ζωής. Η ανάλυση των οστών του αρχαίου συγγενή δείχνει πιο αδύναμα πόδια από του σύγχρονου kākāpō, γεγονός που υποδηλώνει ότι ίσως σκαρφάλωνε λιγότερο και πιθανόν είχε διατηρήσει ικανότητα πτήσης. Απαιτείται επιπλέον έρευνα για να διαπιστωθεί αν πράγματι πετούσε.
Στο σπήλαιο βρέθηκαν επίσης απολιθώματα από έναν εξαφανισμένο πρόγονο του takahē, καθώς και ενός εξαφανισμένου είδους περιστεριού, στενά συγγενικού με τα αυστραλιανά bronzewing περιστέρια. «Οι εναλλαγές δασικών και θαμνωδών ενδιαιτημάτων ανάγκασαν σε επαναφορά των πληθυσμών πτηνών», προσθέτει ο Dr. Scofield. «Πιστεύουμε ότι αυτό υπήρξε βασικός μοχλός της εξελικτικής διαφοροποίησης των πτηνών και άλλων ζώων στο Βόρειο Νησί».
Καθοριστική για τη χρονολόγηση της ανακάλυψης ήταν η παρουσία ηφαιστειακής τέφρας. Τα απολιθώματα παγιδεύτηκαν ανάμεσα σε δύο στρώματα τέφρας μέσα στο σπήλαιο: το ένα προέρχεται από έκρηξη περίπου 1,55 εκατομμύρια χρόνια πριν και το άλλο από μια τεράστια έκρηξη περίπου πριν 1 εκατομμύριο χρόνια. Αυτό το «γεωλογικό σάντουιτς» δίνει σαφή όρια ηλικίας στα ευρήματα.
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η νεότερη έκρηξη κάλυψε μεγάλο μέρος του Βορείου Νησιού με μέτρα τέφρας. Αν και η βροχή και η διάβρωση απομάκρυναν μεγάλο τμήμα, μέρος της υλικής μάζας σώθηκε μέσα σε σπήλαια. Το παλαιότερο στρώμα τέφρας αποκαλύπτει επίσης ότι ο χώρος είναι το αρχαιότερο γνωστό σπήλαιο στο Βόρειο Νησί της Νέας Ζηλανδίας.
Ο αναπληρωτής καθηγητής Worthy επισημαίνει ότι τα απολιθώματα προσφέρουν κρίσιμο σημείο αναφοράς για την κατανόηση της εξέλιξης της άγριας ζωής της χώρας: παρέχουν το «χαμένο σημείο βάσης» της φυσικής ιστορίας της Νέας Ζηλανδίας. Για χρόνια, το ενδιαφέρον των επιστημόνων εστίαζε κυρίως στις οικολογικές αλλαγές μετά την άφιξη των ανθρώπων πριν από περίπου 750 χρόνια. Τα νέα στοιχεία δείχνουν ότι ισχυρές φυσικές δυνάμεις είχαν ήδη διαμορφώσει τη βιοποικιλότητα των νησιών επί εκατοντάδες χιλιάδες χρόνια. «Για δεκαετίες, η εξαφάνιση των πτηνών της Νέας Ζηλανδίας εξετάστηκε κυρίως μέσα από το πρίσμα της άφιξης του ανθρώπου πριν από 750 χρόνια. Η μελέτη αυτή αποδεικνύει ότι φυσικές δυνάμεις, όπως τα υπερηφαίστεια και οι δραματικές κλιματικές μεταβολές, είχαν ήδη σμιλεύσει τη μοναδική ταυτότητα της άγριας ζωής μας πριν από ένα εκατομμύριο χρόνια».
Materials provided by Flinders University. Note: Content may be edited for style and length.
Το παρόν κείμενο δημιουργήθηκε με τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης.
