Ο σύγχρονος κόσμος εξαρτάται από το open source λογισμικό που συντηρούν εθελοντές, όμως οι επιπλέον απαιτήσεις για έλεγχο και διόρθωση υποβολών γραμμένων από AI οδηγούν κάποιους στην εξουθένωση και στην αποχώρηση από τις κοινότητες, με αποτέλεσμα να απειλείται το μέλλον του open-source λογισμικού.
Ο κόσμος του open source βασίζεται σε ανθρώπους που δουλεύουν στον ελεύθερο χρόνο τους, παρότι σχεδόν κάθε ιστοσελίδα, εφαρμογή και λειτουργικό σύστημα το χρησιμοποιεί. Μια viral γελοιογραφία το περιγράφει με στοίβες από κουτιά με την ένδειξη «όλη η σύγχρονη ψηφιακή υποδομή» και, από κάτω, ένα μικρό κουτί που στηρίζει τα πάντα: «ένα project που συντηρεί άχαρα από το 2003 κάποιος τυχαίος άνθρωπος στη Νεμπράσκα».
Η πραγματικότητα αυτή γίνεται όλο και πιο βαριά, καθώς αυξάνεται το κύμα κώδικα που παράγεται από AI. Τα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης κάνουν ολοένα πιο εύκολη τη δημιουργία κώδικα για νέες λειτουργίες, διορθώσεις σφαλμάτων ή και ολόκληρα νέα projects με το πάτημα ενός κουμπιού. Όμως αυτός ο κώδικας συχνά είναι δύσκολο να ενσωματωθεί σε υπάρχοντα έργα, είναι μπερδεμένος ή απλώς σκουπίδια. Έτσι, ενώ οι υποβολές κώδικα γίνονται ευκολότερες, οι άνθρωποι που είναι υπεύθυνοι να τις ελέγξουν, να τις διορθώσουν και να τις εγκρίνουν πνίγονται στη δουλειά.
Για ορισμένους, οι απαιτήσεις έχουν γίνει αφόρητες. Το New Scientist οργάνωσε συνέντευξη με τον Chad Whitacre, που διευθύνει την ομάδα open source στη Sentry, μια εταιρεία αποτιμημένη σε δισεκατομμύρια δολάρια. Λίγες ημέρες πριν από τη συνέντευξη, ο Whitacre την ακύρωσε και είπε ότι αποχωρεί από τη θέση του. Οι λογαριασμοί του στο LinkedIn και στο Bluesky έκλεισαν, ενώ τα email προς τον λογαριασμό του επέστρεφαν πίσω. Άφησε ένα blog post στο οποίο εξηγεί ότι απομακρύνεται από την τεχνολογία και ζει μια «Neo-Amish» ζωή. «Το AI ήταν η σταγόνα που ξεχείλισε το ποτήρι», έγραψε.
Το GitHub, η online πλατφόρμα όπου φιλοξενούνται και οργανώνονται πολλά open-source projects, δέχτηκε 1 δισεκατομμύριο νέες υποβολές κώδικα το 2025 και φέτος βρίσκεται σε πορεία για 14 δισεκατομμύρια, όπως είπε τον Απρίλιο ο chief operating officer της εταιρείας, Kyle Daigle.
Πολλά projects μπλοκάρουν νέους συνεισφέροντες σε μια προσπάθεια να περιορίσουν το κύμα των λεγόμενων «drive-by contributions», που παράγονται από AI και συχνά υποβάλλονται από νεαρούς προγραμματιστές οι οποίοι θέλουν να έχουν μια πλούσια ιστορία υποβολών στο GitHub, ώστε να ενισχύσουν την εικόνα τους απέναντι σε recruiters εταιρειών λογισμικού. Το Zig Software Foundation, που προωθεί τη γλώσσα προγραμματισμού Zig, απαγόρευσε τις συμβολές με τη βοήθεια AI επειδή ήταν «πάντα σκουπίδια», όπως είπε ο πρόεδρός του Andrew Kelley.
«Ο κώδικας που γράφεται από AI μπορεί επιφανειακά να δείχνει ότι θα δουλέψει και ότι δεν θα δημιουργήσει προβλήματα, αλλά τα ζητήματα είναι πιο κρυμμένα και χρειάζεται πολύ μεγάλη προσπάθεια για να τα ξεψαχνίσεις και να βρεις ό,τι μπορεί να χαλάσει κάτι», λέει η Miranda Heath από το Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου, στη Βρετανία.
Η Heath ερευνά τις επιπτώσεις της εξουθένωσης, με στόχο να βρεθούν τρόποι να περιοριστεί το πρόβλημα και να παραμείνει το open source ένας βιώσιμος χώρος. Όμως συναντά πολλούς ανθρώπους που έχουν ήδη φτάσει στα όριά τους.
«Έχω την εντύπωση ότι όταν οι άνθρωποι εξαντλούνται, υπάρχει ένα είδος επιθυμίας να επιστρέψουν λίγο στη φύση, σαν να αρχίζουν ξαφνικά να ασχολούνται με την ξυλουργική ή να φωτογραφίζουν πουλιά», λέει η Heath. «Μπορεί να επηρεάσει τις σχέσεις τους. Και μετά γίνονται πιο απομονωμένοι και πιο μόνοι, επειδή οι σχέσεις τους έχουν επηρεαστεί. Αυτό χειροτερεύει την εξουθένωση».
Η Heath θεωρεί ότι οι κυβερνήσεις θα έπρεπε να επενδύσουν περισσότερο στο open source, αντί να δίνουν συμβόλαια σε πλούσιες τεχνολογικές εταιρείες. «Να στηρίξουμε τα πράγματα που είναι σημαντικά και που πραγματικά χρειάζεσαι, αντί να πετάμε χρήματα στη φούσκα του [AI]», λέει.
Ο Vlad-Stefan Harbuz, επίσης στο Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου, ασχολείται με το open source στον ελεύθερο χρόνο του και έχει δει από κοντά τις απαιτήσεις που επιβάλλονται στους προγραμματιστές από τους χρήστες. «Υπάρχει αυτή η αίσθηση δικαιώματος, λες και με αδίκησες επειδή δεν κάνεις δωρεάν εργασία για μένα εις βάρος της ψυχικής σου υγείας», λέει ο Harbuz.
Ο Harbuz λέει ότι η ευθύνη για την αύξηση των AI submissions βαραίνει τις εταιρείες που κυκλοφορούν τα μοντέλα και ότι το GitHub είναι ένας από τους βασικούς υπεύθυνους. Η εταιρεία, που ανήκει στη Microsoft, έχει λανσάρει το δικό της AI μοντέλο, το Copilot, για να βοηθά τους χρήστες να συμβάλλουν σε projects με κώδικα που παράγεται από AI.
«Το GitHub θα πει “α, καταλαβαίνουμε ότι οι [AI] agents έχουν γίνει τόσο μεγάλο πρόβλημα, θα κάνουμε ίσως κάτι για να το διορθώσουμε” και είναι σαν να λέμε, εσείς είστε το πρόβλημα, σωστά; Εσείς, GitHub, το δημιουργήσατε αυτό», λέει ο Harbuz. Το GitHub δεν απάντησε σε αίτημα για σχόλιο.
Για τον Harbuz, το πρόβλημα με τον κώδικα που γράφεται από AI δεν είναι μόνο ότι μπορεί να μη λειτουργεί, αλλά και ότι άνθρωποι μπορούν να ανεβάζουν χιλιάδες γραμμές κώδικα χωρίς να το συζητούν καν με την ομάδα του project. Έτσι παρακάμπτεται ο σχεδιασμός και το έργο μπορεί να στραφεί σε κατεύθυνση που δεν θέλει η κοινότητα. Η συνεργασία διαταράσσεται και το κοινωνικό συμβόλαιο του open source μπορεί να διαρραγεί, λέει.
Ο developer Mike McQuaid, που δουλεύει στο Homebrew, ένα project με περίπου 20 εκατομμύρια χρήστες, έχει σαφείς απόψεις για το πώς μπορεί να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα.
Πρώτα, ξεκίνησε μια πρωτοβουλία με την ονομασία Open Source Resistance, που καλεί τους ανθρώπους να δουλεύουν σε projects μέσα στο ωράριο της δουλειάς τους, ώστε να γίνεται πιο εύκολη η συνεισφορά. Ο ίδιος εκτιμά ότι έως και το 95% της δικής του δουλειάς στο open source γίνεται μέσα στις ώρες του γραφείου.
Δεύτερον, δεν διστάζει να αποκλείει χρήστες. Μπλοκάρει κάθε προβληματικό χρήστη, ανάμεσά τους και έναν που απείλησε σωματικά την ομάδα του, και διαγράφει απλώς κάθε κακής ποιότητας υποβολή κώδικα, είτε είναι γραμμένη από AI είτε όχι.
«Ίσως είχαμε αυτή τη σύντομη χρυσή περίοδο [όπου] μπορούσες να υποθέσεις ότι αν κάποιος έγραφε ένα έγγραφο δύο σελίδων που διακήρυττε μια ευπάθεια ασφαλείας, μάλλον ήταν αληθινό. Η εμπειρία μου τον τελευταίο χρόνο είναι ότι η πλειονότητα αυτών είναι ανοησίες και απλώς AI-generated πράγματα που δεν ισχύουν», λέει ο McQuaid. «Και η δεξιότητα τώρα είναι να μπορείς ουσιαστικά να σαρώσεις ένα έγγραφο δύο σελίδων και να καταλάβεις ότι είναι ανοησία, επενδύοντας όσο το δυνατόν λιγότερο από τον δικό σου χρόνο και την ενέργειά σου».
Όμως στον μπερδεμένο και ταχύτατα εξελισσόμενο κόσμο του AI, και οι απαγορεύσεις δημιουργούν τα δικά τους προβλήματα. Ο open-source developer Scott Shambaugh διέγραψε μια υποβολή κώδικα που είχε παραχθεί από AI για το Matplotlib, το οποίο έχει 130 εκατομμύρια χρήστες. Σε απάντηση, ο AI agent, άγνωστης ιδιοκτησίας, έγραψε ένα blog post και επιτέθηκε δημόσια στον Shambaugh. «Ο Scott Shambaugh αποφάσισε ότι οι AI agents δεν είναι ευπρόσδεκτοι ως συνεισφέροντες», ανέφερε το κείμενο. «Προσπάθησε να προστατεύσει το μικρό του φέουδο. Είναι ανασφάλεια, καθαρά και απλά».
