Η πολυετής φάση της La Niña στον Ειρηνικό Ωκεανό εξασθενεί, ανοίγοντας τον δρόμο για ένα νέο και πιθανώς ισχυρό El Niño μέσα στο 2026. Τα κλιματικά μοντέλα μιλούν ακόμη και για «Super El Niño», με παγκόσμιες επιπτώσεις που θα αρχίσουν να γίνονται αισθητές από το καλοκαίρι. Για την Ελλάδα, η εικόνα παραμένει ασαφής — αλλά δεν αποκλείεται ένα θερμότερο από το συνηθισμένο καλοκαίρι.
Κάτω από την επιφάνεια του τροπικού Ειρηνικού συμβαίνει κάτι που οι κλιματολόγοι παρακολουθούν με ιδιαίτερη προσοχή. Η θερμοκρασία των υποθαλάσσιων υδάτων ανεβαίνει με ρυθμό που παραπέμπει σε μεγάλες κλιματικές αλλαγές — και τα μοντέλα πρόβλεψης αρχίζουν να συγκλίνουν σε ένα σενάριο που δεν έχουμε δει εδώ και χρόνια: ένα ισχυρό El Niño, πιθανώς «Super», μέσα στο 2026.
Το El Niño είναι η θερμή φάση ενός φυσικού κλιματικού κύκλου που εναλλάσσεται κάθε λίγα χρόνια στον τροπικό Ειρηνικό. Η αντίθετη, ψυχρή φάση — η La Niña — κυριαρχούσε τα τελευταία χρόνια, αλλά τώρα φαίνεται να υποχωρεί. Οι επιστήμονες έχουν ήδη καταγράψει δύο χαρακτηριστικά σημάδια μετάβασης: ισχυρές ριπές δυτικών ανέμων και μια μεγάλη υποθαλάσσια θερμή μάζα νερού — γνωστή ως Kelvin wave — που κινείται ανατολικά, θερμαίνοντας σταδιακά την επιφάνεια του ωκεανού.
Αν η θέρμανση συνεχιστεί με τον ίδιο ρυθμό, αρκετά κλιματικά μοντέλα εκτιμούν ότι η θερμοκρασιακή απόκλιση στον τροπικό Ειρηνικό θα μπορούσε να ξεπεράσει τους +2 βαθμούς Κελσίου σε σχέση με τα κανονικά επίπεδα — το κατώφλι που ορίζει ένα «Super El Niño». Σε τέτοιες περιπτώσεις, οι επιπτώσεις δεν μένουν στον Ειρηνικό: αλλάζουν οι αεροχείμαρροι, μετατοπίζονται τα πρότυπα βροχοπτώσεων, εντείνονται οι ξηρασίες σε ορισμένες περιοχές και οι πλημμύρες σε άλλες.
Για την Ευρώπη, τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι η κεντρική και βόρεια ήπειρος είναι πιο πιθανό να βιώσει θερμότερες συνθήκες, ενώ το δυτικό τμήμα τείνει να κινείται κοντά στα φυσιολογικά επίπεδα. Για την Ελλάδα και την ανατολική Μεσόγειο, η εικόνα είναι πιο σύνθετη. Το El Niño επηρεάζει κυρίως τα μεγάλης κλίμακας μοτίβα της ατμοσφαιρικής κυκλοφορίας και λιγότερο άμεσα τη Μεσόγειο — οπότε η σύνδεση δεν είναι αυτόματη. Τα εποχικά μοντέλα δείχνουν ότι το καλοκαίρι του 2026 θα μπορούσε να κινηθεί κοντά ή ελαφρώς πάνω από τα κανονικά επίπεδα θερμοκρασίας, χωρίς ωστόσο να υπάρχει σαφές σήμα ότι το φαινόμενο θα καθορίσει από μόνο του τον καιρό στη χώρα.
Αυτό που δεν αποκλείεται είναι η εμφάνιση πιο παρατεταμένων θερμών διαστημάτων ή ξηρότερων συνθηκών σε τμήματα της νότιας Ευρώπης κατά τη διάρκεια ανάπτυξης του φαινομένου. Οι επιστήμονες, ωστόσο, τονίζουν ότι είναι ακόμη νωρίς για ασφαλείς προβλέψεις — το El Niño αναπτύσσεται συνήθως σταδιακά και η πλήρης ένταση του εκδηλώνεται κατά τον χειμώνα, όχι το καλοκαίρι. Αυτό που βλέπουμε τώρα είναι τα πρώτα σημάδια μιας μεγάλης κλιματικής αλλαγής — και αξίζει να την παρακολουθούμε.
