Το πρώτο τρίμηνο του 2026 έφερε σχεδόν 80.000 απολύσεις στον κλάδο της τεχνολογίας, με σχεδόν τις μισές να αποδίδονται στην αυτοματοποίηση και το AI. Ωστόσο, αρκετοί ειδικοί αμφισβητούν αν το AI είναι πραγματικά η αιτία ή απλώς η εύχρηστη δικαιολογία για αποφάσεις που θα γίνονταν ούτως ή άλλως.
Από την 1η Ιανουαρίου έως τον Απρίλιο του 2026, 78.557 εργαζόμενοι στον τεχνολογικό κλάδο έχασαν τη δουλειά τους. Το 76% αυτών βρίσκονταν στις ΗΠΑ. Από αυτές τις απολύσεις, σχεδόν οι μισές — συγκεκριμένα 37.638, ποσοστό 47,9% — αποδόθηκαν επίσημα στη μειωμένη ανάγκη για ανθρώπινο εργατικό δυναμικό λόγω AI και αυτοματοποίησης ροών εργασίας. Τα στοιχεία προέρχονται από ανάλυση του Nikkei Asia και σκιαγραφούν μια εικόνα που πολλοί φοβούνταν αλλά λίγοι ήθελαν να δουν γραπτή.
Ο Babak Hodjat, Chief AI Officer της Cognizant, βάζει φρένο στον πανικό. «Δεν ξέρω αν αυτές οι απολύσεις συνδέονται άμεσα με πραγματικά κέρδη παραγωγικότητας», δήλωσε στο Nikkei. «Μερικές φορές το AI γίνεται αποδιοπομπαίος τράγος — μια εταιρεία προσέλαβε πάρα πολύ κόσμο, θέλει να αναδιαρθρωθεί, και ρίχνει την ευθύνη στο AI». Ο ίδιος εκτιμά ότι θα χρειαστούν ακόμα έξι μήνες έως ένα χρόνο πριν οι εταιρείες αρχίσουν να βλέπουν πραγματικά οφέλη παραγωγικότητας από το AI — και ότι η μετάβαση αυτή «θα είναι επώδυνη για όλους».
Το τοπίο δεν είναι ενθαρρυντικό. Η Oracle έκοψε αθόρυβα πάνω από 10.000 θέσεις, με τις εξοικονομήσεις να κατευθύνονται δήθεν σε data centers. Ο CEO της Anthropic, Dario Amodei, και ο CEO της Ford, Jim Farley, έχουν ήδη προειδοποιήσει ότι η τεχνολογία θα εξαλείψει το μισό entry-level λευκό κολάρο στις ΗΠΑ. Μια προσομοίωση του MIT υπολογίζει ότι το AI μπορεί να αντικαταστήσει σχεδόν το 12% του αμερικανικού εργατικού δυναμικού, με απώλειες μισθών που αγγίζουν το 1,2 τρισεκατομμύριο δολάρια. Έρευνα του Stanford, εν τω μεταξύ, δείχνει ότι θέσεις entry-level σε κώδικα και εξυπηρέτηση πελατών ήδη συρρικνώνονται.
Ο Sam Altman της OpenAI, μιλώντας στο India AI Impact Summit, επιχείρησε να βάλει τα πράγματα σε μια πιο ισορροπημένη προοπτική: «Υπάρχει κάποιο AI washing — κόσμος που κατηγορεί το AI για απολύσεις που θα έκανε ούτως ή άλλως — αλλά υπάρχει και πραγματική εκτόπιση θέσεων εργασίας από το AI». Η διάκριση είναι κρίσιμη: το να αποδίδεις στο AI κάθε αναδιάρθρωση δεν κάνει το πρόβλημα μικρότερο, απλώς το κάνει πιο δύσκολο να μετρηθεί και να αντιμετωπιστεί.
Υπάρχουν, ωστόσο, και αντίθετα παραδείγματα. Η IBM ανακοίνωσε ότι τριπλασίασε τις προσλήψεις entry-level το 2026, επιχειρηματολογώντας ότι ακόμα και αν το AI μπορεί να κάνει πολλές βασικές εργασίες, χρειάζεται ανθρώπινη επίβλεψη. Παράλληλα, δεδομένα από την ΕΕ δείχνουν ότι εταιρείες που επενδύουν ενεργά σε AI τείνουν να προσλαμβάνουν περισσότερους ανθρώπους, όχι λιγότερους. Η ίδια η Cognizant, παρά τη στροφή της στο AI, δηλώνει ότι δεν σχεδιάζει απολύσεις — αντίθετα, θα εκπαιδεύσει το υπάρχον προσωπικό και θα προσλάβει νέους junior ρόλους. «Θα υπάρχουν πολλοί νέοι που βγαίνουν από το πανεπιστήμιο και δεν μπορούν να βρουν δουλειά», λέει ο Hodjat. «Πρέπει να τους φέρεις μέσα. Να μάθουν πώς να χρησιμοποιούν το AI στον τομέα τους».
Το ερώτημα που παραμένει ανοιχτό δεν είναι αν το AI θα αλλάξει την αγορά εργασίας — αυτό φαίνεται πλέον δεδομένο. Το ερώτημα είναι αν οι εταιρείες και τα εκπαιδευτικά συστήματα θα κινηθούν αρκετά γρήγορα ώστε η μετάβαση να μην αφήσει πίσω μια ολόκληρη γενιά.
