ΗΠΑ: Με deepfake video «εξοπλίζονται» οι μυστικές υπηρεσίες

Η Διοίκηση Ειδικών Επιχειρήσεων των ΗΠΑ, υπεύθυνη για μερικές από τις πιο μυστικές στρατιωτικές επιχειρήσεις της χώρας, ετοιμάζεται να διεξάγει εκστρατείες προπαγάνδας και παραπλάνησης στο διαδίκτυο χρησιμοποιώντας βίντεο με ψεύτικα βίντεο, σύμφωνα με ομοσπονδιακά έγγραφα συμβάσεων που εξέτασε το The Intercept.

Τα σχέδια, τα οποία περιγράφουν επίσης την παραβίαση συσκευών που συνδέονται στο διαδίκτυο για την υποκλοπή, προκειμένου να αξιολογηθεί η ευαισθησία των ξένων πληθυσμών στην προπαγάνδα, έρχονται σε μια εποχή έντονης παγκόσμιας συζήτησης σχετικά με τις τεχνολογικά εξελιγμένες εκστρατείες “παραπληροφόρησης”, την αποτελεσματικότητά τους και την ηθική της χρήσης τους.

Ενώ η αμερικανική κυβέρνηση προειδοποιεί συνήθως για τον κίνδυνο των deepfakes και εργάζεται ανοιχτά για την κατασκευή εργαλείων για την αντιμετώπισή τους, το έγγραφο της Διοίκησης Ειδικών Επιχειρήσεων ή SOCOM αποτελεί μια σχεδόν πρωτοφανή περίπτωση της αμερικανικής κυβέρνησης – ή οποιασδήποτε κυβέρνησης – που σηματοδοτεί ανοιχτά την επιθυμία της να χρησιμοποιήσει επιθετικά την εξαιρετικά αμφιλεγόμενη τεχνολογία.

Οι φιλοδοξίες της SOCOM για προπαγάνδα επόμενης γενιάς περιγράφονται σε ένα έγγραφο προμηθειών που απαριθμεί τις δυνατότητες που αναζητά για το εγγύς μέλλον και ζητά προσφορές από εξωτερικά μέρη που πιστεύουν ότι είναι σε θέση να τις κατασκευάσουν.

“Όταν πρόκειται για παραπληροφόρηση, το Πεντάγωνο δεν θα έπρεπε να καταπολεμά τη φωτιά με τη φωτιά”, δήλωσε στο The Intercept ο Chris Meserole, επικεφαλής της Πρωτοβουλίας Τεχνητής Νοημοσύνης και Αναδυόμενων Τεχνολογιών του Ινστιτούτου Brookings. “Σε μια εποχή που η ψηφιακή προπαγάνδα βρίσκεται σε έξαρση παγκοσμίως, οι ΗΠΑ θα πρέπει να κάνουν ό,τι μπορούν για να ενισχύσουν τη δημοκρατία χτίζοντας υποστήριξη για κοινές έννοιες της αλήθειας και της πραγματικότητας. Τα deepfakes κάνουν το αντίθετο. Αμφισβητώντας την αξιοπιστία κάθε περιεχομένου και πληροφορίας, είτε είναι πραγματική είτε συνθετική, τελικά διαβρώνουν τα θεμέλια της ίδιας της δημοκρατίας”.

Ο Meserole πρόσθεσε: “Εάν τα deepfakes πρόκειται να αξιοποιηθούν για στοχευμένες στρατιωτικές επιχειρήσεις και επιχειρήσεις πληροφοριών, τότε η χρήση τους πρέπει να υπόκειται σε έλεγχο και εποπτεία”.

Το έγγραφο που δημοσιεύθηκε για πρώτη φορά από τη Διεύθυνση Επιστήμης και Τεχνολογίας της SOCOM το 2020, καθόρισε μια λίστα επιθυμιών με παιχνίδια επόμενης γενιάς για τους κομάντος των ειδικών δυνάμεων του 21ου αιώνα, μια λιτανεία από gadgets και φουτουριστικά εργαλεία που θα βοηθήσουν τους πιο επίλεκτους στρατιώτες της χώρας να κυνηγήσουν και να σκοτώσουν αποτελεσματικότερα τους στόχους τους χρησιμοποιώντας λέιζερ, ρομπότ, ολογράφους και άλλο εξελιγμένο υλικό.

Τον περασμένο Οκτώβριο, η SOCOM κυκλοφόρησε αθόρυβα μια επικαιροποιημένη έκδοση της λίστας επιθυμιών της με ένα νέο τμήμα: “Προηγμένες τεχνολογίες για χρήση στις επιχειρήσεις υποστήριξης στρατιωτικών πληροφοριών (MISO)”, ένας ευφημισμός του Πενταγώνου για τις παγκόσμιες προσπάθειες προπαγάνδας και παραπλάνησης.

Η προστιθέμενη παράγραφος διευκρινίζει την επιθυμία της SOCOM να αποκτήσει νέα και βελτιωμένα μέσα για τη διεξαγωγή “επιχειρήσεων επιρροής, ψηφιακής εξαπάτησης, διακοπής της επικοινωνίας και εκστρατειών παραπληροφόρησης σε τακτικό και επιχειρησιακό επίπεδο”. Η SOCOM αναζητά “μια ικανότητα επόμενης γενιάς για τη συλλογή διαφορετικών δεδομένων μέσω δημόσιων και ανοικτών ροών πληροφοριών, όπως τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, τα τοπικά μέσα ενημέρωσης κ.λπ. για να μπορέσει η MISO να επεξεργαστεί και να κατευθύνει επιχειρήσεις επιρροής”.

Η SOCOM συνήθως μάχεται στη σκιά, αλλά η δημόσια φήμη της και το παγκόσμιο αποτύπωμά της είναι μεγάλα. Αποτελούμενη από τις επίλεκτες μονάδες του Στρατού, του Σώματος Πεζοναυτών, του Ναυτικού και της Πολεμικής Αεροπορίας, η SOCOM ηγείται των πιο ευαίσθητων στρατιωτικών επιχειρήσεων του πιο θανατηφόρου έθνους του κόσμου.

Αν και οι αμερικανικές ειδικές δυνάμεις είναι ευρέως γνωστές για εντυπωσιακά κατορθώματα, όπως η δολοφονία του Οσάμα Μπιν Λάντεν από τους Navy SEALs, η ιστορία τους είναι μια ιστορία μυστικών αποστολών, υπονομεύσεων, σαμποτάζ και εκστρατειών διάσπασης. Οι φιλοδοξίες της SOCOM για παραπληροφόρηση “επόμενης γενιάς” είναι μόνο μέρος μιας μακράς, τεράστιας ιστορίας προσπαθειών εξαπάτησης εκ μέρους του αμερικανικού στρατού και των μηχανισμών πληροφοριών.

Η Διοίκηση Ειδικών Επιχειρήσεων, η οποία δέχεται προτάσεις σχετικά με αυτές τις δυνατότητες έως το 2025, δεν απάντησε σε αίτημα για σχόλια.

Silicon Valley Bank: Τα αίτια της κατάρρευσης, 3 ερωτήματα και 4 διδάγματα

Santa Clara Police officers exit Silicon Valley Bank in Santa Clara, Calif., Friday, March 10, 2023. The Federal Deposit Insurance Corporation is seizing the assets of Silicon Valley Bank, marking the largest bank failure since Washington Mutual during the height of the 2008 financial crisis. The FDIC ordered the closure of Silicon Valley Bank and immediately took position of all deposits at the bank Friday. (AP Photo/Jeff Chiu)

Η κατάρρευση της Silicon Valley Bank (SVB) της Καλιφόρνιας στις 10 Μαρτίου προκάλεσε κύμα αστάθειας στις παγκόσμιες τιμές των τραπεζικών μετοχών, έθεσε ερωτήματα σχετικά με το κατά πόσον η ρύθμιση των τραπεζών στις ΗΠΑ και το μοντέλο χρηματοδότησης της τεχνολογικής βιομηχανίας είναι κατάλληλα για το σκοπό τους και ανάγκασε σε επανεξέταση της έκτασης και του ρυθμού αυστηροποίησης της νομισματικής πολιτικής που ενδείκνυται για τις ΗΠΑ και άλλες προηγμένες οικονομίες.

Η SVB ήταν η 16η μεγαλύτερη τράπεζα των ΗΠΑ με συνολικό ενεργητικό 212 δισ. δολάρια στο τέλος του 2022 και παρουσία σε οκτώ χώρες σε όλο τον κόσμο, συμπεριλαμβανομένου του Ηνωμένου Βασιλείου. Από την ίδρυσή της πριν από 40 χρόνια, έχει διατηρήσει ισχυρή εστίαση στον τομέα της τεχνολογίας, υποστηρίζοντας πρόσφατα ότι σχεδόν οι μισές από όλες τις αμερικανικές εταιρείες τεχνολογίας και βιοεπιστημών που στηρίζονται σε επιχειρηματικά σχέδια βρίσκονται σε αυτήν. Εν μέρει ως συνέπεια, περίπου το 95% των καταθέσεών της προερχόταν από επιχειρήσεις και hedge funds, ποσοστό πολύ υψηλότερο από το ένα τρίτο που είναι χαρακτηριστικό για τράπεζες παρόμοιου μεγέθους.

Τι οδήγησε στην κατάρρευση της SVB;
Κατά ειρωνικό τρόπο, η χρεοκοπία της SVB δεν προήλθε από το βασικό επιχειρηματικό της μοντέλο, δηλαδή την εξυπηρέτηση ενός σχετικά υψηλού κινδύνου και ταχέως αναπτυσσόμενου τομέα, αλλά μάλλον από μια δραματική αποτυχία στη διαχείριση της ρευστότητας. Κατά τη διάρκεια της πανδημίας, η SVB είδε μια πολύ μεγάλη εισροή εταιρικών καταθέσεων. Αντί όμως να αποθαρρύνει τους καταθέτες ή να επενδύσει τα κεφάλαια που προσέλκυσε σε περιουσιακά στοιχεία αντίστοιχης διάρκειας, επέλεξε να τα επενδύσει σε ομόλογα χαμηλού πιστωτικού κινδύνου, αλλά μεγάλης διάρκειας, τα οποία προσέλκυσε με μια μικρή αύξηση της απόδοσης σε σχέση με τα βραχυπρόθεσμα περιουσιακά στοιχεία.

Όταν τα επιτόκια των ΗΠΑ άρχισαν να αυξάνονται ραγδαία το 2022 μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, η αξία του χαρτοφυλακίου μακροπρόθεσμων ομολόγων της SVB μειώθηκε απότομα. Έμεινε αντιμέτωπη με μια μεγάλη κεφαλαιακή απώλεια ύψους περίπου 15 δισ. δολαρίων, που ισοδυναμούσε περίπου με το σύνολο των κεφαλαίων των μετόχων της. Η διοίκηση προσπάθησε να αποκαταστήσει τον ισολογισμό της SVB την περασμένη εβδομάδα, αποκρυσταλλώνοντας μέρος της ζημίας και αντλώντας νέα κεφάλαια.

Αλλά όταν αυτό απέτυχε, οι εποπτικές αρχές των ΗΠΑ δεν είχαν άλλη επιλογή από το να παρέμβουν και να κλείσουν το ίδρυμα. Την ενέργεια αυτή ακολούθησαν γρήγορα έκτακτες ενέργειες από άλλες ρυθμιστικές αρχές έναντι θυγατρικών και γραφείων της SVB σε όλο τον κόσμο.

Κατά ειρωνικό τρόπο, η αποτυχία της SVB δεν ήταν αποτέλεσμα του βασικού επιχειρηματικού της μοντέλου, δηλαδή της δραστηριοποίησης σε έναν σχετικά υψηλού κινδύνου και ταχέως αναπτυσσόμενο τομέα, αλλά μάλλον αποτέλεσμα μιας δραματικής αποτυχίας στη διαχείριση της ρευστότητας.

Η αμερικανική οντότητα αναλήφθηκε επίσημα από την FDIC και ιδρύθηκε μια τράπεζα-γέφυρα. Τα κεφάλαια όλων των καταθετών ήταν εγγυημένα, πέραν του συνήθους ομοσπονδιακού ορίου ασφάλισης καταθέσεων των 250.000 δολαρίων ανά πελάτη. Ωστόσο, οι κάτοχοι ομολόγων και οι κάτοχοι μετοχών έχουν καταστραφεί. Οι αρχές δήλωσαν ότι οποιαδήποτε απώλεια θα καλυφθεί από το σύνολο του κλάδου μέσω του FDIC.

Στο Ηνωμένο Βασίλειο, η Τράπεζα της Αγγλίας μπόρεσε να πουλήσει τη θυγατρική της SVB στο Ηνωμένο Βασίλειο που ήταν αποκλεισμένη από το δακτύλιο στην HSBC για 1 λίρα το Σαββατοκύριακο, έτσι ώστε όλοι οι καταθέτες και οι κάτοχοι άλλων υποχρεώσεων να έχουν ουσιαστικά εγγυημένα τα κεφάλαιά τους. Σε αντίθεση με προηγούμενες διασώσεις της Τράπεζας της Αγγλίας (όπως η Johnson Matthey Bank το 1984, η κρίση των “μικρών τραπεζών” το 1991 και η παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση το 2008-9), δεν τέθηκαν σε κίνδυνο δημόσια χρήματα.

Τέσσερα βασικά ερωτήματα
Η ταχεία κατάρρευση της SVB εγείρει τέσσερα κεντρικά ερωτήματα:

Πρώτον, πώς μπόρεσε η τράπεζα να αναλάβει μια τόσο επικίνδυνη αναντιστοιχία επιτοκίων και λήξεων στις δραστηριότητές της στις ΗΠΑ; Ο μετασχηματισμός ληκτότητας είναι συνήθης πρακτική του τραπεζικού κλάδου, αλλά συνήθως παρακολουθείται στενά από τις ρυθμιστικές αρχές, οι οποίες θέτουν όρια στην έκταση της αναντιστοιχίας ληκτότητας επιτοκίων και απαιτούν αποθέματα ρευστότητας για την αντιστάθμιση του κινδύνου φυγής καταθέσεων και αναγκαστικών πωλήσεων περιουσιακών στοιχείων.

Η πολύ υψηλή συγκέντρωση εταιρικών καταθέσεων της SVB σε σύγκριση με τις “κολλώδεις” καταθέσεις λιανικής, σημαίνει ότι ο κίνδυνος φυγής καταθέσεων ήταν ασυνήθιστα υψηλός και επομένως η τράπεζα θα έπρεπε να είναι περισσότερο, όχι λιγότερο, προσεκτική στην πολιτική ρευστότητάς της. Η SVB είχε χαρακτηριστεί ως περιφερειακή τράπεζα στις ΗΠΑ, πράγμα που σημαίνει ότι δεν χρειαζόταν να πληροί τα διεθνή ρυθμιστικά πρότυπα της Βασιλείας ΙΙΙ. Και το 2018, η κυβέρνηση Τραμπ ενέκρινε νομοθεσία με την οποία καταργήθηκε η μετά τη χρηματοπιστωτική κρίση απαίτηση οι τράπεζες με ενεργητικό κάτω των 250 δισ. δολαρίων να υποβάλλονται σε δοκιμές αντοχής και να χαλαρώνουν τις απαιτήσεις για το απόθεμα ρευστότητας.

Αλλά εξακολουθεί να είναι δύσκολο να καταλάβει κανείς γιατί οι ρυθμιστικές αρχές επέτρεψαν στην SVB να διαπράξει ένα τόσο κλασικό τραπεζικό λάθος. Τη Δευτέρα, η Ομοσπονδιακή Τράπεζα διέταξε έρευνα σχετικά με αυτό που ορθώς περιέγραψε ως ρυθμιστική αποτυχία. Αυτή θα πρέπει να εξετάσει τον ρόλο που διαδραμάτισαν όλα τα στοιχεία του συστήματος εποπτείας, συμπεριλαμβανομένων των ελεγκτών, της KPMG.

Το 2018, η κυβέρνηση Trump ενέκρινε νομοθεσία που καταργεί μια μετα-χρηματοπιστωτική (ρυθμιστική) απαίτηση… αλλά εξακολουθεί να είναι δύσκολο να καταλάβει κανείς γιατί οι ρυθμιστικές αρχές επέτρεψαν στην SVB να διαπράξει ένα τόσο κλασικό τραπεζικό λάθος.

Δεύτερον, μήπως η αποτυχία της SVB αντικατοπτρίζει έναν πολύ μεγαλύτερο υποκείμενο κίνδυνο στον τραπεζικό τομέα των ΗΠΑ, και ενδεχομένως σε άλλα τραπεζικά συστήματα σε όλο τον κόσμο, που δημιουργήθηκε κατά την παρατεταμένη περίοδο εξαιρετικά χαμηλών επιτοκίων; Την κατάρρευση της SVB ακολούθησε η πτώχευση της Signature Bank στη Νέα Υόρκη, ύψους 110 δισ. δολαρίων, καθώς και η απότομη πτώση των τιμών των μετοχών των περιφερειακών τραπεζών των ΗΠΑ – μέχρι το κλείσιμο του παιχνιδιού στις 14 Μαρτίου, ο δείκτης S&P Regional Bank Index είχε υποχωρήσει κατά 22% σε σχέση με την προηγούμενη εβδομάδα, ενώ ορισμένες μεμονωμένες τραπεζικές μετοχές σημείωσαν πολύ μεγαλύτερη πτώση.

Στο βαθμό που οι τράπεζες έχουν καλυφθεί από τις διεθνείς τραπεζικές κανονιστικές απαιτήσεις, ο κίνδυνος ενός πολύ ευρύτερου προβλήματος θα πρέπει να είναι περιορισμένος, διότι οι δοκιμές αντοχής και άλλες κανονιστικές δοκιμές θα έχουν εξετάσει ακριβώς το σενάριο που συνέβη. Ακόμη και όταν έχουν προκύψει μεγάλες ζημίες στην αγορά, τα κεφαλαιακά αποθέματα ασφαλείας θα πρέπει να επαρκούν για την κάλυψή τους. Όμως, όπως έδειξε η SVB, υπάρχουν ορισμένες μεγάλες τράπεζες που φαίνεται ότι δεν υποχρεούνται να ακολουθούν τους διεθνείς κανόνες, ενώ οι τελευταίες εξελίξεις στην Credit Suisse δείχνουν ότι οι ανησυχίες της αγοράς μπορεί να εξακολουθούν να προκύπτουν όταν παίζουν άλλοι παράγοντες.

Την κατάρρευση της SVB ακολούθησε η χρεοκοπία της Signature Bank στη Νέα Υόρκη, ύψους 110 δισ. δολαρίων, καθώς και η απότομη πτώση των τιμών των μετοχών των περιφερειακών τραπεζών των ΗΠΑ.

Τρίτον, σε ποιο βαθμό, υπό το πρίσμα της δυνητικής ευπάθειας των τραπεζικών συστημάτων, οι κεντρικές τράπεζες των προηγμένων χωρών θα πρέπει να μετριάσουν τις προσπάθειές τους να συμπιέσουν τις πληθωριστικές πιέσεις; Ενώ ο πληθωρισμός φαίνεται να έχει ήδη κορυφωθεί σε πολλές οικονομίες και ο ρυθμός αύξησης των επιτοκίων αναμενόταν να επιβραδυνθεί, ο πληθωρισμός απέχει πολύ από το να νικηθεί, όπως έδειξαν τα πρόσφατα στοιχεία στις ΗΠΑ.

Τέταρτον, η αποτυχία της SVB μας λέει κάτι νέο για τους χρηματοοικονομικούς κινδύνους που αντιμετωπίζει ο τομέας της υψηλής τεχνολογίας; Ήταν αξιοσημείωτο το γεγονός ότι ένα μόνο (και όχι ιδιαίτερα μεγάλο, σύμφωνα με τα διεθνή πρότυπα) χρηματοπιστωτικό ίδρυμα θα μπορούσε να διαδραματίσει τόσο κεντρικό ρόλο στον τομέα της τεχνολογίας τόσο στις ΗΠΑ όσο και στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Γιατί συνέβη αυτό και αντικατοπτρίζει τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του τεχνολογικού/νεοσύστατου τομέα (π.χ. την ανάγκη για σημαντικές καταθέσεις μετρητών για την κάλυψη σχετικά μεγάλων αρνητικών ταμειακών ροών κατά τα πρώτα έτη λειτουργίας ή την ανάγκη για ιδιαίτερα εξειδικευμένη τεχνογνωσία στον τομέα των δανείων). Εάν ναι, θα πρέπει οι κυβερνήσεις να λάβουν μέτρα για τον μετριασμό αυτών των κινδύνων, δεδομένης της υπέρμετρης σημασίας του τομέα αυτού σε πολλές εθνικές οικονομικές στρατηγικές;

Τρία σημαντικά μαθήματα
Το αναγκαστικό κλείσιμο της SVB είναι μια κλήση αφύπνισης για τις χρηματοπιστωτικές ρυθμιστικές αρχές, τη βιομηχανία τεχνολογίας και τις κεντρικές τράπεζες. Μπορεί να περάσει αρκετός καιρός μέχρι να απαντηθούν οριστικά αυτά τα ερωτήματα. Ωστόσο, τρία διδάγματα είναι ήδη ξεκάθαρα. Οι κυβερνήσεις και οι χρηματοπιστωτικές ρυθμιστικές αρχές θα πρέπει να είναι πολύ προσεκτικές όσον αφορά τη χαλάρωση των κανονισμών που θεσπίστηκαν για την προστασία του χρηματοπιστωτικού συστήματος μετά την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση. Αυτό ισχύει τόσο για την επιθυμία του Ηνωμένου Βασιλείου να επωφεληθεί από τις ελευθερίες μετά το Brexit, όσο και για εκείνους στις ΗΠΑ που θεωρούν την “υπερβολική” χρηματοπιστωτική ρύθμιση ως περιορισμό στην ανάπτυξη.

Οι κυβερνήσεις και οι χρηματοπιστωτικές ρυθμιστικές αρχές θα πρέπει να είναι πολύ προσεκτικές όσον αφορά τη χαλάρωση των κανονισμών που θεσπίστηκαν για την προστασία του χρηματοπιστωτικού συστήματος μετά την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση.

Παρομοίως, οι κεντρικές τράπεζες ίσως χρειαστεί να είναι πιο ευαίσθητες στους κινδύνους χρηματοπιστωτικής αστάθειας καθώς προσπαθούν να ελέγξουν το παγκόσμιο πληθωριστικό σοκ. Υπό αυτές τις συνθήκες, θα ήταν προτιμότερο να κινηθούν πιο αργά, παρά να διακινδυνεύσουν μια μεγάλη κρίση.

Τέλος, οι κυβερνήσεις που επιδιώκουν να προωθήσουν τομείς υψηλής τεχνολογίας θα πρέπει να εξετάσουν κατά πόσον είναι ιδιαίτερα ευάλωτοι κατά την τρέχουσα φάση της νομισματικής σύσφιξης και πώς θα μπορούσε να μετριαστεί αυτός ο κίνδυνος.

GPT-4: Η τεχνητή νοημοσύνη παίρνει δίπλωμα δικηγόρου

Η τεχνητή νοημοσύνη ξεπερνά πλέον τις επιδόσεις των περισσότερων φοιτητών Νομικής στις σκληρές εξετάσεις που απαιτούνται για την άσκηση επαγγέλματος στις ΗΠΑ.

Το GPT-4, η νέα έκδοση του γλωσσικού μοντέλου στο οποίο βασίζεται η μηχανή διαλόγου ChatGPT, πέτυχε βαθμολογία 297 σε προσομοίωση που οργάνωσαν δύο καθηγητές Νομικής και δύο στελέχη της εταιρείας νομικής τεχνολογίας Casetest.H βαθμολογία αυτή κατατάσσει το σύστημα στο κορυφαίο 10% των πραγματικών εξεταζόμενων, αναφέρουν οι ερευνητές σε μελέτη που δημοσιεύτηκε αυτή την εβδομάδα στο SSRN.

Οι διήμερες εξετάσεις για το επάγγελμα του δικηγόρου εξετάζουν τις γνώσεις στο Δίκαιο και τον νομικό συλλογισμό και περιλαμβάνουν τεστ που προσομοιώνουν νομικές εργασίες, δοκίμια και τεστ πολλαπλών επιλογών.

«Τα μεγάλα γλωσσικά μοντέλα πετυχαίνουν τις προδιαγραφές που ισχύουν για τους δικηγόρους σχεδόν σε όλες τις περιοχές δικαιοδοσίας των Ηνωμένων Πολιτειών» γράφουν οι συντάκτες της μελέτης.

Tα μοντέλα GPT (Γενετικός Προεκπαιδευμένος Μετασχηματιστής), δημιουργία της εταιρείας OpenAI στην οποία έχει επενδύσει δισεκατομμύρια η Microsoft, είναι αλγόριθμοι τεχνητής νοημοσύνης που εκπαιδεύτηκαν με δεδομένα στο Διαδίκτυο για να απαντούν ερωτήματα διατυπωμένα σε φυσική γλώσσα.

Εκτός από κείμενα, μπορούν να γράφουν θεατρικά έργα, μουσική, ακόμα και προγράμματα υπολογιστή σύμφωνα με τις οδηγίες του χρήστη.

Πριν από δύο μήνες, δύο μέλη της ίδιας ερευνητικής ομάδας είχαν υποβάλλει στις ίδιες εξετάσεις το ChatGPT της OpenAI, βασισμένο στο προηγούμενο μοντέλο GPT-3.5. Η μηχανή είχε τότε περάσει μετά βίας την βάση, ένδειξη της ταχύτητας με την οποία εξελίσσεται η τεχνολογία.

Ο Ντάνιελ Μάρτιν Κατζ, καθηγητής στη Νομική Σχολή Σικάγου-Κεντ, δήλωσε στο Reuters πως εντυπωσιάστηκε περισσότερο με τις επιδόσεις του μοντέλου στη συγγραφή δοκιμίων.

«Είχα ακούσει πολλούς να λένε ‘Εντάξει, μπορεί να τα πάει καλά με τα τεστ επιλογών αλλά δεν θα τα καταφέρει ποτέ στα δοκίμα’» είπε.

Τον Φεβρουάριο, η προηγούμενη βερσιόν του ChatGPT άγγιξε τη βάση και στις εξετάσεις USMLE που πρέπει να περνούν οι αμερικανοί γιατροί για να ασκήσουν το επάγγελμα.

Έρευνα συνδέει τη δίαιτα Κέτο με αυξημένο κίνδυνο καρδιακών επεισοδίων

Η δίαιτα με χαμηλούς υδατάνθρακες και υψηλή περιεκτικότητα σε λιπαρά όπως η «δίαιτα Κέτο» μπορεί να συνδέεται με υψηλότερα επίπεδα «κακής» χοληστερόλης και να διπλασιάζει τον κίνδυνο καρδιαγγειακών και εγκεφαλικών επεισοδίων, έδειξε νέα μελέτη.

«Η μελέτη μας διαπίστωσε ότι η διατροφή με χαμηλούς υδατάνθρακες και υψηλής περιεκτικότητας λιπαρά σχετίζεται με αυξημένα επίπεδα LDL χοληστερόλης – ή “κακής” χοληστερόλης – και υψηλότερο κίνδυνο καρδιακής νόσου», δήλωσε η επικεφαλής της μελέτης Δρ Iulia Iatan από την Κλινική Πρόληψης του Προγράμματος Υγιούς Καρδιάς, το Νοσοκομείο St. Paul’s και το Κέντρο Καρδιάς Πνεύμονα Καινοτομίας του Πανεπιστημίου της Βρετανικής Κολομβίας στο Βανκούβερ του Καναδά.

«Οι βλάβες υπερτερούν των ωφελειών», δήλωσε ο Κρίστοφερ Γκάρντνερ, ερευνητής καθηγητής ιατρικής στο Κέντρο Ερευνών Πρόληψης του Στάνφορντ, ο οποίος έχει διεξάγει κλινικές δοκιμές σχετικά με τη δίαιτα Κέτο. Ο Γκάρντνερ δεν συμμετείχε στη μελέτη.

«Η αυξημένη LDL χοληστερόλη δεν θα πρέπει να απορρίπτεται ως απλώς μια αμελητέα παρενέργεια της κετογονικής δίαιτας» πρόσθεσε ο Γκάρντνερ.

Η μελέτη, αναφέρει το CNN, η οποία δεν έχει αξιολογηθεί ακόμα, παρουσιάστηκε την Κυριακή στην Ετήσια Επιστημονική Σύνοδο του Αμερικανικού Κολλεγίου Καρδιολογίας μαζί με το Παγκόσμιο Συνέδριο Καρδιολογίας.

«Το σκεπτικό της μελέτης προήλθε από το γεγονός ότι βλέπαμε ασθενείς με πολύ υψηλή χοληστερόλη να ακολουθούν αυτή τη δίαιτα», δήλωσε η Iatan κατά τη διάρκεια μιας παρουσίασης στη σύνοδο.

Η υψηλή χοληστερόλη, αυξάνει τον κίνδυνο για καρδιακή προσβολή ή άλλα δυσμενή καρδιαγγειακά επεισόδια.

«Αυτό μας οδήγησε στο να αναρωτηθούμε για τη σχέση μεταξύ αυτών των διατροφών και των καρδιαγγειακών παθήσεων. Και έτσι, παρά ταύτα, υπάρχουν περιορισμένα δεδομένα» δήλωσε η ίδια.

Οι ερευνητές συνέκριναν τις δίαιτες 305 ατόμων που έκαναν διατροφή Κέτο με περίπου 1.200 άτομα που έκαναν κανονική διατροφή από βάση δεδομένων που τους παρακολουθούσε για τουλάχιστον μια δεκαετία.

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι τα άτομα που ακολουθούσαν δίαιτες χαμηλών υδατανθράκων είχαν υψηλότερα επίπεδα λιποπρωτεΐνης χαμηλής πυκνότητας, γνωστής και ως LDL, χοληστερόλης και απολιποπρωτεΐνης Β. Η απολιποπρωτεΐνη Β είναι μια πρωτεΐνη που περιβάλλει τις πρωτεΐνες της LDL χοληστερόλης και μπορεί να προβλέψει καρδιακές παθήσεις καλύτερα από ό,τι τα αυξημένα επίπεδα της LDL χοληστερόλης.

Οι ερευνητές παρατήρησαν επίσης ότι η συνολική πρόσληψη λίπους των συμμετεχόντων στις δίαιτες χαμηλών υδατανθράκων ήταν υψηλότερη σε κορεσμένα λιπαρά και είχαν διπλάσια κατανάλωση ζωικών πηγών (33%) σε σύγκριση με εκείνους της ομάδας ελέγχου (16%).

«Μετά από 11,8 χρόνια παρακολούθησης κατά μέσο όρο – και μετά από προσαρμογή για άλλους παράγοντες κινδύνου για καρδιακές παθήσεις, όπως ο διαβήτης, η υψηλή αρτηριακή πίεση, η παχυσαρκία και το κάπνισμα – τα άτομα που ακολουθούσαν τη δίαιτα Κέτο είχαν υπερδιπλάσιο κίνδυνο να εμφανίσουν διάφορα μείζονα καρδιαγγειακά συμβάντα» διαπίστωσαν οι ερευνητές.

Οι ερευνητές ανέφεραν ότι υπάρχει μόνο ένδειξη για τη σχέση της δίαιτας αυτής με καρδιακά προβλήματα, αλλά η μελέτη χρίζει περεταίρω διερεύνησης «ειδικά όταν περίπου 1 στους 5 Αμερικανούς ακολουθεί την Κέτο δίαιτα». Επιπλέον η Iatan δήλωσε ότι στους περιορισμούς της μελέτης περιλαμβάνονται τα σφάλματα μέτρησης που συμβαίνουν όταν οι διατροφικές εκτιμήσεις γίνονται με αυτοαναφορές, το μικρό μέγεθος του δείγματος της μελέτης και το γεγονός ότι οι περισσότεροι συμμετέχοντες ήταν Βρετανοί και δεν συμπεριέλαβαν άλλες εθνοτικές ομάδες. Η μελέτη επίσης εξέτασε τη συνεχή τήρηση της δίαιτας Κέτο για μεγάλο χρονικό διάστημα ενώ οι περισσότεροι άνθρωποι την τηρούν για μικρά διαστήματα.

Οι περισσότεροι από τους συμμετέχοντες -το 73% – ήταν γυναίκες.

Σύμφωνα με την Iatan πάντως το πόσο καιρό ακολουθεί κάποιος τη δίαιτα ή αν χάνει βάρος «μπορεί να αντισταθμίσει οποιαδήποτε αύξηση της χοληστερόλης» και πρόσθεσε ότι «αυτό που έχει σημασία να θυμόμαστε είναι ότι κάθε ασθενής ανταποκρίνεται διαφορετικά. αλλά κατά μέσο όρο, οι ασθενείς τείνουν να αυξάνουν τα επίπεδα της LDL χοληστερόλης τους».

Ο Dr. David Katz, ειδικός στην ιατρική του τρόπου ζωής, ο οποίος δεν συμμετείχε στη μελέτη, δήλωσε ότι «απίθανο να έχουν όλοι όσοι ακολουθούν δίαιτες χαμηλών υδατανθράκων τα ίδια αποτελέσματα στα λιπίδια του ορού ή στα καρδιακά επεισόδια».

Ωστόσο, πρόσθεσε: «η μελέτη μπορεί να ταρακουνήσεις όσους υιοθετούν τέτοιες δίαιτες μόνο και μόνο επειδή είναι στη μόδα».

Οι περισσότεροι ειδικοί σε θέματα υγείας λένε ότι η μοντέρνα δίαιτα Κέτο, η οποία απαγορεύει τους υδατάνθρακες για να κάνει το σώμα σας να καίει λίπος για καύσιμο, κόβει υγιεινές τροφές όπως τα φρούτα, τα φασόλια και τα όσπρια και τα δημητριακά ολικής αλέσεως. Στη δίαιτα Κέτο, περιορίζετε η πρόσληψη υδατανθράκων από 50 σε 20 την ημέρα . Σημειωτεόν μια μεσαία μπανάνα ή ένα μήλο είναι περίπου 27 υδατάνθρακες.

«Αυτές οι ομάδες τροφίμων που πρέπει να εξαλειφθούν για να επιτευχθεί η κέτωση είναι σημαντικές πηγές φυτικών ινών στη διατροφή, καθώς και πολλών σημαντικών θρεπτικών συστατικών, φυτοχημικών και αντιοξειδωτικών. Αυτό ανησυχεί πολλούς επαγγελματίες υγείας που θεωρούν ότι η Κέτο είναι επιβλαβής μακροπρόθεσμα για την υγεία» δήλωσε ο Γκάρντνερ.

Τι είναι η δίαιτα Κέτο
Το Κέτο είναι η συντομογραφία της κέτωσης, μιας μεταβολικής κατάστασης που συμβαίνει όταν το συκώτι αρχίζει να χρησιμοποιεί το αποθηκευμένο λίπος για να παράγει κετόνες για ενέργεια. Το συκώτι είναι προγραμματισμένο να το κάνει αυτό όταν το σώμα σας χάνει την πρόσβαση στο προτιμώμενο καύσιμο – υδατάνθρακες – και νομίζει ότι πεινάει.

Η δίαιτα κέτο υπάρχει από τη δεκαετία του 1920. Οι δίαιτες χαμηλών υδατανθράκων όπως η κετο δίαιτα βασίζονται σε μεγάλο βαθμό στα λίπη για να σας χορτάσουν. Τουλάχιστον το 70% της δίαιτας κετο θα αποτελείται από λίπος- κάποιοι λένε ότι είναι περισσότερο από 90%.

Ενώ μπορείτε να πάρετε όλο αυτό το λίπος από υγιεινά ακόρεστα λίπη όπως αβοκάντο, τόφου, ξηρούς καρπούς, σπόρους και ελαιόλαδο, η δίαιτα επιτρέπει επίσης κορεσμένα λίπη όπως λαρδί, βούτυρο και λάδι καρύδας, καθώς και γάλα με πλήρη λιπαρά, τυρί και μαγιονέζα. Η κατανάλωση πολλών τροφών με υψηλή περιεκτικότητα σε κορεσμένα λιπαρά αυξάνει την παραγωγή LDL χοληστερόλης από τον οργανισμό, η οποία μπορεί να συσσωρευτεί μέσα στις αρτηρίες και να περιορίσει τη ροή του αίματος προς την καρδιά και τον εγκέφαλο.

Κοινό γλυκαντικό πιθανή θεραπεία για τα αυτοάνοσα νοσήματα

Υψηλές δόσεις του γλυκαντικού σουκραλόζη – ενός υποκατάστατου της ζάχαρης χωρίς θερμίδες των οποίο είναι 600 φορές πιο γλυκό από τη σουκρόζη – φάνηκαν να μειώνουν την ανοσολογική απόκριση σε ποντίκια, σύμφωνα με νέα μελέτη.

Σαφής βιολογική επίδραση πέραν της γεύσης
Οι ερευνητές του Ινστιτούτου Francis Crick στο Λονδίνο στους οποίους ανήκει η νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στις 15 Μαρτίου στην επιθεώρηση «Nature» δεν εξέτασαν την επίδραση της σουκραλόζης στους ανθρώπους στη συγκεκριμένη φάση. Αναφέρουν ωστόσο ότι δεν είναι πιθανό η κατανάλωσή της σε λογικές ποσότητες να είναι επιβλαβής για τον ανθρώπινο οργανισμό. Προσθέτουν πάντως ότι τα ευρήματά τους δείχνουν ότι το γλυκαντικό αυτό έχει σαφή βιολογική επίδραση πέρα από το να διεγείρει τη γεύση.Οι συγγραφείς της μελέτης ζητούν περαιτέρω έρευνες προκειμένου να καταστούν πλήρως κατανοητές οι πιθανές αναπάντεχες επιδράσεις της σουκραλόζης στην ανθρώπινη υγεία. Σε κάθε περίπτωση σημειώνουν ότι το γλυκαντικό θα μπορούσε ίσως να χρησιμοποιηθεί για την αντιμετώπιση διαταραχών που προκαλούνται εξαιτίας ενός υπερδραστήριου ανοσοποιητικού συστήματος.

Οι φόβοι για την αρνητική επίδραση στο ανοσοποιητικό σύστημα
Τα τεχνητά γλυκαντικά έχουν μπει στο μικροσκόπιο των επιστημόνων τις τελευταίες δεκαετίες καθώς στοιχεία έχουν δείξει ότι ορισμένα εξ αυτών έχουν βιολογικές επιδράσεις όπως το να προκαλούν αλλαγές στο μικροβίωμα του εντέρου.

Τα αποτελέσματα στα Τ κύτταρα
Προκειμένου να διερευνήσουν εάν η σουκραλόζη έχει επίδραση και στο ανοσοποιητικό σύστημα ο μοριακός βιολόγος Φάμπιο Τσάνι από το Ινστιτούτο Francis Crick και οι συνεργάτες του διεξήγαγαν εργαστηριακά τεστ και εξέθεσαν το γλυκαντικό σε Τ κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος τα οποία είχαν ληφθεί από ποντίκια αλλά και ανθρώπους. Οι ερευνητές ανακάλυψαν ότι η σουκραλόζη παρενέβαινε στην ικανότητα των Τ κυττάρων να πολλαπλασιάζονται και να εξειδικεύονται.

Τα αποτελέσματα στα ζώα
Το επόμενο βήμα ήταν να διερευνηθεί αν η επίδραση αυτή ήταν η ίδια και σε ζώντα ζώα. Ετσι οι ερευνητές έδωσαν σε ποντίκια νερό με σουκραλόζη σε δόση αντίστοιχη με εκείνη που θεωρείται ως ανώτατη για ασφαλή κατανάλωση από τον άνθρωπο. Τα πειραματόζωα εμφάνιζαν είτε βακτηριακή λοίμωξη είτε καρκινικούς όγκους, γεγονός που επέτρεψε στην ομάδα να εξετάσει πόσο αντιδρούσε το ανοσοποιητικό τους σύστημα μετά τη λήψη του γλυκαντικού.

Οπως προέκυψε, η σουκραλόζη κατέστειλε την απόκριση των Τ κυττάρων των ποντικιών που την έλαβαν σε σύγκριση με άλλα ποντίκια που έλαβαν είτε σκέτο νερό είτε άλλα γλυκαντικά. Οταν οι επιστήμονες σταμάτησαν να δίνουν σουκραλόζη στα ζώα τα Τ κύτταρά τους άρχισαν να επανακτούν την ικανότητά απόκρισής τους.

Ασφαλής η κατανάλωση από τον άνθρωπο σε φυσιολογικές δόσεις
Οι ερευνητές δεν εξέτασαν την επίδραση μικρότερων δόσεων του γλυκαντικού, ωστόσο όπως ανέφερε μια εκ των κύριων συγγραφέων της μελέτης, η δρ Κάρεν Βούζντεν, βιολόγος στο πεδίο του καρκίνου στο Ινστιτούτο Francis Crick «ήταν σαφές ότι αν κατεβάζαμε πολύ τη δόση, δεν θα υπήρχε επίδραση. Είμαστε λοιπόν αρκετά σίγουροι ότι η ποσότητα σουκραλόζης που λαμβάνουν οι άνθρωποι στο πλαίσιο μιας φυσιολογικής διατροφής δεν θα έχει αρνητική επίδραση στο ανοσοποιητικό σύστημα».

Πρέπει να σημειωθεί ότι το γλυκαντικό φάνηκε να παρεμβαίνει στην απόκριση μόνο των Τ κυττάρων και όχι άλλων ανοσοκυττάρων όπως τα Β κύτταρα ενώ παράλληλα δεν συσσωρευόταν μέσα στα Τ κύτταρα.

Γλυκό φάρμακο
Μπορεί όλα αυτά να μοιάζουν αρνητικά, όμως δεν είναι έτσι τα πράγματα, σημείωσε η δρ Βούζντεν. Οπως είπε, τα νέα ευρήματα δείχνουν ότι η σουκραλόζη θα μπορούσε μια ημέρα να χρησιμοποιηθεί για θεραπευτικούς σκοπούς στο πλαίσιο της αντιμετώπισης αυτοάνοσων νοσημάτων.

Αποτροπή της εμφάνισης διαβήτη τύπου 1
Για να διερευνήσουν αυτή τη θεωρία σε ζώα, οι ερευνητές έδωσαν υψηλές δόσεις του γλυκαντικού σε ποντίκια με προδιάθεση για διαβήτη τύπου 1, μια αυτοάνοση διαταραχή που κάνει τα Τ κύτταρα να επιτίθενται λανθασμένα στα κύτταρα του παγκρέατος. Μετά από περίπου 30 εβδομάδες, μόνο περίπου το ένα τρίτο των ποντικιών που είχαν λάβει το γλυκαντικό ανέπτυξαν διαβήτη. Αντιθέτως όλα τα ποντίκια που ήπιαν μόνο νερό εμφάνισαν το αυτοάνοσο νόσημα.

Επικουρική θεραπεία
Σύμφωνα με τον δρα Τσάνι, αν περαιτέρω μελέτες δείξουν παρόμοια επίδραση και στους ανθρώπους, ίσως στο μέλλον η σουκραλόζη θα είναι δυνατόν να χορηγείται σε συνδυασμό με τα συμβατικά ανοσοκατασταλτικά φάρμακα, γεγονός που θα μπορεί να οδηγήσει σε μείωση των δόσεων χορήγησης των ανοσοκατασταλτικών φαρμάκων. Στα πλεονεκτήματα μιας τέτοιας προσέγγισης συγκαταλέγεται επίσης το γεγονός ότι ότι η σουκραλόζη δεν έχει υψηλό κόστος παραγωγής και παράλληλα έχει πιθανότατα λιγότερες παρενέργειες σε σύγκριση με τα συμβατικά φάρμακα.

Παραβίαση χιλιάδων λογαριασμών Facebook με ψευτικό ChatGPT plug-in

Κακόβουλο λογισμικό ενδέχεται να έχει παραβιάσει χιλιάδες λογαριασμούς στο Facebook – συμπεριλαμβανομένων επαγγελματικών λογαριασμών – μέσω μιας εξελιγμένης ψεύτικης επέκτασης του προγράμματος περιήγησης Chrome ChatGPT, η οποία, μέχρι τις αρχές αυτής της εβδομάδας, ήταν διαθέσιμη στο επίσημο Chrome Store της Google.

Σύμφωνα με μια ανάλυσηαπό την Guardio, η κακόβουλη επέκταση “Quick access to Chat GPT” υποσχόταν στους χρήστες έναν γρήγορο τρόπο αλληλεπίδρασης με το εξαιρετικά δημοφιλές AI chatbot. Στην πραγματικότητα, συγκέντρωνε επίσης κρυφά ένα ευρύ φάσμα πληροφοριών από το πρόγραμμα περιήγησης, έκλεβε cookies όλων των εξουσιοδοτημένων ενεργών συνόδων και εγκαθιστούσε μια κερκόπορτα που έδινε στον συγγραφέα του κακόβουλου λογισμικού δικαιώματα υπερ-διαχειριστή στον λογαριασμό του χρήστη στο Facebook.

Η επέκταση προγράμματος περιήγησης Quick access to ChatGPT είναι μόνο ένα παράδειγμα από τους πολλούς τρόπους με τους οποίους οι φορείς απειλών προσπαθούν να εκμεταλλευτούν το τεράστιο ενδιαφέρον του κοινού για το ChatGPT για να διανείμουν κακόβουλο λογισμικό και να διεισδύσουν σε συστήματα. Ένα παράδειγμα είναι ένας αντίπαλος που δημιούργησε μια ψεύτικη σελίδα προορισμού του ChatGPT, όπου οι χρήστες που εξαπατήθηκαν για να “εγγραφούν” κατέληξαν μόνο να κατεβάσουν ένα Trojan που ονομάζεται Fobo. Άλλοι έχουν αναφέρει μια απότομη αύξηση των ηλεκτρονικών μηνυμάτων ηλεκτρονικού ψαρέματος με θέμα το ChatGPT τους τελευταίους μήνες και την αυξανόμενη χρήση ψεύτικων εφαρμογών ChatGPT για τη διάδοση κακόβουλου λογισμικού για Windows και Android.

Στοχεύοντας επιχειρηματικούς λογαριασμούς στο Facebook για έναν “στρατό bot”
Η ανάλυση της Guardio έδειξε ότι η κακόβουλη επέκταση του προγράμματος περιήγησης επέτρεψε στην πραγματικότητα τη γρήγορη πρόσβαση που υποσχόταν στο ChatGPT, απλά με τη σύνδεση στο API του chatbot. Όμως, επιπλέον, η επέκταση συνέλεξε επίσης μια πλήρη λίστα όλων των cookies που είναι αποθηκευμένα στο πρόγραμμα περιήγησης του χρήστη, συμπεριλαμβανομένων των tokens ασφαλείας και συνόδου προς τη Google, το Twitter και το YouTube, καθώς και προς οποιεσδήποτε άλλες ενεργές υπηρεσίες.

Στις περιπτώσεις όπου ο χρήστης μπορεί να είχε ενεργή, πιστοποιημένη συνεδρία στο Facebook, η επέκταση είχε πρόσβαση στο Meta Graph API της Meta για προγραμματιστές. Η πρόσβαση στο API έδωσε στην επέκταση τη δυνατότητα να συλλέξει όλα τα δεδομένα που σχετίζονται με το λογαριασμό του χρήστη στο Facebook και, το πιο ανησυχητικό, να προβεί σε διάφορες ενέργειες εκ μέρους του χρήστη.

Το πιο δυσοίωνο είναι ότι ένα στοιχείο στον κώδικα της επέκτασης επέτρεπε την πειρατεία του λογαριασμού Facebook του χρήστη, ουσιαστικά με την εγγραφή μιας εικονικής εφαρμογής στο λογαριασμό του χρήστη και την έγκρισή της από το Facebook.

“Μια εφαρμογή στο πλαίσιο του οικοσυστήματος του Facebook είναι συνήθως μια υπηρεσία SaaS που εγκρίθηκε να χρησιμοποιεί το ειδικό API του”, εξήγησε ο Guardio. Έτσι, με την εγγραφή μιας εφαρμογής στο λογαριασμό του χρήστη, ο δράστης της απειλής απέκτησε πλήρη λειτουργία διαχειριστή στο λογαριασμό Facebook του θύματος χωρίς να χρειάζεται να συλλέξει κωδικούς πρόσβασης ή να προσπαθήσει να παρακάμψει τον έλεγχο ταυτότητας δύο παραγόντων του Facebook, έγραψε ο προμηθευτής ασφάλειας.

James Webb: Φωτογράφησε ετοιμοθάνατο άστρο πριν εκραγεί σε σουπερνόβα

Το άστρο που λάμπει στο κέντρο της εικόνας βρίσκεται με το ένα πόδι στον τάφο. Το γιγάντιο αστέρι, με μάζα 30 φορές μεγαλύτερη από του Ήλιου, απαθανατίστηκε από το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb στην τελευταία φάση της ζωής του πριν εκραγεί σε σουπερνόβα.

 Το νέφος αερίου και σκόνης που εμφανίζεται με ζωηρό κερασί χρώμα είναι υλικό από τα εξωτερικά στρώματα του άστρου που εκτινάσσονται λίγο πριν το εκρηκτικό τέλος. Λόγω της υψηλής θερμοκρασίας του, το υλικό αυτό λάμπει στο υπέρυθρο τμήμα του φάσματος στο οποίο ειδικεύεται το Webb.

Το ίδιο άστρο είχε παρατηρηθεί παλαιότερα με το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble, το οποίο βλέπει κυρίως στο ορατό μέρος του φάσματος και δεν μπορούσε να το διακρίνει με τόση λεπτομέρεια.

To σύννεφο του αστρικού υλικού θα συνεχίσει να διαστέλλεται μέχρι να χαθεί στον διαστρικό χώρο και να εμπλουτίσει το Σύμπαν με σκόνη.

Οι νέες παρατηρήσεις, σημειώνει η NASA σε ανακοίνωσή της, θα μπορούσαν να βοηθήσουν τους αστρονόμους να εξηγήσουν γιατί ο διαστρικός χώρος περιέχει περισσότερη σκόνη από ό,τι προβλέπουν τα σημερινά μοντέλα.

Το ετοιμοθάνατο άστρο WR 124 απέχει 15.000 έτη φωτός και βρίσκεται στην κατεύθυνση του αστερισμού του Bέλους.

Στην τελευταία φάση της ζωής του, έχει ήδη αποτινάξει υλικό που αντιστοιχεί σε δέκα φορές τη μάζα του Ήλιου.

Όταν τελικά εκραγεί σε σουπερνόβα, το μόνο που θα απομείνει θα είναι ο πυρήνας του, ο οποίος θα καταρρεύσει κάτω από το ίδιο του το βάρος και θα μετατραπεί είτε σε άστρο νετρονίων είτε σε μαύρη τρύπα.

 

Χαλά Σουλτάν Τεκκέ: Η πόλη που έκανε πλούσια την Κύπρο την Εποχή του Χαλκού

Ήταν η εποχή που ο χαλκός ήταν η τελευταία λέξη της τεχνολογίας.

Και αυτή η μικρή πόλη κοντά στη Λάρνακα είχε την τύχη να κάθεται πάνω σε πλούσια κοιτάσματα του μετάλλου που καθόρισαν την Εποχή του Χαλκού.

Το Χαλά Σουλτάν Τεκκέ, γνωστό και ως Τζαμί της Ουμ Χαράμ, υπήρξε επί σχεδόν πέντε αιώνες ένας από τους σημαντικότερους εμπορικούς κόμβους της Μεσογείου, επιβεβαιώνει μελέτη που δημοσιεύεται στο Journal of Archaeological Science.

Οι ανασκαφές της Σουηδικής Κυπριακής Αποστολής αποκάλυψαν μια ποικιλία εμπορευμάτων που κατέφθαναν από την Ελλάδα, την Τουρκία, τη Σαρδηνία, τη Μέση Ανατολή και την Αίγυπτο, ακόμα και από τη Βαλτική, το Αφγανιστάν και την Ινδία.

«Ανακαλύψαμε τεράστιες ποσότητες εισαγόμενων κεραμικών στο Χαλά Σουλτάν Τεκκέ, καθώς και είδη πολυτελείας από χρυσό, ασήμι, ελεφαντόδοντο και ημιπολύτιμους λίθους, ευρήματα που δείχνουν ότι η παραγωγή χαλκού της πόλης ήταν εμπόρευμα υψηλής ζήτησης» δηλώνει σε δελτίο Τύπου του Πανεπιστημίου του Γκέτεμποργκ ο καθηγητής Πέτερ Φίσερ, επικεφαλής των ανασκαφών που ξεκίνησαν το 2010.«Οι ανασκαφές δείχνουν ότι το Χαλά Σουλτάν Τεκκέ ήταν μεγαλύτερο από ό,τι είχε εκτιμηθεί παλαιότερα και κάλυπτε έκταση 250-500 στρεμμάτων, ήταν δηλαδή μια μεγάλη πόλη για τα στάνταρτ της περιόδου» αναφέρει.

Αντικείμενα από τη Σαρδηνία (1), την Ιταλία (2), την Κρήτη (3), την ηπειρωτική Ελλάδα (4), την Τουρκία (5), το Ισραήλ (6), την Αίγυπτο (7), το Ιράκ (8), περιδέραιο με λίθους από τηνβ Αίγυπτο, το Αφγανιστάν και την Ινδία (9). [Peter M. Fischer]

Στη διάρκεια της Εποχής του Χαλκού, η Κύπρος ήταν ο μεγαλύτερος παραγωγός χαλκού στη Μεσόγειο.
Κράματα χαλκού με κασσίτερου έδωσαν το κρατέρωμα, γνωστό και ως μπρούντζος, το οποίο χρησιμοποιούταν για την κατασκευή εργαλείων, όπλων και κοσμημάτων πριν αντικατασταθεί αργότερα από τον σίδηρο.

«Τα ερείπια της πόλης δείχνουν μεγάλη παραγωγή χαλκού στη μορφή καμίνων τήξης, καλουπιών χύτευσης και σκωρίας. Το μετάλλευμα από το οποίο απομονωνόταν ο χαλκός μεταφερόταν στην πόλη από ορυχεία στην κοντινή οροσειρά της Τροόδου» εξηγεί ο Φίσερ.

«Τα εργαστήρια παρήγαγαν πολλή αιθάλη και βρίσκονταν στα βόρεια της πόλης, έτσι ώστε οι άνεμοι που έπνεαν συνήθως από τον νότο να διώχνουν τον καπνό και τη μυρωδιά μακριά από την πόλη».

Αυτό που δεν γνώριζαν οι τεχνίτες της εποχής είναι ότι η επεξεργασία του μεταλλεύματος απελευθερώνει τοξικά βαρέα μέταλλα, όπως αρσενικό, μόλυβδο και κάδμιο.

Χάρη στο καλά προστατευμένο λιμάνι του, το Χαλά Σουλτάν Τεκκέ παρέμεινε σημαντικός εμπορικός κόσμος για σχεδόν 500 χρόνια.
Παράκμασε όμως γύρω στο 1200 π.Χ., όταν κατέρρευσαν και άλλοι πολιτισμοί της Εποχής του Χαλκού στη Μεσόγειο, όπως ο Μινωϊκός και ο Μυκηναϊκός Πολιτισμός.

Η κρατούσα θεωρία αποδίδει αυτή την κατάρρευση σε εισβολή των λεγόμενων Λαών της Θάλασσας που έφτασαν από τα ανατολικά.

«Στο παρελθόν θεωρείτο ότι οι ‘Λαοί της Θάλασσας] ήταν η μόνη εξήγηση» λέει ο Φίσερ. «Οι έρευνές μας τα τελευταία χρόνια έχουν προσφέρει διαφοροποιήσεις σε αυτή την εξήγηση».

»Για παράδειγμα, υπάρχουν πλέον νέες ερμηνείες γραπτών πηγών της περιόδου από την Ανατολία, την Συρία και την Αίγυπτο, οι οποίες κάνουν λόγο για επιδημίες, λιμούς, επαναστάσεις και πράξεις πολέμου από εισβάλλοντες λαούς.

»Επιπλέον, οι έρευνές μας υποδεικνύουν ότι ένας άλλους παράγοντας ήταν η επιδείνωση του κλίματος. Όλα αυτά μπορεί να προκάλεσαν ένα φαινόμενο ντόμινο, στο οποίο ο κόσμος που αναζητούσε καλύτερες συνθήκες μετακινήθηκαν από την κεντρική Μεσόγειο προς τα νοτιοανατολικά και ήρθαν έτσι σε σύγκρουση με τους πολιτισμούς της σημερινής Ελλάδας, της Κύπρου και της Αιγύπτου».

Εγκληματικά απαρχαιωμένο παρά τα 3 δισ. ευρώ ευρωπαϊκών πόρων το σιδηροδρομικό δίκτυο

Έργα και υποσχέσεις για ένα σύγχρονο σιδηροδρομικό δίκτυο, εφάμιλλο των προτύπων της Κεντρικής Ευρώπης, χάθηκαν σε μία στιγμή. Ακόμα και δύο εβδομάδες μετά το τραγικό δυστύχημα οι σκελετοί του ελληνικού σιδηροδρόμου συνεχίζουν να βγαίνουν στο φως. Μπορεί το παζλ των μοιραίων συμβάσεων 717, 635 και 10005, να έχει ευλόγως μονοπωλήσει τα δημοσιεύματα, όμως οι ελληνικές ράγες έχουν καταπιεί πάνω από 3 δισ. ευρώ, αλλά παραμένουν εγκληματικά απαρχαιωμένες, όπως επισφραγίστηκε με τους 57 νεκρούς των Τεμπών.

Από τα πακέτα των κοινοτικών πόρων έχουν εισρεύσει στη χώρα μας περί το 1 δισ. ευρώ, στην εικοσαετία, για σιδηροδρομικά έργα. Πόροι που έχουν γίνει συχνά «φόβητρο» από την πλευρά της Κομισιόν, που με την απειλή της επιστροφής μεγάλων ποσών ευρωπαϊκής χρηματοδότησης, πιέζει για την ολοκλήρωση μεταρρυθμίσεων, όπως το άνοιγμα της αγοράς, ή αξιοποίησης των υποδομών από ιδιώτες.

Όπως διαπίστωνε, τον Μάρτιο του 2021, ο Σύλλογος Ελλήνων Συγκοινωνιολόγων (ΣΕΣ) στις θέσεις του για τις σιδηροδρομικές μεταφορές, παρότι το εθνικό θεσμικό πλαίσιο έχει ενσωματώσει τις ευρωπαϊκές οδηγίες για την ασφάλεια και τη διαλειτουργικότητα των σιδηροδρόμων, «σε επίπεδο τεχνικής εφαρμογής και υλοποίησης των απαιτήσεων του θεσμικού πλαισίου τα αντανακλαστικά των αρμοδίων φορέων δεν ήταν εξίσου αποτελεσματικά, διαχρονικά, δεδομένου ότι ο σχεδιασμός και η ωρίμανση τέτοιας εμβέλειας έργων υποδομής διαρκεί χρόνια».

Πόσα είναι όμως αυτά τα έργα; Σύμφωνα με τα στοιχεία, στο ΕΣΠΑ 2007 – 2013 είχαν ενταχθεί σιδηροδρομικά έργα συνολικού ύψους σχεδόν 1,1 δισ. ευρώ, ενώ αντίστοιχα στο ΕΣΠΑ 2014 -2020 εντάχθηκαν έργα συνολικού ύψους 629,3 εκατ. ευρώ. Όσον αφορά δε στον μηχανισμό «Συνδέοντας την Ευρώπη (CEF I)», μετρά έργα και μελέτες συνολικού προϋπολογισμού άνω των 759 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων τα 527,47 εκατ. ευρώ αντιστοιχούν στην κοινοτική συμβολή.

Από τους διαθέσιμους πόρους της προγραμματικής περιόδου 2021 – 2027 στις σιδηροδρομικές υποδομές αντιστοιχούν 484,5 εκατ. ευρώ, με στόχο την ολοκλήρωση του σιδηροδρομικού ΠΑΘΕ/Π, την ανάπτυξη προαστιακού σε σημαντικά αστικά κέντρα και την διασύνδεση με λιμάνια και αεροδρόμια. Πρόκειται για πόρους που θα στηρίξουν το νέο πακέτο σιδηροδρομικών έργων, ύψους 4 δισ. ευρώ, που βρίσκονται σε φάση διαγωνισμών από την ΕΡΓΟΣΕ με τη μέθοδο του ανταγωνιστικού διαλόγου.

Η Αχίλλειος πτέρνα
Η ολοκλήρωση και η συντήρηση των έργων εκσυγχρονισμού αποτελούν την «αχίλλειο πτέρνα» για το σιδηροδρομικό δίκτυο της χώρας. Έχει διαπιστωθεί ότι στην Ελλάδα απαιτείται κατά μέσο όρο διπλάσιος χρόνος από αυτόν που προβλέπεται συμβατικά για την ολοκλήρωση των σιδηροδρομικών έργων.

Όσο για τον άξονα της συντήρησης, είναι χαρακτηριστικό ότι το πρώτο σύστημα αμφίδρομης σηματοδότησης με τηλεδιοίκηση σε παρατρόχια υποδομή, εγκαταστάθηκε μεν σταδιακά από το 2002 στον βασικό σιδηροδρομικό άξονα Αθήνας – Θεσσαλονίκης, δεν περιλάμβανε όμως συντήρηση. Με την αποδυνάμωση του προσωπικού του ΟΣΕ, που διογκώθηκε με την οικονομική κρίση, η συντήρηση του δικτύου, άρα και των συστημάτων συμπιέστηκε.

Όταν οι συμμορίες άρχισαν να ξηλώνουν την υποδομή για τον χαλκό ή να προκαλούν δολιοφθορές (μια πληγή που παραμένει ως σήμερα και χτυπά σε όλη την Ευρώπη), η ανάταξη των συστημάτων γινόταν όλο και πιο δύσκολη έως αδύνατη. Ως τις αρχές του 2012, τα συστήματα εκείνης της εποχής έσβησαν και αφέθηκαν να απαξιωθούν πλήρως.

Σημειώνεται ότι, σύμφωνα με τους επιστήμονες του ΣΕΣ, το εν λόγω σύστημα «ουσιαστικά δεν τέθηκε ποτέ σε λειτουργία/εκμετάλλευση σε κανένα τμήμα γραμμής, λόγω μη ολοκλήρωσης των απαραίτητων κανονιστικών διαδικασιών (δοκιμών, πιστοποιήσεων κλπ)».

Η περιβόητη τηλεδιοίκηση
Για να φτάσει η χώρα μας κάποια μέρα να εγκαταστήσει το δημοφιλές πια διευρωπαϊκό σύστημα ERTMS, που θα αυξήσει την ασφάλεια διασφαλίζοντας παράλληλα την απαιτούμενη διαλειτουργικότητα με τα ευρωπαϊκά δίκτυα, σήμερα τρέχουν τέσσερα έργα σηματοδότησης και τηλεδιοίκησης, συνολικού κόστους 150 εκατ. ευρώ. Δεδομένου ότι το ERTMS πατάει επάνω σε δύο συστήματα, ETCS (European Traffic Control System) για την αυτόματη προστασία των συρμών και GSM – R (Global System Mobile for Rail) για τη ραδιοκάλυψη, αποτελεί ένα μωσαϊκό συμβάσεων.

Μέχρι σήμερα, για τη σηματοδότηση και τηλεδιοίκηση του βασικού άξονα που ενώνει Πάτρα – Αθήνα – Θεσσαλονίκη – Ειδομένη/Προμαχώνα διατέθηκαν από το ΕΣΠΑ 2014-2020 80 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων οι κοινοτικοί πόροι ανήλθαν σε 57,4 εκατ. ευρώ. Επιπλέον, έχουν διατεθεί από το 2015 περίπου 500 εκατ. ευρώ, με τα 260 εκατ. να προέρχονται από το CEF, για την κατασκευή νέας διπλής σιδηροδρομικής γραμμής με σηματοδότηση και τηλεδιοίκηση στο τμήμα Τιθορέα – Λιανοκλάδι – Δομοκός.

Η πρώτη φάρμα εκτροφής χταποδιών στον κόσμο ανησυχεί τους επιστήμονες

Το σχέδιο για την κατασκευή της πρώτης φάρμας εκτροφής χταποδιών στον κόσμο έχει προκαλέσει έντονες ανησυχίες μεταξύ των επιστημόνων. Η φάρμα πρόκειται να κατασκευαστεί στα Κανάρια Νησιά της Ισπανίας και θα εκτρέφει περίπου ένα εκατομμύριο χταπόδια ετησίως για κατανάλωση, σύμφωνα με εμπιστευτικά έγγραφα που επικαλείται το BBC. Τα μαλάκια αυτά δεν έχουν εκτραφεί ποτέ εντατικά και ορισμένοι επιστήμονες χαρακτηρίζουν την προτεινόμενη μέθοδο σφαγής με παγωμένο νερό «βάναυση».

Η ισπανική πολυεθνική που βρίσκεται πίσω από τα σχέδια αρνείται ότι τα χταπόδια θα υποφέρουν. Τα εμπιστευτικά έγγραφα της εταιρείας Nueva Pescanova έδωσε στο BBC η οργάνωση Eurogroup for Animals. Η Nueva Pescanova έστειλε την πρόταση στη Γενική Διεύθυνση Αλιείας των Καναρίων Νήσων, η οποία δεν απάντησε σε αίτημα του BBC για σχολιασμό.

Ο αγώνας για την ανακάλυψη του μυστικού για την εκτροφή των χταποδιών σε αιχμαλωσία συνεχίζεται εδώ και δεκαετίες. Η διαδικασία είναι δύσκολη, καθώς οι προνύμφες τρώνε μόνο ζωντανή τροφή και χρειάζονται ένα προσεκτικά ελεγχόμενο περιβάλλον, αλλά η Nueva Pescanova ανακοίνωσε το 2019 ότι έκανε μια επιστημονική ανακάλυψη.

Η προοπτική της εντατικής εκτροφής χταποδιών έχει ήδη προκαλέσει αντιδράσεις: Οι νομοθέτες στην αμερικανική πολιτεία της Ουάσινγκτον έχουν προτείνει την απαγόρευση της πρακτικής πριν καν ξεκινήσει.

Τα σχέδια της Nueva Pescanova αποκαλύπτουν ότι τα χταπόδια, τα οποία είναι μοναχικά ζώα που είναι συνηθισμένα στο σκοτάδι, θα διατηρούνται σε δεξαμενές με άλλα χταπόδια, ενίοτε υπό συνεχή φωτισμό. Τα πλάσματα – το είδος octopus vulgaris – θα στεγάζονται σε περίπου 1.000 κοινόχρηστες δεξαμενές σε ένα διώροφο κτίριο στο λιμάνι Λας Πάλμας της Γκραν Κανάρια.

Προς το παρόν δεν υπάρχουν συγκεκριμένοι κανόνες, καθώς τα χταπόδια δεν έχουν εκτραφεί ποτέ εμπορικά. Ωστόσο, μελέτες έχουν δείξει ότι αυτή η μέθοδος σφαγής προκαλεί αργό, αγχωτικό θάνατο. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός για την Υγεία των Ζώων αναφέρει ότι «έχει ως αποτέλεσμα την κακή ευζωία των ψαριών» και το Συμβούλιο Υδατοκαλλιέργειας (ASC) – το κορυφαίο σύστημα πιστοποίησης θαλασσινών που εκτρέφονται – προτείνει την απαγόρευση της μεθόδου, εκτός εάν χρησιμοποιηθεί αναισθησία.

Για να προμηθεύσει «διεθνείς αγορές υψηλής ποιότητας», συμπεριλαμβανομένων των ΗΠΑ, της Νότιας Κορέας και της Ιαπωνίας, η Nueva Pescanova θέλει να παράγει 3.000 τόνους χταποδιού ετησίως. Αυτό ισοδυναμεί με περίπου ένα εκατομμύριο ζώα, με περίπου 10-15 χταπόδια να ζουν σε κάθε κυβικό μέτρο δεξαμενής, σύμφωνα με την ομάδα Compassion in World Farming (CiWF), η οποία μελέτησε τα σχέδια.

Η Nueva Pescanova εκτιμά ότι το ποσοστό θνησιμότητας θα είναι 10-15%.

 Τα χταπόδια αισθάνονται πόνο και ευχαρίστηση

Ο Τζόναθαν Μπιρτς, αναπληρωτής καθηγητής στο London School of Economics, ηγήθηκε μιας ανασκόπησης περισσότερων από 300 επιστημονικών μελετών, η οποία, όπως λέει, δείχνει ότι τα χταπόδια αισθάνονται πόνο και ευχαρίστηση. Αυτό οδήγησε στην αναγνώρισή τους ως «αισθανόμενα όντα» σε σχετικό νόμο της Βρετανίας για την ευημερία των ζώων του 2022. Ο καθηγητής και οι συν-συγγραφείς της μελέτης πιστεύουν ότι η εκτροφή χταποδιών είναι «αδύνατη» και ότι η θανάτωση σε πάγο «δεν θα ήταν αποδεκτή μέθοδος θανάτωσης σε εργαστήριο».

«Δεν πρέπει ποτέ να μένουν μαζί σε κοντινή απόσταση. Κάτι τέτοιο οδηγεί σε άγχος, συγκρούσεις και υψηλή θνησιμότητα. Ένα ποσοστό θνησιμότητας 10-15% δεν θα πρέπει να είναι αποδεκτό για οποιοδήποτε είδος εκτροφής».

Σε δήλωσή της στο BBC, η Nueva Pescanova υποστήριξε ότι «Τα επίπεδα των απαιτήσεων καλής διαβίωσης για την εκτροφή χταποδιών ή οποιουδήποτε άλλου ζώου στις φάρμες μας εγγυώνται τον σωστό χειρισμό των ζώων. Η σφαγή, επίσης, περιλαμβάνει σωστό χειρισμό που αποφεύγει κάθε πόνο ή ταλαιπωρία του ζώου».

Στη φύση, τα χταπόδια είναι άγριοι, ευέλικτοι κυνηγοί. Η Nueva Pescanova προτείνει τα εκτρεφόμενα ζώα να τρέφονται με βιομηχανικά παραγόμενη ξηρά τροφή, η οποία προέρχεται από απορρίμματα και υποπροϊόντα ήδη αλιευμένων ψαριών.

Οι δεξαμενές θα γεμίζουν με θαλασσινό νερό που θα διοχετεύεται από έναν παρακείμενο κόλπο. Θα έχουν διαφορετικά μεγέθη για τις διάφορες φάσεις της ζωής των χταποδιών, ενώ η αλατότητα και η θερμοκρασία θα ελέγχονται συστηματικά.

Ο αρχικός γόνος των 100 χταποδιών – 70 αρσενικά και 30 θηλυκά – θα ληφθούν από μια ερευνητική εγκατάσταση, το Pescanova Biomarine Centre, στη Γαλικία της βόρειας Ισπανίας. Τα σχέδια αναφέρουν ότι η εταιρεία έχει επιτύχει ένα επίπεδο «εξημέρωσης» των ειδών και ότι δεν «παρουσιάζουν σημαντικά σημάδια κανιβαλισμού ή ανταγωνισμού για την τροφή».

Η Έλενα Λάρα από το CiWF κάλεσε τις αρχές των Καναρίων Νήσων να εμποδίσουν την κατασκευή του εκτροφείου, το οποίο, όπως είπε, «θα προκαλέσει περιττό πόνο σε αυτά τα ευφυή, ευαίσθητα και συναρπαστικά πλάσματα».

Ο Ράινεκε Χάμελιρς, διευθύνων σύμβουλος της Eurogroup for Animals, πρόσθεσε ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναθεωρεί επί του παρόντος τη νομοθεσία της για την καλή διαβίωση των ζώων και έχει μια «πραγματική ευκαιρία» να «αποφύγει τα τρομερά δεινά».

Μαζί με την ευημερία των χταποδιών, η CiWF έχει ανησυχίες σχετικά με τα λύματα που παράγονται από το εκτροφείο, τα οποία θα διοχετεύονται πίσω στη θάλασσα. Τα χταπόδια παράγουν άζωτο και φωσφορικά άλατα ως απόβλητα.

«Το νερό που εισέρχεται και εξέρχεται από τη μονάδα θα φιλτράρεται, ώστε να μην έχει καμία επίπτωση στο περιβάλλον», δήλωσε η Nueva Pescanova στο BBC.

ΠΗΓΗ: BBC