Πέντε ασκήσεις για ένα δυνατό και αγέραστο εγκέφαλο

Πολλοί από εμάς θεωρούμε τη γνωστική παρακμή ως μια αναπόφευκτη διαδικασία της γήρανσης. Αλλά αυτό δεν είναι απαραίτητα έτσι. Ακριβώς όπως οι μύες μας, έτσι και ο εγκέφαλός μας πρέπει να προπονηθεί για να αξιοποιήσει πλήρως τις δυνατότητές του. Ποιες ασκήσεις πρέπει λοιπόν να κάνετε για να περιποιηθείτε το μυαλό σας;

“Για πάρα πολύ καιρό, η εστίαση ήταν στην παρακμή, την ασθένεια και την αμφιβολία όταν πρόκειται για την υγεία και τη φυσική κατάσταση του εγκεφάλου”, δήλωσε στο Newsweek η Sandra Bond Chapman, καθηγήτρια στις επιστήμες του εγκεφάλου και ιδρύτρια και επικεφαλής διευθύντρια του Κέντρου για την Υγεία του Εγκεφάλου στο Πανεπιστήμιο του Τέξας στο Ντάλας. “Η υγεία του εγκεφάλου είναι κάτι περισσότερο από την απουσία προβλημάτων του εγκεφάλου. Η υγεία του εγκεφάλου είναι η συνεχής προώθηση της βέλτιστης ανάπτυξης του εγκεφάλου, της νόησης, της ευημερίας και της διασύνδεσης σε όλη τη διάρκεια της ζωής”.

Μια σημαντική παρανόηση σχετικά με την υγεία του εγκεφάλου είναι ότι μετά τη δεκαετία των 20 ο εγκέφαλός μας σταματά να αλλάζει και να αναπτύσσεται. Ωστόσο, αυτό δεν ισχύει. “Η επιστήμη αποκαλύπτει ότι ο τρόπος με τον οποίο χρησιμοποιούμε τον εγκέφαλό μας αλλάζει συνεχώς τη λειτουργική και φυσική δομή του”, δήλωσε ο Chapman. “Η εκπαίδευση του εγκεφάλου αναφέρεται συγκεκριμένα σε ασκήσεις για τη βελτίωση ορισμένων γνωστικών ή/και αντιληπτικών κινητικών δεξιοτήτων μέσω επαναλαμβανόμενης εξάσκησης – ακριβώς όπως η σωματική εξάσκηση ενισχύει ορισμένες μυϊκές ομάδες στο σώμα μας”.

Αλλά ποιος πρέπει να κάνει αυτή την εγκεφαλική προπόνηση; “Όλοι, πραγματικά”, δήλωσε ο Chapman. “Πρέπει να αναλαμβάνουμε πρωτοβουλίες και να προλαμβάνουμε την υγεία του εγκεφάλου μας, όπως κάνουμε με την υγεία της καρδιάς μας. Για το σκοπό αυτό, η ενίσχυση της υγείας του εγκεφάλου είναι το κλειδί για την ικανότητά μας να ευδοκιμήσουμε τόσο στην προσωπική όσο και στην επαγγελματική μας ζωή.

“Ο εγκέφαλος αλλάζει – τόσο οι απώλειες όσο και τα κέρδη, κάθε στιγμή της κάθε ημέρας, σε όλη μας τη ζωή. Αυτό σημαίνει ότι ποτέ δεν είναι πολύ νωρίς -ή πολύ αργά- για να αναλάβουμε την ευθύνη της υγείας και της φυσικής κατάστασης του εγκεφάλου μας. “Ακριβώς όπως δεν περιμένουμε να αρχίσουμε να βουρτσίζουμε τα δόντια μας μέχρι να έχουμε ένα στόμα γεμάτο κοιλότητες, δεν πρέπει να περιμένουμε να εκπαιδεύσουμε τον εγκέφαλό μας μέχρι να εντοπίσουμε κάποιου είδους παρακμή”.

Έτσι, έχοντας αυτό κατά νου, ο Chapman συνιστά πέντε απλές ασκήσεις για να ενισχύσετε την υγεία του εγκεφάλου σας και τη γνωστική σας λειτουργία, ανεξάρτητα από την ηλικία ή την ικανότητά σας.

  1. “Εξασκηθείτε στην αναδιαμόρφωση μιας προσωπικής κατάστασης, όταν τα πράγματα δεν πάνε όπως τα είχατε σχεδιάσει, για να δημιουργήσετε πολλαπλές δυνατότητες να το ξανακάνετε.
  2. Προσεγγίστε με πρωτότυπο τρόπο τις λίστες εργασιών, αφιερώνοντας τον κύριο χρόνο του εγκεφάλου σας (όταν είστε πιο φρέσκοι και ενεργοποιημένοι) σε εργασίες που απαιτούν βαθύτερη σκέψη, αντί να εξαντλείτε την πνευματική σας ενέργεια σε έγκαιρες, αλλά λιγότερο σημαντικές εργασίες.
  3. Κατακτήστε νέες δεξιότητες: Ο εγκέφαλος ευδοκιμεί με τη μάθηση και τη σκέψη. Γίνετε κυρίαρχοι σε νέες δεξιότητες ή χόμπι που σας ενθουσιάζουν, χωρίς όμως να παρατείνετε την εγκεφαλική σας ισχύ σε πάρα πολλούς τομείς.
  4. Σπρώξτε την περιέργεια και εξετάστε διαφορετικές απόψεις για να αυξήσετε την ευέλικτη σκέψη, το άνοιγμα και τη συνδεσιμότητά σας.
  5. Τρέφετε συνδέσεις: Οι ισχυροί κοινωνικοί δεσμοί κάνουν καλό στην υγεία του εγκεφάλου. Επενδύστε σε ουσιαστικές σχέσεις -η ποιότητα μετράει περισσότερο από την ποσότητα- και εξερευνήστε νέες διαστάσεις της ανθρώπινης ποικιλομορφίας. Αυτό αυξάνει την πνευματική σας ευελιξία και καλλιεργεί τις σχέσεις”.

Τι αποκαλύπτουν οι άνθρωποι «εκτός συστήματος» για το μυστήριο της ευτυχίας

Οι άνθρωποι που ζουν σε απομακρυσμένες κοινότητες αυτοχθόνων είναι «εξίσου χαρούμενοι», όσο οι συνάνθρωποί τους στις ανεπτυγμένες χώρες, «παρά τα λιγοστά τους χρήματα», σύμφωνα με νέα έρευνα που θα μπορούσε να θέσει εν αμφιβόλω την ευρέως διαδεδομένη αντίληψη πως «τα χρήματα φέρνουν την ευτυχία». 

Οι ερευνητές που πήραν συνεντεύξεις από 2.966 ανθρώπους σε 19 κοινότητες ιθαγενών σε όλο τον κόσμο, ανακάλυψαν πως κατά μέσο όρο οι αυτόχθονες ήταν το ίδιο ευτυχισμένοι -αν όχι περισσότερο- με τον μέσο άνθρωπο στις δυτικές χώρες υψηλών εισοδημάτων.

«Περιέργως, πολλοί πληθυσμοί με πολύ χαμηλά εισοδήματα αναφέρουν πολύ υψηλά επίπεδα ικανοποίησης στη ζωή, με βαθμολογία παρόμοια με αυτή των πλούσιων χωρών» εξηγεί ο Έρικ Γκαλμπρέιθ, επικεφαλής της μελέτης που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS).

«Ελπίζω πως, μαθαίνοντας περισσότερα για όσα κάνουν τη ζωή ευχάριστη σε αυτές τις διαφορετικές κοινότητες, ίσως βοηθήσει πολλούς άλλους να ζήσουν πιο ικανοποιητικές ζωές, αντιμετωπίζοντας παράλληλα την κρίση βιωσιμότητας» λέει ο ίδιος. 

H μελέτη που διενεργήθηκε από το ICTA-UAB (Environmental Science and Technology of the Universitat Autònoma de Barcelona), κατέδειξε πως οι άνθρωποι σε 19 απομονωμένες κοινότητες του κόσμου ανέφεραν μέση «βαθμολογία ικανοποίησης από τη ζωή» 6,8 στα 10. Κι αυτό παρότι «οι περισσότερες από αυτές τις κοινότητες έχουν εκτιμώμενο ετήσιο εισόδημα μικρότερο από 1.000 δολάρια ΗΠΑ (800 λίρες Αγγλίας) ανά άτομο». 

Η βαθμολογία αυτή είναι σχεδόν ανάλογη με το 6,7 που δήλωσαν οι ερωτηθέντες από τις χώρες του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ).

Σύμφωνα με τον Γκαλμπρέιθ, τέσσσερις από τις μικρές αυτές κοινότητες ανέφεραν ποσοστά ικανοποίησης άνω των 8 (στην ίδια κλίμακα βαθμολογίας έως το 10), τιμή υψηλότερη από εκείνη της Φινλανδίας, που βρίσκεται στην κορυφή της λίστας του ΟΟΣΑ με μέσο όρο 7,9.

«Η ισχυρή συσχέτιση που παρατηρείται συχνά μεταξύ του εισοδήματος και της ικανοποίησης από τη ζωή δεν είναι καθολική και αποδεικνύει ότι ο πλούτος -όπως παράγεται από τις βιομηχανικές οικονομίες- δεν είναι θεμελιωδώς απαραίτητος για να ζουν οι άνθρωποι ευτυχισμένοι» σημειώνει η Βικτόρια Ρέγιες-Γκαρσία, ερευνήτρια στο ICTA-UAB και επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης.

Πηγή: Guardian

Γρήγορο Ίντερνετ: Επενδύσεις άνω των 800 εκατ. ευρώ από το Δημόσιο

Καθοριστικής σημασίας και για την προσέλκυση ψηφιακών νομάδων, ξένων πολιτών που επιλέγουν την Ελλάδα για να εργαστούν και να ζήσουν, αποτελεί η ύπαρξη καλής ποιότητας Διαδικτύου. Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα του περιοδικού CEOWorld, η Ελλάδα καταλαμβάνει, μετά την Πορτογαλία και την Ισπανία, την τρίτη θέση ανάμεσα σε 20 χώρες με κριτήριο την ελκυστικότητά της σε ψηφιακούς νομάδες. Ωστόσο, δεν εντοπίζουν όλες οι έρευνες τα ίδια ευρήματα.

Για παράδειγμα, η έρευνα της βρετανικής εταιρείας παροχής τεχνολογικών λύσεων κατατάσσει την Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη στις δύο χειρότερες από συνολικά δέκα ευρωπαϊκές πόλεις για εργαζομένους από απόσταση, ενώ στη σχετική κατάταξη την τέταρτη θέση καταλαμβάνει η Πάτρα. Στα συμπεράσματα αυτά των διεθνών ερευνών στηρίχθηκε κοινοβουλευτική ερώτηση προς το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης για το κατά πόσο, μεταξύ άλλων, ο ψηφιακός μετασχηματισμός της χώρας έχει προχωρήσει.

Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται η Εθνική Επιτροπή Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων (ΕΕΤΤ), η Ελλάδα κατέγραψε καλύτερες επιδόσεις από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο στη συνολική σταθερή ευρυζωνική κάλυψη, τόσο στις αστικές όσο και στις αγροτικές περιοχές, με το 99% και 98,1% των νοικοκυριών να καλύπτονται αντίστοιχα, βάσει έρευνας για την ευρυζωνική κάλυψη στην Ευρώπη το 2022.

Επίσης, καταγράφεται σημαντική ανάπτυξη (8% στα μέσα του 2022) των δικτύων οπτικών ινών, με την κάλυψη να ανέρχεται στο 27,8% των ελληνικών νοικοκυριών, ποσοστό όμως που είναι χαμηλότερο του ευρωπαϊκού μέσου όρου επειδή δεν προϋπήρχαν καλωδιακά δίκτυα στη χώρα.

Παράλληλα, κατ’ εφαρμογή του εθνικού ευρυζωνικού σχεδίου 2021-2027, σε εξέλιξη βρίσκεται σειρά επενδύσεων για την ενίσχυση των γρήγορων ταχυτήτων στο Ιντερνετ. Σ’ αυτές ανήκουν το έργο Ultrafast Broadband (UFBB) για την ανάπτυξη δικτύου ευρυζωνικών υποδομών υπερυψηλής ταχύτητας, με δυνατότητα παροχής διαδικτυακής σύνδεσης ταχύτητας τουλάχιστον 100 Mbps και δυνατότητα άμεσης αναβάθμισης σε 1 Gbps σε περιοχές χωρίς πρόσβαση σε γρήγορο Ιντερνετ, με στόχο την κάλυψη άνω των 830.000 νοικοκυριών και επιχειρήσεων.

Μέσω του έργου αυτού, που είναι προϋπολογισμού 700 εκατ. ευρώ (από τα οποία 300 εκατ. προέρχονται από το Δημόσιο), αναμένεται να καλυφθούν με ταχύτητες 1 Gbps και άνω των 10.000 δημοσίων κτιρίων. Το UFBB περιλαμβάνει 7 τμήματα (LOTs) από τα οποία έχουν συμβασιοποιηθεί έως σήμερα τα τρία. Να σημειωθεί ότι η πρόσκληση της διαχειριστικής αρχής για την υποβολή αιτημάτων χρηματοδότησης από φορείς έχει καταληκτική ημερομηνία την 31η Μαρτίου.

Μέσω ακόμη του έργου WiFi4GR, της τάξης των 15 εκατ. ευρώ, που χρηματοδοτείται από το ΕΣΠΑ, επιδιώκεται η προμήθεια και εγκατάσταση 5.600 σημείων (WiFi Hotspots), σε περίπου 2.500 περιοχές ασύρματης – WiFi πρόσβασης σε υπαίθριους και κλειστούς χώρους σε όλη την επικράτεια.

Προχωράει ακόμη η αναβάθμιση 120.000 κτιρίων με σύγχρονες τηλεπικοινωνιακές υποδομές, έργο προϋπολογισμού 100 εκατ. ευρώ, που προβλέπει την εγκατάσταση εσωτερικής καλωδίωσης στα κτίρια που θα υποστηρίζει το γρήγορο Ιντερνετ.

Γυμναστική: Πώς να ασκηθείτε χωρίς δικαιολογίες

Όλοι έχουμε βρεθεί σε μια τέτοια κατάσταση. Θέτουμε στόχο να γυμναζόμαστε τακτικά και όταν έρθει η στιγμή, το μυαλό μας βρίσκει ένα σωρό δικαιολογίες: είμαι κουρασμένος. Κάνει κρύο έξω. Δεν θέλω να ξοδέψω χρήματα για μάθημα γυμναστικής.

Αυτά τα νοητικά μπλοκαρίσματα μπορεί να εξηγούν γιατί είναι τόσο δύσκολο να τηρήσει κανείς μια πρωτοχρονιάτικη απόφαση για περισσότερο από τέσσερις μήνες. Πώς μπορείτε λοιπόν να τα ξεπεράσετε;

Το πρώτο βήμα, λένε οι ειδικοί, είναι να σταματήσετε να τα σκέφτεστε ως «δικαιολογίες». Και μόνο η χρήση της λέξης υποδηλώνει αποτυχία και την αίσθηση ότι δεν έχετε δύναμη θέλησης. Ερευνες έχουν δείξει ότι η αυτοαμφισβήτηση και το αίσθημα ντροπής μπορούν στην πραγματικότητα να σας εμποδίσουν να επιτύχετε τους στόχους σας, λέει η Κέιτι Μίλκμαν, επιστήμονας συμπεριφοράς στο Πανεπιστήμιο της Πενσιλβάνια και συγγραφέας του βιβλίου «How to change» (Πώς να αλλάξετε).

Αντ’ αυτού, αντιμετωπίστε τους λόγους για τους οποίους δεν γυμνάζεστε ως γνήσια εμπόδια και καταστρώστε ένα σχέδιο για να τα ξεπεράσετε, λέει η Μίλκμαν. «Οι πιο πολλοί από εμάς δεν χρειαζόμαστε απλώς έναν στόχο», συνεχίζει, αλλά συγκεκριμένα βήματα και στρατηγικές που θα ακολουθήσουμε.

Ζήτησα από ειδικούς της αθλητικής επιστήμης και της ψυχολογίας να μοιραστούν μαζί μου τις καλύτερες συμβουλές τους για την αντιμετώπιση των συνηθέστερων λόγων για τους οποίους οι άνθρωποι δυσκολεύονται να δημιουργήσουν μια σταθερή συνήθεια άσκησης. Αυτές είναι οι δοκιμασμένες λύσεις που προτείνουν.

Δεν έχω χρόνο

Αν έχετε φορτωμένο καθημερινό πρόγραμμα, δοκιμάστε να ξεκινήσετε με μικρά βήματα, λέει η Κέιτ Μπερντ, φυσιολόγος άσκησης στο Νοσοκομείο Ειδικής Χειρουργικής (Hospital for Special Surgery – HSS) της Νέας Υόρκης. Αντί να αφιερώνετε 30 έως 60 λεπτά αρκετές φορές την εβδομάδα, προγραμματίστε πολλές σύντομες εκρήξεις κίνησης κατά τη διάρκεια της ημέρας. «Αν δεν μπορείτε να κάνετε πολλά, το να κάνετε οτιδήποτε θα σας βοηθήσει με πολλούς τρόπους», τονίζει.

Για παράδειγμα, κάντε γύρους στο τετράγωνο κατά τη διάρκεια της μεσημεριανής παύσης για φαγητό, προτείνει, ή κάντε κρυφά μια σειρά από ημικαθίσματα (squats) μεταξύ συσκέψεων. Ιδανικά, θέλουμε αυτές οι εκρήξεις να φτάνουν, στη διάρκεια της εβδομάδας, τα συνιστώμενα 150 λεπτά μέτριας αερόβιας δραστηριότητας και τα 30 έως 60 λεπτά ασκήσεων ενδυνάμωσης για όλο το σώμα.

Ακόμη, θα μπορούσατε να κάνετε ταυτόχρονες δραστηριότητες: δοκιμάστε να περπατήσετε ή να χρησιμοποιήσετε ένα λάστιχο αντίστασης ενώ μιλάτε στο τηλέφωνο ή βλέπετε τηλεόραση, λέει. (Πολλοί από τους ειδικούς με τους οποίους μίλησα περπατούσαν ενώ έδιναν τη συνέντευξη.)

Αν θέλετε να έχετε ένα συγκεκριμένο ωράριο προπόνησης, η Μπερντ συνιστά να ρίξετε μια προσεκτική ματιά στο ημερολόγιό σας και να αναρωτηθείτε: υπάρχει κάτι που θα μπορούσα να αφαιρέσω ή κάτι που θα μπορούσε να αντικαταστήσω με λίγα λεπτά κίνησης; Μήπως να πειραματιστώ ρυθμίζοντας το ξυπνητήρι 30 λεπτά νωρίτερα;

Αισθάνομαι άβολα

Η Κέλι Ρόμπερτς, προπονήτρια τρεξίματος και body-positive fitness influencer (ινφλουένσερ προπόνησης θετικής σωματικής εικόνας) στη Νέα Υόρκη, αναφέρει ότι αν η σκέψη να γυμναστείτε μπροστά σε άλλους σάς κάνει να νιώθετε άβολα, είναι σημαντικό να γνωρίζετε ότι υπάρχουν επιλογές. «Το γυμναστήριο είναι ένας πραγματικά φοβιστικός χώρος», ακόμη και για έμπειρους αθλούμενους, λέει. Για κάποιους, μια λύση θα μπορούσε να είναι η άσκηση στο σπίτι. Ομως για άλλους, η Ρόμπερτς προτείνει να κάνουν κάποια βήματα ώστε να καταπολεμήσουν το αίσθημα αμηχανίας.

Πρώτον, θυμίστε στον εαυτό σας γιατί βρίσκεστε εκεί, είτε είναι για να νιώσετε πιο δυνατοί είτε για να προπονηθείτε για έναν αγώνα. Η επανασύνδεση με τον στόχο σας μπορεί να σας δώσει δύναμη, τονίζει.

Δεύτερον, ορίστε έναν φίλο ή ένα μέλος της οικογενείας στο οποίο μπορείτε να στείλετε μήνυμα εκείνη τη στιγμή, που μπορεί να σας στηρίξει όταν νιώθετε ευάλωτοι.

Τρίτον, δοκιμάστε κάποιο άλλο γυμναστήριο, μάθημα ή ομάδα. Αν ένας χώρος σάς κάνει να αισθάνεστε άβολα, δεν είναι κακό να φύγετε, λέει η Ρόμπερτς. «Κάποιοι χώροι είναι πιο φιλόξενοι από άλλους», συμπληρώνει.

Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται μια έκρηξη σε επιλογές χώρων άθλησης για άτομα που ίσως ένιωθαν ανεπιθύμητα στα γυμναστήρια λόγω της ταυτότητας φύλου τους, της εθνικότητάς τους, της σωματικής τους διάπλασης ή των αθλητικών ικανοτήτων τους. Στις επιλογές αυτές υπάρχουν σύλλογοι τρεξίματος όπου ο αθλούμενος μπορεί έχει τον δικό του ρυθμό (χαλαρό, τροχάδην, τζόκινγκ) ή τα γυμναστήρια που απευθύνονται στη ΛΟΑΤΚΙ κοινότητα.

Δεν θέλω να ξοδέψω χρήματα

Δεν χρειάζεστε ένα πολυτελές γυμναστήριο για να γυμναστείτε, λέει ο Γκρέισον Γουίκαμ, φυσικοθεραπευτής στη Νέα Υόρκη. «Μπορείτε να πετύχετε πολλά χρησιμοποιώντας μόνο το βάρος του σώματός σας», εξηγεί. «Οι δυνατότητες είναι εντυπωσιακές». Οι σανίδες (planks), οι κάμψεις (pushups), οι προβολές ποδιών (lunges), τα ημικαθίσματα (squats) και οι ασκήσεις pointers (ασκήσεις τετραποδικής στάσης με εκτάσεις χεριών και ποδιών) βοηθούν στην ενδυνάμωση, ενώ οι τακτικές διατάσεις (stretching) βελτιώνουν την ευλυγισία.

Για αερόβια άσκηση μπορείτε να κάνετε jumping jacks (εκτάσεις – ανατάσεις με αναπήδηση) ή να σκεφτείτε να δαπανήσετε λίγα χρήματα για ένα σχοινάκι. Αν έχετε πρόσβαση σε κάποιον ασφαλή υπαίθριο χώρο, μπορείτε να περπατήσετε, να τρέξετε ή να κάνετε προπόνηση με βάρη, λέει ο Γουίκαμ – και να έχετε το επιπλέον πλεονέκτημα ότι περνάτε χρόνο στη φύση. Για καθοδήγηση από ειδικούς, κατεβάστε κάποια δωρεάν εφαρμογή προπόνησης.

Κάνει πολύ κρύο ή πολλή ζέστη

Οι αλλαγές θερμοκρασίας δεν είναι απαραίτητα κάτι κακό. Δείτε την αλλαγή του καιρού ως μια ευκαιρία να δοκιμάσετε κάτι νέο ή να συμπεριλάβετε περισσότερη ποικιλία στη ρουτίνα σας, λέει ο δρ Εντουαρντ Φίλιπς, αναπληρωτής καθηγητής φυσικής ιατρικής και αποκατάστασης στην Ιατρική Σχολή του Χάρβαρντ.

«Iσως ο χειμώνας είναι μια καλή εποχή για να επενδύσετε στην προπόνηση με βάρη και να δουλέψετε τον κορμό σας ή να κάνετε επιτέλους ένα μάθημα πιλάτες ή να ασχοληθείτε με τη γιόγκα», προτείνει. Το καλοκαίρι, αντί για τρέξιμο, κάντε μια βουτιά.

«Η ιδέα δεν είναι να πείτε οπωσδήποτε: “Μα έχω δεσμευτεί να τρέχω 5 χιλιόμετρα την ημέρα, έξι ημέρες την εβδομάδα, για πάντα”», συνεχίζει.

Ωστόσο, εφόσον είναι ασφαλές να γυμνάζεστε έξω και φοράτε τα κατάλληλα ρούχα για τις καιρικές συνθήκες, το να γυμνάζεστε περιστασιακά σε λιγότερο ιδανικές θερμοκρασίες μπορεί να συμβάλει στην ανάπτυξη της ψυχικής και συναισθηματικής ανθεκτικότητας, σημειώνει ο Γουίκαμ. «Εκτός από την προπόνηση, προσθέτεις και κάποια πνευματική πρόκληση», λέει, «και αυτό απλώς σε κάνει καλύτερο και πιο καλά προετοιμασμένο για οτιδήποτε κάνεις στη ζωή σου».

Δεν έχω τον χώρο

Αν έχετε χώρο για ένα στρώμα γιόγκα, έχετε αρκετό χώρο για να κάνετε μια εξαιρετική προπόνηση, λέει ο Φίλιπς. «Μπορείτε να γίνετε πιο δυνατοί και πιο ευλύγιστοι και να βελτιώσετε τη φυσική σας κατάσταση» σε έναν μικρό χώρο λίγων τετραγωνικών, όπως εξηγεί, αρκεί να μπορείτε να κινείτε τα χέρια και τα πόδια σας άνετα χωρίς να χτυπάτε σε τοίχους ή έπιπλα. Πέρα από τη γιόγκα θα μπορούσατε να κάνετε σχοινάκι ή ασκήσεις με το βάρος του σώματος, να κάνετε άρσεις με αλτήρες (dumbbells) ή βάρη με λαβή (kettlebells), να κάνετε διατάσεις (stretching) ή να χρησιμοποιείτε λάστιχα αντίστασης, προτείνει ο Γουίκαμ.

Αν η άσκηση σε κλειστό χώρο σας προκαλεί κλειστοφοβία, προτιμήστε έναν υπαίθριο χώρο που μπορείτε να τον κάνετε γυμναστήριο, συμπληρώνει.

Πονάω

Ο Φίλιπς αναφέρει ότι παρόλο που φαί-νεται αντιφατικό, άτομα που αντιμετωπίζουν χρόνιες μορφές πόνου στους μύες ή τις αρθρώσεις, όπως πόνο στη μέση, στον αυχένα ή πόνους από οστεοαρθρίτιδα και ρευματοειδή αρθρίτιδα, είναι πιθανό να επωφεληθούν από τη σωματική δραστηριότητα.

«Ο χρόνιος πόνος είναι τρομερός, αλλά για πολλούς ανθρώπους η αδράνεια επιβαρύνει τον πόνο αυτό», τονίζει. Αν και η άσκηση ίσως δεν ανακουφίζει πλήρως όλους τους πόνους, μπορεί να βοηθήσει τα άτομα που πάσχουν από πόνους να ολοκληρώνουν τις καθημερινές τους δραστηριότητες με μεγαλύτερη άνεση. Επιπλέον, μπορεί να διευρύνει το εύρος των δραστηριοτήτων που είναι σε θέση να κάνουν με άνεση, από το απλό περπάτημα μέχρι το γραμματοκιβώτιο, έως τη βόλτα στην παραλία ή το παιχνίδι με ένα παιδί.

«Κάνοντας περισσότερα, μπορείτε στη συνέχεια να κάνετε ακόμη περισσότερα», λέει ο Φίλιπς. «Δεν είναι θεραπεία, είναι διαχείριση». Και συχνά, καθώς γίνεστε πιο δυνατοί και πιο γυμνασμένοι, το όριο του τι προκαλεί πόνο ανεβαίνει.

Αν ζείτε με χρόνιο πόνο οποιουδήποτε είδους και θέλετε να γίνετε πιο δραστήριοι, μιλήστε με έναν γιατρό ή έναν ειδικό της αθλητικής επιστήμης, οι οποίοι θα σας καθοδηγήσουν σχετικά με τις ασφαλέστερες και πιο αποτελεσματικές κινήσεις για την κατάστασή σας.

Είμαι συνεχώς εξαντλημένος

Oταν ακόμη και η λέξη «άσκηση» σας φέρνει κούραση, οι ειδικοί προτείνουν να προσαρμόσετε την προσέγγισή σας στην άσκηση βάσει των τρεχουσών ικανοτήτων του σώματός σας.

«Νομίζω ότι ο πιο πρακτικός τρόπος για να γίνει αυτό είναι να αναρωτηθείτε αν γυμνάζεστε την καλύτερη ώρα της ημέρας ή την κατάλληλη μέρα της εβδομάδας, σε σχέση με την ενέργειά σας», λέει η Μπερντ. Αν ξέρετε ότι έχετε περισσότερη ενέργεια το πρωί και ότι αισθάνεστε συνήθως κουρασμένοι αργά το απόγευμα, δοκιμάστε να γυμναστείτε νωρίς το πρωί.

Αν το να ξεκινήσετε μοιάζει βουνό, η Κέλι ΜακΓκόνιγκαλ, ψυχολόγος υγείας και λέκτορας στο Πανεπιστήμιο του Στάνφορντ, προτείνει να ξεκινήσετε με ένα μίνι πρόγραμμα γυμναστικής σχεδιασμένο για να βελτιώσει τη διάθεσή σας. Η άσκηση που διαρκεί όσο «ένα τραγούδι είναι σπουδαία, γιατί ένα τραγούδι θα αλλάξει τη διάθεσή σας», λέει. «Κάντε κάτι που να σας υπενθυμίζει πόσο ωραίο είναι να κινείστε».

Να θυμάστε ότι η άσκηση δεν χρειάζεται να είναι έντονη για να «μετρήσει», λένε οι ειδικοί. Οι διατάσεις, η γιόγκα, το πιλάτες, το περπάτημα και το τζόκινγκ σε ρυθμό που σου επιτρέπει ταυτόχρονα να κουβεντιάζεις, είναι όλες εξαιρετικές επιλογές. Και, τέλος, κάντε ό,τι μπορείτε για να εξασφαλίσετε αρκετό ύπνο.

Απλά δεν μου αρέσει

Αν δεν έχετε βρει ακόμη μια μορφή κίνησης που να σας αρέσει, συνεχίστε να ψάχνετε. «Ασκηση» δεν σημαίνει απαραίτητα να πηγαίνετε στο γυμναστήριο – μπορεί να είναι κάτι τόσο απλό όσο το να χορεύετε μόνοι σας στο σαλόνι σας ή να κυνηγάτε τα παιδιά ή τα εγγόνια σας, λέει η ΜακΓκόνιγκαλ. Στην ουσία, να κινείστε με οποιονδήποτε τρόπο σας δίνει χαρά. Επίσης, έρευνες έχουν δείξει ότι όταν δίνουμε προτεραιότητα στη διασκέδαση κατά την άσκηση, είναι πιο πιθανό να διατηρήσουμε τη συνήθεια αυτή στον χρόνο, λέει η Μίλκμαν.

Εν τω μεταξύ, αν χρειάζεστε άμεσο κίνητρο για να ξεκινήσετε, δοκιμάστε ένα κόλπο που επινόησε η Μίλκμαν και ονομάζεται «temptation blunding» (όπου πρέπει να συνδυάσεις κάτι που σε ευχαριστεί με μια νέα συνήθεια που δυσκολεύεσαι να ξεκινήσεις και δεν σε ευχαριστεί και τόσο) κατά το οποίο αποθηκεύετε ένα καθηλωτικό ακουστικό βιβλίο, ένα πόντκαστ ή μια τηλεοπτική εκπομπή για να τα απολαύσετε ενώ ασκείστε – και μόνο ενώ ασκείστε. Η έρευνά της έδειξε ότι με αυτόν τον τρόπο μπορεί να επανέρχεστε στην άσκηση συχνότερα.

Φοβάμαι μήπως τραυματιστώ

Η άσκηση ενέχει κάποιους κινδύνους, υπενθυμίστε ωστόσο στον εαυτό σας ότι τα οφέλη της σωματικής δραστηριότητας υπερτερούν αυτών, λέει ο Φίλιπς. Στον αντίποδα, «με την καθιστική ζωή, οι πιθανότητες για επιβλαβείς επιπτώσεις στην υγεία σας είναι 100%».

Αν είστε αρχάριοι, αν αναρρώνετε από τραυματισμό ή δεν έχετε ασκηθεί για μεγάλο χρονικό διάστημα, ξεκινήστε αργά, λέει η δρ Τάμανα Σινγκ, συνδιευθύντρια του Αθλητικού Καρδιολογικού Κέντρου στην κλινική του Κλίβελαντ.

Ο καλύτερος τρόπος για να αποφύγετε τραυματισμούς είναι να προχωράτε σταδιακά, χωρίς να πιέζετε υπερβολικά και απότομα τον εαυτό σας. «Χτίστε την αυτοπεποίθησή σας και χρησιμοποιήστε την ως κίνητρο για να συνεχίσετε να ασκείστε σε μακροπρόθεσμη βάση», προσθέτει. Για να είστε πιο ήσυχοι, επισκεφθείτε έναν ειδικό, ο οποίος μπορεί να παρέχει καθοδήγηση για την ασφαλέστερη και αποτελεσματικότερη μέθοδο, προσαρμοσμένη στο σώμα σας.

Ολυμπιακοί Αγώνες: Ο Σηκουάνας εξακολουθεί να προβληματίζει

A boat makes it way along the Seine river, with the Eiffel Tower in the background, in Paris, France, Tuesday, Oct. 24, 2023. (AP Photo/Pavel Golovkin)

Η ένταξη του Σηκουάνα στις αθλητικές εγκαταστάσεις των Ολυμπιακών Αγώνων του 2024 μπορεί να αποτελεί μία λαμπρή ιδέα αλλά έχει δημιουργήσει πολλά προβλήματα στην Οργανωτική Επιτροπή. Η, κάποτε, υδάτινη διαδρομή των Βίκινγκς πέντε μήνες πριν από την έναρξη της διοργάνωσης δεν έχει καλή ποιότητα νερού και καταβάλλονται προσπάθειες προκειμένου να καθαρίσει, τόσο για την Τελετή Έναρξης όσο και για τους αγώνες που θα διεξαχθούν στο ιστορικό ποτάμι. Ο Πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν έδωσε λύση στο θέμα των υπαίθριων βιβλιοπωλών, που υπάρχουν στις αποβάθρες. Τώρα όμως η ασφάλεια των Αγώνων ανησυχεί για τους κινδύνους ατυχήματος ή κάποιας τρομοκρατικής επίθεσης από τα παλιά μπαλκόνια των κτιρίων που βρίσκονται στις όχθες του ποταμού, κατά μήκος των 6 χλμ. της Τελετής Έναρξης.    

Στη Οργανωτική Επιτροπή «Παρίσι 2024» ο μεγαλύτερος… πονοκέφαλος μοιάζει να ακούει στο όνομα Σηκουάνας. Οι επιστήμονες και οι εργαζόμενοι έχουν επιδοθεί σε έναν αγώνα ενάντια στον χρόνο για να εξασφαλιστεί ένας καθαρός υδάτινος στίβος ώστε να βρεθούν σε αυτόν, με απόλυτη ασφάλεια, οι κορυφαίοι αθλητές του κόσμου. Σύμφωνα με τις αναλύσεις όμως υπάρχουν υψηλές συγκεντρώσεις E. coli και βακτήρια εντερόκοκκου.

Σε κανένα από τα 14 σημεία δειγματοληψίας η ποιότητα του νερού δεν πληροί τις προϋποθέσεις. Τα προβλήματα έγιναν περισσότερο ορατά τον περασμένο Αύγουστο όταν οι βροχοπτώσεις αύξησαν το επίπεδο νερού του Σηκουάνα και αλλοίωσαν την, ήδη, προβληματική ποιότητα με αποτέλεσμα να μη διεξαχθούν οι προγραμματισμένες διοργανώσεις. Ο Δήμος του Παρισιού υποσχέθηκε να δημιουργήσει υποδομές που θα μπορούν να απορροφήσουν τις έντονες βροχοπτώσεις προκειμένου να μειωθεί ο κίνδυνος ρύπανσης.

Μόλυνση και παλαιά μπαλκόνια

Οι αρχές της διοργανώτριας πόλης έχουν δεσμευτεί ότι οι αθλητές και οι αθλήτριες θα παρελάσουν και οι κολυμβητές θα κολυμπήσουν σε έναν ασφαλή υδάτινο χώρο, ο οποίος θα αποτελέσει και μία ανθεκτική, στην κλιματική αλλαγή, κληρονομιά για τις επόμενες γενιές. Ο Σηκουάνας όμως δείχνει να μην είναι… συνεργάσιμος με τους Γάλλους διοργανωτές καθώς για κάθε ένα από τα προβλήματα που λύνονται εμφανίζεται κάποιο άλλο.

Σε ό,τι αφορά την έρευνα για τη μόλυνση του ποταμού, ειδικά συνεργεία δουλεύουν με εντατικούς ρυθμούς προκειμένου ο ποταμός – σύμβολο του Παρισιού να ανταποκριθεί στις υψηλές προσδοκίες. Σε εξέλιξη βρίσκονται πέντε έργα, τα οποία θα βοηθήσουν στην αύξηση της χωρητικότητας αποθήκευσης του αποχετευτικού δικτύου και θα περιορίσουν τη χρήση του ποταμού ως αποχετευτικό δίκτυο. Τα έργα αναμένεται να ολοκληρωθούν λίγο πριν από τους Αγώνες. Επίσης, υπό κατασκευή είναι και η δεξαμενή που θα βοηθήσει στην απορρόφηση τυχόν έντονων βροχοπτώσεων.

Οι διοργανωτές, σύμφωνα με πληροφορίες, σε περίπτωση έντονων βροχοπτώσεων, έχουν μελετήσει το ενδεχόμενο να υπάρξει αναβολή σε κάποιο αγώνισμα. Επίσης, υπάρχει και το εναλλακτικό σχέδιο για τη μεταφορά των αγώνων της μαραθώνιας κολύμβησης σε κάποιο άλλο ποτάμι ή στη θάλασσα. Βέβαια, κάτι τέτοιο θα προκαλούσε αναστάτωση στο πρόγραμμα των αθλητών και όλοι ελπίζουν ότι τα πάντα θα διεξαχθούν όπως προβλέπει το πρόγραμμα.

Ο Πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν έδωσε λύση στο πρόβλημα που είχε προκύψει με τους βιβλιοπώλες που βρίσκονται στις αποβάθρες, κατά μήκος του Σηκουάνα. Ζήτησε να προσαρμοστεί το σύστημα ασφαλείας ώστε να μην μετακινηθούν οι «μπουκινίστ» διότι αποτελούν μέρος της «άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς της πόλης». Οι πρώτοι μικροπωλητές εμφανίστηκαν σε αυτή την περιοχή τον 16ο αιώνα και από τότε μέχρι σήμερα ο ποταμός κυλάει ανάμεσα… σε βιβλιοθήκες.

Το άλλο θέμα που έχει ανακύψει είναι τα μπαλκόνια και τα κιγκλιδώματα των χιλιάδων κτιρίων που υπάρχουν στις όχθες του Σηκουάνα. Πρόκειται για κτίρια των οποίων η ηλικία τους υπερβαίνει τα εκατό έτη και οι αρμόδιοι έχουν κρούσει τον κώδωνα του κινδύνου διότι, εάν συγκεντρωθούν πολλά άτομα σε αυτά τα μπαλκόνια, ελλοχεύει ο κίνδυνος της κατάρρευσης εξαιτίας ελλιπούς συντηρήσεως. Οι Αρχές του Παρισιού σκέπτονται να προβούν σε επιθεωρήσεις διότι πολλοί από τους ιδιοκτήτες, εξαιτίας του κόστους, δεν ελέγχουν τακτικά την ασφάλεια των μπαλκονιών και των κιγκλιδωμάτων τους.   

Umbrella Academy Season 4: Ανακοινώθηκε η ημερομηνία προβολής στο Netflix

Οι θαυμαστές έχουν να δουν την οικογένεια Hargreeves της Umbrella Academy από τον Ιούνιο του 2022, όταν το χάος του χωροχρόνου της τρίτης σεζόν έφτασε στο Netflix – αλλά τώρα γνωρίζουμε ότι η τέταρτη και τελευταία σεζόν θα κυκλοφορήσει τελικά στο Netflix παγκοσμίως στις 8 Αυγούστου.

Μαζί με αυτή την είδηση, το Netflix μοιράστηκε… μηδενικές λεπτομέρειες για την ιστορία της τέταρτης σεζόν, η οποία ήδη γνωρίζαμε ότι θα είναι μικρότερη από τις προηγούμενες (έξι επεισόδια αντί για 10). Το cast του Umbrella Academy, που δημιουργήθηκε για την τηλεόραση και το παρουσιάζει ο Steve Blackman, περιλαμβάνει τους Elliot Page, Tom Hopper, David Castañeda, Emmy Raver-Lampman, Robert Sheehan, Aidan Gallagher, Justin H. Min, Ritu Arya και Colm Feore – καθώς και τις νέες προσθήκες Nick Offerman, Megan Mullally, David Cross.

Παραμένουν ζητούμενα για την οικογένεια Hargreeves πώς θα διορθώσουν την μπερδεμένη πραγματικότητα στην οποία αναδύθηκαν στο τέλος της τρίτης σεζόν; Ποιανού τεράστια διαμάχη θα βρεθεί στο επίκεντρο της μεγαλύτερης σύγκρουσης της πλοκής; Τι είδους τζαζ σκηνές μάχης ή/και χορού θα έχουμε; Ποιος θα είναι ο μεγάλος κακός που η οικογένεια θα αναγκαστεί αναπόφευκτα να επανενωθεί για να αντιμετωπίσει; Και πόσο κοντά θα φτάσει ο κόσμος στο να τελειώσει πραγματικά αυτή τη φορά; Ανυπομονώ να το μάθω στις 8 Αυγούστου, όταν θα φτάσει η τέταρτη σεζόν της Ακαδημίας Ομπρέλας.

Η σωστή σειρά για να παρακολουθήσετε τα Matrix

Η σύντομη απάντηση για την πρώτη θέαση

Για να ακολουθήσετε την κεντρική ιστορία χωρίς να χαθείτε στο συμπληρωματικό υλικό, προτείνουμε να δείτε τις τέσσερις ταινίες με τη σειρά κυκλοφορίας τους:

  1. The Matrix (1999)
  2. The Matrix Reloaded (2003)
  3. The Matrix Revolutions (2003)
  4. The Matrix Resurrections (2021)

Αυτή είναι πρόταση πρώτης θέασης, όχι ισχυρισμός ότι κάθε τμήμα του ευρύτερου κόσμου του Matrix ακολουθεί την ίδια χρονολογική γραμμή. Το The Animatrix προσφέρει πρόσθετες ιστορίες, ενώ τα βιντεοπαιχνίδια δεν είναι απαραίτητα για να παρακολουθήσετε τις τέσσερις ταινίες. Παρακάτω διατηρείται ο αναλυτικός οδηγός για ταινίες, animation και παιχνίδια.

Το ιστορικό πλαίσιο και ο αναλυτικός οδηγός

Το κυβερνο-θρίλερ “The Matrix” των Wachowskis το 1999 αιφνιδίασε τον κόσμο. Παρόλο που τα κυβερνοθρίλερ και οι ταινίες επιστημονικής φαντασίας είχαν δυναμική καθ’ όλη τη διάρκεια της δεκαετίας του ’90, το μοναδικό μείγμα των Wachowskis με το cool μαύρο παλτό, την έντονη δράση πολεμικών τεχνών και τον φιλοσοφικό υπαρξισμό συγκλόνισε το κοινό με πρωτοφανή τρόπο. Η υπόθεση ήταν πανίσχυρη: στο μακρινό μέλλον, η ανθρωπότητα θα υποδουλωθεί από ευφυείς μηχανές και θα τοποθετηθεί σωματικά σε γλοιώδη κουκούλια. Τα ηλεκτρικά ερεθίσματα στους ανθρώπινους εγκεφάλους χρησιμοποιούνται από τις Μηχανές ως πηγή ενέργειας και κάθε άνθρωπος έχει μια βελόνα συνδεδεμένη στο κρανίο του. Προκειμένου να διατηρήσουν αυτούς τους παλμούς, οι Μηχανές δημιούργησαν μια περίτεχνη εικονική πραγματικότητα για τις ζωντανές μπαταρίες τους, ένα ηλεκτρικό βασίλειο που ονομάζεται Matrix. Το Μάτριξ είναι αυτό που εσείς ή εγώ θα μπορούσαμε να ονομάσουμε “πραγματικό κόσμο”.

Η αντίληψη ότι η ζωή που αντιλαμβανόμαστε είναι απλώς μια ψευδαίσθηση είναι αρκετά αρχαία, και μάλιστα η επιστημονικής φαντασίας εκδοχή αυτής της φιλοσοφίας χρονολογείται τουλάχιστον από το 1963 με τη δημοσίευση του μυθιστορήματος του Daniel F. Galouye “Simulacron-3”. Αλλά το “The Matrix” έσπρωξε τους υπαρξιστικούς προβληματισμούς επιστημονικής φαντασίας κατευθείαν στη λαϊκή συνείδηση με πρωτοφανή τρόπο. Υπάρχει ακόμη και ένα ντοκιμαντέρ του 2021 με τίτλο “A Glitch in the Matrix” για ανθρώπους που, αφού είδαν το “The Matrix”, άρχισαν να πιστεύουν στα σοβαρά ότι όλοι ζούμε σε μια προσομοίωση.

Το “Matrix” δημιούργησε πολυάριθμες συνέχειες και spin-offs τα τελευταία 25 χρόνια, όλες βασισμένες στις απλές έννοιες της πρώτης ταινίας, που τελικά εξελίχθηκαν σε κάτι υπερβολικό και πολύπλοκο σε σημείο σύγχυσης.

Ακολουθεί μια λίστα με ολόκληρο το franchise του Matrix – ταινίες μεγάλου μήκους, μικρού μήκους και βιντεοπαιχνίδια – με τη σειρά που κυκλοφόρησε.

Η σειρά κυκλοφορίας

“The Matrix” (1999)
“The Matrix Reloaded” (2003)
“Enter the Matrix” (2003)
“The Animatrix” (2003)
“The Matrix Revolutions” (2003)
“The Matrix Online” (2005)
“The Matrix: Path of Neo” (2005)
“The Matrix Awakens” (2021)
“The Matrix Resurrections” (2021)

Τα βιντεοπαιχνίδια περιλαμβάνονται επειδή θεωρούνται επίσημο μέρος του κανόνα και οι ιστορίες γράφτηκαν από τις Lilly και Lana Wachowski. Τα γεγονότα που συνέβησαν στα παιχνίδια αντικατοπτρίζουν όντως αυτά που θα συνέβαιναν αργότερα στις ταινίες. Για παράδειγμα, στο “The Matrix Online”, ο χαρακτήρας του Μορφέα, τον οποίο μέχρι τότε υποδυόταν ο Laurence Fishburne, σκοτώθηκε. Αναστήθηκε σε ένα νέο σώμα (το οποίο υποδύθηκε ο Yahya Abdul-Mateen II) για το “The Matrix Resurrections”.

Ο Neo, ο χαρακτήρας που υποδύεται ο Keanu Reeves, απουσιάζει από το “Online”, αλλά υπήρχε μια φήμη στα τέλη της δεκαετίας του 2000 ότι ένας αόρατος χαρακτήρας με το όνομα Sarah Edmontons θα αποδεικνυόταν η μετενσάρκωσή του (“Sarah Edmontons” είναι αναγραμματισμός του “Thomas Anderson”, του ανθρώπινου ονόματος του Neo πριν βγει από το Matrix). Η αλλαγή φύλου θα ήταν σύμφωνη με την τρανς αλληγορία που διέπει πολλές από τις ιστορίες του “Matrix”. Ήταν μια σειρά, άλλωστε, που σχεδιάστηκε από δύο τρανς αδελφές. Η Σάρα Έντμοντονς δεν εμφανίζεται στις ταινίες.

Το “The Animatrix” ήταν μια σειρά από εννέα ταινίες κινουμένων σχεδίων μικρού μήκους, που έγιναν από οκτώ διαφορετικούς σκηνοθέτες, τρεις από τις οποίες σχεδιάστηκαν από τους Wachowskis. Οι ταινίες μικρού μήκους διαδραματίζονται με διάφορους τρόπους στην ιστορία της ιστορίας του “Matrix”, με μια ταινία δύο τμημάτων, τη “Δεύτερη Αναγέννηση”, που εξηγεί ολόκληρη την προϊστορία του “Matrix” και πώς προέκυψαν για πρώτη φορά οι Μηχανές. Για λόγους σαφήνειας, μπορεί κανείς να παρακολουθήσει τα γεγονότα του “Matrix” με χρονολογική σειρά, τα οποία διερευνώνται παρακάτω.

Η χρονολογική σειρά

“The Animatrix: The Second Renaissance, Part I”
“The Animatrix: The Second Renaissance, Part II”
“The Animatrix: A Detective Story”
“The Matrix” 
“The Animatrix: The Kid’s Story”
“The Animatrix: Final Flight of the Osiris”
“Enter the Matrix”
“The Matrix Reloaded”
“The Animatrix: Beyond”
“The Animatrix: World Record” 
“The Animatrix: Program” 
“The Matrix Revoultions”
“The Animatrix: Matriculated” 
“The Matrix: The Path of Neo” 
“The Matrix Online”
“The Matrix Resurrections” 

Πηγές και τεκμηρίωση

Σογκούν: Το θρυλικό μυθιστόρημα του Τζέιμς Κλάβελ που βασίζεται η νέα σειρά του FX

Και στα ελληνικά βιβλιοπωλεία, από τις εκδόσεις Annubis, βρίσκεται το αριστούργημα του Τζέιμς Κλάβελ, «Σογκούν» (Shogun) που βασίζεται η νέα σειρά του FX. Ένα έργο φόρος τιμής στην μαχητική ιαπωνική κουλτούρα, έτσι όπως εκφράστηκε από τους θρυλικούς σαμουράι. Σύμφωνα με τη σύνοψη του βιβλίου, «Ένας γενναίος Άγγλος τυχοδιώκτης. Ένας αήττητος Ιάπωνας πολέμαρχος. Μια όμορφη γυναίκα διχασμένη ανάμεσα σε δυο κόσμους. Οι ζωές τους συναντιούνται σε ένα μαγευτικό έπος με φόντο την Ιαπωνία του 17ου αιώνα, σε έναν κυκεώνα πολιτικών συγκρούσεων, βίαιων αναταραχών και ακόρεστης δίψας για δύναμη…


Το θρυλικό μυθιστόρημα του James Clavell, στο οποίο βασίστηκε η διάσημη τηλεοπτική σειρά. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

“Ακαταμάχητο… Δεν είναι απλά κάτι που το διαβάζεις – το ζεις.” (The New York Times Book Review)

“Περιπέτεια, ίντριγκα και δράση, αιματοχυσία και πάθος… Θα το λατρέψετε!” (Library Journal)

Η σειρά του FX

Οι πρώτες κριτικές για το Shogun άρχισαν να κυκλοφορούν και οι κριτικοί επαινούν την ιστορική επική μίνι σειρά του FX. Βασισμένη στο ομώνυμο μυθιστόρημα του συγγραφέα James Clavell από το 1975, η επερχόμενη σειρά του FX εξιστορεί τη σύγκρουση δύο πολιτισμών, καθώς ένας Άγγλος ναυτικός ναυαγεί στην Ιαπωνία του 17ου αιώνα, φέρνοντας μαζί του τεχνολογία που θα μπορούσε να αντιστρέψει την κατάσταση στους αυξανόμενους πολιτικούς αγώνες ενός τοπικού άρχοντα. Δημιουργία των Rachel Kondo και Justin Marks, η επερχόμενη διασκευή του FX, η οποία ακολουθεί μια προηγούμενη τηλεοπτική μίνι σειρά του 1980, θα προσπαθήσει να συστήσει την επική ιστορία σε μια νέα γενιά.

Τώρα, καθώς η ημερομηνία κυκλοφορίας του Shōgun πλησιάζει, οι πρώτες κριτικές για το έργο εμφανίζονται στο διαδίκτυο. Μέχρι στιγμής η μίνι σειρά χαιρετίζεται ως μεγάλη επιτυχία. Η Mae Abdulbaki, στην κριτική της για το Screen Rant, επαινεί τη σειρά για τον επιδέξιο χειρισμό ενός τόσο μεγάλου καστ χαρακτήρων, γράφοντας ότι “υπάρχει μια βαθιά κατανόηση του γιατί ο καθένας κάνει αυτό που κάνει” και αποκαλώντας τη σειρά στο σύνολό της ως ένα έργο που “η δράση κορυφώνεται σταδιακά, με ένταση που κορυφώνεται, με την καλύτερη δυνατή έννοια“. Η Judy Berman του TIME χαρακτηρίζει τη σειρά “πραγματικό αριστούργημα“.

Ο Tom Power, στην κριτική του για το TechRadar, επαινεί μέλη του καστ του Shogun, όπως ο Cosmo Jarvis (Lady Macbeth) και η Anna Sawai (Monarch Legacy of Monsters), αλλά ξεχωρίζει τον Hiroyuki Sanada (John Wick: Chapter 4) γράφοντας ότι ο ηθοποιός “είναι μια αναμενόμενα επιβλητική παρουσία κάθε φορά που κοσμεί την οθόνη ως ο Toranaga, εξασφαλίζοντας ότι η γαλήνια αύρα και ο στωικισμός του διαπερνούν το εκκολαπτόμενο χάος“. Στην κριτική του GamesRadar η Amy West παρομοιάζει τη σειρά με το Game of Thrones, επαινώντας την αργή πλοκή, αλλά γράφοντας ότι “ο χαρακτηρισμός είναι αρκετά άστοχος” δεδομένου του μεγάλου καστ.

Η κριτική του Chase Hutchinson για το Shogun στο Collider είναι ελαφρώς λιγότερο θετική. Γράφει ότι ηθοποιοί όπως ο Sanada και ο Sawai υποτιμώνται μερικές φορές. Στην κριτική της για το Decider, η Meghan O’Keefe επαινεί τη σειρά για τον τρόπο με τον οποίο εξισορροπεί τη βία και τη δράση με τη λεπτή ανάπτυξη χαρακτήρων και τα ισχυρά θέματα, κάνοντας λόγο για έναν “συγκλονιστικό διαλογισμό για τη φύση της πίστης και της ελευθερίας, δίπλα-δίπλα“.

Η κριτική του Phil Hornshaw για το GamesSpot υπογραμμίζει την τεταμένη ατμόσφαιρα που δημιουργεί η σειρά. “Δεν πρόκειται για μια σειρά που πηγαίνει από μάχη σε μάχη“, γράφει, “αλλά αντίθετα δημιουργεί την εντύπωση ότι ο ίδιος ο κόσμος βάζει τους χαρακτήρες σε κίνδυνο“. Στην κριτική του για το The Playlist, ο Brian Tallerico κάνει την τολμηρή δήλωση ότι “το Shōgun δεν μοιάζει με άλλα τηλεοπτικά έπη, επειδή απλά είναι καλύτερα φτιαγμένο σε σχέση με τους περισσότερους ανταγωνιστές“. Μένει να δούμε πώς θα υποδεχτεί το κοινό το Shōgun, αλλά διαμορφώνεται ως μια συναρπαστική νέα προσθήκη στο τηλεοπτικό τοπίο.

Τα οφέλη του γάμου των ομόφυλων ζευγαριών στην ψυχική υγεία

Τα συναισθηματικά επιχειρήματα και η αμφισβητήσιμη ρητορική χαρακτηρίζουν συχνά τις συζητήσεις σχετικά με τον γάμο μεταξύ ατόμων του ιδίου φύλου. Ωστόσο, αρκετές προσπάθειες έχουν γίνει για να αναλυθεί το ζήτημα με ψυχραιμία από μια ακαδημαϊκή, επιστημονικά τεκμηριωμένη οπτική γωνία. Ανεξάρτητα από το σε ποια πλευρά της αντιπαράθεσης ανήκετε, όσο περισσότερες αξιόπιστες πληροφορίες είναι διαθέσιμες στο κοινό, τόσο το καλύτερο.

Υπάρχουν σημαντικά οφέλη για την ψυχική υγεία και την ευημερία όσων βρίσκονται στην τυχερή θέση να μπορούν να παντρευτούν νόμιμα. Και υπάρχουν και σχετικές επιζήμιες επιπτώσεις από την άρνηση αυτής της ευκαιρίας.

Μετά την ψήφιση του νομοσχεδίου για τον γάμο των ομόφυλων ζευγαριών στην Ελλάδα, ας δούμε παρακάτω τι λένε οι έρευνες για τα οφέλη του στην ψυχική υγεία.

Οι έρευνες έχουν από καιρό καταδείξει ότι οι άνθρωποι που είναι παντρεμένοι έχουν καλύτερους δείκτες υγείας σε πολλά θέματα. Και οι επιστημονικές ενδείξεις ενισχύουν την πεποίθηση που θέλει την ισότητα του γάμου να προσδίδει οφέλη στην υγεία των ΛΟΑΤΚΙ+ ατόμων.

Ευρείας κλίμακας έρευνες δείχνουν ότι τα μέλη της κοινότητας ΛΟΑΤΚΙ+ βιώνουν, σε γενικές γραμμές, περισσότερα προβλήματα στην ψυχική υγεία από τους ετεροφυλόφιλους ομολόγους τους. Αυτό ενδεχομένως να οφείλεται στον στιγματισμό που δέχονται.

Πολυάριθμες μελέτες για την υγεία που διεξήχθησαν κατά την τελευταία δεκαπενταετία έχουν τεκμηριώσει ότι οι διακρίσεις προκαλούν βλάβες και οδηγούν σε σημαντικές ανισότητες στην ψυχική υγεία.

Τα περιβάλλοντα και οι δημόσιες πολιτικές που εισάγουν διακρίσεις δημιουργούν στίγμα και μπορούν να προκαλέσουν αισθήματα απόρριψης, ντροπής και χαμηλής αυτοεκτίμησης.

Ο περιορισμός του γάμου στα ετεροφυλόφιλα ζευγάρια στερεί από τους ΛΟΑΤΚΙ+ ενήλικες την πρόσβαση σε έναν σημαντικό κοινωνικό θεσμό και κατά μία έννοια τους μετατρέπει σε πολίτες δεύτερης κατηγορίας.

Το 2009, η Αμερικανική Ιατρική Ένωση αναγνώρισε επίσημα ότι ο αποκλεισμός των σεξουαλικών μειονοτήτων από τον γάμο συμβάλλει σημαντικά στη συνολική κακή υγεία των ζευγαριών του ίδιου φύλου σε σύγκριση με τα ετεροφυλόφιλα ζευγάρια.

Μια αμερικανική μελέτη που διεξήχθη σε περισσότερα από 36.000 άτομα ηλικίας 18-70 ετών διαπίστωσε ότι οι ομοφυλόφιλοι και οι αμφιφυλόφιλοι είχαν πολύ καλύτερη ψυχολογία και δεν ένιωθαν ψυχολογική δυσφορία σε μεγάλο βαθμό, αν ήταν σε νομικά αναγνωρισμένο γάμο, μεταξύ ατόμων του ίδιου φύλου, από ό,τι αν δεν ήταν. Οι παντρεμένοι ετεροφυλόφιλοι ήταν λιγότερο στεναχωρημένοι από οποιαδήποτε από αυτές τις ομάδες.

Τα στοιχεία έδειξαν, επίσης, ότι ο στιγματισμός και οι διακρίσεις λόγω σεξουαλικού προσανατολισμού συνδέονται τουλάχιστον με αυξημένη ψυχολογική δυσφορία και γενικά με μειωμένη ποιότητα ζωής μεταξύ των gay ανδρών και γυναικών.

Μια ανασκόπηση ερευνών που εξετάζουν τον αντίκτυπο της άρνησης του γάμου στην υγεία και την ευημερία των ομοφυλόφιλων ανδρών και γυναικών συμπερανε ότι η ισότητα του γάμου είναι ένα εξαιρετικά πολύπλοκο ζήτημα.

Όμως, υποστήριξε ότι η στέρηση από τα ομόφυλα ζευγάρια των απτών (και άυλων) πλεονεκτημάτων του γάμου δεν είναι μόνο μια πράξη διάκρισης – επίσης:

  • τους θέτει σε μειονεκτική θέση περιορίζοντας την ιθαγένειά τους,
  • παρεμποδίζει την ψυχική τους υγεία, την ευημερία και την κοινωνική κινητικότητα- και
  • γενικά τους στερεί τα δικαιώματα από διάφορες πολιτιστικές, νομικές, οικονομικές και πολιτικές πτυχές της ζωής τους.

Ανησυχία προκαλεί και η έρευνα που διαπίστωσε ότι σε σύγκριση με τα ΛΟΑΤΚΙ+ ερωτηθέντα άτομα που ζούσαν σε περιοχές όπου επιτρεπόταν ο γάμος των ομοφυλοφίλων, η διαμονή σε περιοχές όπου αυτός απαγορευόταν σχετιζόταν με σημαντικά υψηλότερα ποσοστά:

  • Διαταραχών της διάθεσης (36% υψηλότερα),
  • ψυχιατρικής συννοσηρότητας – δηλαδή η συνύπαρξη πολλαπλών προβλημάτων ψυχικής υγείας σε ένα άτομο (36% υψηλότερα)- και
  • αγχωδών διαταραχών (248% υψηλότερα).

Τι γίνεται με τα παιδιά

Οι πολέμιοι του γάμου μεταξύ ατόμων του ιδίου φύλου, συχνά υποστηρίζουν ότι τα παιδιά που μεγαλώνουν με γονείς του ιδίου φύλου έχουν χειρότερες επιδόσεις σε πολλές πτυχές της ζωή τους, σε σύγκριση με εκείνα που μεγαλώνουν σε ετερόφυλα νοικοκυριά.

Ωστόσο, οι περισσότερες μελέτες έχουν διαπιστώσει ότι σε αυτές τις μετρήσεις δεν υπάρχει διαφορά μεταξύ των παιδιών που μεγαλώνουν από γονείς του ίδιου ή του αντίθετου φύλου.

Το 2005, η Αμερικανική Ψυχολογική Εταιρεία δημοσίευσε μια σύντομη ανασκόπηση των ερευνών, που είχαν γίνει μέχρι τότε, σχετικά με την ανατροφή παιδιών από γονείς του ιδίου φύλου. Συνοψίζει τη θέση της για το κατά πόσον η ανατροφή από γονείς του ίδιου φύλου επηρεάζει αρνητικά τα παιδιά στην παρακάτω φράση:

«Ούτε μία μελέτη δεν διαπίστωσε ότι τα παιδιά γονέων ίδιου φύλου μειονεκτούν σε σχέση με τα παιδιά ετεροφυλόφιλων γονέων».

Ο γάμος μεταξύ ατόμων του ιδίου φύλου έχει ήδη νομιμοποιηθεί σε 34 χώρες σε όλο τον κόσμο, 17 εξ αυτών βρίσκονται στην Ευρώπη. Από τις 15 Φεβρουαρίου του 2024, η Ελλάδα ανήκει σε αυτές και όσο κι αν είναι ο αριθμός των ερευνών γύρω από τον γάμο των ομόφυλων ζευγαριών δεν είναι ακόμα επαρκής για αρκετούς, το συμπέρασμα είναι ένα: τα πλεονεκτήματα για την ψυχική υγεία των ανθρώπων είναι πολλά- όπως άλλωστε είναι και τα πλεονεκτήματα της αγάπης, σε όποια μορφή κι αν υφίσταται.

Η Τεχνητή Νοημοσύνη στα χνάρια του Αριστοτέλη στην αναζήτηση της βαθύτερης αλήθειας

Είναι μεγαλοφυές το πώς τα μεγάλα γλωσσικά μοντέλα (LLM) συνθέτουν τα ετερόκλητα νήματα της ανθρώπινης γνώσης σε ένα συνεκτικό και διαδραστικό σύνολο. Αυτή η ικανότητα να δημιουργούνται συνδέσεις μεταξύ εξαιρετικά ξεχωριστών και διαφορετικών στοιχείων του ανθρώπινου σώματος πληροφοριών δεν είναι απλώς ένα χαρακτηριστικό – είναι η καρδιά των δυνατοτήτων των LLM.

Είναι ενδιαφέρον ότι αυτή η “συνδεσιμότητα” των LLMs έχει μια ενδιαφέρουσα σχέση (σύνδεση) με μια αρχαία διαπίστωση του Αριστοτέλη, ο οποίος διατύπωσε την άποψη ότι η δημιουργία μεταφορών ήταν ένα σημάδι ιδιοφυΐας. Έβλεπε την ιδιοφυΐα όχι μόνο στη συσσώρευση γνώσεων, αλλά και στα διαισθητικά άλματα που συνδέουν άσχετες έννοιες για να αποκαλύψουν βαθύτερες αλήθειες. Με παρόμοιο τρόπο, οι LLMs διαπρέπουν δημιουργώντας μεταφορές από δεδομένα, βρίσκοντας μοτίβα και παραλληλισμούς εκεί που δεν φαίνεται να υπάρχουν.

“Το σπουδαιότερο πράγμα μακράν είναι να είσαι δεξιοτέχνης της μεταφοράς- είναι το μόνο πράγμα που δεν μπορεί να μαθευτεί από τους άλλους- και είναι επίσης ένα σημάδι ιδιοφυΐας, αφού μια καλή μεταφορά συνεπάγεται μια διαισθητική αντίληψη της ομοιότητας στο ανόμοιο.” –Αριστοτέλης

Αυτή η τεχνο-συνδεσιμότητα, όπως θα μπορούσαμε να την ονομάσουμε, είναι κάτι περισσότερο από ένα απλό επιστημονικό επίτευγμα- είναι η συνέχεια της ανθρώπινης πνευματικής παράδοσης.

Ακριβώς όπως οι ιδιοφυΐες του Αριστοτέλη δημιούργησαν νέες ιδέες μέσω μεταφορών, τα LLM δημιουργούν νέες ιδέες και λύσεις συνδέοντας την τεράστια έκταση της ανθρώπινης γνώσης με απροσδόκητους τρόπους. “Κατανοούν” την ουσία των κειμένων όχι μέσω της συνείδησης αλλά μέσω της στατιστικής ανάλυσης των γλωσσικών μοτίβων, αντικατοπτρίζοντας το όραμα του Αριστοτέλη για την αντίληψη των ομοιοτήτων σε ανόμοια αντικείμενα.

Αυτή η αναγνώριση προτύπων δεν είναι απλώς μια μηχανική διαδικασία αλλά μια δυναμική αλληλεπίδραση αλγορίθμων που αντικατοπτρίζει την ικανότητα του ανθρώπινου εγκεφάλου να βρίσκει συνοχή στο χάος, να βλέπει σχέσεις εκεί που δεν είναι εμφανείς και να κατασκευάζει νέα γνώση από αυτές τις συνδέσεις. Υπό αυτό το πρίσμα, η συνδεσιμότητα που ενυπάρχει στα LLM είναι κάτι περισσότερο από ένα τεχνικό κατόρθωμα- είναι μια επέκταση της διορατικότητας του Αριστοτέλη σχετικά με τη φύση της ιδιοφυΐας. Αντιπροσωπεύει ένα άλμα από το γραμμικό στο πλευρικό, από το ευθύγραμμο στο μεταφορικό, επιτρέποντας σε αυτά τα μοντέλα όχι απλώς να επεξεργάζονται πληροφορίες αλλά να τις υφαίνουν στον ιστό της συλλογικής ανθρώπινης κατανόησης.

Καθώς βρισκόμαστε στο κατώφλι αυτής της νέας εποχής της υπολογιστικής νοημοσύνης, γίνεται σαφές ότι η πραγματική δύναμη των LLM δεν έγκειται στους μεμονωμένους αλγορίθμους τους, αλλά στην απαράμιλλη ικανότητά τους να συνδέονται, να αναγνωρίζουν μοτίβα και, μέσω αυτής της αναγνώρισης, να δημιουργούν ιδέες που ξεπερνούν τα όρια όσων θεωρούσαμε προηγουμένως δυνατά.

Οι επιπτώσεις αυτής της ικανότητας είναι εξαιρετικές. Σε τομείς που κυμαίνονται από την ιατρική έως τη λογοτεχνία, οι LLM προσφέρουν νέες προοπτικές και λύσεις, θεμελιωμένες στη σοφία των αιώνων, αλλά αδέσμευτες από τη γραμμική σκέψη του ανθρώπινου νου. Εκδημοκρατίζουν την ιδιοφυΐα, καθιστώντας τα δημιουργικά άλματα που κάποτε ήταν αποκλειστικά για λίγους, προσιτά σε πολλούς.

Στην αλληλεπίδραση δεδομένων και αλγορίθμων, βρίσκουμε μια αντανάκλαση των δικών μας πνευματικών προσπαθειών.Τα LLMs, με την αριστοτελική ιδιοφυΐα τους στη μεταφορά, μας υπενθυμίζουν ότι η ουσία της καινοτομίας δεν έγκειται μόνο στη γνώση, αλλά στις συνδέσεις που σφυρηλατούμε μεταξύ φαινομενικά άσχετων σημείων φωτός στο σύμπαν των πληροφοριών.