Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, προκάλεσε αίσθηση με τις δηλώσεις του την Κυριακή 4 Μαΐου, όταν ανακοίνωσε ότι έχει δώσει εντολή σε αρκετές ομοσπονδιακές υπηρεσίες να ξεκινήσουν εργασίες ανακαίνισης και επαναλειτουργίας του Αλκατράζ, της εμβληματικής φυλακής που έκλεισε τη δεκαετία του ’60. Η φυλακή, η οποία είχε φιλοξενήσει μερικούς από τους πιο διαβόητους εγκληματίες της Αμερικής, είναι πλέον ένας δημοφιλής τουριστικός προορισμός, όμως η πρόταση Τραμπ να την επαναλειτουργήσει ως φυλακή υψίστης ασφαλείας για τους «πιο σκληρούς εγκληματίες» εγείρει ερωτήματα για την εφικτότητα και τις συνέπειες αυτής της κίνησης.
Μιλώντας την επόμενη μέρα σε δημοσιογράφους στον Λευκό Οίκο, ο Τραμπ τόνισε πως για εκείνον το Αλκατράζ «συμβολίζει κάτι πολύ ισχυρό» – δηλαδή τον νόμο και την τάξη.
«Χρειαζόμαστε νόμο και τάξη σε αυτή τη χώρα. Θα το εξετάσουμε. Κάποιοι εδώ θα δουλέψουν σκληρά γι’ αυτό» είπε.
Ωστόσο, ειδικοί υποστηρίζουν ότι η ανακατασκευή των ερειπωμένων εγκαταστάσεων της κάποτε επιβλητικής φυλακής είναι «μη ρεαλιστική».
Το Αλκατράζ βρίσκεται περίπου 2 χλμ. ανοιχτά του Σαν Φρανσίσκο και αρχικά χρησιμοποιήθηκε ως στρατιωτικό οχυρό. Στις αρχές του 20ού αιώνα μετατράπηκε σε στρατιωτική φυλακή και το 1934 έγινε επίσημα ομοσπονδιακή φυλακή, φιλοξενώντας διαβόητους εγκληματίες όπως ο Αλ Καπόνε.
Είναι εφικτή η επαναλειτουργία του;
Η επαναλειτουργία του Αλκατράζ έχει εξεταστεί και στο παρελθόν, όπως το 1981 από την κυβέρνηση Ρίγκαν για τη φιλοξενία Κουβανών προσφύγων, αλλά το σχέδιο απορρίφθηκε λόγω ιστορικής σημασίας και έλλειψης υποδομών. Σήμερα, το νησί δεν έχει τροφοδοσία νερού ή ρεύματος από την ηπειρωτική χώρα, και όλες οι προμήθειες πρέπει να μεταφέρονται με πλοίο – κάτι που αυξάνει σημαντικά το κόστος. Η επαναλειτουργία του Αλκατράζ θα απαιτούσε τεράστιες επενδύσεις, δεδομένων των σοβαρών ζημιών στις εγκαταστάσεις.
«Στην αρχή νόμιζα πως ήταν αστείο. Δεν είναι ρεαλιστικό να το επιδιορθώσεις. Πρέπει να το ξαναχτίσεις από την αρχή» δήλωσε στο BBC ο πρώην διευθυντής της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Φυλακών, Χιου Χέρβιτς.
«Δεν υπάρχουν κάμερες, ούτε φράχτες. Δεν μπορείς να λειτουργήσεις έτσι μια φυλακή», πρόσθεσε.
Η συγγραφέας και ιστορικός Τζολίν Μπέιμπιακ, που έζησε στο νησί όταν ο πατέρας της ήταν διευθυντής της φυλακής, ήταν πιο κατηγορηματική: «Δεν είναι ρεαλιστικό. Αλλά όλοι γοητεύονται από την ιδέα».
Γιατί έκλεισε το Αλκατράζ
Το 1962, ο γενικός εισαγγελέας των ΗΠΑ Ρόμπερτ Φ. Κένεντι διέταξε το οριστικό κλείσιμο της φυλακής, κυρίως λόγου του υπέρογκου κόστους λειτουργίας του. Οι τελευταίοι κρατούμενοι αποχώρησαν από το Αλκατράζ το 1963. Η απομονωμένη του θέση και τα παγωμένα νερά του κόλπου του Σαν Φρανσίσκο το καθιστούσαν σχεδόν απόρθητο. Σήμερα ανήκει στην Υπηρεσία Εθνικών Πάρκων και λειτουργεί ως μουσείο με πάνω από 1,4 εκατ. επισκέπτες ετησίως.
«Ήταν απίστευτα δαπανηρό να κρατάς έναν κατάδικο εκεί», δήλωσε ο Τζον Μαρτίνι, ιστορικός που πέρασε αρκετά χρόνια στο Αλκατράζ ως δασοφύλακας της Υπηρεσίας Εθνικού Πάρκου. «Τα πράγματα δεν έχουν αλλάξει. Αλλά το μέρος έχει πάρει την κάτω βόλτα» είπε.
«Είναι ουσιαστικά ένα κέλυφος. Ακόμη και το μπετόν έχει μεγάλα προβλήματα. Η Υπηρεσία Πάρκου έχει δαπανήσει εκατομμύρια δολάρια για τη συντήρησή του», πρόσθεσε. «Θα χρειαστούν νερό, ηλεκτρικό ρεύμα, θέρμανση και αποχέτευση. Κανένα από αυτά δεν λειτουργεί» σημείωσε.
Η Golden Gate National Parks Conservancy, η μη κερδοσκοπική οργάνωση που συνεργάζεται με την Υπηρεσία Εθνικών Πάρκων, ανέφερε σε δήλωσή της ότι «δεν υπάρχει κανένας νόμος, σχέδιο ή χρηματοδότηση – ούτε μια σαφής πορεία για την αναθεώρηση του σημερινού ρόλου και σκοπού του Αλκατράζ».
