Μια νέα βιογραφία του Demis Hassabis αποκαλύπτει ότι οι συνιδρυτές της DeepMind σχεδίαζαν για χρόνια να αποσχιστούν από τη Google — με μυστική χρηματοδότηση ενός δισεκατομμυρίου δολαρίων και αλγορίθμους χρηματιστηριακών συναλλαγών. Το σχέδιο τελικά ναυάγησε, και ο Hassabis έμεινε εκεί που ξεκίνησε — αλλά με πολύ περισσότερη δύναμη από ποτέ.
Το 2017, σε μια εταιρική συνάντηση στη Σκωτία, η ηγεσία της DeepMind ανακοίνωσε κάτι που ακουγόταν σχεδόν επαναστατικό: η εταιρεία ήθελε να μετατραπεί σε “global interest company”, έναν οργανισμό δεσμευμένο στο κοινό καλό, ανεξάρτητο από τις εμπορικές πιέσεις της μητρικής της. Ο Sundar Pichai είπε όχι. Και με αυτό το “όχι”, έκλεισε ένα από τα πιο ενδιαφέροντα κεφάλαια στην ιστορία της τεχνητής νοημοσύνης — ένα κεφάλαιο που μέχρι τώρα παρέμενε σε μεγάλο βαθμό άγνωστο.
Το βιβλίο του Sebastian Mallaby, The Infinity Machine: Demis Hassabis, DeepMind, and the Quest for Superintelligence, που κυκλοφόρησε στα τέλη Μαρτίου από την Penguin Press, βασίζεται σε τρία χρόνια αποκλειστικής πρόσβασης στον Hassabis και το στενό του περιβάλλον. Το αποτέλεσμα είναι μια λεπτομερής αφήγηση για το πώς ο ιδρυτής της DeepMind και ο συνιδρυτής Mustafa Suleyman επιχείρησαν επανειλημμένα να αποδεσμευθούν από τη Google — και γιατί δεν τα κατάφεραν.
Το σχέδιο είχε κωδική ονομασία “Project Mario” και περιλάμβανε κινήσεις που θα ταίριαζαν περισσότερο σε θρίλερ του Σίλικον Βάλεϊ παρά σε ακαδημαϊκό ερευνητικό εργαστήριο. Ο Reid Hoffman, συνιδρυτής του LinkedIn, φέρεται να δεσμεύτηκε μυστικά με ένα δισεκατομμύριο δολάρια για τη δημιουργία μιας νέας ανεξάρτητης οντότητας. Παράλληλα, ο Hassabis συνέστησε ομάδα για την ανάπτυξη αλγορίθμων υψηλής συχνότητας συναλλαγών — ουσιαστικά ένα εσωτερικό hedge fund — με στόχο να εξασφαλίσει οικονομική αυτονομία χωρίς να χρειαστεί εξωτερικός επενδυτής. Η ανησυχία που οδηγούσε όλες αυτές τις κινήσεις ήταν η ίδια: μήπως η Google καταχραστεί τις έρευνές τους για σκοπούς που δεν συμβαδίζουν με την αποστολή της DeepMind.
Τον Απρίλιο του 2021, ο Hassabis ενημέρωσε τους εργαζομένους ότι οι διαπραγματεύσεις για ανεξαρτησία είχαν λήξει οριστικά. Αλλά η ιστορία δεν τελείωσε εκεί — απλώς πήρε άλλη τροπή. Το 2023, μετά τη συγχώνευση των Google Brain και DeepMind, ο Hassabis ανέλαβε την ηγεσία όλων των προσπαθειών τεχνητής νοημοσύνης της εταιρείας. Σήμερα παρουσιάζει τα μοντέλα Gemini στα προϊόντα της Google και το 2024 τιμήθηκε με το Νόμπελ Χημείας για το AlphaFold, το σύστημα που έλυσε ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα της βιολογίας — την πρόβλεψη της τρισδιάστατης δομής των πρωτεϊνών.
Ο Mallaby, γνωστός από το More Money Than God, υποστηρίζει ότι η αποτυχία της DeepMind να ανεξαρτητοποιηθεί αποδείχθηκε τελικά πλεονέκτημα. Η παραμονή εντός της Google εξασφαλίζει πρόσβαση σε υπολογιστικούς πόρους και χρηματοδότηση που κανένας ανεξάρτητος οργανισμός δεν θα μπορούσε να αντιστοιχίσει — χωρίς τις εμπορικές πιέσεις που αντιμετωπίζουν η OpenAI και η Anthropic. Κι όμως, το παράδοξο παραμένει: ο Hassabis, όπως γράφει ο Mallaby, «έχει αφιερώσει τη ζωή του στη δημιουργία μιας τεχνολογίας που πιστεύει ότι έχει τη δυνατότητα να καταστρέψει τον κόσμο». Αυτό το παράδοξο — ο άνθρωπος που χτίζει αυτό που φοβάται — είναι ίσως η πιο ειλικρινής περιγραφή της εποχής που ζούμε.