Η Ελλάδα έχει αναπτύξει ένα σύστημα αντιμετώπισης drones που δεν καταναλώνει πυρομαχικά — μόνο ηλεκτρισμό. Το Centauros, προϊόν της κρατικής Ελληνικής Αεροπορικής Βιομηχανίας, έχει ήδη δοκιμαστεί σε πραγματικές συνθήκες μάχης στην Ερυθρά Θάλασσα και τώρα προσελκύει διεθνές ενδιαφέρον.
Στον σύγχρονο πόλεμο των drones, η πιο ακριβή απάντηση δεν είναι πάντα η καλύτερη. Ένας πύραυλος αξίας εκατοντάδων χιλιάδων ευρώ για να καταρρίψεις ένα drone κόστους μερικών χιλιάδων είναι μια εξίσωση που δεν βγαίνει — και αυτό ακριβώς το πρόβλημα ήρθε να λύσει το ελληνικό Centauros.
Το σύστημα αναπτύχθηκε από την Ελληνική Αεροπορική Βιομηχανία (ΕΑΒ), μια κρατική εταιρεία που δεν είναι συνήθως στο επίκεντρο των αμυντικών εξελίξεων. Η λογική του είναι απλή: αντί να καταστρέφει τα drones με πυρομαχικά, τα «τυφλώνει» — παρεμβάλλει τα σήματα επικοινωνίας και πλοήγησής τους, αφαιρώντας τον έλεγχο από τον χειριστή. Το αποτέλεσμα είναι ότι το drone είτε πέφτει είτε αποσύρεται, χωρίς να χρειαστεί να πυροδοτηθεί ούτε ένα βλήμα.
Ο Κυριάκος Ενωτιάδης, διευθυντής του τομέα ηλεκτρονικών της ΕΑΒ, περιγράφει το Centauros ως σύστημα ηλεκτρονικού πολέμου που εντοπίζει τα ραδιοκύματα ενός UAV από πολύ μεγάλες αποστάσεις, δίνοντας στους χειριστές τον απαραίτητο χρόνο αντίδρασης. Η εμβέλειά του κυμαίνεται από 25 έως 40 χιλιόμετρα, μπορεί να αντιμετωπίσει πολλαπλούς στόχους ταυτόχρονα και δημιουργεί, όπως λέει ο ίδιος, «μια πολύ μεγάλη ομπρέλα προστασίας» χωρίς πρακτικό όριο στον αριθμό των drones που μπορεί να εξουδετερώσει εντός της εμβέλειάς του. Το κόστος λειτουργίας; Μόνο ηλεκτρισμός.
Η πρώτη πραγματική δοκιμή ήρθε τον Ιούλιο του 2024, όταν η φρεγάτα Ψαρά χρησιμοποίησε το Centauros στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής επιχείρησης Aspides στον Κόλπο του Άντεν. Το πλοίο αντιμετώπισε τέσσερα drones των Χούθι: κατέρριψε τα δύο και ανάγκασε τα υπόλοιπα να αποσυρθούν. Ορισμένες από τις αναχαιτίσεις επιτεύχθηκαν αποκλειστικά μέσω του Centauros, χωρίς τη χρήση άλλων όπλων. Σε μια εποχή που παρόμοιες επιχειρήσεις έχουν κοστίσει εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ για την αναχαίτιση φτηνών drones, αυτό είναι ένα στοιχείο που δεν περνά απαρατήρητο.
Το σύστημα σχεδιάστηκε αρχικά για χερσαία χρήση, αλλά προσαρμόστηκε γρήγορα και για ναυτικές πλατφόρμες. Σήμερα μπορεί να εγκατασταθεί σε σταθερές υποδομές, σε οχήματα για κινητές επιχειρήσεις ή να ενσωματωθεί σε πολεμικά πλοία. Το κόστος αγοράς ανέρχεται σε περίπου 2 εκατομμύρια ευρώ ανά μονάδα — κλάσματα του κόστους ενός συμβατικού αντιαεροπορικού συστήματος βασισμένου σε πυραύλους.
Το διεθνές ενδιαφέρον είναι ήδη εμφανές. Πέρα από την Ελλάδα και την Κύπρο, χώρες όπως η Αρμενία και κράτη του Κόλπου έχουν εκδηλώσει ενδιαφέρον. Η ΕΑΒ συνεχίζει να αναπτύσσει το σύστημα — αναγκαστικά, καθώς η τεχνολογία των drones αλλάζει κάθε έξι μήνες, απαιτώντας συνεχείς αναβαθμίσεις. Το Centauros εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πρόγραμμα ηλεκτρονικού πολέμου που περιλαμβάνει και τα συστήματα Hyperion και Τηλέμαχος, στο πλαίσιο ενός αμυντικού εκσυγχρονισμού 30 δισεκατομμυρίων ευρώ που εκτείνεται έως το 2036.
Το ερώτημα που μένει ανοιχτό είναι πόσο γρήγορα θα προσαρμοστούν οι κατασκευαστές drones στα συστήματα παρεμβολής — και αν η τεχνολογία αντιμετώπισης θα μπορεί να κρατά πάντα τον ρυθμό.
