Οι εταιρείες του Έλον Μασκ ανακοίνωσαν κοινή επένδυση ύψους 25 δισεκατομμυρίων δολαρίων για την κατασκευή εργοστασίου παραγωγής ημιαγωγών με την κωδική ονομασία “Terafab”. Η κίνηση αυτή έρχεται σε μια περίοδο που η εξάρτηση από εξωτερικούς προμηθευτές chips έχει αποδειχθεί ευάλωτη για ολόκληρο τον κλάδο. Το ερώτημα που μένει ανοιχτό είναι αν πρόκειται για στρατηγική ανεξαρτησία ή για κάτι πιο επείγον.
Όταν δύο από τις πιο φιλόδοξες εταιρείες του κόσμου ανακοινώνουν από κοινού επένδυση 25 δισεκατομμυρίων δολαρίων σε εργοστάσιο chips, η πρώτη αντίδραση είναι θαυμασμός. Η δεύτερη, πιο ψύχραιμη, είναι να αναρωτηθείς γιατί τώρα και γιατί μαζί.
Η Tesla και η SpaceX, δύο εταιρείες που συνδέονται κυρίως μέσω του κοινού τους ιδιοκτήτη, ανακοίνωσαν το project “Terafab” — ένα φιλόδοξο σχέδιο για την κατασκευή εγχώριας παραγωγικής μονάδας ημιαγωγών. Το ποσό των 25 δισ. δολαρίων το τοποθετεί αυτόματα ανάμεσα στις μεγαλύτερες επενδύσεις στον κλάδο παγκοσμίως, συγκρίσιμο με τα γιγαντιαία projects της TSMC και της Intel στις ΗΠΑ.
Η λογική πίσω από την κίνηση είναι κατανοητή. Τόσο η Tesla όσο και η SpaceX εξαρτώνται βαθιά από εξειδικευμένα chips — η πρώτη για τα συστήματα αυτόνομης οδήγησης και τα supercomputers εκπαίδευσης AI, η δεύτερη για τα συστήματα πλοήγησης και επικοινωνίας των πυραύλων και δορυφόρων Starlink. Η κρίση ημιαγωγών της περιόδου 2020-2022 έδειξε με τον πιο επώδυνο τρόπο πόσο ευάλωτη είναι μια εταιρεία που δεν ελέγχει την αλυσίδα εφοδιασμού της.
Αυτό που κάνει την ανακοίνωση να ξεχωρίζει — και να προκαλεί ερωτήματα — είναι ο συνδυασμός του μεγέθους με την ταχύτητα. Η κατασκευή εργοστασίου ημιαγωγών από το μηδέν είναι μια διαδικασία που κανονικά απαιτεί πολλά χρόνια και τεράστια τεχνογνωσία. Εταιρείες όπως η TSMC έχτισαν την υπεροχή τους σε δεκαετίες. Το να ισχυριστεί κανείς ότι μπορεί να μπει στο παιχνίδι με μια μόνο ανακοίνωση και ένα μεγάλο ποσό είναι, στην καλύτερη περίπτωση, αισιόδοξο.
Υπάρχει επίσης το ζήτημα του timing. Η ανακοίνωση έρχεται σε μια περίοδο που η Tesla αντιμετωπίζει αυξημένο ανταγωνισμό στην αγορά ηλεκτρικών οχημάτων, ιδιαίτερα από κινεζικές εταιρείες, ενώ η SpaceX βρίσκεται σε έναν αγώνα δρόμου για την ανάπτυξη του Starship. Μια τέτοια ανακοίνωση έχει και αφηγηματική αξία — στέλνει μήνυμα αυτάρκειας και μακροπρόθεσμης στρατηγικής σε μια στιγμή που και οι δύο εταιρείες χρειάζονται θετικές ειδήσεις.
Αν η “Terafab” υλοποιηθεί όπως ανακοινώθηκε, θα αλλάξει πραγματικά τη δυναμική της αμερικανικής βιομηχανίας ημιαγωγών. Αν όμως παραμείνει στο επίπεδο της μεγαλόστομης ανακοίνωσης, θα προστεθεί σε μια μακρά λίστα projects που υποσχέθηκαν πολλά και παρέδωσαν λιγότερα. Η διαφορά μεταξύ των δύο σεναρίων θα φανεί στα επόμενα δύο με τρία χρόνια.
