Η Walmart έλαβε νέα διπλώματα ευρεσιτεχνίας για εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης που αυτοματοποιούν τις αποφάσεις τιμολόγησης στο e-commerce. Η εξέλιξη αυτή ανανεώνει τις ανησυχίες για τη λεγόμενη “surveillance pricing” — την πρακτική χρέωσης διαφορετικών τιμών σε διαφορετικούς καταναλωτές με βάση τα προσωπικά τους δεδομένα.
Η Walmart έχει στα χέρια της δύο νέα διπλώματα ευρεσιτεχνίας από το αμερικανικό γραφείο USPTO, και αυτή την εβδομάδα γίνονται viral στα social media. Ο λόγος είναι απλός: περιγράφουν συστήματα τεχνητής νοημοσύνης που μπορούν να αλλάζουν αυτόματα τις τιμές προϊόντων σε πραγματικό χρόνο, και πολλοί καταναλωτές αναρωτιούνται τι σημαίνει αυτό για το πορτοφόλι τους.
Το πρώτο δίπλωμα, με κωδικό US-12524776-B2, αφορά τρόπους “δυναμικής και αυτόματης ενημέρωσης τιμών” σε πλατφόρμες e-commerce. Το σύστημα συνδυάζει δεδομένα ελαστικότητας τιμής — δηλαδή πόσο ευαίσθητοι είναι οι αγοραστές σε αλλαγές τιμής — με προβλέψεις ζήτησης, και ένας αλγόριθμος παράγει αυτόματα μια νέα τιμή. Όταν αυτά τα δεδομένα δεν είναι διαθέσιμα, το σύστημα ορίζει ένα εύρος τιμών από το οποίο επιλέγεται η τελική τιμή.
Το δεύτερο δίπλωμα, US-12572954-B2, χρησιμοποιεί machine learning για να προβλέψει τη ζήτηση και να προτείνει τιμές. Αυτό που ξεχωρίζει εδώ είναι ότι το σχεδιάγραμμα στο αρχείο δείχνει ρητά τη χρήση δεδομένων τρίτων — μια πρακτική που έχει ήδη προκαλέσει αντιδράσεις σε άλλους κλάδους, όπως οι αεροπορικές εταιρείες που ορίζουν τιμές εισιτηρίων με βάση το προφίλ κάθε χρήστη.
Η Walmart δεν απάντησε σε ερωτήματα δημοσιογράφων, αλλά φέρεται να δήλωσε στους Financial Times ότι τα διπλώματα “δεν σχετίζονται με δυναμική τιμολόγηση.” Ο ισχυρισμός αυτός δύσκολα πείθει. Το να αποφασίζει ένας αλγόριθμος την τιμή και ένας υπάλληλος να πατά απλώς “εγκρίνω” δεν αποτελεί ουσιαστική προστασία για τον καταναλωτή — είναι απλώς ένα επιπλέον βήμα ποιοτικού ελέγχου που εξυπηρετεί κυρίως την εταιρεία.
Η εξέλιξη αυτή έρχεται λίγες εβδομάδες αφότου η Walmart ανακοίνωσε ότι εγκαθιστά ψηφιακές ετικέτες ραφιών σε φυσικά καταστήματα, που επιτρέπουν αλλαγές τιμών σε δευτερόλεπτα. Αν και τα νέα διπλώματα αφορούν το e-commerce, η σύνδεση είναι προφανής: τα εργαλεία AI που αναπτύσσονται σήμερα για το διαδίκτυο μπορούν αύριο να εφαρμοστούν και στα φυσικά ράφια, αλλάζοντας τιμές ανάλογα με την ώρα, τον αριθμό επισκεπτών ή ακόμα και το προφίλ του αγοραστή.
Στις ΗΠΑ, τουλάχιστον δώδεκα πολιτείες εξετάζουν νομοθεσία για τη ρύθμιση της δυναμικής τιμολόγησης, ενώ η Νέα Υόρκη είναι η μόνη που έχει ήδη ψηφίσει σχετικό νόμο — ο οποίος υποχρεώνει τις εταιρείες να ενημερώνουν τους καταναλωτές όταν αλγόριθμος και προσωπικά δεδομένα χρησιμοποιήθηκαν για να καθοριστεί μια τιμή. Στο Κογκρέσο, Δημοκρατικοί βουλευτές έχουν καταθέσει νομοσχέδια που θα απαγόρευαν την πρακτική στα σούπερ μάρκετ, αλλά με τους Ρεπουμπλικάνους να ελέγχουν και τα δύο σώματα, οι πιθανότητες ψήφισης παραμένουν μικρές.
Το ερώτημα που μένει ανοιχτό είναι αν οι καταναλωτές θα αποδεχτούν έναν κόσμο όπου η τιμή του γάλακτος ή του ψωμιού αλλάζει όσο συχνά αλλάζει η τιμή ενός αεροπορικού εισιτηρίου — και αν οι κυβερνήσεις θα κινηθούν αρκετά γρήγορα για να θέσουν όρια πριν η πρακτική γίνει κανόνας.
