Νέα δεδομένα που θα παρουσιαστούν στο συνέδριο του Αμερικανικού Κολεγίου Καρδιολογίας δείχνουν ότι το εμβόλιο κατά του έρπητα ζωστήρα μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο σοβαρών καρδιαγγειακών επεισοδίων — ακόμα και σε ανθρώπους που ήδη πάσχουν από καρδιοπάθεια. Σε συνδυασμό με προηγούμενα ευρήματα για μειωμένο κίνδυνο άνοιας, το εμβόλιο αναδεικνύεται σε ένα από τα πιο πολλά υποσχόμενα εργαλεία πρόληψης για τους άνω των 60.
Ένα εμβόλιο που σχεδιάστηκε για να αποτρέπει μια επώδυνη δερματική λοίμωξη αποδεικνύεται ότι κάνει πολύ περισσότερα. Τα τελευταία χρόνια, η επιστημονική κοινότητα συσσωρεύει ενδείξεις ότι ο εμβολιασμός κατά του έρπητα ζωστήρα συνδέεται με ευρύτερα οφέλη για την υγεία — από την προστασία του εγκεφάλου έως, πλέον, την καρδιά. Τα νέα δεδομένα που πρόκειται να παρουσιαστούν στο Ετήσιο Επιστημονικό Συνέδριο του Αμερικανικού Κολεγίου Καρδιολογίας ενισχύουν αυτή την εικόνα με αριθμούς που δύσκολα αγνοεί κανείς.
Η μελέτη ανέλυσε δεδομένα από περισσότερους από 246.000 ενηλίκους άνω των 50 στις ΗΠΑ, όλοι με διαγνωσμένη αθηροσκληρωτική καρδιαγγειακή νόσο — δηλαδή συσσώρευση πλάκας στις αρτηρίες, μια από τις πιο κοινές και επικίνδυνες παθήσεις της ηλικίας. Περίπου οι μισοί είχαν λάβει τουλάχιστον μία δόση του εμβολίου, οι υπόλοιποι όχι. Οι ερευνητές παρακολούθησαν τι συνέβη στους δύο πληθυσμούς τους επόμενους 12 μήνες.
Τα αποτελέσματα ήταν εντυπωσιακά. Οι εμβολιασμένοι είχαν κατά 46% λιγότερες πιθανότητες να υποστούν σοβαρό καρδιαγγειακό επεισόδιο και κατά 66% μικρότερο κίνδυνο θανάτου από οποιαδήποτε αιτία. Πιο αναλυτικά, ο κίνδυνος καρδιακής προσβολής μειώθηκε κατά 32%, ο κίνδυνος εγκεφαλικού κατά 25% και ο κίνδυνος καρδιακής ανεπάρκειας επίσης κατά 25%. Ο Robert Nguyen, ειδικευόμενος γιατρός στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας και κύριος συγγραφέας της μελέτης, σημείωσε ότι τα επίπεδα μείωσης κινδύνου είναι συγκρίσιμα με αυτά που παρατηρούνται μετά τη διακοπή του καπνίσματος — μια σύγκριση που λέει πολλά.
Το πιθανότερο μηχανιστικό εξήγηση είναι ότι η λοίμωξη από έρπητα ζωστήρα ευνοεί τη δημιουργία θρόμβων στον εγκέφαλο και στην καρδιά, αυξάνοντας τον κίνδυνο εμφράγματος, εγκεφαλικού και φλεβικής θρομβοεμβολής. Το εμβόλιο, αποτρέποντας τη λοίμωξη, ενδέχεται να εμποδίζει και αυτή την αλυσίδα επικίνδυνων επιπλοκών. Μια άλλη μελέτη του 2025 έδειξε ότι τα καρδιοπροστατευτικά αποτελέσματα μπορεί να διαρκούν έως και οκτώ χρόνια — κάτι που αλλάζει την οπτική για τη μακροχρόνια αξία του εμβολιασμού.
Παράλληλα, δεν πρέπει να ξεχνάμε τα ευρήματα για τον εγκέφαλο. Τον Απρίλιο του 2024, μελέτη που δημοσιεύτηκε στο Nature σε δείγμα 280.000 ηλικιωμένων έδειξε ότι όσοι είχαν εμβολιαστεί κατά του έρπητα ζωστήρα είχαν κατά 20% λιγότερες πιθανότητες να αναπτύξουν άνοια τα επόμενα επτά χρόνια. Σε έναν κόσμο όπου η άνοια πλήττει πάνω από 55 εκατομμύρια ανθρώπους και κάθε χρόνο προστίθενται άλλα 10 εκατομμύρια νέα κρούσματα, αυτό το εύρημα δεν είναι απλώς ενδιαφέρον — είναι δυνητικά μετασχηματιστικό.
Στην Ελλάδα, ο εμβολιασμός κατά του έρπητα ζωστήρα είναι δωρεάν για πολίτες 60 ετών και άνω. Αν τα νέα δεδομένα επιβεβαιωθούν από μεγαλύτερες και μακροχρόνιες μελέτες, ένα εμβόλιο που πολλοί αντιμετωπίζουν ως δευτερεύον μπορεί να αποδειχθεί ένα από τα πιο σημαντικά εργαλεία πρόληψης που έχουμε στη διάθεσή μας για τη γήρανση με υγεία.
