Η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Διαστήματος ανακοίνωσε ότι θα ναυλώσει αποκλειστική αποστολή SpaceX Crew Dragon για τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό, με στόχο να δώσει σε περισσότερους αστροναύτες της ευκαιρία να πετάξουν στο διάστημα. Η αποστολή, με κωδική ονομασία EPIC, προγραμματίζεται για τις αρχές του 2028 — λίγο πριν ο ISS αποσυρθεί οριστικά.
Ο χρόνος τελειώνει για τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό. Με την προγραμματισμένη απόσυρσή του το 2030, η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Διαστήματος βρίσκεται μπροστά σε ένα πρόβλημα που δεν είναι τεχνικό αλλά αριθμητικό: πέντε επαγγελματίες αστροναύτες, λίγα χρόνια και ακόμα λιγότερες διαθέσιμες θέσεις σε αποστολές μακράς διάρκειας. Η απάντηση στο πρόβλημα αυτό έχει πλέον όνομα — EPIC.
Στις 19 Μαρτίου, το Συμβούλιο της ESA ενέκρινε το πρόγραμμα ESA Provided Institutional Crew, μια αποστολή Crew Dragon της SpaceX που θα ναυλωθεί αποκλειστικά από την ευρωπαϊκή υπηρεσία και θα μεταφέρει τετραμελές πλήρωμα στον ISS στις αρχές του 2028. Ο Γενικός Διευθυντής της ESA, Josef Aschbacher, ήταν ξεκάθαρος για τα κίνητρα: «Έχω πέντε αστροναύτες καριέρας που σκοπεύω να στείλω στο διάστημα τα επόμενα χρόνια, και το EPIC είναι ένας τρόπος να διασφαλίσω ότι αυτοί οι αστροναύτες θα φτάσουν στον σταθμό».
Η ESA επέλεξε πέντε νέους επαγγελματίες αστροναύτες το 2022, με ρητή πρόθεση να τους αναθέσει αποστολές στον ISS πριν αυτός αποσυρθεί. Η πρώτη από αυτούς που έφτασε στο διάστημα, η Sophie Adenot, βρίσκεται ήδη στον σταθμό ως μέλος της αποστολής Crew-12. Ο επόμενος στη σειρά είναι ο Raphaël Liégeois, με αναμενόμενη εκτόξευση στα τέλη του 2027 ή στις αρχές του 2028. Το EPIC θα δώσει ευκαιρία και στους υπόλοιπους.
Η αποστολή δεν θα είναι αποκλειστικά ευρωπαϊκή υπόθεση. Ο Aschbacher ανέφερε ότι το πλήρωμα θα μπορούσε να περιλαμβάνει αστροναύτες από διεθνείς εταίρους, αλλά η ESA θα έχει τον πλήρη έλεγχο: «Η ESA θα ηγείται αυτής της αποστολής και θα τη λειτουργεί πλήρως». Η συνεργασία με τη NASA περιγράφεται ως στενή.
Το EPIC διαφέρει ουσιαστικά από τις ιδιωτικές αποστολές αστροναυτών που η ESA έχει ήδη χρησιμοποιήσει στο παρελθόν. Ο Σουηδός Marcus Wandt πέταξε με την Axiom Space το 2024 και ο Πολωνός Sławosz Uznański-Wiśniewski το 2025 — και οι δύο ως «εφεδρικοί» αστροναύτες της κλάσης του 2022. Εκείνες οι αποστολές διήρκεσαν κατά μέσο όρο δύο εβδομάδες και είχαν πολύ συγκεκριμένο ερευνητικό πρόγραμμα. Το EPIC θα διαρκέσει έναν μήνα και το πλήρωμά του, εκτός από επιστημονικά πειράματα, θα συμμετέχει και στη συντήρηση του σταθμού — ρόλος που παραδοσιακά ανήκει στις μακροχρόνιες αποστολές.
Η ESA δεν έχει ανακοινώσει ακόμα τη διαδικασία επιλογής πληρώματος ούτε το κόστος της αποστολής. Αυτό που είναι σαφές είναι η λογική πίσω από την απόφαση: με τον ISS να μετρά αντίστροφα, η Ευρώπη δεν μπορεί να περιμένει να της δοθεί θέση — πρέπει να την αγοράσει.
