Το ΝΑΤΟ προετοιμάζεται για κυβερνοπόλεμο

FILE - This Feb 23, 2019, file photo shows the inside of a computer. The Biden administration will offer rewards up to $10 million for information leading to the identification of foreign state-sanctioned malicious cyber activity against critical U.S. infrastructure, including ransomware attacks. The administration is launching the website stopransomware.gov to offer the public resources for countering the threat. (AP Photo/Jenny Kane, File)

Περίπου 150 στελέχη του ΝΑΤΟ με ειδίκευση τον κυβερνοχώρο συγκεντρώθηκαν στο Ταλίν της Εσθονίας αυτήν την εβδομάδα, για να προετοιμαστούν για το ενδεχόμενο κυβερνοπολέμου, γράφει το Politico.

Το συγκεκριμένο σενάριο έχει γίνει πλέον υπαρκτό για τα κράτη – μέλη του ΝΑΤΟ και τους συμμάχους τους μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, επισημαίνει το δημοσίευμα, στο οποίο σημειώνεται ότι το Κίεβο, πέρα από τις πυραυλικές επιθέσεις, καλείται να αμυνθεί στις συνεχείς προσπάθειες Ρώσων χάκερ να κάνουν δυσκολότερη τη ζωή των Ουκρανών. «Είναι προφανές ότι αυτά τα πράγματα συμβαίνουν στην πραγματικότητα», δήλωσε ο συνταγματάρχης Μπέρντ Χάνσεν, επικεφαλής του τμήματος κυβερνοχώρου στη Συμμαχική Διοίκηση Μετασχηματισμού του ΝΑΤΟ.

Οι κυβερνοδυνάμεις του ΝΑΤΟ παρακολουθούν στενά τον πόλεμο στην Ουκρανία, τόσο για να βρουν τρόπους να βοηθήσουν το Κίεβο, όσο και για να αποτρέψουν τη Ρωσία από το να παραβιάσει υποδομές κρατών – μελών της Συμμαχίας. Ο πόλεμος στην Ουκρανία έδωσε κατεπείγοντα χαρακτήρα στην ετήσια άσκηση του ΝΑΤΟ, στην οποία περισσότερα από 40 κράτη – μέλη, σύμμαχοι και άλλοι οργανισμοί συνεργάζονται για να ανταποκριθούν σε προσομοιώσεις κυβερνοεπιθέσεων σε κρίσιμες υποδομές, όπως δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας και πλοία. Στην άσκηση σχεδόν 1.000 επαγγελματίες του κυβερνοχώρου συμμετείχαν εξ αποστάσεως από τις χώρες τους.

Ο κόσμος δεν έχει βιώσει ποτέ έναν ολοκληρωτικό κυβερνοπόλεμο στον οποίο οι κυβερνοεπιθέσεις χρησιμοποιούνται με τα ίδια καταστροφικά αποτελέσματα όπως τα φυσικά πλήγματα – όπως η διακοπή κρίσιμων υπηρεσιών όπως η ηλεκτροδότηση και η υδροδότηση και η παρεμπόδιση της αποκατάστασής τους. Η κατάσταση στην Ουκρανία, ωστόσο, βρίσκεται στο χείλος του γκρεμού, σημειώνει το ίδιο δημοσίευμα.

Σε αυτό το πλαίσιο, στο Ταλίν συγκεντρώθηκαν αξιωματούχοι κυβερνοασφάλειας και τεχνικοί εμπειρογνώμονες από την Ευρώπη, τις ΗΠΑ και την Ιαπωνία, προκειμένου να απαντήσουν, βάσει σεναρίου, σε κυβερνοεπιθέσεις εναντίον συγκεκριμένου εδάφους. Το σενάριο προέβλεπε ότι στις 28 Νοεμβρίου, χάκερ εξαπέλυσαν ψηφιακή επίθεση σε νησί, μεταξύ της Ισλανδίας και της Νορβηγίας, σε μια προσπάθεια να υποκλέψουν πληροφορίες και να «ρίξουν» το ηλεκτρικό δίκτυο. Το ΝΑΤΟ δεν έδωσε λεπτομέρειες για την άσκηση, η οποία πάντως κρίθηκε επιτυχής, σύμφωνα με τον συνταγματάρχη του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ Τσαρλς Έλιοτ, ο οποίος διηύθυνε την άσκηση.

Ο πόλεμος στην Ουκρανία έχει πυροδοτήσει ερωτήματα σχετικά με το πώς το ΝΑΤΟ θα απαντούσε σε μια μεγάλης έκτασης κυβερνοεπίθεση εναντίον κράτους – μέλους, το οποίο θα μπορούσε ενδεχομένως να επικαλεστεί το Άρθρο 5. Για παράδειγμα, η κυβέρνηση της Αλβανίας εξέτασε το ενδεχόμενο να ζητήσει τη χρήση του άρθρου 5 φέτος έπειτα από εκτεταμένη ιρανική κυβερνοεπίθεση στα δίκτυα της χώρας. Βάσει του άρθρου 5, ενδεχόμενη επίθεση κατά κράτους – μέλους, θεωρείται επίθεση κατά όλων των μελών του ΝΑΤΟ.

Η δυσκολία να κρατήσεις τους χάκερς έξω από τα δίκτυα καθιστά ακόμη πιο σημαντική την εξάσκηση στον τρόπο αντίδρασης όταν αυτοί έχουν διεισδύσει στα δίκτυα, λένε οι αξιωματούχοι. Ακόμα δήλωσαν ότι ενσωμάτωσαν σενάρια και διδάγματα από τις κυβερνοεπιθέσεις στις ουκρανικές υποδομές φέτος, συμπεριλαμβανομένων των δικτύων ηλεκτρικής ενέργειας.

Η άσκηση διεξήχθη στο Cyber Range του ΝΑΤΟ, ένα κτίριο που σχεδιάστηκε και άνοιξε το 2021 για να χρησιμεύσει ως κέντρο εκπαίδευσης των εμπειρογνωμόνων του ΝΑΤΟ για την ασφάλεια στον κυβερνοχώρο σχετικά με τον τρόπο συντονισμού και αντίδρασης σε επιθέσεις όπως αυτές τώρα στην Ουκρανία. Το κτίριο παρέχει στους επαγγελματίες του κυβερνοχώρου μια ασφαλή τοποθεσία με αυτόνομα δίκτυα υπολογιστών που μπορούν να προσομοιώσουν κυβερνοκαταστροφές. Το κτίριο διαθέτει τόσο μη διαβαθμισμένους όσο και διαβαθμισμένους χώρους και σπάνια ανοίγει τις πόρτες του στον Τύπο σε μια προσπάθεια να διατηρήσει τις επιχειρήσεις ασφαλείς. Τέλος, απαγορεύτηκε στους συμμετέχοντες να φέρουν προσωπικές συσκευές στον χώρο.