Μέγα-φωτιές: Διαρκής απειλή πλέον για τη χώρα μας ο πύρινος εφιάλτης

Photo credit : Nikos Kalogerikos

Από το 2017 ξεκίνησαν οι προειδοποιήσεις για τις μέγα-πυρκαγιές και η στάση των περισσότερων ήταν να τις αντιμετωπίζουν ως συνωμοσιολογία. Σύμφωνα με έκθεση του Κέντρου Ερευνών της Ε.Ε., JRC, έναν χρόνο πριν, επιβεβαιώνονταν ην τάση για πυρκαγιές μεγαλύτερης διάρκειας και μεγαλύτερης έντασης στην Ευρώπη και στις γειτονικές περιοχές (Βόρεια Αφρική και Μέση Ανατολή). Όπως επισημαίνει το JRC, πέρα από τις καταστροφές στις υποδομές και στο περιβάλλον, οι καπνοί από τις πυρκαγιές θα έχουν στο μέλλον ολοένα περισσότερες επιπτώσεις στην ανθρώπινη υγεία λόγω της ρύπανσης του αέρα.
Τονίζει ακόμη ότι οι ολοένα πιο καυτές και ξηρές συνθήκες λόγω της κλιματικής αλλαγής, ιδίως στον ευρωπαϊκό Νότο, αναμένεται να οδηγήσουν σε ακόμη πιο σοβαρές πυρκαγιές, αλλά και σε μεγαλύτερο αριθμό από μικρές πυρκαγιές, που θα βγαίνουν ολοένα ευκολότερα εκτός ελέγχου.

Εξάλλου, μια άλλη έρευνα του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού προγράμματος CLIMRUN, έχει δείξει ότι μέχρι το τέλος του 21ου αιώνα (το 2100), λόγω της κλιματικής αλλαγής, οι ημέρες καύσωνα στην Ελλάδα εκτιμάται ότι θα πενταπλασιασθούν και τα ελληνικά δάση θα αντιμετωπίζουν απειλή πυρκαγιάς για 30 επιπλέον μέρες του έτους σε σχέση με σήμερα.

Ακόμη και αν η συμφωνία του Παρισιού για το κλίμα τηρηθεί στο ακέραιο, οι καλοκαιρινοί μήνες στις μεγάλες πόλεις θα ξεπερνούν τους πενήντα βαθμούς Κελσίου μέχρι το 2040, σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύτηκε πριν από μερικούς μήνες.

Ήδη η ανθρωπότητα έχει πάρει τα πρώτα δείγματα για τους επερχόμενους καύσωνες, καθώς τα δύο τελευταία έτη είναι διαδοχικά τα θερμότερα στην ιστορία του πλανήτη. Ερευνητές επιστημονικής ομάδας της οποίας ηγείται το Εθνικό Πανεπιστήμιο της Αυστραλίας στην Καμπέρα αξιοποίησαν δεδομένα που είχαν συγκεντρώσει και έκαναν προσομείωση με κλιματολογικά μοντέλα, ούτως ώστε να εκτιμήσουν μελλοντικά ακραία καιρικά φαινόμενα στη Νέα Νότια Ουαλία και τη Βικτώρια.

Εξέτασαν πώς μπορεί να μοιάζουν αυτές οι ακραίες καιρικές συνθήκες, ακόμη και αν επιτευχθεί ο στόχος της συμφωνίας του Παρισιού για περιορισμό της κλιματικής αλλαγής και πτώση της παγκόσμιας θερμοκρασίας κατά δύο βαθμούς Κελσίου.
Η επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, κλιματολόγος Sophie Lewis, δήλωσε ότι το Σίδνεϊ και η Μελβούρνη θα μπορούσαν να αναμένουν πρωτοφανείς καλοκαιρινές θερμοκρασίες των 50 βαθμών Κελσίου.

«Κοντά στον μέσο όρο των τελευταίων δέκα καλοκαιριών κινήθηκε κατά τη φετινή αντιπυρική περίοδο η χώρα μας, “μετρώντας” περίπου 235.000 στρέμματα καμένων εκτάσεων, την ώρα που η κλιματική αλλαγή έδειξε το πιο σκληρό της πρόσωπο σε ολόκληρη τη Μεσόγειο αλλά και τα Βαλκάνια». Αυτό ανέφερε η περιβαλλοντική οργάνωση WWF παρουσιάζοντας τον απολογισμό της αντιπυρικής περιόδου μετά το καλοκαίρι του 2017. Σημαντικό ζητούμενο παραμένει, σύμφωνα με την οργάνωση, το πώς θα προετοιμαστεί η χώρα μας για τα επόμενα χρόνια, απέναντι στη νέα πραγματικότητα που διαμορφώνει η κλιματική αλλαγή, με την Πορτογαλία να μετρά δεκάδες νεκρούς, τα Βαλκάνια να φλέγονται από πρωτοφανείς για την περιοχή πυρκαγιές και την Ευρώπη να βλέπει συνολικά τις πυρκαγιές να τριπλασιάζονται.

Σύμφωνα με τον Δημήτρη Καραβέλλα, διευθυντή της WWF Ελλάς: «Οφείλουμε να παραδειγματιστούμε από τις καταστροφές σε γειτονικές μας χώρες» και τονίζει ότι «αν το κράτος δεν σκύψει με σοβαρότητα πάνω στα χρονίζοντα προβλήματα του μηχανισμού δασοπροστασίας, θα ζήσουμε ξανά όσα ζήσαμε πριν από μία δεκαετία ή όσα έζησε φέτος η γειτονική μας Πορτογαλία και τα κράτη των Βαλκανίων».

Σύμφωνα με τα στοιχεία του European Forest Fire Information System (EFFIS), το καλοκαίρι του 2017 κινήθηκε κοντά στον μέσο όρο (275.000 στρ.) της τελευταίας 10ετίας (2008-2017), αφήνοντας πίσω του περίπου 235.000 στρέμματα καμένων εκτάσεων. Οι περιοχές των Κυθήρων, του Καλάμου Αττικής, της Ανατολικής Μάνης Λακωνίας και της Ζακύνθου σήκωσαν το μεγαλύτερο βάρος των καταστροφών. Ο αριθμός των δασικών πυρκαγιών στην Ευρώπη φαίνεται να τριπλασιάζεται, εξαιτίας της κλιματικής αλλαγής. Επιπλέον, οι πυρκαγιές πλέον αρχίζουν πολύ νωρίτερα και διαρκούν αρκετά περισσότερο συγκριτικά με παλιότερα, ενώ, στην Ελλάδα, έρευνα του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών έδειξε ότι μέχρι το 2100 αναμένεται οι ημέρες αυξημένου κινδύνου για έναρξη δασικής πυρκαγιάς ανά έτος να διπλασιαστούν.

Όσον αφορά την περιφέρεια της Μεσογείου, η Πορτογαλία, η Ιταλία, τη Γαλλία και η Κροατία φαίνεται να πληρώνουν το μεγαλύτερο τίμημα, την ίδια ώρα που οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι το φαινόμενο θα ενταθεί τα επόμενα χρόνια και οι αρμόδιες ευρωπαϊκές αρχές τονίζουν ότι οι εθνικές πολιτικές και τα συστήματα δασοπροστασίας πρέπει να αλλάξουν άμεσα, εστιάζοντας στη λήψη μέτρων πρόληψης.

«Ήρθε η ώρα να επιλυθούν επιτέλους τα χρόνια προβλήματα του μηχανισμού δασοπροστασίας της χώρας», επισημαίνει το WWF, και προτείνει τα εξής:
-Αναμόρφωση του συστήματος δασοπροστασίας, δίνοντας στρατηγική έμφαση στην πρόληψη κι όχι την καταστολή, καθώς και να βελτιστοποιηθεί ο συντονισμός των αρμόδιων φορέων.
-Να προχωρήσει άμεσα η πλήρης επιχειρησιακή αξιοποίηση των χιλιάδων εθελοντών δασοπυροσβεστών.
-Να προχωρήσει η θεσμοθέτηση της συνεργασίας της δασικής υπηρεσίας με το πυροσβεστικό σώμα, ώστε να γίνει πιο αποτελεσματικό το έργο στην καταστολή και την πρόληψη.
-Να προχωρήσει η διαχείριση της καύσιμης ύλης σε δάση και δασικές εκτάσεις και η σύνταξη ολοκληρωμένου Εθνικού Σχεδίου Στρατηγικής Ανάπτυξης της Δασοπονίας.
-Να εξασφαλιστεί ότι τα κονδύλια για την υλοποίηση προληπτικών δράσεων πυροπροστασίας στους ΟΤΑ και τις Δασικές Υπηρεσίες θα δοθούν εγκαίρως και χωρίς καθυστερήσεις.
-Να εξασφαλιστεί η αναγκαία συντήρηση / ανανέωση του μηχανοκίνητου και εναέριου στόλου δασοπυρόσβεσης.
-Να εφαρμοστεί πλήρως, και με ευθύνη του ΥΠΕΝ, η εφαρμογή της Εθνικής Στρατηγικής για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή με συγκεκριμένες δράσεις που αφορούν στην προσαρμογή των ελληνικών δασικών οικοσυστημάτων στα νέα δεδομένα.

Photo credit : Nikos Kalogerikos (Facebook)